Tài liệu Tên đề tài: QUẢN LÝ XÁC THỰC TẬP TRUNG VỚI DỊCH VỤ LDAP LINUX pptx

Ưu điểm & khuyết điểm của Linux: Linux là một Hệ điều hành mã nguồn mở nên chúng ta có thể tùy ý sửa chữa theo như mình thích tất nhiên là trong khả năng kiến thức của mỗi người.. Mặt k

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

Tên đề tài:

QUẢN LÝ XÁC THỰC TẬP TRUNG VỚI DỊCH VỤ LDAP LINUX

Tp Hồ Chí Minh, Ngày 19 Tháng 10 Năm 2011

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 14

MỤC TIÊU ĐỀ TÀI 15

CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN 16

I Lịch sử phát triển của Linux: 16

II Ưu điểm & khuyết điểm của Linux: 17

1 Ưu điểm: 17

1.1 Kinh tế: 17

1.2 Linh hoạt, uyển chuyển: 17

1.3 Độ an toàn cao: 17

1.4 Thích hợp cho quản trị mạng: 18

2 Khuyết điểm: 19

2.1 Đòi hỏi người dùng phải thành thạo: 19

2.2 Tính tiêu chuẩn hóa: 19

2.3 Số lượng các ứng dụng chất lượng cao trên Linux còn hạn chế: 20

2.4 Phần cứng: 20

CHƯƠNG II: CÀI ĐẶT HỆ ĐIỀU HÀNH LINUX (CENTOS) 21

I Yêu cầu phần cứng: 21

II Đĩa cứng và phân vùng đĩa trong Linux: 21

III Quản lý ổ đĩa và partition trong Linux: 21

IV Các bước cài đặt hệ điều hành Linux: 23

1 Chọn phương thức cài đặt: 23

2 Chọn chế độ cài đặt: 23

3 Chọn ngôn ngữ hiển thị trong quá trình cài đặt: 24

4 Cấu hình bàn phím: 24

5 Chia partition: 25

6 Cài đặt chương trình Boot Loader: 26

7 Cấu hình mạng: 27

8 Cấu hình khu vực địa lý: 28

9 Đặt mật khẩu cho người quản trị: 29

10 Chọn loại cài đặt: 30

11 Tiến hành cài đặt hệ điều hành: 32

12 Sử dụng hệ điều hành: 33

CHƯƠNG III: GIỚI THIỆU CÁC DỊCH VỤ LIÊN QUAN 35

I Dịch vụ DNS (Domain Name System): 35

1 Giới thiệu: 35

2 Cách phân bổ dữ liệu quản lý domain name: 39

3 Phân giải thuận: 40

4 Phân giải nghịch: 40

5 Sự khác nhau giữa Zone và Domain: 41

6 Chứng nhận tên miền: 41

7 Phân loại Domain Name Server: 41

8 Sự ủy quyền (Delegation domain) 42

9 Resource record: 43

10 Giới thiệu phần mềm BIND: 45

II Dịch vụ FTP (File Transfer Protocol): 50

1 Giới thiệu: 50

2 Mô hình hoạt động: 50

3.Chương trình FTP Client: 53

4 Một số tập lệnh của FTP Client: 53

5 Cài đặt và cấu hình FTP: 55

III Dịch vụ Web: 58

1 Giới thiệu giao thức HTTP: 58

2 Web server và hoạt động: 60

3 Web client: 62

4 Web động: 62

5 Cài đặt và cấu hình Web server: 63

5.1 Giới thiệu phần mềm Apache: 63

5.2 Cài đặt Apache: 64

5.3 Thông tin cấu hình: 64

5.4 Cấu hình cơ bản: 64

5.5 Cấu hình chứng thực: 65

IV Dịch vụ Squid Proxy: 68

1 Giới thiệu Squid: 68

2 Những giao thức hổ trợ trên Squid: 69

3 Trao đổi cache: 70

4 Cài đặt và cấu hình Squid Proxy: 70

V Dịch vụ Mail Server: 74

1 Giới thiệu: 74

2 Hệ thống mail: 76

3 Các khái niệm: 78

4 Mail và DNS: 80

5 Phần mềm mail Postfix: 80

6 Phần mềm webmail: 81

VI Dịch vụ Samba: 82

1 Giới thiệu: 82

2 Cài đặt: 82

CHƯƠNG IV: CƠ SỞ LÝ THUYẾT LDAP 89

I Giới thiệu về LDAP: 89

1 Khái niệm cơ bản: 89

II Phương thức hoạt động của LDAP: 90

1 Một nghi thức client/sever: 90

2 LDAP Là một nghi thức hướng thông điệp: 90

3 Các thao tác của nghi thức LDAP: 92

4 Các thao tác mở rộng: 93

5 Mô hình kết nối Client – Server: 93

III Các mô hình LDAP: 94

1 LDAP Information Model: 94

2 LDAP Naming Model: 98

3 Mô hình LDAP Function: 103

4 Mô hình LDAP Security: 111

IV Sử dụng LDAP: 112

1 Ứng dụng xác thực dùng LDAP: 112

2 Một số ứng dụng sử dụng nghi thức LDAP: 112

CHƯƠNG V: TRIỂN KHAI HỆ THỐNG 114

I Phân tích hiện trạng hệ thống: 114

II Cài đặt và cấu hình Open LDAP Replication Multi Master: 116

1.Cài đặt: 116

1.1 Các gói cài đặt: 116

2.Các file cấu hình: 116

2.1 Cấu hình file /usr/local/etc/openldap/slapd.conf: 116

III Xây dựng Primary Domain Controller (Openldap with Samba): 121

1 Cài đặt: 121

1.1 Các gói cài đặt: 121

2 Các file cấu hình: 122

2.1 Cấu hình file /etc/openldap/slapd.conf: 122

2.2 Cấu hình file /etc/samba/smb.conf: 124

2.3 Tạo file script logon trong /var/lib/samba/netlogon/scripts 125

2.4 Cấu hình file /var/lib/samba/sbin/smbldap_tools.pm: 128

IV Xây dựng File-Server chứng thực LDAP (Samba): 130

1 Cài đặt: 130

1.1 Các gói cài đặt: 130

2 Các file cấu hình: 130

2.1 Cấu hình file /etc/samba/smb.conf: 130

2.2 Giám sát truy cập tài nguyên chia sẽ: 132

V Xây dựng Mail-Server chứng thực LDAP (Postfix): 133

1 Cài đặt: 133

1.1 Các gói cài đặt: 133

2 Các file cấu hình: 133

2.1 Cấu hình file /etc/postfix/main.cf: 133

2.2 Tạo file /etc/postfix/accountsmap.cf: 135

2.3 Tạo file /etc/postfix/ldap-aliases.cf: 135

2.4 Cấu hình file dovecot-ldap.conf: 135

2.5 Cấu hình file dovecot.conf: 135

3 Tạo mail và kiểm tra: 137

3.1 Tạo email account: 137

3.2 Kiểm tra gởi – nhận mail: 137

4 Cấu hình webmail: 139

4.1 Cấu hình file /etc/squirrelmail/config.php 139

4.2 Sử dụng webmail: 139

VI Xây dựng FTP-Server chứng thực LDAP (vsftpd): 140

1 Cài đặt: 140

1.1 Các gói cài đặt: 140

2 Các file cấu hình: 140

2.1 Cấu hình file /etc/pam.d/vsftpd (chứng thực ldap): 140

2.2 Cấu hình file /etc/vsftpd/ vsftpd.conf (cấu hình cơ bản): 141

3 Kiểm tra – sử dụng: 141

VII Xây dựng Web-Server chứng thực LDAP (apache): 142

1 Cài đặt: 142

1.1 Các gói cài đặt: 142

2 Các file cấu hình: 142

2.1 Cấu hình file /etc/httpd/conf/httpd.conf (chứng thực ldap): 142

3 Kiểm tra chứng thực truy cập: 144

VIII Xây dựng Proxy, Firewall, VPN Server (IPCOP):

145

1 Cài đặt: 145

1.1 Cài đặt IPCOP: 145

1.2 Các bước cài đặt: 145

1.3 Cấu hình Proxy Server: 158

1.4 Cấu hình firewall: 162

1.5 Cấu hình logs: 165

1.6 Cấu hình VPN Server: 170

CHƯƠNG VI: ĐÁNH GIÁ VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN 176

I Kết quả thực hiện đề tài: 176

1 Yêu cầu đề tài: 176

2 Hướng phát triển đề tài: 176

II Tài liệu tham khảo: 176

III Các website: 176

DANH MỤC HÌNH Hình 1: Partition trong Linux 22

Hình 2: Chọn chế độ cài đặt 23

Hình 3: Chọn ngôn ngữ sử dụng 24

Hình 4: Chọn kiểu bàn phím 25

Hình 5: Chia partition 26

Hình 6: Cài Boot Loader 27

Hình 7: Cấu hình mạng 28

Hình 8: Cấu hình khu vực địa lý 29

Hình 9: Đặt mật khẩu cho người quản trị 29

Hình 10: Chọn loại cài đặt 30

Hình 11: Quá trình cài đặt hệ điều hành 32

Hình 12: Cài đặt hoàn tất 33

Hình 13: Cấu hình firewall 33

Hình 14: Cài đặt ngày giờ hệ thống 34

Hình 15: Tạo user 34

Hình 16: Giao diện Desktop 35

Hình 17a: Cơ chế phân cấp DNS 37

Hình 17b: Cơ chế phân cấp DNS 38

Hình 18: Zone và Domain 41

Hình 19: Delegation Domain 43

Hình 20: File cấu hình zone thuận 49

Hình 21: File cấu hình zone nghịch 49

Hình 22: Sơ đồ kết nối active FTP 51

Hình 23: Sơ đồ kết nối passive FTP 53

Hình 20: Hoạt động của giao thức HTTP 60

Hình 21: Mô tả phát sinh web động từ chương trình CGI 63

Hình 22: Chứng thực Digest 67

Hình 22: Squid Proxy 69

Hình 23: Sơ đồ hệ thống mail 76

Hình 24: Hệ thống mail cục bộ 77

Hình 25: Hệ thống mail cục bộ có kết nối từ xa 78

Hình 26: Hệ thống mail hai Domain & một Gateway 78

Hình 27: Truy xuất samba swat 86

Hình 28: Đăng nhập samba thành công 86

Hình 29: Thao tác tìm kiếm cơ bản 91

Hình 30: Những thông điệp Client gửi cho Server 91

Hình 31: Nhiều kết quả tìm kiếm được trả về 92

Hình 32: Mô hình kết nối giữa client và server 94

Hình 33: Cây thư mục với các entry là các thành phần cơ bản 95

Hình 34: Cây thư mục LDAP 99

Hình 35: Hệ thống tập tin của UNIX 100

Hình 36: Một phần thư mục LDAP với các entry chứa thông tin 101

Hình 37: Ví dụ về relative distingguished name (RDN) 102

Hình 38: LDAP với alias entry 103

Hình 39: Thao tác tìm kiếm với phạm vi base 105

Hình 40: Thao tác tìm kiếm với phạm vi onelevel 105

Hình 41: Thao tác tìm kiếm với phạm vi subtree 105

Hình 42: Xác thực dùng LDAP 112

Hình 43: Mô hình đơn giản lưu trữ 113

Hình 44: Dùng LDAP để quản lý thư 114

Hình 45: Khai báo schema 116

Hình 46: Khai báo tham số ldap 116

Hình 47: Định nghĩa database, tên phân giải, user quản trị, thư mục lưu trữ database 117

Hình 48: Khai báo các tham số đồng bộ ldap 117

Hình 49: Chỉ định logfile 117

Hình 50: Tạo các đối tượng cho ldap 118

Hình 51: Khai báo schema 118

Hình 52: Khai báo tham số ldap 118

Hình 53: Định nghĩa database, tên phân giải, user quản trị, thư mục lưu trữ database 118

Hình 54: Khai báo các tham số đồng bộ ldap 119

Hình 55: User u1 đã được đồng bộ sang ldap-svr2 120

Hình 56: User u2 đã được đồng bộ sang ldap-svr1 121

Hình 57: Khai báo samba.schema 122

Hình 58: Khai báo tham số ldap 122

Hình 59: Định nghĩa database, tên phân giải, user quản trị, thư mục lưu trữ database 123

Hình 60: Khai báo chỉ mục cho database 123

Hình 61: Phân quyền cho các đối tượng 124

Hình 62: Khai báo thông tin chứng thực bằng ldap 124

Hình 63: Khai báo tên Domain, kiểu chứng thực 124

Hình 64: Khai báo logfile, logsize, script tạo các đối tượng cho DC 124

Hình 65: Cấu hình logon script, kiểu chứng thực 125

Hình 66: Cấu hình netlogon, tạo Profiles cho user 125

Hình 67: Nội dung file logon 128

Hình 68: Chỉ định đường dẫn file smbldap_bind.conf; smbldap.conf 128

Hình 69: Nhập các thông số cấu hình 128

Hình 70: Join Domain thành công 129

Hình 71: Client Windows XP đã được thêm vào Cơ sở dữ liệu LDAP 130

Hình 72: Các thư mục chia sẽ 131

Hình 73: Truy xuất file server từ client 132

Hình 74: Thông số samba swat 132

Hình 75: Giám sát chia sẽ tài nguyên 133

Hình 76: Chỉ định hostname, domain, origin, network 134

Hình 77: Khai báo virtual_alias_maps, virtual_mailbox_maps 134

Hình 78: Nội dung file accountsmap.cf 135

Hình 79: Nội dung file ldap-aliases.cf 135

Hình 80: Cấu hình file dovecot-ldap.conf 135

Hình 81: Cấu hình file dovecot.conf 136

Hình 82: Tạo email account 137

Hình 83: Cấu hình outlook express 138

Hình 84: Gởi – nhận mail thành công 139

Hình 85: Trang đăng nhập webmail 139

Hình 86: Giao diện webmail 140

Hình 87: Nội dung file /etc/pam.d/vsftpd 140

Hình 88: Cấu hình thông số ftp cơ bản 141

Hình 89: Truy cập FTP Server 142

Hình 90: Yêu cầu chứng thực khi truy cập vào trang /admin 143

Hình 91: Chứng thực truy cập 144

Hình 92: Chứng thực truy cập thành công 145

Hình 93: Chọn ngôn ngữ sử dụng 145

Hình 94: Chọn source cài đặt 146

Hình 95: Thông báo prepare harddisk 147

Hình 96: Quá trình cài đặt bắt đầu 147

Hình 97: Cấu hình mạng 148

Hình 98: Thiết lập địa chỉ IP cho GREEN interface 148

Hình 99: Chọn kiểu bàn phím 149

Hình 100: Nhập hostname 149

Hình 101: Nhập Domain name 150

Hình 102: Cấu hình mạng 150

Hình 103: Chọn kiểu cấu hình mạng 151

Hình 104: Chỉ định drivers cho NIC 152

Hình 105: Thiết lập IP address 152

Hình 106: Đặt ip cho ORANGE interface 153

Hình 107: Đặt ip cho RED interface 153

Hình 108: Thiết lập DNS và Gateway 154

Hình 109: Chỉ định DNS và Gateway 154

Hình 110: Cấu hình DHCP Server 155

Hình 111: Đặt password cho user root 155

Hình 112: Đặt password cho user admin 156

Hình 113: Đặt password backup 157

Hình 114: Hoàn tất cài đặt 157

Hình 115: Giao diện quản trị firewall 158

Hình 116: Cấu hình Proxy Server 159

Hình 117: Khai báo thông số chứng thực LDAP 160

Hình 118: Chứng thực user truy cập web 161

Hình 119: Thiết lập rule puplic dịch vụ 162

Hình 120: Thiết lập rule DNZ zone 163

Hình 121: Thiết lập ping response 164

Hình 122: Thiết lập các thông số log 165

Hình 123: Proxy logs 166

Hình 124: Firewall logs 167

Hình 125: IDS logs 168

Hình 126: URL Filter logs 169

Hình 127: Cấu hình VPN Server 170

Hình 128: Khai báo thông tin user 171

Hình 129: Download key chứng thực 172

Hình 130: Cài đặt OpenVPN client 173

Hình 131: Giải nén key xác thực 174

Hình 132: Kết nối VPN thành công 174

Hình 133: Truy cập mạng internal thành công 175

LỜI CẢM ƠN

Để có thể hoàn tất được bài đồ án này, trước tiên phải kể đến công sức của thầy TRẦN VĂN

TÀI Nhóm chúng em kính gửi lời cảm ơn đến thầy đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ trong thời

gian thực hiện đồ án này

Nhóm chúng em xin chân thành cảm ơn các thầy cô khoa Công Nghệ Thông Tin Trường Cao Đẳng Nghề iSPACE đã truyền đạt những kiến thức, những kinh nghiệm quý báu cho chúng em trong quá trình học tập tại trường

Xin chân thành cảm ơn đến các bạn đã giúp đỡ tài liệu cũng như trao đổi học thuật mới có thể thực hiện đồ án này

Tp.Hồ Chí Minh, ngày 19 tháng 10 năm 2011

Học viên thực hiện

Dương Quốc Tuấn

Trần Huỳnh An Duy Trần Đoàn Kiến

MỤC TIÊU ĐỀ TÀI

Xây dựng hệ thống mạng chứng thực tập trung với OpenLDAP

Xây dựng hệ thống chứng thực tập trung cho các dịch vụ: mail, ftp, samba, web

Xây dựng hệ thống quản lí tập trung trên HDH Linux thay thế cho hệ thống MS Active Directory

CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN

I Lịch sử phát triển của Linux:

Linux là một HDH dạng UNIX (Unix-like Operating System) chạy trên máy PC với bộ điều khiển trung tâm (CPU) Intel 80386 trở lên, hay các bộ vi xử lý trung tâm tương thích AMD, Cyrix Linux ngày nay còn có thể chạy trên các máy Macintosh hoặc SUN Sparc Linux được viết lại toàn bộ từ con số không, tức là không sử dụng một dòng lệnh nào của Unix để tránh vấn đề bản quyền của Unix Tuy nhiên hoạt động của Linux hoàn toàn dựa trên nguyên tắc của hệ điều hành Unix Vì vậy nếu một người nắm được Linux, thì sẽ nắm được UNIX Giữa các hệ thống Unix sự khác nhau cũng không kém gì giữa Unix và Linux

Năm 1991 Linus Torvalds, sinh viên của đại học tổng hợp Helsinki, Phần lan, bắt đầu xem xét Minix, một phiên bản của Unix làm ra với mục đích nghiên cứu cách tạo ra một

hệ điều hành Unix chạy trên máy PC với bộ vi xử lý Intel 80386

Ngày 25/8/1991, Linus cho ra version 0.01 và thông báo trên comp.os.minix của Internet

về dự định của mình về Linux

Tháng 01/1992, Linus cho ra version 0.12 với shell và C compiler Linus không cần Minix nữa để recompile HDH của mình Linus đặt tên HDH của mình là Linux

Năm 1994, phiên bản chính thức 1.0 được phát hành

Quá trình phát triển của Linux được tăng tốc bởi sự giúp đỡ của chương trình GNU (GNU’s Not Unix), đó là chương trình phát triển các Unix có khả năng chạy trên nhiều platform Phiên bản mới nhất của Linux kernel là 2.6.25, có khả năng điều khiển các máy

đa bộ vi xử lý ( hiện tại Linux hỗ trợ máy tính có tối đa 16 CPUs) Linux kernel 2.6.25 cũng đồng thời nâng cấp hệ thống file Ext4 (phiên bản cũ là Ext3), giúp hỗ trợ dung lượng block lớn hơn - từ 4K lên 64K và rất nhiều các tính năng khác (có thể download tại (http://www.kernel.org)

Các phiên bản của Hệ điều hành Linux được xác định bởi hệ thống số dạng X.YY.ZZ Nếu YY là số chẵn  phiên bản ổn định, YY là số lẻ  phiên bản thử nghiệm

II Ưu điểm & khuyết điểm của Linux:

Linux là một Hệ điều hành mã nguồn mở nên chúng ta có thể tùy ý sửa chữa theo như mình thích (tất nhiên là trong khả năng kiến thức của mỗi người) Chúng ta có thể chỉnh sửa Linux và các ứng dụng trên đó sao cho phù hợp với mình nhất Mặt khác do Linux được một cộng đồng rất lớn những người làm phần mềm cùng phát triển trên các môi trường, hoàn cảnh khác nhau nên tìm một phiên bản phù hợp với yêu cầu của mỗi người sẽ không phải là một vấn đề quá khó khăn

Tính linh hoạt của Linux còn được thể hiện ở chỗ nó tương thích được với rất nhiều môi trường Hiện tại, ngoài Linux dành cho server, PC…nhân Linux (Linux kernel) còn được nhúng vào các thiết bị điều khiển như máy tính palm, robot… Phạm vi ứng dụng của Linux được xem là rất rộng rãi

1.3 Độ an toàn cao:

Trước hết, trong Linux có một cơ cấu phân quyền hết sức rõ ràng Chỉ có "root" (người dùng tối cao) mới có quyền cài đặt và thay đổi hệ thống Ngoài ra Linux cũng có cơ chế để một người dùng bình thường có thể tạm thời chuyển sang quyền "root" để thực hiện một số thao tác Điều này giúp cho hệ thống có thể chạy ổn định và tránh phải những sai sót dẫn đến đổ vỡ hệ thống (trong những

phiên bản Windows gần đây, cơ chế phân quyền này cũng đã bước đầu được áp dụng, nhưng so với Linux thì vẫn kém chặt chẽ hơn)

Ngoài ra chính tính chất "mở" cũng tạo nên sự an toàn của Linux Nếu như một

lỗ hổng nào đó trên Linux được phát hiện thì nó sẽ được cả cộng đồng mã nguồn

mở cùng sửa và thường thì chỉ sau 24h sẽ có thể cho ra bản sửa lỗi Mặt khác đối với những Hệ điều hành mã nguồn đóng như Windows, chúng ta không thể biết được người ta viết gì, và viết ra sao mà chỉ biết được chúng chạy như thế nào Vì vậy nếu như Windows có chứa những đoạn mã cho phép tạo những "back door"

để xâm nhập vào hệ thống của chúng ta thì chúng ta cũng không thể biết được Đối với người dùng bình thường như chúng ta vấn đề này có vẻ như không quan trọng nhưng đối với một hệ thống tầm cỡ như hệ thống quốc phòng thì vấn đề như thế này lại mang tính sống còn Các nhân viên an ninh không được phép để

lộ một kẽ hở nào, dù là nhỏ nhất vì nó liên quan đến an ninh của cả một quốc gia Và một lần nữa các phần mềm mã nguồn mở nói chung và Linux nói riêng lại là sự lựa chọn số 1 Trong Linux mọi thứ đều công khai, người quản trị có thể tìm hiểu tới mọi ngõ ngách của hệ điều hành Điều đó cũng có nghĩa là độ an toàn được nâng cao

1.4 Thích hợp cho quản trị mạng:

Được thiết kế ngay từ đầu cho chế độ đa người dùng, Linux được xem là một hệ điều hành mạng rất giá trị Nếu như Windows tỏ ra là một Hệ điều hành thích hợp với máy tính Desktop thì Linux lại là hệ điều hành thống trị đối với các Server Đó là do Linux có rất nhiều ưu điểm thỏa mãn đòi hỏi của một hệ điều hành mạng: tính bảo mật cao, chạy ổn định, các cơ chế chia sẻ tài nguyên tốt… Giao thức TCP/IP mà chúng ta vẫn thấy ngày nay chính là một giao thức truyền tin của Linux (sau này mới được đưa vào Windows)

1.5 Chạy thống nhất trên các hệ thống phần cứng:

Dù cho có rất nhiều phiên bản Linux được các nhà phân phối khác nhau ban hành nhưng nhìn chung đều chạy khá ổn định trên mọi thiết bị phần cứng, từ Intel 486 đến những máy Core 2 Duo, từ những máy có dung lượng RAM chỉ 4MB đến những máy có cấu hình cực mạnh (tất nhiên là tốc độ sẽ khác nhau nhưng về nguyên tắc vẫn có thể chạy được) Nguyên nhân là Linux được rất nhiều lập trình viên ở nhiều môi trường khác nhau cùng phát triển (không như Windows chỉ do Microsoft phát triển) và chúng ta sẽ bắt gặp nhiều người có

"cùng cảnh ngộ" như mình và dễ dàng tìm được các driver tương ứng với thiết bị của mình Tính chất này hoàn toàn trái ngược với Windows Mỗi khi có một phiên bản Windows mới ra đời thì bao giờ kèm theo đó cũng là một cơn khát về phần cứng vì Hệ điều hành mới thường không hỗ trợ các thiết bị quá cũ

2 Khuyết điểm:

Dù cho hiện nay Linux đang có tốc độ phát triển nhanh hơn hẳn Windows nhưng khách quan mà nói so với Windows, Linux vẫn chưa thể đến với người sử dụng cuối Đó là do Linux vẫn còn có những nhược điểm cố hữu:

2.1 Đòi hỏi người dùng phải thành thạo:

Trước kia việc sử dụng và cấu hình Linux được xem là một công việc chỉ dành cho những kĩ thuật viên CNTT Hầu như mọi công việc đều thực hiện trên các dòng lệnh và phải cấu hình nhờ sửa trực tiếp các file Mặc dù trong những phiên bản gần đây, các Hệ điều hành Linux đã có những cải tiến đáng kể, nhưng so với Windows tính thân thiện của Linux vẫn còn là một vấn đề lớn Đây là một trong những nguyên nhân chủ yếu khiến Linux mặc dù có rất nhiều đặc tính kỹ thuật tốt nhưng vẫn chưa đến được với người dùng cuối

2.2 Tính tiêu chuẩn hóa:

Linux được phát hành miễn phí nên bất cứ ai cũng có thể tự mình đóng gói, phân phối theo những cách riêng Hiện tại có khá nhiều bản Linux phát triển từ một

nhân ban đầu cùng tồn tại như: RedHat, SuSE, Knoppix… Người dùng phải tự

so sánh xem bản nào là phù hợp với mình Điều này có thể gây khó khăn cho người dùng, nhất là những người còn có kiến thức về tin học hạn chế

2.3 Số lượng các ứng dụng chất lượng cao trên Linux còn hạn chế:

Mặc dù Windows có sản phẩm nào thì Linux cũng gần như có phần mềm tương

tự, (VD: OpenOffice trên Linux tương tự như MSOffice, hay GIMP tương tự như Photoshopv v ) Tuy nhiên chất lượng những sản phẩm này là chưa thể so sánh được với các sản phẩm viết cho Windows

2.4 Phần cứng:

Một số nhà sản xuất phần cứng không có driver hỗ trợ Linux: Do hiện nay Linux chưa phổ biến bằng Windows nên nhiều nhà sản xuất không hỗ trợ các driver chạy trên Linux Tuy nhiên chúng ta vẫn có thể tìm thấy các driver này trên internet do cộng đồng mã nguồn mở viết

Trên cơ sở nhìn nhận một cách khách quan các ưu, nhược điểm của Hệ điều hành Linux cũng như xem xét xu hướng phát triển tin học ở nước ta có thể thấy: Đối với người dùng thông thường việc chuyển từ Windows sang Linux trong ngày một ngày hai là chưa thể Tuy nhiên đối với những người làm tin học, đặc biệt là đối với sinh viên, việc tìm hiểu và nghiên cứu Linux và phần mềm mã nguồn mở là một điều kiện rất tốt để nâng cao hiểu biết của mình Linux dẫu sao vẫn là một hệ điều hành rất có giá trị: chi phí thấp, linh hoạt, ổn đinh, và bảo mật cao

CHƯƠNG II: CÀI ĐẶT HỆ ĐIỀU HÀNH LINUX (CENTOS)

I Yêu cầu phần cứng:

Linux không đòi hỏi máy có cấu hình mạnh Tuy nhiên nếu phần cứng có cấu hình thấp quá thì có thể không chạy được Xwindow hay các ứng dụng có sẳn Cấu hình tối thiểu nên dùng:

CPU: Pentium 3 trở lên

RAM: 64 MB trở lên cho text mode, 192 MB cho mode Graphics

Đĩa cứng: Dung lượng đĩa phụ thuộc vào loại cài đặt:

Custom Instalation (minimum): 520MB

Server (minimum): 870 MB

Personal Desktop: 1.9 GB

Custom Instalation (everything): 5.3 GB

2M cho cardd màn hình nếu muốn sử dụng mode cho đồ họa

II Đĩa cứng và phân vùng đĩa trong Linux:

Đĩa cứng được phân ra nhiều vùng khác nhau gọi là Partion Mỗi partion sử dụng một

hệ thống tập tin và dữ liệu lưu trữ dữ liệu Mỗi đĩa chúng ta chỉ chia được tối đa 4 partion chính (primary) Giới hạn như vậy là do Master Boot Record của đĩa chỉ ghi tối

đa 4 chỉ mục tới 4 partion

Để tạo nhiều partion lưu trữ dữ liệu (hơn 4) người ta dùng partion mở rộng (extended pariton) Thực ra partion mở rộng cũng là primary partition nhưng cho phép tạo ra các partition con được gọi là logical partition trong nó

III Quản lý ổ đĩa và partition trong Linux:

Linux sử dụng cơ chế truy xuất ổ đĩa thông qua tập tin Mỗi ổ đĩa được gán với một tập tin trong thư mục /dev/ Ký hiệu ổ đĩa fd cho ổ mềm, hd cho ổ cứng, sd dành cho ổ SCSI Ký tự a, b, c … gắn thêm vào để xác định các ổ đĩa khác nhau cùng loại

Ký tự mô tả ổ đĩa Các thiết bị lưu trữ (Physical block devices)

Bảng ký tự mô tả ổ đĩa

Ví dụ: Ổ cứng thứ nhất hda, ổ cứng thứ 2 hdb … xác định các parttion trong ổ đĩa người ta dùng các số đi kèm Theo qui định partition chính và mở rộng được gán số 1 -

4 Các logical partition được gán các giá trị từ 5 trở đi

Hình 1: Partition trong Linux

Như hình vẽ trên là các partition của ổ cứng thứ nhất hda: có 2 partition chính ký hiệu

là hda1 và hda2, một partition mở rộng là hda3 Trong partition mở rộng hda3 có 2 partition logic có ký hiệu là hda6 và hda5

Trong Linux bắt buộc phải có tối thiểu 2 partition sau:

Partition chính chứa thư mục gốc (/) và hạt nhân (gọi là Linux Native partition) Partition swap được dùng làm không gian hoán đổi dữ liệu khi vùng nhớ chính được

sử dụng hết Kích thước của phần swap sử dụng tùy thuộc hệ thống mình sử dụng nhiều hay ít ứng dụng Thông thường thì kích thước vùng swap bằng kích thước bộ nhớ chính

IV Các bước cài đặt hệ điều hành Linux:

1 Chọn phương thức cài đặt:

CD-ROM: Có thể khởi động từ CD-ROM hoặc khởi động bằng đĩa mềm boot Đĩa cứng: Cần sử dụng đĩa mềm boot (dùng lệnh dd hoặc mkbootdisk để tạo đĩa mềm boot)

NFS image: Sử dụng đĩa khởi động mạng Kết nối tới NFS server

FTP: Sử dụng đĩa khởi động mạng Cài trực tiếp qua kết nối FTP

HTTP: Sử dụng đĩa khởi động mạng Cài trực tiếp qua kết nối HTTP

2 Chọn chế độ cài đặt:

Khi chương trình cài đặt khởi động sẽ hiển thị màn hình:

Hình 2: Chọn chế độ cài đặt

Chúng ta có thể chọn các chế độ:

Linux text: Chương trình cài đặt hệ điều hành dưới chế độ text (text mode) [ENTER]: Chương trình cài đặt hệ điều hành dưới chế độ đồ họa (Graphical mode)

3 Chọn ngôn ngữ hiển thị trong quá trình cài đặt:

Mặc định trong bước này hệ thống sẽ chọn English làm ngôn ngữ chính hiển thị trong quá trình cài đặt Thông thường trong bước này ta sẽ chấp nhận phương thức chọn mặc định của hệ thống, tiếp tục chọn Next để sang trang kế tiếp

Hình 3: Chọn ngôn ngữ sử dụng

4 Cấu hình bàn phím:

Chọn loại bàn phím thích hợp  Next

Create custom layout: Chia partition theo tùy chọn của người dùng (manually) Tùy theo từng yêu cầu mà chúng ta chọn các cách chia partition cho phù hợp, sau đó chọn Next

Hình 5: Chia partition

6 Cài đặt chương trình Boot Loader:

Boot Loader là chương trình cho phép chúng ta chọn các hệ điều hành để khởi động qua menu Khi chúng ta chọn, thì chúng xác định các tập tin cần thiết để khởi động

hệ điều hành và giao quyền điều khiển lại cho hệ điều hành Boot Loader có thể được cài vào Master Boot record hoặc vào sector đầu tiên của partition

Linux cho phép chúng ta sử dựng chương trình Boot Loader là GRUB hoặc LILO

Cả hai Boot Loader đều có thể hổ trợ quản lý nhiều hệ điều hành trên một hệ thống:

Chúng ta chọn cài Boot Loader vào Master Boot Record (MBR) khi chưa có chương trình Boot Loader nào (ví dụ như của Windows) được cài, hoặc chúng

ta chắc chắn chương trình Boot Loader của mình có thể khởi động được các hệ

điều hành khác trong máy Khi cài lên MBR thì các chương trình Boot Loader trước đó sẽ bị thay thế bằng Boot Loader mới

Chúng ta không cài chương trình Boot Loader, khi đó cần phải sử dụng đĩa mềm boot để khởi động hệ điều hành

Ta có thể đặt mật khẩu cho boot loader thông qua tùy chọn User a boot loader password và nhấn nút Change password

Hình 6: Cài Boot Loader

7 Cấu hình mạng:

Mặc định hệ thống cấu hình mạng DHCP, để cấu hình địa chỉ IP cụ thể chúng ta nhập những thông số cấu hình mạng bằng cách Click nút Edit

IP Address: Chỉ định địa chỉ IP cho máy

Prefix (Netmask): Chỉ định netmask cho máy

Active on boot: Card mạng được kích hoạt khi hệ điều hành khởi động

Hostname: Nếu chúng ta có tên dns đầy đủ thì khai báo tên đầy đủ Trong trường hợp không kết nối vào mạng chúng ta cũng đặt tên cho máy thông qua mục chọn manually Nếu không tên nào được điền vào thì giá trị mặc nhiên sử dụng là localhost

Miscellaneous Settings: Để chỉ định địa chỉ Gateway và Primary DNS, và một

số thông số khác Các trường không có giá trị thì trường đó không được sử dụng trong hệ thống

Hình 7: Cấu hình mạng

8 Cấu hình khu vực địa lý:

Các vị trí chia theo châu lục Ở Việt Nam là Asia/Ho_Chi_Minh, ta có thể chọn mục này một cách dễ dàng thông qua việc định vị chuột tại đúng vị trí trên bảng đồ  Next

Hình 8: Cấu hình khu vực địa lý

9 Đặt mật khẩu cho người quản trị:

Trên Linux người quản trị thường được gọi là người root Mật khẩu của user root bắt buộc có chiều dài tối thiểu của password là 6 ký tự Chúng ta nên đặt password gồm có ký tự, số và các ký tự đặc biệt để bảo đảm an toàn Lưu ý password phân biệt chữ hoa và thường  Next

Hình 9: Đặt mật khẩu cho người quản trị

11 Tiến hành cài đặt hệ điều hành:

Sau khi thiết lập các thông số, chương trình sẽ tiến hành cài đặt hệ điều hành

Hình 11: Quá trình cài đặt hệ điều hành

Sau khi quá trình cài đặt hoàn tất, hệ thống yêu cầu reboot

Hình 13: Cấu hình firewall

Tùy chỉnh ngày, giờ hệ thống:

Hình 14: Cài đặt ngày giờ hệ thống

Tạo user đăng nhập:

Hình 15: Tạo user

Hoàn tất, đăng nhập và sử dụng:

Hình 16: Giao diện Desktop

CHƯƠNG III: GIỚI THIỆU CÁC DỊCH VỤ LIÊN QUAN

I Dịch vụ DNS (Domain Name System):

1 Giới thiệu:

Mỗi máy tính trong mạng muốn liên lạc hay trao đổi thông tin, dữ liệu cho nhau cần phải biết rõ địa chỉ IP của nhau Nếu số lượng máy tính nhiều thì việc nhớ những địa chỉ IP này là rất khó khăn

Mỗi máy tính ngoài địa chỉ IP ra còn có một tên máy còn gọi là Computer name Đối với con người việc nhớ tên máy dù sao cũng dễ dàng hơn vì chúng có tính trực quan và gợi nhớ hơn địa chỉ IP Vì thế người ta nghĩ ra cách làm sao ánh xạ địa chỉ

IP thành tên máy tính

Ban đầu do quy mô mạng ARPAnet (tiền than của mạng Internet) còn nhỏ (chỉ vài trăm máy), nên chỉ có một tập tin đơn HOSTS.TXT lưu thong tin về ánh xạ tên máy tính thành địa chỉ IP Trong đó tên máy chỉ là một chuỗi văn bản không phân cấp (flat name) Tập tin này được duy trì tại một máy chủ và các máy chủ khác lưu giữ bản sao của nó Tuy nhiên khi quy mô mạng lớn hơn, việc sử dụng tập tin HOSTS.TXT có các nhược điểm sau:

Lưu lượng mạng và máy chủ duy trì tập tin HOSTS.TXT bị quá tải do hiệu ứng

“cổ chai”

Xung đột tên vì không thể có hai máy tính cùng tên trong tập tin HOSTS.TXT Tuy nhiên do tên máy không phân cấp và không có gì bảo đảm để ngăn chặn

việc tạo hai tên trùng nhau vì không có cơ chế ủy quyền quản lý tập tin nên có nguy cơ bị xung đột tên

Không đảm bảo sự toàn vẹn: việc duy trì một tập tin trên mạng lớn rất khó khăn Ví dụ như khi tập tin HOSTS.TXT vừa cập nhật chưa kịp chuyển đến máy chủ ở xa thì đã có sự thay đổi địa chỉ trên mạng

Tóm lại việc dùng tập tin HOSTS.TXT không phù hợp cho mạng lớn vì thiếu cơ chế phân tán và mở rộng Do đó, dịch vụ DNS ra đời nhằm khắc phục các nhược điểm này Người thiết kế cấu trúc của dịch vụ DNS là Paul Mockapetris – USC’s Information Sciences Institute, và các khuyến nghị RFC của DNS RFC 882 và 883, sau đó được bổ sung của RFC 1034, 1035

Dịch vụ DNS hoạt động theo mô hình Client-Server: Phần Server gọi là máy chủ phục vụ tên hay còn gọi là Nameserver, còn phần Client là chương trình yêu cầu phân giải tên hay còn gọi là Resolver Nameserver chứa các thông tin CSDL của DNS, còn Resolver đơn giản chỉ là các hàm thư viện dùng để tạo các truy vấn (query) và gửi chúng qua đến Nameserver

DNS là một CSDL phân tán Điều này cho phép người quản trị cục bộ quản lý phần

dữ liệu nội bộ thuộc phạm vi của họ, đồng thời dữ liệu này cũng dễ dàng truy cập được trên toàn bộ hệ thống mạng theo mô hình Client-Server Hiệu suất sử dụng dịch vụ được tăng cường thông qua cơ chế nhân bản (replication) và lưu tạm (caching) Một hostname trong domain là sự kết hợp giữa những từ phân cách nhau bởi dấu “.” Ví dụ: hostname là server.thanhlong.com, trong đó server là tên máy và thanhlong.com là tên vùng Domain name phân bổ theo cơ chế phân cấp tương tự như sự phân cấp của hệ thống tập tin Unix/Linux

Hình 17a: Cơ chế phân cấp DNS

Cơ sở dữ liệu (CSDL) của DNS là một cây đảo ngược Mỗi nút trên cây cũng là gốc của 1 cây con Mỗi cây con là một phân vùng con trong toàn bộ CSDL DNS gọi là 1 miền (domain) Mỗi domain có thể phân chia thành các phân vùng con nhỏ hơn gọi

là các miền con (subdomain)

Mỗi domain có 1 tên (domain name) Tên domain chỉ ra vị trí của nó trong CSDL DNS Trong DNS tên miền là chuỗi tuần tự các tên nhãn tại nút đó đi ngược lên nút gốc của cây và phân cách nhau bởi dấu chấm Tên nhãn bên phải trong mỗi domain name được gọi là top-level domain

Hình 17b: Cơ chế phân cấp DNS

.com Các tổ chức, công ty thương mại org Các tổ chức phi lợi nhuận net Các trung tâm hổ trợ về mạng edu Các tổ chức giáo dục

.gov Các tổ chức thuộc chính phủ mil Các tổ chức quân sự

.int Các tổ chức được thành lập bởi các hiệp ước quốc tế

Vì sự quá tải của những domain name đã tồn tại, do đó đã làm phát sinh những level domain mới

.arts Những tổ chức liên quan đến nghệ thuật và kiến trúc nom Những địa chỉ cá nhân và gia đình

.rec Những tổ chức có tính chất giải trí, thể thao firm Những tổ chức kinh doanh, thương mại info Những dịch vụ liên quan đến thông tin Bên cạnh đó, mỗi nước cũng có một top-level domain Ví dụ top-level domain của Việt Nam là vn, Mỹ là us, … Mỗi quốc gia khác nhau có cơ chế tổ chức phân cấp domain khác nhau

2 Cách phân bổ dữ liệu quản lý domain name:

Những root nameserver (.) quản lý những top-level domain trên internet Tên máy

và địa chỉ IP của những nameserver này được công bố cho mọi người biết, chúng được liệt kê trong bảng sau:

a.root-servers.net 198.41.0.4 b.root-servers.net 128.9.0.107 c.root-servers.net 192.33.4.12 d.root-servers.net 128.8.10.90 e.root-servers.net 192.203.230.10 f.root-servers.net 192.5.5.241 g.root-servers.net 192.112.36.4 h.root-servers.net 128.63.2.53 i.root-servers.net 192.36.148.17

j.root-servers.net 192.58.128.30 k.root-servers.net 193.0.14.129 l.root-servers.net 198.32.64.12 m.root-servers.net 202.12.27.33 Thông thường một tổ chức được đăng ký một hay nhiều domain name Sau đó, mỗi

tổ chức sẽ cài đặt một hay nhiều nameserver và duy trì cơ sở dữ liệu cho tất cả những máy tính trong domain Những nameserver của tổ chức được đăng ký trên internet Một trong những nameserver này được biết như là Primary Server Nhiều Secondary Name Server được dung để làm backup cho Primary Name Server Trong trường hợp Primary bị lỗi, Secondary được sử dụng để phân giải tên miền Primary Name Server có thể tạo ra những subdomain và ủy quyền những subdomain này cho những nameserver khác

3 Phân giải thuận:

Vai trò của Root Name Server: là máy chủ quản lý các name server ở mức top-level domain

Khi có truy vấn về một tên miền nào đó thì root name server phải cung cấp tên và địa chỉ IP của name server quản lý top-level domain mà tên miền này thuộc vào

Có hai loại truy vấn:

Truy vấn đệ quy: bắt buộc phải trả về kết quả tìm được hoặc thông báo lỗi nếu như truy vấn này không phân giải được

Truy vấn tương tác: trả lời cho resolver thông tin tốt nhất mà nó có được vào thời điểm lúc đó