Bài giảng Kế toán tài chính nâng cao - Chương 1: Các loại hình kế toán cơ bản

Bài giảng Kế toán tài chính nâng cao - Chương 1: Các loại hình kế toán cơ bản. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: các loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán cơ bản; vận dụng các loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán trong hệ thống kế toán Việt Nam;... Mời các bạn cùng tham khảo!

1.1 Các loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán cơ bản

1.2 Vận dụng các loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán trong hệ thống kế toán Việt Nam

Các loại hình kế toán cơ bản

1.1 Các loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán cơ bản

 1.1.1 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán tiền mặt

 1.1.2 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán tĩnh

 1.1.3 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán động

 1.1.4 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán thuế

 1.1.5 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán hiện tại hóa

 1.1.6 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán vĩ mô

CHƯƠNG 1

CÁC LOẠI HÌNH KẾ TOÁN CƠ BẢN

Loại hình kế toán được phân biệt bởi sự lựa chọn các nguyên tắc kế toán được áp dụng, từ đó xây dựng các quy định kế toán nhằm đạt được mục đích xác định trong quá trình kế toán cho hoạt động của các đối tượng nghiên cứu

1.1.1 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán tiền mặt

Nguồn gốc ra đời loại hình kế toán kế toán

tiền mặt

Mô hình kế toán “Venise”

Mô hình các chuyến hàng đường biển

Kết quả của hoạt động đầu tư

= Nhập ngân quĩ – Xuất ngân quĩ

Mục đích

Kế toán tiền mặt xem xét tài sản và hoạt động của doanh nghiệp hoặc của một hoạt động đầu

tư nào đó theo quan điểm của các luồng tiền

đã thu, đã thu, từ đó xác định kết quả, các biểu hiện về hình thái vật chất không được tính đến

1.1.1 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán tiền mặt

Nguyên tắc kế toán:

Đánh giá và ghi nhận tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí và kết quả hoạt động dựa trên cơ sở luồng tiền thựcthu, thực chi

1.1.2 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán tĩnh

Nguồn gốc ra đời vào khoảng thế kỷ 18:

- Các nhà buôn bị phá sản

- Phải xác định giá trị tài sản của doanh nghiệp tại thời điểm đó để đánh giá khả năng thanh toán công nợ.

- Các chuyên gia đã đưa ra phương pháp kế toán nhằm đánh giá giá trị tài sản của DN tại những thời điểm nhất định.

Mục tiêu:

Kiểm tra tại một điểm nhất định việc thực hiện các tài sản có cho phép trả nợ không.

1.1.2 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán tĩnh

Nguyên tắc nền tảng

Với giả định thanh lý DN định kỳ (nguyên tắc thanh lý viễn tưởng), vì vậy phải kiểm kê tài sản

và tiến hành đánh giá tài sản theo giá thị trường

có thể chấp nhận, sau khi khấu trừ các khoản vay

nợ từ đó nhằm xác định tình trạng tài sản ròng (tình trạng thuần) theo giá trị thanh lý.

1.1.2 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán tĩnh

 Ưu điểm

 Hạn chế

 Vận dụng loại hình kế toán Tĩnh

Nguồn gốc ra đời:

 Sự phát triển lực lượng khoa học kĩ thuật (Cách mạng côngnghiệp)

 Thời kì tư bản công nghiệp phát triển

 Nhu cầu nguồn tư bản lớn phục vụ cho mục đích đầu tư

 Xuất hiện và phát triển một thị trường đặc biệt – Thị trườngVốn

 Sự phát triển của các hoạt động đầu tư tài chính

 Hoạt động của thị trường vốn đòi hỏi thông tin về mức độhiệu quả của quá trình đầu tư nhằm mục đích tích tụ vốn đểthực hiện các cơ hội đầu tư

1.1.3 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán động

Mục tiêu:

Nhằm đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của mộtdoanh nghiệp hay hiệu quả của số vốn đã đầu tư trong từngthời kì

1.1.3 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán động

Nguyên tắc định giá

Sử dụng mô hình Giá gốc

Sử dụng mô hình "Giá gốc" phải dựa trên 3 giả định cơ

bản:

Giả định thứ nhất, doanh nghiệp hoạt động liên tục

Giả định thứ hai, kì kế toán

Giả định thứ 3, đồng tiền cố định

 Nguyên tắc kế toán "Dồn tích" và nguyên tắc kế toán "Phù

hợp" theo đó được xây dựng để đáp ứng yêu cầu

1.1.3 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán động

 Ưu điểm

 Hạn chế

 Vận dụng loại hình kế toán Động

toán thuế

Nguồn gốc:

Quá trình phát triển mối quan hệ tương quan giữa nhà thuế

và kế toán

- 1915 đến 1925: qui định thuế phù hợp với qui định “động”;

- Từ 1925 đến 1940: các đánh giá về thuế đôi khi đã có sựkhác biệt với kế toán động;

- Sau CTTG II ->học thuyết Keyne ->qui định về thuế hoàntoàn khác với qui định kế toán động;

1.1.4 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán thuế

 => Có hai thái độ giữa thuế và kế toán:

 Tách hoàn toàn mối liên kết giưa kế toán và thuế;

 Liên kết các qui định về kế toán và qui định về thuế.

 Kế toán thuế có thể trở thành kế toán chính thống, các quyđịnh động được thay thế bởi quy định thuế, hoặc có sự phùhợp nhất định với các quy định thuế Do đó, kế toán độngtrở thành kế toán bí mật, phi pháp quy và không liên quanđến kế toán chính thống.

1.1.4 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán thuế

 Quan điểm 2: Tách hoàn toàn mối liên kết giữa kế toán

và thuế

 Quan điểm này phổ biến ở những nước có thị trường chứngkhoán phát triển ở mức độ cao và giữ vai trò quan trọngtrong việc tài trợ vốn cho doanh nghiệp

 Kế toán chính thống ở những quốc gia này là kế toán động,dẫn tới kế toán thuế phải được tách biệt hoàn toàn với kếtoán động Kế toán thuế tuân theo quy định của luật thuế,

kế toán chính thống tuân theo các nguyên tắc của kế toánđộng nhằm phản ánh đúng kết quả thực tế hoạt động củadoanh nghiệp

 Số liệu của kế toán không phải là số liệu để tính thuế

hiện tại hóa

Theo quan điểm kế toán tĩnh, kế toán động không cho phép xác định giá trị bán lại toàn bộ của một doanh nghiệp, để đánh giá được giá trị bán lại của một doanh nghiệp cần thiết phải sử dụng một loại hình kế toán khác với các loại hình kế toán trên là

kế toán hiện tại hóa

1.1.5 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán hiện tại hóa

 Kế toán hiện tại hóa nhằm để so sánh các giá trị hiện tại hóacủa một doanh nghiệp ở những thời điểm khác nhau

 Giá trị hiện tại hóa được hiểu là tổng số các luồng ngân quỹthuần đã hiện tại hóa phát sinh từ vốn đầu tư

 Đó cũng là giá trị nguồn vốn mà các luồng ngân quỹ thuầncho phép trả thù lao với tỷ suất sinh lời trung bình trên thịtrường vào thời điểm hiện tại hóa

Pi là lợi nhuận cá biệt

P’ là tỉ suất lợi nhuận bình quân của lĩnh vực doanh nghiệp được xem xét

P i P’

hiện tại hóa

1.1.5 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán hiện tại hóa

Giá trị hiện tại hóa của mỗi doanh nghiệp khác giá trị kế toán, trừ trường hợp P’i = P’

Kế toán động (hay kế toán tĩnh) vẫn được áp dụng trong quá trình kế toán tại doanh nghiệp, còn kế toán hiện tại hóa sẽ chỉ ra giá bán có thể của doanh nghiệp ở những thời điểm nhất định, nhằm xác định giá trị của doanh nghiệp trong mối tương quan

so sánh với doanh nghiệp khác cùng lĩnh vực ngành nghề đang hoạt động.

Mỗi một loại kế toán cung cấp thông tin đặc thù

vĩ mô

Mô hình kế toán vĩ mô chú trọng đến:

+ Giá trị tổng sản phẩm

+ Giá trị gia tăng được sản xuất ra

+ Tính đặc thù của các đánh giá trong kế toán

Nhằm mục đích cung cấp các thông tin theo yêu cầu quản lýkinh tế vĩ mô

1.1.6 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán

Tiêu thụ trung gian bao gồm: chi phí mua sắm, biến động tồnkho

vĩ mô

Kết quả hoạt động kinh doanh = Giá trị gia tăng được tạo

ra (gộp) – Chi phí nhân công – Thuế (kinh doanh) – Chi phíkhấu hao – Chi phí dự phòng – Chi phí khác cho hoạt độngkinh doanh + Thu nhập khác từ hoạt động kinh doanh

1.1.6 Loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán

1.2 Vận dụng các loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán trong hệ thống kế toán Việt Nam

 1.2.1 Vận dụng các loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán trong kế toán tài sản

 1.2.2 Vận dụng các loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán trong kế toán công nợ

 1.2.3 Vận dụng các loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán trong kế toán vốn chủ

 1.2.4 Vận dụng các loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán trong kế toán doanh thu

 1.2.5 Vận dụng các loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán trong kế toán chi phí

nguyên tắc kế toán trong kế toán tài sản

Vận dụng loại hình kế toán tiền mặt

Vận dụng loại hình kế toán tĩnh

Vận dụng loại hình kế toán động

Vận dụng loại hình kế toán thuế

Vận dụng loại hình kế toán hiện tại hóa

Vận dụng loại hình kế toán vĩ mô

1.2.2 Vận dụng các loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán trong kế toán công nợ

Vận dụng loại hình kế toán tiền mặt

Vận dụng loại hình kế toán tĩnh

Vận dụng loại hình kế toán động

Vận dụng loại hình kế toán thuế

Vận dụng loại hình kế toán hiện tại hóa

Vận dụng loại hình kế toán vĩ mô

nguyên tắc kế toán trong kế toán vốn chủ

Vận dụng loại hình kế toán tiền mặt

Vận dụng loại hình kế toán tĩnh

Vận dụng loại hình kế toán động

Vận dụng loại hình kế toán thuế

Vận dụng loại hình kế toán hiện tại hóa

Vận dụng loại hình kế toán vĩ mô

1.2.4 Vận dụng các loại hình kế toán và nguyên tắc kế toán trong kế toán doanh thu

Vận dụng loại hình kế toán tiền mặt

Vận dụng loại hình kế toán tĩnh

Vận dụng loại hình kế toán động

Vận dụng loại hình kế toán thuế

Vận dụng loại hình kế toán hiện tại hóa

Vận dụng loại hình kế toán vĩ mô

nguyên tắc kế toán trong kế toán chi phí

Vận dụng loại hình kế toán tiền mặt

Vận dụng loại hình kế toán tĩnh

Vận dụng loại hình kế toán động

Vận dụng loại hình kế toán thuế

Vận dụng loại hình kế toán hiện tại hóa

Vận dụng loại hình kế toán vĩ mô