Theo chương trình Nâng cao 5,0 điểm Trong tùy bút Người lái đò sông Đà, nhà văn Nguyễn Tuân đã tự coi mình là người đi tìm cái thứ vàng của màu sắc sông núi Tây Bắc và nhất là cái thứ v
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC ĐỀ KTCL ÔN THI ĐẠI HỌC LẦN I NĂM HỌC 2013-2014
Môn: NGỮ VĂN – KHỐI D
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian phát đề
I PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH (5,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Trong truyện Hai đứa trẻ, khi miêu tả ánh sáng phố huyện, Thạch Lam chú ý nhiều tới hình ảnh ngọn đèn con của chị Tí Anh/chị hãy nêu ý nghĩa của hình ảnh này.
Câu 2 (3,0 điểm)
Hãy viết một bài văn (khoảng 600 từ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến sau đây của W Gớt:
Trí tuệ con người trưởng thành trong tĩnh lặng, còn tính cách trưởng thành trong bão táp.
II PHẦN RIÊNG (5,0 điểm)
Thí sinh chỉ được làm một trong hai câu (câu 3.a hoặc câu 3.b)
Câu 3.a Theo chương trình Chuẩn (5,0 điểm)
Trong bài Đọc thơ Bác Hoàng Trung Thông viết:
Vần thơ của Bác vần thơ thép
Mà vẫn mênh mông bát ngát tình.
Từ cảm nhận về bài thơ Chiều tối (Mộ) trích Nhật kí trong tù của Hồ Chí Minh,
anh/chị hãy bình luận ý thơ trên.
Câu 3.b Theo chương trình Nâng cao (5,0 điểm)
Trong tùy bút Người lái đò sông Đà, nhà văn Nguyễn Tuân đã tự coi mình là
người đi tìm cái thứ vàng của màu sắc sông núi Tây Bắc và nhất là cái thứ vàng mười mang sẵn trong tâm trí tất cả những con người ngày nay đang nhiệt tình gắn bó với công cuộc xây dựng cho Tây Bắc thêm sáng sủa, tươi vui và vững bền.
Anh/chị hãy phân tích chất vàng quý giá của thiên nhiên và con người Tây Bắc được thể hiện qua đoạn trích Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân.
Hết -Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không được giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh ; SBD
Trang 2SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
(Đáp án gồm 04 trang)
ĐÁP ÁN KTCL ÔN THI ĐẠI HỌC LẦN I NĂM HỌC 2013-2014
Môn: NGỮ VĂN – KHỐI D
I Hướng dẫn chung
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của Hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh cách chấm đếm ý cho điểm
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có tư duy khoa học, lập luận sắc sảo, có khả năng cảm thụ văn học và tính sáng tạo cao
- Sau khi chấm xong, điểm toàn bài làm tròn đến 0,25 điểm
II Đáp án và thang điểm
1 Trong truyện Hai đứa trẻ, khi miêu tả ánh sáng phố huyện, Thạch Lam
chú ý nhiều tới hình ảnh ngọn đèn con của chị Tí Anh/chị hãy nêu ý
nghĩa của hình ảnh này.
2,0
1 Hình ảnh ngọn đèn
- Hình ảnh ngọn đèn con của chị Tí được nhắc đến nhiều lần trong tác phẩm
(7 lần), gắn với chõng hàng của chị Tí
- Đó là ngọn đèn leo lét, lay động, chỉ chiếu sáng một vùng đất nhỏ…
0,25
0,25
2 Ý nghĩa
- Hình ảnh chân thực, bình dị, gần gũi, thân thương… trong cuộc sống đời
thường của người lao động
- Hình ảnh biểu tượng cho những kiếp người nhỏ nhoi, leo lét, mù tối trong
bóng đêm mênh mông của cuộc đời Ánh sáng của ngọn đèn cũng chính là
khao khát sống, khao khát hạnh phúc của con người nơi phố huyện nghèo
- Hình ảnh cho thấy tấm lòng thương cảm của Thạch Lam với những kiếp
người nghèo khổ, đồng thời cũng bộc lộ tài năng của nhà văn trong việc xây
dựng chi tiết truyện đắt giá
0,5
0,5
0,5
2 Hãy viết một bài văn (khoảng 600 từ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về
ý kiến sau đây của W Gớt:
Trí tuệ con người trưởng thành trong tĩnh lặng, còn tính cách trưởng
thành trong bão táp.
3,0
1 Giải thích ý kiến (0,5 điểm)
- Trí tuệ là khả năng nhận thức của lí tính, giúp con người đạt đến một trình
độ hiểu biết nhất định; trưởng thành là sự phát triển vươn tới sự hoàn thiện;
tĩnh lặng thể hiện sự suy tư, trầm lắng; bão táp chỉ những khó khăn, thử
thách trong cuộc đời
- Câu nói của W Gớt đã khái quát quá trình trưởng thành của trí tuệ Để có
trí tuệ, con người phải suy nghĩ trong sự tĩnh lặng Nhưng để trưởng thành
trong tính cách con người phải trải qua những thử thách, khó khăn
0,25
0,25
2 Bàn bạc vấn đề (2,0 điểm)
a Trí tuệ con người trưởng thành trong tĩnh lặng
Trang 3- Trí tuệ có được nhờ quá trình tích lũy tri thức của nhân loại chuyển hóa thành tri thức của bản thân, phục vụ đời sống
- Quá trình tiếp nhận tri thức của con người phải nghiền ngẫm, suy xét để hiểu biết và vận dụng phù hợp
- Sự trưởng thành của trí tuệ diễn ra trong tĩnh lặng là sự tiếp thu diễn ra dần dần, tích lũy từng chút nhưng cũng sẽ không bao giờ là đủ
- Một người có trí tuệ trưởng thành là người luôn biết bổ sung kiến thức cho mình để theo kịp với sự phát triển của thời đại
b Tính cách trưởng thành trong bão táp
- Mỗi người có một tính cách riêng, hình thành trong những hoàn cảnh khác
nhau
- Thực tế cuộc đời con người phải đối diện với những khó khăn, thử thách
Đó là môi trường tốt nhất để rèn luyện nhân cách con người
- Chỉ khi nào con người vượt qua được bão táp của cuộc đời mới có thể trở thành người chiến thắng
- Tuy nhiên sự trưởng thành về tính cách hoàn toàn phụ thuộc vào ý chí của con người
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
3 Bài học nhận thức và hành động (0,5 điểm)
- Sự trưởng thành của con người cả về trí tuệ và tính cách là một quá trình Trí tuệ phải trải qua quá trình tích lũy, tính cách tốt đẹp của con người là kết quả của sự khổ công rèn luyện
- Để trở thành con người có trí tuệ phải không ngừng học hỏi Để trở thành con người có nhân cách phải biết chấp nhận, đương đầu với những bão táp, phong ba của cuộc đời
0,25
0,25
3.a Trong bài Đọc thơ Bác Hoàng Trung Thông viết:
Vần thơ của Bác vần thơ thép
Mà vẫn mênh mông bát ngát tình.
Từ cảm nhận về bài thơ Chiều tối (Mộ) trích Nhật kí trong tù của Hồ
Chí Minh anh/chị hãy bình luận ý thơ trên.
5,0
1 Vài nét về tác giả, tác phẩm (0,5 điểm)
- Hồ Chí Minh (1890 – 1969) vị lãnh tụ vĩ đại, nhà thơ, nhà văn lớn của dân tộc Bên cạnh sự nghiệp cách mạng, Người còn để lại một sự nghiệp văn chương vô giá
Trang 4- Chiờ̀u tụ́i là bài thơ tiờu biểu giỳp ta hiểu hơn cảm nhận của Hoàng Trung
Thụng về thơ Người
0,5
2 Giải thích ý thơ (0.5 điờ̉m)
- Cõu thơ Võ̀n thơ của Bác võ̀n thơ thép nói đờ́n chṍt thép trong thơ Bác Chṍt thép là ý chí chiờ́n đṍu, nghị lực sụ́ng, tinh thõ̀n lạc quan cách mạng Chṍt thép trong thơ Người cú những biờ̉u hiợ̀n phong phú, khi trực tiếp, khi giỏn tiếp như nhà phờ bình Hoài Thanh nhọ̃n xét: Khụng phải cứ núi chuyợ̀n
thép, lờn giọng thép thì có tinh thõ̀n thép
- Cõu thơ Mà võ̃n mờnh mụng bát ngát tình nói đờ́n chṍt tình trong thơ Bác
Chất tỡnh chớnh là tỡnh cảm, cảm xỳc, tấm lũng đối với thiờn nhiờn và cuộc sống con người Hai cõu thơ là những nhọ̃n xét của Hoàng Trung Thụng vờ̀
thơ Bác nói chung và bài Chiờ̀u tụ́i núi riờng: bờn cạnh chṍt thép mạnh mẽ
là chṍt tình bỏt ngỏt, nồng nàn.
0,25
0,25
3 Cảm nhọ̃n bài thơ Chiờ̀u tụ́i và bình luọ̃n ý kiờ́n (4,0 điểm)
a Cảm nhọ̃n bài thơ (3,0 điểm)
* Chṍt thép (1,5 điờ̉m)
- Chṍt thép được thờ̉ hiợ̀n ở tõm thờ́ của nhõn vọ̃t trữ tình vượt lờn hoàn cảnh
tự đày khắc nghiệt: bình tĩnh, ung dung, mang tõm hụ̀n của mụ̣t thi nhõn, nhạy cảm trước vẻ đẹp của thiờn nhiờn và cuộc sụ́ng con người
- Chṍt thép bụ̣c lụ̣ ở sự vọ̃n đụ̣ng của tư tưởng nghệ thuật luụn hướng vờ̀ sự sụ́ng, ánh sáng tương lai
* Chṍt tình (1,5 điờ̉m)
- Chṍt tình thờ̉ hiợ̀n ở tình yờu, niờ̀m rung đụ̣ng mãnh liợ̀t trước vẻ đẹp của thiờn nhiờn, cuộc sống con người Hồ Chớ Minh đó quờn đi cảnh ngộ riờng
để tha thiết với một chũm mõy cụ đơn, trỡu mến một cỏnh chim bay mỏi, vui cùng niềm vui nho nhỏ rất đỗi bình thờng của ngời lao động
- Bài thơ cho ta gặp niềm khao khát tự do ẩn trong đôi mắt dõi theo cánh chim, chòm mây trên bầu trời
1,0
0,5
1,0
0,5
b Bình luọ̃n ý kiờ́n của Hoàng Trung Thụng: (1,0 điờ̉m)
- Hai cõu thơ là lời nhọ̃n xét về những vẻ đẹp trong thơ Bác nói chung và bài
thơ Chiờ̀u tụ́i nói riờng Đó là sự kờ́t hợp giữa chṍt thép và chṍt tình
- Chớnh sự kết hợp độc đỏo đú, đó làm nờn chất nghệ sĩ - chiến sĩ trong thơ
Người
0,5
0,5
3.b
Trong tựy bỳt Người lỏi đũ sụng Đà, nhà văn Nguyễn Tuõn đó tự coi mỡnh là người đi tỡm cỏi thứ vàng của màu sắc sụng nỳi Tõy Bắc và nhất
là cỏi thứ vàng mười mang sẵn trong tõm trớ tất cả những con người ngày nay đang nhiệt tỡnh gắn bú với cụng cuộc xõy dựng cho Tõy Bắc thờm sỏng sủa, tươi vui và vững bền.
Anh/chị hóy phõn tớch chất vàng quý giỏ của thiờn nhiờn và con người Tõy Bắc được thể hiện qua đoạn trớch Người lỏi đũ sụng Đà của Nguyễn
Tuõn.
5,0
1 Vài nột về tỏc giả, tỏc phẩm(0,5 điểm)
- Nguyễn Tuõn là một nhà văn tài hoa, uyờn bỏc ễng sỏng tỏc ở cả hai giai
Trang 5đoạn trước và sau Cách mạng tháng Tám
- Người lái đò sông Đà là tác phẩm xuất sắc của Nguyễn Tuân trong tập kí
Sông Đà(1960).Tác phẩm là kết quả chuyến đi thực tế vùng Tây Bắc của nhà văn
0,5
2 Giải thích( 0,5 điểm)
- Vàng: là hình ảnh ẩn dụ để chỉ vẻ đẹp quý giá của thiên nhiên và con
người lao động Tây Bắc
- Vàng mười trong cách nói của Nguyễn Tuân là để chỉ vẻ đẹp hoàn hảo
trong tâm hồn con người vùng Tây Bắc mà trong đó ông lái đò là hình ảnh tiêu biểu
0,25
0,25
3 Phân tích(3,5 điểm)
* Chất vàng của thiên nhiên (1,25 điểm)
- Sông Đà một biểu tượng về sức mạnh dữ dội và vẻ đẹp hùng vĩ của thiên
nhiên Tây Bắc
- Chất vàng của thiên nhiên Tây Bắc còn ở hình ảnh Sông Đà thơ mộng, trữ
tình
- Đây cũng là nguồn năng lượng thủy điện dồi dào, nguồn sản vật quý giá
góp phần làm giàu cho đất nước
* Chất vàng mười quý giá của con người Tây Bắc(1,5 điểm)
- Chất vàng mười thể hiện ở vẻ đẹp trí dũng của người lái đò.
- Chất vàng mười còn thể hiện ở chất nghệ sĩ tài hoa trong nghệ thuật lái đò.
- Chất vàng mười còn thể hiện ở đức tính giản dị, khiêm nhường và tình yêu
thiên nhiên, quê hương, làng bản
* Nghệ thuật(0,75 điểm)
- Sông Đà và ông đò là hai hình tượng trung tâm của thiên tùy bút được khắc họa ở nhiều góc độ
- Sử dụng vốn tri thức phong phú ở nhiều lĩnh vực để làm nổi bật chất vàng
mười của thiên nhiên và con người.
- So sánh độc đáo, liên tưởng phong phú
0,5
0,5
0,25
0,5 0,5 0,5
0,25
0,25
0,25
4 Đánh giá chung(0,5 điểm)
- Miêu tả chất vàng mười của sông Đà và người lái đò, Nguyễn Tuân đã ca
ngợi vẻ hùng vĩ, mĩ lệ của thiên nhiên, sự cần cù, trí tuệ, tài hoa của con người vùng Tây Bắc
- Tác phẩm đã thể hiện tấm lòng của nhà văn đối với quê hương, đất nước, nhân dân
- Bằng tài năng, Nguyễn Tuân đã viết nên những trang hoa, tờ hoa đóng
góp cho nền văn học dân tộc
0,5
………HẾT………