Bài giảng Kinh tế học vĩ mô 1 - Chương 3: Tổng cầu và chính sách tài khóa

Bài giảng Kinh tế học vĩ mô 1 - Chương 3: Tổng cầu và chính sách tài khóa. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: tổng cầu và sản lượng cân bằng; chính sách tài khóa; mối quan hệ giữa tiêu dùng và tiết kiệm;... Mời các bạn cùng tham khảo!

 Đồng nhất thức cho thấy trạng thái của mỗi khu vực ảnh

hưởng đến các khu vực khác như thế nào?

CHƯƠNG III

TỔNG CẦU VÀ

CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

NỘI DUNG CHÍNH CỦA CHƯƠNG

GIẢ THIẾT CỦA CHƯƠNG

Trong nền kinh tế giá cả, tiền công là đã cho và

luôn luôn ổn định.

Tổng cầu sẽ quyết định sản lượng cân bằng

của nền kinh tế.

Xem xét thị trường hàng hóa hoàn toàn độc lập

với thị trường tiền tệ

NỀN KINH TẾ GIẢN ĐƠN

AE = C + I

Cầu đầu tư

Cầu chi tiêu của hộ gia đình

Tổng

cầu

CẦU TIÊU DÙNG

• Yếu tố tác động đến tiêu dùng.

 Thu nhập quốc dân

Của cải hay tài sản

Tập quán, tâm lý, thị hiếu tiêu dùng …

 Các chính sách kinh tế vĩ mô (T,i)

• Trong Lý thuyết tổng quát của J.M.Keynes,

ông cho rằng tiêu dùng quan hệ trực tiếp đến

thu nhập





HÀM TIÊU DÙNG

o Y là thu nhập quốc dân (trong nền kinh tế giản đơn Y = Y D )

o C là 1 khoản tự định không phụ thuộc vào thu nhập.

o MPC là xu hướng tiêu dùng biên (0<MPC<1)

• Xu hướng tiêu dùng biên biểu thị mối quan hệ giữa

sự gia tăng của tiêu dùng với sự gia tăng của thu

nhập quốc dân

Y MPC C

Y

C MPC

Thu nhập bao nhiêu tiêu

dung hết bấy nhiêu.

MỐI QUAN HỆ GIỮA TIÊU DÙNG VÀ TIẾT KIỆM

Y = S + C

MPS là xu hướng tiết kiệm biên (0 < MPS < 1)

• Xu hướng tiết kiệm biên: là một đại lượng được đo lường bằng tỷ

số giữa mức thay đổi về tiết kiệm với mức thay đổi về thu nhập

S   1

Y MPS C

CẦU ĐẦU TƯ

KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẦU TƯ

- Đầu tư tác động đến tổng cung

Đầu tư được chia làm 3 loại:

- Mua nhà ở

- Đầu tư vào tài sản

cố định của doanh nghiệp.

- Tăng thêm hàng tồn kho.

CẦU ĐẦU TƯ

CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN ĐẦU TƯ

Dự đoán của các doanh nghiệp về tình hình sản xuất kinh doanh và tình trạng của nền kinh tế.

Hiệu quả kinh doanh của các ngành.

Chính

sách thuế.

HÀM SỐ VÀ ĐỒ THỊ CẦU ĐẦU TƯ

• Hàm số đầu tư

Đường đầu tư là một đường

có độ dốc âm biểu thị mối

quan hệ nghịch giữa

đầu tư và lãi suất.

di I

I i

di I

C

AE1   

NỀN KINH TẾ ĐÓNG

AE = C + I + G

Cầu đầu tư

Cầu chi tiêu của hộ gia đình

Tổng

cầu

Cầu chi tiêu củachính phủ

TỔNG CẦU TRONG NỀN KINH TẾ ĐÓNG

KHI CHƯA CÓ THUẾ

E 2 : là điểm cân bằng trong nền

kinh tế đóng

Y 02 : là sản lượng hay thu nhập

cân bằng

Y MPC G

TỔNG CẦU TRONG NỀN KINH TẾ ĐÓNG

THUẾ TỰ ĐỊNH

Y MPC T MPC G

I

C

AE

Y MPC G

I

C

AE

.3

TỔNG CẦU TRONG NỀN KINH TẾ ĐÓNG

THUẾ LÀ MỘT HÀM CỦA THU NHẬP

Y t MPC G

I

C

AE

Y MPC G

.4

E 4 : là điểm cân bằng trong

nền kinh tế đóng với thuế là một

hàm của thu nhập.

Y 04 : là sản lượng hay thu nhập

cân bằng

TỔNG CẦU TRONG NỀN KINH TẾ MỞ

• Cầu về xuất khẩu cũng được xem là 1 khoản tự định, không

phụ thuộc vào thu nhập quốc dân

• Ngược lại nhập khẩu lại hoàn toàn phụ thuộc vào thu nhập

IM = MPM.Y

Trong đó MPM là xu hướng nhập khẩu biên (0 < MPM < 1)

• Xu hướng nhập khẩu biên biểu thị mối quan hệ giữa sự gia

tăng của nhập khẩu với sự gia tăng của thu nhập quốc dân

∆𝑌

X

X 

TỔNG CẦU TRONG NỀN KINH TẾ MỞ

E 6 : là điểm cân bằng trong nền

I

C

AE

Y MPC G

I

C

AE

)

1 (

Y 2 Y

91

CÔNG THỨC TÍNH SẢN LƯỢNG CÂN BẰNG

NỀN KINH TẾ GIẢN ĐƠN

Y Y

MPC I

0

CÔNG THỨC TÍNH SẢN LƯỢNG CÂN BẰNG

NỀN KINH TẾ ĐÓNG CHƯA CÓ THUẾ

Y Y

MPC G

I C

0

m: số nhân chi tiêu

CÔNG THỨC TÍNH SẢN LƯỢNG CÂN BẰNG

NỀN KINH TẾ ĐÓNG KHI THUẾ TỰ ĐỊNH

Y Y MPC T

MPC G

I C

MPC

MPC G

I

C MPC

103

0

m: số nhân chi tiêu mt: số nhân của thuế

1

CÔNG THỨC TÍNH SẢN LƯỢNG CÂN BẰNG

NỀN KINH TẾ ĐÓNG-THUẾ LÀ MỘT HÀM CỦA THU NHẬP

Y Y

t MPC

G I

C

AE4     ( 1  ) 

 C I G 

t MPC

MPC G

I C

AD5      ( 1  ) 

t MPC

MPC G

I C t MPC Y

Y

)1(1

)1(1

105

m': số nhân chi tiêu

Y t T

T  

CÔNG THỨC TÍNH SẢN LƯỢNG CÂN BẰNG

NỀN KINH TẾ MỞ

Y Y MPM t

MPC X

G I C

AD6      [ ( 1  )  ] 

 C I G X 

MPM t

MPC Y

106

MPC T

MPC M

I X G I

C

AD''        [ ( 1  )  ] 

MPM t

MPC

MPC X

N G I C MPM t

) 1 ( 1

I IM

Y t T T

'

t MPC

'

t MPC

1

''

MPM t

''

MÔ HÌNH SỐ NHÂN

• Số nhân chi tiêu là một đại lượng cho ta biết khi các

thành phần của chi tiêu tăng thêm 1 đơn vị thì sản

lượng cân bằng tăng thêm bao nhiêu đơn vị.

KHÁI

NIỆM

• Khi nền kinh tế chưa đạt mức sản lượng

tiềm năng một sự thay đổi nhỏ trong các

thành phần chi tiêu như C, I, G, X thì sản

lượng cân bằng tăng lên gấp bội

• Khi nền kinh tế phát triển, tăng trưởng, sản

lượng cân bằng xấp xỉ sản lượng tiềm năng

Ý

NGHĨA

VÍ DỤ

 Các yếu tố chi tiêu tự định (C,I,G ) tăng = $40

 Xu hướng tiêu dùng cận biên: MPC=0 80

 Giá trị của số nhân: m = 1/(1-0.80) = 1/0.2 = 5

 Thay đổi trong tổng chi tiêu= 5 x $40 = $200

G m Y

I m Y

C m Y

CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

• Chính sách tài khóa là việc chính phủ sử dụngthuế khóa và chi tiêu công cộng để điều tiếtmức chi tiêu chung của nền kinh tế

KHÁI

NIỆM

• Ngắn hạn: tác động đến sản lượng, việc làm, giá cả nhằm mục tiêu ổn định kinh tế

• Dài hạn: chức năng điều chỉnh cơ cấu kinh tếnhằm đạt mục tiêu quan trọng là tăng trưởng

CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA KHI

NỀN KINH TẾ SUY THOÁI

• Khi nền kinh tế vận hành dưới mức sản

lượng tiềm năng Y< Y*, thất nghiệp trong nền

• Để khôi phục nền kinh tế và giảm thất nghiệp

mở rộng

THỰC

TRẠNG

• TĂNG chi tiêu cho hàng hóa dịch vụ hoặc,

• GIẢM thuế hoặc

• TĂNG chi tiêu và GIẢM thuế

SRAS 1

E 2

CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA KHI

NỀN KINH TẾ TĂNG TRƯỞNG NÓNG

• Khi sản lượng nền kinh tế vượt quá sản

lượng tiềm năng Y> Y*, lạm phát trong nền

• Để kiềm chế lạm phát chính phủ cần sử dụng

THỰC

TRẠNG

• GIẢM chi tiêu cho hàng hóa dịch vụ hoặc,

• TĂNG thuế hoặc

• GIẢM chi tiêu và TĂNG thuế

TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA ĐẾN

TỔNG CẦU & SẢN LƯỢNG CÂN BẰNG

G m Y

G MPC Y

Y Y

G G

G AE AE

AE

G I C MPC Y

Y MPC G

I

C

AE

G I C MPC Y

Y MPC G

)(

1

1

)(

1

1

01 02

1 2 1 2

2 02

2 2

1 01

1 1

CHÍNH PHỦ TĂNG CHI TIÊU

TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA ĐẾN

TỔNG CẦU & SẢN LƯỢNG CÂN BẰNG

T MPC C

AE AE

AE

G I T Y MPC C

AE

G I T Y MPC C

)(

1 2

2 2

1 1

T m Y

T MPC

MPC Y

T MPC

MPC G

I C MPC Y

T MPC

MPC G

I C MPC Y

1)(

1

1

1)(

1

1

2 02

1 01

NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi

của Nhà nước đã được các cơ quan

thẩm quyền của Nhà nước quyết

định và được thực hiện trong một

năm để đảm bảo thực hiện các chức

năng và nhiệm vụ của Nhà nước

B > 0

T > G Ngân sách thặng dư

B < 0

T < G Ngân sách thâm hụt

113

CÁC LOẠI THÂM HỤT NGÂN SÁCH

 Thâm hụt ngân sách thực tế : đó là

thâm hụt khi số chi thực tế vượt số

thu thực tế trong thời kỳ nhất định.

 Thâm hụt ngân sách chu kỳ : đó là

thâm hụt ngân sách bị động do tình

trạng của chu kỳ kinh doanh

Thâm hụt ngân sách cơ cấu : đó là

thâm hụt tính toán trong trương hợpnếu nền kinh tế hoạt động ở mứcSLTN

CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA CÙNG CHIỀU

• Giữ cho ngân sách luôn cân bằng

• Không quan tâm đến sản lượng

MỤC

TIÊU

• Nền kinh tế đang suy thoái

• Ngân sách chính phủ đang thâm hụt

CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA NGƯỢC CHIỀU

• Giữ cho sản lượng luôn đạt mức SLTN với

CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA VỚI VẤN ĐỀ THÁO LUI ĐẦU TƯ

• Chính phủ sử dụng CSTK lỏng

 Y tăng theo cấp sô nhân Cầu tiền cũng tăng theo cấp sốnhân (Cung tiền không thay đổi)

CÁC BIỆN PHÁP BÙ ĐẮP THÂM HỤT NGÂN SÁCH

Biện pháp cơ bản: Tăng thu giảm chi

Hệ quả từ số nhân ngân sách cân bằng:

"Nếu chính phủ tăng chi tiêu (G) đồng thời tăng thuế (T)

một lượng như nhau thì ngân sách không đổi và sản lượng cân

bằng tăng lên một lượngY = G = T"

MPC

T MPC

MPC G

MPC Y

G MPC Y

1 1 1

CÁC BIỆN PHÁP BÙ ĐẮP THÂM HỤT NGÂN SÁCH

BÙ ĐẮP THNS

Vay nợ trongnước

Vay ngânhàng

Vay nợ nướcngoài

Sử dụng dự trữ

ngoại tệ

CHƯƠNG IV

TIỀN TỆ VÀ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ