Hà Nội, 2022 NHÓM 01 LỚP N03 TL1 BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI BÀI TẬP NHÓM MÔN LUẬT DÂN SỰ Đề tài số 14 Hãy sưu tầm một bản án sơ thẩm của Toà án liên quan đến việc giải quyết tranh chấp về lối đi qua bất động sản liền kề mà theo quan điểm của nhóm bản án đó chưa phù hợp với quy định của pháp luật, và giải quyết các yêu cầu BẢNG ĐÁNH GIÁ THÀNH VIÊN NHÓM Nhóm 01 Gồm 16 thành viên Lớp N03 TL1 1 Kế hoạch làm việc của nhóm Nhóm trưởng phân công việc cho các thành viên H.
Trang 1Hà Nội, 2022
BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
- -
BÀI TẬP NHÓM MÔN: LUẬT DÂN SỰ
Đề tài: số 14
Hãy sưu tầm một bản án sơ thẩm của Toà án liên quan đến việc giải quyết tranh chấp về lối đi qua bất động sản liền kề mà theo quan điểm của nhóm bản án
đó chưa phù hợp với quy định của pháp luật, và giải quyết các yêu cầu
Trang 2BẢNG ĐÁNH GIÁ THÀNH VIÊN NHÓM
Nhóm: 01 Gồm: 16 thành viên Lớp: N03.TL1
1 Kế hoạch làm việc của nhóm
- Nhóm trưởng phân công việc cho các thành viên
- Họp nhóm và chỉnh sửa bài
- Hoàn thiện bản in
- Hoàn thiện PowerPoint
- Họp nhóm lần cuối để thống nhất nội dung và biên bản đánh giá hoạt động nhóm
2 Phân chia công việc và họp nhóm
MSSV Họ và tên Công việc thực
hiện thực hiện Tiến độ
(đúng hạn)
Mức độ hoàn thành Họp nhóm Kết
luận Xếp loại
Có Không Không
tốt
Trung Bình
Tốt Tham
gia đầy
đủ
Tích cực sôi nổi
Đóng góp nhiều
ý tưởng
460501 Phạm Trung
An
Nội dung câu 2
460502 Lê Thị
Nguyệt Ánh
Nội dung câu 1
460503 Lưu Hoàng
Anh
Nội dung câu 1,
460504 Nguyễn Thị
Kim Anh
Nội dung câu 4
460506 Vũ Hà Anh
(nhóm trưởng)
Nội dung câu 3, kết luận, sửa nội dung và hình thức word chính
460506 Nguyễn
Lương Bằng
Nội dung câu 4
460507 Nguyễn Vân
Chi
Powerpoint,
Trang 3460508 Phạm Ngọc
Diệp
Nội dung nhỏ
460509 Mai Thị Hà
Duyên
Nội dung câu 2
460510 Nguyễn Hữu
Đạt
Nội dung câu 4
460511 Trần Xuân
Đức
Nội dung câu 1
460513 Nguyễn Việt
Hà
Nội dung câu 2
460514 Nguyễn
Nhật Hạ
Nội dung câu 2
460515 Nguyễn
Xuân Hiếu
Nội dung câu 3
460516 Phạm Huy
Hiếu
Nội dung câu 3
Đề tài số 14: Hãy sưu tầm một bản án sơ thẩm của Toà án liên quan đến việc giải
quyết tranh chấp về lối đi qua bất động sản liền kề mà theo quan điểm của nhóm
bản án đó chưa phù hợp với quy định của pháp luật, và giải quyết các yêu cầu sau:
1 Từ bản án, quyết định đã sưu tầm được, hãy tóm tắt nội dung vụ việc dưới dạng
tình huống dài tối đa 1 trang A4 (giãn dòng 1.5, cỡ chữ 14, không giãn đoạn,
không giãn chữ)
2 Hãy chỉ ra những điểm chưa phù hợp trong quyết định hoặc bản án sơ thẩm mà
nhóm đã sưa tầm và giải thích vì sao nhóm lại cho rằng chưa phù hợp?
3 Hãy đưa ra quan điểm của nhóm về việc giải quyết vụ việc phù hợp với quy định
của pháp luật
4 Từ việc phân tích vụ án, nhóm hãy đưa ra kiến nghị hoàn thiện quy định pháp
luật hiện hành
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 1
1 Từ bản án, tóm tắt nội dung vụ việc dưới dạng tình huống 1
2 Những điểm theo nhóm chưa phù hợp trong bản án sơ thẩm trên 2
2.1 Khái quát về lối đi qua bất động sản liền kề 2
2.2 Một số điểm chưa phù hợp theo quan điểm của nhóm trong bản án 3
3 Quan điểm của nhóm về việc giải quyết vụ việc phù hợp với quy định của pháp luật 6
3.1 Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị N về việc yêu cầu ông Nguyễn Văn A phải mở lối đi là phần đất tranh chấp 6
3.2 Buộc bà Trần Thị N đền bù cho ông Nguyễn Văn A đúng với giá thị trường ở phần đất mà bà đã mở lối đi trên bất động sản thuộc chủ sở hữu nhà ông A 7
3.3 Tuyên bố hạn chế quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Văn A 7
4 Kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật hiện hành từ phân tích vụ án 7
KẾT LUẬN 10
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11
Trang 5DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Trang 6MỞ ĐẦU
Trong thời kỳ xã hội phát triển, pháp luật được đặt lên hàng đầu đòi hỏi các nhà làm luật phải liên tục xây dựng, nâng cao và củng cố pháp luật sao cho công bằng, nghiêm chỉnh và thống nhất Thực tế hiện nay, những vấn đề pháp lý xoay quanh lĩnh vực đất đai ngày càng nhiều đồng nghĩa với sự gia tăng phát sinh tranh chấp giữa các bên tham gia vào quan hệ dân sự, có thể kể đến một vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp đó là tranh chấp lối đi qua giữa chủ sở hữu bất động sản với bất động sản bị vây bọc Vì vậy, Bộ luật Dân sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 đã quy định trong những trường hợp đó, chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc có quyền yêu cầu một trong các chủ sở hữu bất động sản vây bọc đáp ứng những nhu cầu thiết yếu của họ mà trong
số đó là nhu cầu có lối đi qua bất động sản vây bọc Để tìm hiểu rõ hơn về tranh chấp lối đi qua bất động sản liền kề thông qua đề số 14, nhóm đã lựa chọn bản án 06/2018/DS-ST ngày 18/07/2018 tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu mà theo quan điểm của nhóm bản án đó chưa phù hợp với quy định của pháp luật; từ đó phân tích, nghiên cứu và đề xuất hướng giải quyết phù hợp hơn
NỘI DUNG
Ngày 18 tháng 7 năm 2018, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu xét xử sơ thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 11/2017/TLST- DS ngày 31 tháng 8 năm 2017
về việc “Tranh chấp mở lối đi qua bất động sản liền kề” theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm số 09/2018/QĐXXST-DS ngày 22 tháng 5 năm 2018 giữa các đương sự: Nguyên đơn là Bà Trần Thị N và bị đơn là Ông Nguyễn Văn A
1 Từ bản án, tóm tắt nội dung vụ việc dưới dạng tình huống
Nội dung tình huống: Phần đất tranh chấp là của bố mẹ ông Nguyễn Văn A cho vào năm 1978, đã kê khai và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Nhà bà Trần Thị N ở phía sau nhà ông A, bị bất động sản nhà ông A và một số nhà khác vây bọc Trước đây nhà bà có đường đi ra lộ CH A – HT nhưng tới khi xáng múc thì không còn đường đi nữa nên có xin đi nhờ trên đất của ông A vào khoảng năm 1997 Vào năm
2015, ông A cho bà N đổ bê tông trên phần đất này nối từ lộ CH A – HT đến nhà bà với chiều ngang 0,7m, dài 48m, chi phí bà bỏ ra để làm là 19.000.000 đồng Đến tháng
Trang 79 năm 2016, do hai bên phát sinh tranh chấp nên gia đình ông A không cho gia đình bà
N tiếp tục sử dụng lối đi này nữa và cho con trai NLQ3 cất một gian nhà bếp trên lối
đi Hiện nay gia đình bà đi nhờ trên đất của ông Nguyễn Văn C, nhưng ông C chỉ cho
đi nhờ đến khi Tòa án giải quyết xong vụ kiện Nay gia đình bà không còn lối đi nào khác nên bà N đã khởi kiện yêu cầu ông A chuyển nhượng lại cho bà phần đất trên với diện tích qua đo đạc thực tế là 31m2 để làm lối đi, bà đồng ý trả giá trị đất cho ông A theo giá thị trường theo biên bản định giá ngày 24 tháng 02 năm 2017 và yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông A đối với phần đất nêu trên Ông
A không đồng ý chuyển nhượng lại cho bà N
Theo Bản án dân sự sơ thẩm số 06/2018/DS-ST ngày 18–7-2018 về tranh chấp
mở lối đi qua bất động sản liền kề, Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu đã quyết định: không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị N đối với ông Nguyễn Văn A về việc yêu cầu mở lối đi trên đất phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do hộ ông A đứng tên Buộc ông Nguyễn Văn A trả cho bà Trần Thị N chi phí đổ bê tông lối đi với số tiền là 9.500.000 đồng Gia đình ông Nguyễn Văn A được quyền quản lý, sử dụng đường bê tông này
2 Những điểm theo nhóm chưa phù hợp trong bản án sơ thẩm trên
2.1 Khái quát về lối đi qua bất động sản liền kề
Bất động sản liền kề là bất động sản cùng loại, sát kề nhau Giữa chúng có một ranh giới về địa lí cũng như có quy chế pháp lý đối với quyền và nghĩa vụ của chủ sở
hữu bất động sản liền kề Theo điều 245 BLDS 2015 quy định: “Quyền đối với bất động sản liền kề là quyền được thực hiện trên một bất động sản (gọi là bất động sản chịu hưởng quyền) nhằm phục vụ cho việc khai thác một bất động sản khác thuộc quyền
sở hữu của người khác (gọi là bất động sản hưởng quyền)”
Quyền về lối đi qua là một trong những quyền đối với bất động sản liền kề Quy định quyền này sẽ giúp bảo vệ quyền lợi ích của các chủ thể, bảo đảm cân bằng giữa chủ sở hữu bất động sản hưởng quyền và chủ sở hữu bất động sản chịu hưởng quyền Căn cứ xác lập của quyền về lối đi qua: Theo Điều 246 BLDS 2015, quyền về lối đi qua được xác lập do địa thế tự nhiên, theo quy định thông qua quy định tại Khoản
Trang 81, Điều 254 BLDS 2015, theo thỏa thuận thông qua quy định tại Khoản 2, Điều 254 BLDS 2015 hoặc xác lập theo di chúc
2.2 Một số điểm chưa phù hợp theo quan điểm của nhóm trong bản án
Dựa vào bản án số 06/2018/DS-ST của Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu, nhóm chúng em cho rằng trong 6 phán quyết cuối cùng mà tòa án đưa ra vẫn còn những điểm chưa thỏa đáng để bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng cho các bên tham gia và vẫn chưa giải quyết được hoàn toàn vấn đề mâu thuẫn giữa hai bên bị đơn và nguyên đơn Sau đây, nhóm sẽ chỉ ra những điểm mà nhóm nhận định chưa hoàn toàn hợp lý trong
các phán quyết của Tòa án cùng lý do:
Thứ nhất, nhóm thấy quyết định: “Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị N đối với ông Nguyễn Văn A về việc yêu cầu mở lối đi trên phần đất có diện tích 31m2 tại thửa 594, tờ bản đồ 03 tọa lạc tại ấp GH, xã HT, huyện VL, tỉnh Bạc Liêu
do hộ ông Nguyễn Văn A đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” của Tòa
án là chưa hợp lý bởi những lý do sau đây:
Thực tế, trước khi xáng múc, đất của bà N vẫn còn lối đi ra đường lớn công cộng tuy nhiên, sau khi xáng múc, lối đi này đã không còn nữa Vì đất của bà N là đất
bị vây bọc bởi các bất động sản khác nên bà N có xin chủ sở hữu bất động sản liền kề
là ông A một lối đi qua tới đường lớn CH A - HT và được ông A cho phép sử dụng từ năm 2000 Không chỉ vậy, tới đầu năm 2016, ông A đồng ý để bà N đổ bê tông cho lối
đi này nhằm phục vụ cho mục đích đi lại cũng như cho công việc buôn bán của bà N Chi phí mà bà N bỏ ra để đổ bê tông cho lối đi này là 19.000.000 đồng Vì vậy, căn cứ
vào Khoản 1 Điều 254 BLDS 2015 có quy định: “Chủ sở hữu có bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có hoặc không đủ lối đi
ra đường công cộng, có quyền yêu cầu chủ sở hữu bất động sản vây bọc dành cho mình một lối đi hợp lý trên phần đất của họ…” thì bà N có quyền sử dụng hợp pháp lối đi
qua mà bà đã xin phép và đổ bê tông (với sự đồng ý của chủ sở hữu)
Bởi những phân tích trên, nhóm nhận định đây là con đường hợp lý và thuận tiện nhất đối với gia đình bà N theo đúng quy định của Khoản 1 Điều 254 BLDS 2015:
“ Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và
Trang 9thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi…” Vì đã được ông A đồng ý
nên lối đi này không hoặc ít gây thiệt hại đến bất động sản của ông và ông A cũng đồng ý cho bà N đổ bê tông con đường này nên việc đổ bê tông cũng không gây thiệt hại đến bất động sản ấy, mặc dù để phục vụ cho lợi ích chính đáng của bà N nhưng ông A cũng
có phần hưởng lợi từ việc cải tạo và nâng cấp lối đi này Tiếp đến, tuy ngoài lối đi mà bà N đã sử dụng này ra vẫn còn những lối đi khác nối từ bất động sản thuộc chủ sở hữu của bà N ra đường lớn nhưng những lối đi qua này hoàn toàn chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu các bất động sản khác Như ông C cho phép bà N và gia đình sử dụng lối
đi qua bất động sản thuộc chủ sở hữu của ông nhưng chỉ tạm thời trong khoảng thời gian Tòa giải quyết tranh chấp cho bà N và ông A Không có một cơ chế nào để đảm bảo rằng ông C sẽ tiếp tục cho bà N sử dụng con đường này sau khi Tòa đưa ra quyết định cuối cùng để giải quyết cho yêu cầu khởi kiện của bà N, vì vậy nên nếu Tòa quyết định không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà N về việc mở lối đi qua trên bất động sản nhà ông A thì bà N sẽ hoàn toàn không còn con đường nào để phục vụ cho lợi ích
đi lại cũng như phục vụ cho việc buôn bán của gia đình bà N nữa Việc khởi kiện yêu cầu mở lối đi qua trên các bất động sản khác cũng sẽ tốn thời gian và phức tạp, vì thế trong thời gian ấy, gia đình bà N hoàn toàn không có lối đi ra lộ CH A - HT Bởi vậy, đứng trên quan điểm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà N, nhóm cho rằng quyết định này của Tòa án là chưa hoàn toàn thỏa đáng
Bên cạnh những phân tích trên, nhóm cho rằng việc Tòa nhận định do mâu thuẫn của hai bên rất trầm trọng nên không thể để bà N sử dụng lối đi này cần được cân nhắc lại Trước khi khởi kiện yêu cầu được mở một lối đi qua trên bất động sản thuộc sở hữu của ông A, việc gia đình bà N gặp phải sự cản trở lúc sử dụng lối đi tranh chấp này sau khi mâu thuẫn giữa hai nhà xảy ra, là do khi ấy việc bà N được phép sử dụng lối đi qua này chưa được pháp luật bảo vệ, chỉ là thỏa thuận giữa đôi bên Vậy nên nếu sau khi
có được sự chấp nhận của Tòa về việc mở lối đi trên phần đất thuộc sở hữu của ông A thì bà N đã được pháp luật bảo vệ trong việc sử dụng lối đi qua này một cách hợp pháp
vì mục đích chính đáng của mình Thêm vào đó, dù chính quyền địa phương đã vận động gia đình bà N và gia đình ông A không xúc phạm lẫn nhau nhưng ông A cùng gia đình vẫn có những hành động gây cản trở hay kiên quyết ngăn cản trong quá trình bà
Trang 10N sử dụng lối đi qua như rải đinh mỗi khi bà chạy xe qua, quăng rác và hất nước bẩn, đập vỡ đường đi, xây rào, dựng bếp, thì tức là ông A đang thực hiện những hành vi
vi phạm pháp luật, cụ thể là vi phạm quy định của Khoản 3 Điều 248 của BLDS 2015:
“Không được thực hiện hành vi ngăn cản hoặc làm cho việc thực hiện quyền đối với bất động sản hưởng quyền trở nên khó khăn”
Thứ hai, nhóm cũng nhận định quyết định: “Buộc ông Nguyễn Văn A trả cho bà
Trần Thị N chi phí đổ bê tông lối đi với số tiền là 9.500.000 đồng Gia đình ông Nguyễn Văn A được quyền quản lý, sử dụng đường bê tông này.” là chưa hoàn toàn thỏa đáng Căn cứ theo những lý do đã phân tích ở trên, nhóm nhận định: Theo cơ sở thực
tế cho thấy tới đầu năm 2016 thì bà N mới được ông A cho phép đổ bê tông trên lối đi
có chiều ngang là 0,7m và chiều dài là 48m, tổng cộng hết số tiền là 19.000.000 đồng Nhưng tới tháng 9 năm 2016 thì mâu thuẫn 2 nhà đã phát sinh và ông A không cho bà
N đi qua đoạn đường này sau khoảng thời gian hai bên xảy ra tranh chấp nữa Điều này chứng tỏ, dù đã bỏ ra một chi phí khá cao, 19.000.000 đồng để đổ bể tông cho đoạn đường với mong muốn cải tạo con đường phục vụ cho mục đích chính đáng là đi lại và buôn bán của mình, thế nhưng khoảng thời gian mà bà N cũng như gia đình bà sử dụng con đường ấy không được bao lâu thì đã bị ông A ngăn cản không cho phép sử dụng nữa Dựa trên những công sức và chi phí mà bà N bỏ ra để cải tạo con đường và thời gian mà bà cùng gia đình sử dụng con đường ấy thì với số tiền mà theo phán quyết của Tòa án là một nửa chi phí mà bà N đã bỏ ra để cải tạo con đường, 9.500.000 là chưa hợp lý Không chỉ vậy, dựa vào những phân tích của nhóm ở trên cho rằng bà N có quyền được sử dụng lối đi qua được mở trên bất động sản thuộc sở hữu của ông A thì việc bà N cải tạo, nâng cấp con đường là hợp pháp và phục vụ cho lợi ích của cá nhân và gia đình bà N, vậy nên việc ông A phải bồi thường cho bà N với một nửa giá trị chi phí mà bà N đã bỏ ra để đổ bê tông cho con đường (9.500.000 đồng) là không cần Việc cải tạo con đường ấy là mong muốn của bà N phục vụ cho lợi ích cá nhân bà và gia đình vậy nên ông A không cần phải trả cho bà N bất kì một khoản chi phí nào khác nhưng bà N vẫn phải được sử dụng hợp pháp lối đi trên theo quy định của pháp luật
Qua những lý do đã nêu và giải thích ở trên về những vấn đề chưa phù hợp ở bán
án này, chúng em mong muốn đề xuất cách giải quyết hợp lý hơn để bảo vệ quyền và