phân tích và nhận định văn bản RỪNG XÀ NU lớp 12. Có luận điểm rõ ràng, phân tích luận điểm đó, được mình dùng để ôn thi đại học rất hiệu quả nhé mọi người. Có phần tổng kết đánh giá và mở rộng ngoài kiến thức tác phẩm nữa nhé.
Trang 1Bi quyet Chinh ph't;tc mon Ngii tllin Tran Thuy Duong
Tac gia: Nguyen Trung Thanh la but danh cua nha van Nguyen NgQc trong thoi
khang chien chong Mi 6ng khong sinh ra o Tay Nguyen nhl1ng l(;li la nguoi con gan
b6 mau thtt voi chien truong nay trong suot hai CUQC khang chien chong Phap va
chong Mi Chinh m~mh dat va con nguoi noi day da de l(;li nhit~u dau an sau d~m hinh
thanh dim xuc viet len nhfrng trang van nhu: "Dat nuac dung Len" va sau d6 la "Rung
xa nu", nhfrng tac pham dUQc xem nhu "Ban Hich thai aanh Mi" cua dan t<)c
Tac ph~m: Truy~n ngan "Rung xa nu" dUQc viet vao nam 1965 khi de quoc Ml bat
dau cu<)c chien tranh eve b<) o mi~n Nam Vi~t Nam Tac pham in Ian dau tren t(;lp chi
Van ngh~ giai ph6ng quan mi~n Trung Trung B<), sau duQc in l(;li trong t~p "Tren que
huang nhung anh hung Di~n NgQc" voi boi canh thien nhien la manh dat Tay Nguyen
anh hung, kien trung, bat khuat
Loi ddn: Can hieu ve hi~n th1:[c dUCJC phan anh trong truy~n truac khi ti1n hieu tung
nhan vq,t trong tac pham "Rung xa nu" La tac pham tai hi~n CUQC dau tranh sinh til
giua nhdn ddn Tdy Nguyen vai bQn Mi -Di~nt vao nhung niint den toi nhat cua Cach
nuptg mien Nam Vi~t Nam Thai gian nay, bQn My - Ngv,y ra sue dan ap, kim kffp nhdn
ddn, lung bat can b¢ hog,t d¢ng bi ntQ,t, hong dQ,p tat phong trao each mg,ng dang nhen
nh6m khap mien Nant Cv, the trong truy~n La giQ,c ban dg,i bac suot dem ngay vao lang
Xo Man va rilng xa nu, chung pha huy thien nhien, tan sat ddn lanh Nhung dong baa
va nui rilng Tdy Nguyen van hien ngang, kien cuang, bat khuat, khong bg,o Lvc nao co
the lay chuyen aUC}c: "Can b¢ La Dang Dang con, nui nuac nay con"
NOI DUNG KIEN THUC QUAN TRONG
1 Hinh tugng cay xa nu
1.1 Cay xa nu XU:Yen suot
tac pham, gan bo m4t thiet
trong aoi song vq,t chat va
tinh than cua ngui1i dan
lang Xo Man
- Ket cau trn:Y~n: aau cuoi
ho ung (mo dau va ket
thuc bang m<)t hinh anh):
Den voi manh dat Tay Nguyen cua Nguyen Trung Thanh ta bat g<)p hinh anh Rling xa nu tt'r nhfrng dong van dau tien An tUQng dau tien cua nha van V~ hinh anh nay la m<)t khong gian ngh~ thu~t r<)ng mo, bC;lt ngan vo t~n, ngay l~p tuc ua v~ trong tam tri ong, nay sinh nhfrng y tuong khi viet v~ thien anh hung ca v~ Tay Nguyen C6 the n6i, Rling xa nu la hinh anh khoi nguon cho dong cam XUC de nha van sang t(;lO, la ID(;!Ch tham
ml de dan dat nha van mieu ta, ke chuy~n, dung nhu tac gia tam sv: "Bat aau tic ngoi but, gan nhu khong he tinh
tncac la mqt ritng xa nu, nhicng cay xa nu Toi hinh
Tac gia: Nguyen Trung Thanh la but danh cua nha van Nguyen NgQc trong thoi khang chien chong Mi 6ng khong sinh ra o Tay Nguyen nhl1ng l(;li la nguoi con gan b6 mau thtt voi chien truong nay trong suot hai CUQC khang chien chong Phap va chong Mi Chinh m~mh dat va con nguoi noi day da de l(;li nhit~u dau an sau d~m hinh thanh dim xuc viet len nhfrng trang van nhu: "Dat nuac dung Len" va sau d6 la "Rung
xa nu", nhfrng tac pham dUQc xem nhu "Ban Hich thai aanh Mi" cua dan t<)c
Tac ph~m: Truy~n ngan "Rung xa nu" dUQc viet vao nam 1965 khi de quoc Ml bat dau cu<)c chien tranh eve b<) o mi~n Nam Vi~t Nam Tac pham in Ian dau tren t(;lp chi Van ngh~ giai ph6ng quan mi~n Trung Trung B<), sau duQc in l(;li trong t~p "Tren que huang nhung anh hung Di~n NgQc" voi boi canh thien nhien la manh dat Tay Nguyen anh hung, kien trung, bat khuat
Loi ddn: Can hieu ve hi~n th1:[c dUCJC phan anh trong truy~n truac khi ti1n hieu tung nhan vq,t trong tac pham "Rung xa nu" La tac pham tai hi~n CUQC dau tranh sinh til giua nhdn ddn Tdy Nguyen vai bQn Mi - Di~nt vao nhung niint den toi nhat cua Cach nuptg mien Nam Vi~t Nam Thai gian nay, bQn My - Ngv,y ra sue dan ap, kim kffp nhdn
ddn, lung bat can b¢ hog,t d¢ng bi ntQ,t, hong dQ,p tat phong trao each mg,ng dang nhen nh6m khap mien Nant Cv, the trong truy~n La giQ,c ban dg,i bac suot dem ngay vao lang
Xo Man va rilng xa nu, chung pha huy thien nhien, tan sat ddn lanh Nhung dong baa
va nui rilng Tdy Nguyen van hien ngang, kien cuang, bat khuat, khong bg,o Lvc nao co
the lay chuyen aUC}c: "Can b¢ La Dang Dang con, nui nuac nay con"
NOI DUNG KIEN THUC QUAN TRONG
1 Hinh tugng cay xa nu 1.1 Cay xa nu XU:Yen suot
tac pham, gan bo m4t thiet trong aoi song vq,t chat va tinh than cua ngui1i dan lang Xo Man
- Ket cau trn:Y~n: aau cuoi
ho ung (mo dau va ket thuc bang m<)t hinh anh):
Den voi manh dat Tay Nguyen cua Nguyen Trung Thanh ta bat g<)p hinh anh Rling xa nu tt'r nhfrng dong van dau tien An tUQng dau tien cua nha van V~ hinh anh nay la m<)t khong gian ngh~ thu~t r<)ng mo, bC;lt ngan vo t~n, ngay l~p tuc ua v~ trong tam tri ong, nay sinh nhfrng y tuong khi viet v~ thien anh hung ca v~ Tay Nguyen C6 the n6i, Rling xa nu la hinh anh khoi nguon cho dong cam XUC de nha van sang t(;lO, la ID(;!Ch tham
ml de dan dat nha van mieu ta, ke chuy~n, dung nhu tac gia tam sv: "Bat aau tic ngoi but, gan nhu khong he tinh
tncac la mqt ritng xa nu, nhicng cay xa nu Toi hinh
Trang 2Bi quye't Chinh ph¥c mon Ngfr van Thity
+ Md' dau: "xa nu uBn
tam ngl;lc LOn cua minh ra,
che cho cho dan lang "
+ Ket thuc: cling 1<1 hinh
anh rling xa nu " khong
thay gi ngoai nhung rU:ng
xa nu n6i tiep chQ,y den
chan trai"
+ Khong du6i hai mudi
Ian nha van n6i den "rU:ng
xa nu"; "cay xa nu"; "nhva
xa nu"; "du6c xa nu";
1.2 Cay xa nu chju nhi~u
dau thtt<1ng ma't mat nhtt
chinh nhicng dau thtt<1ng
mat mat ciia con ngttai
- Xd nu bdo v~ cho buon
tang ud chfu nhi~u dau
thtt<1ng mat mat:
+ "Lang o trong tam dQ,i
bac cua giQ,c, hau het dQ,n
deu roi vao doi xa nu"
+"Cit: the rUng xa nu uBn
tam ngl;lc l6n cua rninh ra,
che cho cho lang "
dung cau chuy~n c6t truy~n, nhttng toi dii thay ro cai thien truy~n ngdn nay se bdt dau bang mc?t khu ning xa
nu va se ket thuc bang mc?t khu ning xa nu vo t~n " v di ngu<Ji dQC chung ta, rung xa nu dich tht,rc la ffiQt hinh tuQng tham mi, danh thuc nhfrng suy nghi, cam tht.I thu
vi khi vao dong dau cling nhu luc chia tay Qua th~t,
ngh~ thu~t khi dc;tt den dinh cao c6 kha nang danh thuc nhfrng an ttrQng von da ngu quen trong long ngtrdi dQC
Rung xa nu tru6c het la m<)t b(rc tranh thien nhien,
d~c tnmg cho thien nhien Tay Nguyen nen n6 gQi ra cai
ve d~p hung vi, trang 1~ Canh rung xa nu dtrQC mieu ta trong doc;tn van la ffiQt canh rung "nam trong tarn dQ,i bac cua giQ,c, ngay nao cilng bi ban hai lan" Nguyen Trung Thanh quan ni~m: "Cau aau trong dodn thien lam m9t thtc am chuan no giup cho todn be? tac pham" 0 day nha van cling da lam nen ffiQt th(r am chuan ay, h(ra h~n
ve mQt khuc bi trang trong chien tranh Nha van da xay dl).llg len SlrC song, tu the doi m~t Vdi cai chet, Slf sinh
ton dang d(rng tru6c moi de dQa bj huy di~t
f)~t doc;tn van trong toan tac pham, ta nh~n thay Rung xa nu c6 ket cau hay n6i dung hdn la m<)t loi vao
de rat m6i lc;t "Lang o tibn dQ,i bac cua don giQ,c", "chung
no ban dii thanh l~, moi ngay hai lan, hoQ,c sang Sdln Vel
xe chieu, hoQ,c dung bong va sant toi, hoQ,c nila dent va tro
ga gay", neu nhu gi6i thi~u theo loi co dien, Nguyen Trung Thanh se gi6i thi~u ten lang, nguon goc roi m6i n6i den van de ong muon n6i Nhung khong, vao de ong n6i ngay den vi tri nguy hiem trong "Tam dQ,i bac ciLa dich" cua lang Xo Man, rna khong he nhac den dja danh cua lang Trang each ke cua nha van, du<Jng nhu chung
ta deu biet cai lang d6 roi, nhu ngu<Ji di xa lau ngay khong g~p chi nao nlrc muon biet tinh trc;;tng SlrC khoe cua ngu<Ji than gi<J nay ra sao Va lang Xo Man trong tiem thuc moi chung ta, du c6 the chua m<)t Ian d~t chan den van thay c6 chut gi d6 than quen gan glii
Trong chien tranh, dau chi c6 lang Xo Man m6i nam trong tam dc;ti bac cua don gi~c Tat ca lang, tren khap
+ Md' dau: "xa nu uBn tam ngl;lc LOn cua minh ra, che cho cho dan lang "
+ Ket thuc: cling 1<1 hinh anh rling xa nu " khong thay gi ngoai nhung rU:ng
xa nu n6i tiep chQ,y den chan trai"
+ Khong du6i hai mudi Ian nha van n6i den "rU:ng
xa nu"; "cay xa nu"; "nhva
xa nu"; "du6c xa nu";
1.2 Cay xa nu chju nhi~u
dau thtt<1ng ma't mat nhtt chinh nhicng dau thtt<1ng mat mat ciia con ngttai
- Xd nu bdo v~ cho buon
tang ud chfu nhi~u dau thtt<1ng mat mat:
+ "Lang o trong tam dQ,i bac cua giQ,c, hau het dQ,n deu roi vao doi xa nu"
+"Cit: the rUng xa nu uBn tam ngl;lc l6n cua rninh ra, che cho cho lang "
dung cau chuy~n c6t truy~n, nhttng toi dii thay ro cai thien truy~n ngdn nay se bdt dau bang mc?t khu ning xa
nu va se ket thuc bang mc?t khu ning xa nu vo t~n " v di ngu<Ji dQC chung ta, rung xa nu dich tht,rc la ffiQt hinh tuQng tham mi, danh thuc nhfrng suy nghi, cam tht.I thu
vi khi vao dong dau cling nhu luc chia tay Qua th~t,
ngh~ thu~t khi dc;tt den dinh cao c6 kha nang danh thuc nhfrng an ttrQng von da ngu quen trong long ngtrdi dQC Rung xa nu tru6c het la m<)t b(rc tranh thien nhien,
d~c tnmg cho thien nhien Tay Nguyen nen n6 gQi ra cai
ve d~p hung vi, trang 1~ Canh rung xa nu dtrQC mieu ta trong doc;tn van la ffiQt canh rung "nam trong tarn dQ,i bac cua giQ,c, ngay nao cilng bi ban hai lan" Nguyen Trung Thanh quan ni~m: "Cau aau trong dodn thien lam m9t thtc am chuan no giup cho todn be? tac pham" 0 day nha van cling da lam nen ffiQt th(r am chuan ay, h(ra h~n
ve mQt khuc bi trang trong chien tranh Nha van da xay dl).llg len SlrC song, tu the doi m~t Vdi cai chet, Slf sinh ton dang d(rng tru6c moi de dQa bj huy di~t
f)~t doc;tn van trong toan tac pham, ta nh~n thay Rung xa nu c6 ket cau hay n6i dung hdn la m<)t loi vao
de rat m6i lc;t "Lang o tibn dQ,i bac cua don giQ,c", "chung
no ban dii thanh l~, moi ngay hai lan, hoQ,c sang Sdln Vel
xe chieu, hoQ,c dung bong va sant toi, hoQ,c nila dent va tro
ga gay", neu nhu gi6i thi~u theo loi co dien, Nguyen Trung Thanh se gi6i thi~u ten lang, nguon goc roi m6i n6i den van de ong muon n6i Nhung khong, vao de ong n6i ngay den vi tri nguy hiem trong "Tam dQ,i bac ciLa dich" cua lang Xo Man, rna khong he nhac den dja danh cua lang Trang each ke cua nha van, du<Jng nhu chung
ta deu biet cai lang d6 roi, nhu ngu<Ji di xa lau ngay khong g~p chi nao nlrc muon biet tinh trc;;tng SlrC khoe cua ngu<Ji than gi<J nay ra sao Va lang Xo Man trong tiem thuc moi chung ta, du c6 the chua m<)t Ian d~t chan den van thay c6 chut gi d6 than quen gan glii
Trong chien tranh, dau chi c6 lang Xo Man m6i nam trong tam dc;ti bac cua don gi~c Tat ca lang, tren khap
Trang 3Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngi! viin Trcin Thuy Duong
+ "Ca rilng xa nu khong
cay nao [a khong bi thuang
Co nhflng cay bi dc;tn dc;ti
bac ch4t aut ngang nua
than, do ao ao nhu nt(jt
trQ,n bdo"
nhva ua ra, tran tre, tham
ngao ngc;tt, tong tanh, roi
bam tq,i, den va d4c quy~n
thanh tung eve"
¢ Bang ngh~ thu~t
nhan h6a va an dt) tUQng
trung, nha van da lam
hi~n len noi dau thuong
mat mat cua rung xa nu
dat nuoc Vi~t Nam nay deu chju chung noi dau thuong d6 Ta cling thay long c6 chut gi d6 d6ng di~u
Nhung day khong ph~d la lang que cua ta Neu nhu Hoang Cam nho tha thiet manh dat Kinh Bac voi huong Ilia nep thorn nong, tranh Dong H6 ga lQn net tuoi trong Neu nhu Nguyen Dinh Thi mo mang ve Ha N<)i
nho Ha N<)i voi "Gio thai mita thu huang com ntcH"; thi
lang Xo-man duoi anh mat cua Nguyen Trung Thanh l?i
hi~n len kieu hanh va gan g6c voi "nhfrng ngQn doi xa
nu cc;1nh nhfrng con nuoc Ion" Ta nh~n thay day chinh la lang Xo-man chu khong phai la m<)t ngoi lang bat ki nao tren mQi mien dat nuoc C6 le vi tinh chat rieng moi 1?
va d~c sac, c6 tinh dc;!i di~n pho quat cao cho cac dan t<)c Tay Nguyen rna rtrng xa nu dUQC Nguyen Trung Thanh mieu ta th~t sinh d<)ng va gai g6c, nhu m<)t sinh
the c6 h6n
TU am hinh chu dc;10 cua rung xa nu qua loi rna dau,
ta tUOng nhU cai cam htrng bi trang ay dtrQC nen, tich t\{
trong cau van cam trjch, se dUQC khai trien trong nhfrng cau con l?i cua thien truy~n, rna truoc het la nhfrng cau van d~p ngao ngc;lt, n6ng nan, n,rc ro nhu tam ngvc rlrn.g
xa nu vi dc;1i ch6i chang duoi cai nang gat n,rc ro Hinh tUQng cay xa nu qua ngoi but cua Nguyen Trung Thanh
da trO thanh ffiQt thanh luy vfrng vang, bao V~ CUQC song cho buon lang Manh dat da chju nhieu dau thuong, mat mat Moi ngay d?i bac ban ba Ian vao trong lang Xo-man
van binh yen va "Hau het dc;tn dc;ti bac ba tan vao ngQn aoi
xa nu cq,nh con nuac tan" Doi lc;ii, vi bao v~ cho dan lang nen canh rtrng xa nu l?i chju nhieu dau thuong mat mat
N6 la doi tUQng bj tan pha va huy di~t N6 dau don boi:
"Ca rilng xa nu hang vqn cay khong co cay nao khong bi
thuang", "co nhflng cay bi dc;tn dqi bac ch4t aut ngang
nua than minh, do ao ao nhu nt(jt trQ,n bdo" roi "co nhii:ng
cay con vua tan ngang tam ng\(c nguai aa bi dq,n dc;ti bac ch4t tam aoi, a nhii:ng cay nay nhva con trong, chat dau
con [odng, chi muai hom [a cay che't"
+ "Ca rilng xa nu khong cay nao [a khong bi thuang
Co nhflng cay bi dc;tn dc;ti
bac ch4t aut ngang nua than, do ao ao nhu nt(jt
trQ,n bdo"
nhva ua ra, tran tre, tham ngao ngc;tt, tong tanh, roi bam tq,i, den va d4c quy~n
thanh tung eve"
nho Ha N<)i voi "Gio thai mita thu huang com ntcH"; thi
lang Xo-man duoi anh mat cua Nguyen Trung Thanh l?i
hi~n len kieu hanh va gan g6c voi "nhfrng ngQn doi xa
nu cc;1nh nhfrng con nuoc Ion" Ta nh~n thay day chinh la lang Xo-man chu khong phai la m<)t ngoi lang bat ki nao tren mQi mien dat nuoc C6 le vi tinh chat rieng moi 1?
va d~c sac, c6 tinh dc;!i di~n pho quat cao cho cac dan t<)c Tay Nguyen rna rtrng xa nu dUQC Nguyen Trung Thanh mieu ta th~t sinh d<)ng va gai g6c, nhu m<)t sinh the c6 h6n
TU am hinh chu dc;10 cua rung xa nu qua loi rna dau,
ta tUOng nhU cai cam htrng bi trang ay dtrQC nen, tich t\{ trong cau van cam trjch, se dUQC khai trien trong nhfrng cau con l?i cua thien truy~n, rna truoc het la nhfrng cau van d~p ngao ngc;lt, n6ng nan, n,rc ro nhu tam ngvc rlrn.g
xa nu vi dc;1i ch6i chang duoi cai nang gat n,rc ro Hinh tUQng cay xa nu qua ngoi but cua Nguyen Trung Thanh
da trO thanh ffiQt thanh luy vfrng vang, bao V~ CUQC song cho buon lang Manh dat da chju nhieu dau thuong, mat mat Moi ngay d?i bac ban ba Ian vao trong lang Xo-man
van binh yen va "Hau het dc;tn dc;ti bac ba tan vao ngQn aoi
xa nu cq,nh con nuac tan" Doi lc;ii, vi bao v~ cho dan lang nen canh rtrng xa nu l?i chju nhieu dau thuong mat mat N6 la doi tUQng bj tan pha va huy di~t N6 dau don boi:
"Ca rilng xa nu hang vqn cay khong co cay nao khong bi
thuang", "co nhflng cay bi dc;tn dqi bac ch4t aut ngang
nua than minh, do ao ao nhu nt(jt trQ,n bdo" roi "co nhii:ng
cay con vua tan ngang tam ng\(c nguai aa bi dq,n dc;ti bac ch4t tam aoi, a nhii:ng cay nay nhva con trong, chat dau con [odng, chi muai hom [a cay che't"
Trang 4Bi quyet Chinh ph1:1-c mon Ngfr van Tran Thity Dw1ng
- Do cilng chinh la noi dau
cua dan lang Xo Man ud
ti)i ac CUa ke thu gay ra:
+ Viet ve noi dau cua cay
de ta noi dau cua con
ngudi, moi cay xa nu nga
xuong ta cu nga nhu m<)t
ngudi Xo-man, d6 la hinh
anh cua anh X lit, ba Nhan,
m~ con Mai, anh Quyet
+ La vet thudng tich tren
mudi dau ng6n tay Tnu
cling bi ktch gia dinh, bi
ktch ca nhan rna anh phai
ganh chtu
- Tuy vi),y, xa nu van hi~n
len vai ve hien ngang bat
khuat, sitng siing nhu buc
tugng ctdi:
+ "Cqnh 1n<)t ctiy xa nu
1nai nga gvc, da co bon
niint cay con 1nQc len, xanh
ron, hinh nhQn 1nili ten lao
thang len bau troi"
+ "Ctiy phong len nit
nhanh de don lay anh nang
1n4t troi"
+ "Dq,n d(l,i bac khong giet
noi chung, nhflng vet
thuang cua chung chong
lanh nhu tren m<)t than the
cuong trang"
Bang nghG thu~t nhan h6a va an dl) tuQng trung, but phap SU thi, lang ffi(;ln tac gia da n6i len dUQC noi dau thUdng, mat mat cua dan lang Xo-man va to cao tQi ac cua ke thu Viet ve noi dau cua cay rna cu nga noi dau cua con ngudi, m<)t noi cay nga xuong ta cu nga nhu m<)t ngudi Xo-man nga xuong Phai chang d6 la hinh anh cua anh Xut, ba Nhan, m~ con Mai, anh Quyet
nhfrng ngudi da nga xu6ng vi chinh nghla duoi ban tay tan bC;lO cua ke thu Nhung trong dau thudng, cay xa nu van hiGn len voi nhfrng ve d~p thang boa den sung Sd
D~p trong dang ve kieu hung, bat khuat de roi "do iw ito nhu nt<)t trQ,n bao" Den khi chet divan mang m<)t sue
song m?nh me, manh liGt mang cai tinh than bi trang
Phai chang d6 cling la an dl) cho hinh anh cua biet bao con ngudi ViGt Nam da nga xuong trong nhfrng cu<)c chien tranh VG quae vi d?i La dang nga cua anh linh tren dudng bang Tan Sdn Nhat de "To quae bay len bat
ngat ntua xuan"
Van hQC la phUdng thtrc phan anh va chiem llnh thl.fC t(;li xa hQi, van hQC phan anh CUQC song bang hinh tuQng 0 day Nguyen Trung Thanh da tai hiGn hinh tUQng rirng xa nu trong dau thUdng van d~p boi nhfrng dudng net, mau sac, hinh khoi, trong dau thuong rna van hiGn hfru huang thdm va anh sang Phai nh~n rang trong nen van xuoi cua chung ta, kh6 c6 the tim dau dUQC nhfrng cau van ta canh xuat than den the TUong nhu nha van da di chuyen tat ca cac giac quan, don nh~n cam giac moi de bat trQn tling khoanh khac cua thien nhien ch(;lm tro nen buc phu dieu tuyGt mi Nha van da rat day cong kl cang de canh v~t dUQC noi b~t
h£n len dUOi ngoi but biet tC;lO hinh khoi va dUdng net, biet t(;l.O ra cai "huang tham ngao ngq,t, long lanh CUa nang he gay gat, roi dan dan den bam lq,i, quy~n thanh tilng eve mau lan" Chi voi m<)t cau van rna nha van da
tai hiGn len truoc mat canh ca m9t khu rling xa nu sau moi Ian "chung no ban" Nhungve d~p va S\f gQi cam cua moi cau van khong chi n6i len m<)t hiGn tuQng tan khoc mang tinh tan pha va buy diGt nhu the "M9t tac pham
- Do cilng chinh la noi dau cua dan lang Xo Man ud
ti)i ac CUa ke thu gay ra:
+ Viet ve noi dau cua cay
de ta noi dau cua con ngudi, moi cay xa nu nga xuong ta cu nga nhu m<)t ngudi Xo-man, d6 la hinh anh cua anh X lit, ba Nhan,
m~ con Mai, anh Quyet
+ La vet thudng tich tren mudi dau ng6n tay Tnu cling bi ktch gia dinh, bi ktch ca nhan rna anh phai ganh chtu
- Tuy vi),y, xa nu van hi~n
len vai ve hien ngang bat khuat, sitng siing nhu buc tugng ctdi:
+ "Cqnh 1n<)t ctiy xa nu 1nai nga gvc, da co bon niint cay con 1nQc len, xanh ron, hinh nhQn 1nili ten lao thang len bau troi"
+ "Ctiy phong len nit
nhanh de don lay anh nang 1n4t troi"
+ "Dq,n d(l,i bac khong giet noi chung, nhflng vet thuang cua chung chong lanh nhu tren m<)t than the cuong trang"
Bang nghG thu~t nhan h6a va an dl) tuQng trung, but phap SU thi, lang ffi(;ln tac gia da n6i len dUQC noi dau thUdng, mat mat cua dan lang Xo-man va to cao tQi ac cua ke thu Viet ve noi dau cua cay rna cu nga noi dau cua con ngudi, m<)t noi cay nga xuong ta cu nga nhu m<)t ngudi Xo-man nga xuong Phai chang d6 la hinh anh cua anh Xut, ba Nhan, m~ con Mai, anh Quyet nhfrng ngudi da nga xu6ng vi chinh nghla duoi ban tay tan bC;lO cua ke thu Nhung trong dau thudng, cay xa nu van hiGn len voi nhfrng ve d~p thang boa den sung Sd D~p trong dang ve kieu hung, bat khuat de roi "do iw ito nhu nt<)t trQ,n bao" Den khi chet divan mang m<)t sue
song m?nh me, manh liGt mang cai tinh than bi trang Phai chang d6 cling la an dl) cho hinh anh cua biet bao con ngudi ViGt Nam da nga xuong trong nhfrng cu<)c chien tranh VG quae vi d?i La dang nga cua anh linh tren dudng bang Tan Sdn Nhat de "To quae bay len bat ngat ntua xuan"
Van hQC la phUdng thtrc phan anh va chiem llnh thl.fC t(;li xa hQi, van hQC phan anh CUQC song bang hinh tuQng 0 day Nguyen Trung Thanh da tai hiGn hinh tUQng rirng xa nu trong dau thUdng van d~p boi nhfrng dudng net, mau sac, hinh khoi, trong dau thuong rna van hiGn hfru huang thdm va anh sang Phai nh~n rang trong nen van xuoi cua chung ta, kh6 c6 the tim dau dUQC nhfrng cau van ta canh xuat than den the TUong nhu nha van da di chuyen tat ca cac giac quan, don nh~n cam giac moi de bat trQn tling khoanh khac cua thien nhien ch(;lm tro nen buc phu dieu tuyGt mi Nha van da rat day cong kl cang de canh v~t dUQC noi b~t
h£n len dUOi ngoi but biet tC;lO hinh khoi va dUdng net, biet t(;l.O ra cai "huang tham ngao ngq,t, long lanh CUa nang he gay gat, roi dan dan den bam lq,i, quy~n thanh tilng eve mau lan" Chi voi m<)t cau van rna nha van da
tai hiGn len truoc mat canh ca m9t khu rling xa nu sau moi Ian "chung no ban" Nhungve d~p va S\f gQi cam cua moi cau van khong chi n6i len m<)t hiGn tuQng tan khoc mang tinh tan pha va buy diGt nhu the "M9t tac pham
Trang 5Bi quyet Chinh ph'I;Lc mon Ngii min Thuy
1.3 Cay xd nu co sue song
manh li~t, lei ve d~p tieu
bieu cho con nguoi Tay
Nguyen anh diing, kien
trnng, bat khuat
- Sue song hoang dC;ti,
manh li~t:
se chet neu no mieu td chi de mieu td, neu no khong phdi
ld S1! thoi thuc fn(tnh me, se mang tinh chu quan CUa thai
dQ-i" (M Gorki) Neu n6 khong phiH la niE~m vui noi dau kho, la nv ctroi ctla cay xa nu khong chi la sv phan anh tQi ac ctla gi~c, khong chi la Slf mat mat hoan toan
Nguyen Trung Thanh da mieu ta nhfrng cay xa nu khong ch1 la nhfrng lo<ili cay thong thuong rna dtr6i g6c d9 khac, g6c d9 ctla nguoi Tay Nguyen gan g6c d6 la sv khai quat cao d9 ctla hinh tU'Qng cay xa nu dong dao,
toan di~n Loai cay ay cling nhtr con nguoi: B! thuong va
chet di "Nhl;la cua no chay ra, dan dan den lqi, den va
quy~n thanh tung Cl;LC mau lon" Day khong phai la phep
so sanh gian don rna dtrong nhu trong ti~m thuc ctla ngtroi ngh~ si, cay xa nu gan glii than yeu thvc sv chu khong phai la v~t vo tri, vo giac, ong tin d6 1<1 m9t sinh the, la m9t con ngtroi Le di nhien trong van chuang c6 nhfrng di~u bat kha giai Ch1 c6 the cam nh~n bang cam giac, doi khi rat kh6 tin, th~m chi khong c6 "S1;t tritng khit giiia ccii mieu td va ccii duqc mieu td nhung ccii tcii
cua Nguyen Trung Thcinh chinh lei ong da tQ-O duqc do
tuang giong h~t nhu thi~t" (Edime) ctla sv v~t dtrQc phan anh 6ng da truy~n rung cam ttr con tim chtl quan sang moi chung ta la nguoi tiep nh~n, khien chung ta khong ch1 yeu rna con tin vao sue song cling nhtr ve d~p rat ngtroi ti~m an trong moi cay xa nu ttrong nhtr het sue
than thu9c binh d!
Betong Brecht cho rang: "Ccic nhdn v4t cua tcic phtfm
ngh~ thu4t khong phdi gidn dan lei nhicng ban d4p ella
nhfcng con ngteoi song" rna la hinh tU'Qng dtrQC khac hQa phu hQp v6i y do ttr ttrong ctla tac gia Nguyen Trung Thanh da dl)llg len hinh anh ctla cay xa nu c6 sue song bat di~t, manh li~t tU'Qng tnmg cho sue song va pham chat ngtroi dan lang Xo-man n6i rieng va Tay Nguyen n6i chung Bang but phap mieu ta tac gia da mang den cho nguoi dQC, sue song hoang d~i, manh li~t ctla "Rung
+ "Trang rilng it co laqi xa nu" "Trang rilng co it laqi cay naa sinh s6i nay no
cay sinh s6i nay no khoe khoe nhu vl:ly." Sue song manh li~t ctla cay xa nu chinh
1.3 Cay xd nu co sue song
manh li~t, lei ve d~p tieu bieu cho con nguoi Tay Nguyen anh diing, kien
trnng, bat khuat
- Sue song hoang dC;ti, manh li~t:
se chet neu no mieu td chi de mieu td, neu no khong phdi
ld S1! thoi thuc fn(tnh me, se mang tinh chu quan CUa thai
dQ-i" (M Gorki) Neu n6 khong phiH la niE~m vui noi dau kho, la nv ctroi ctla cay xa nu khong chi la sv phan anh tQi ac ctla gi~c, khong chi la Slf mat mat hoan toan Nguyen Trung Thanh da mieu ta nhfrng cay xa nu khong ch1 la nhfrng lo<ili cay thong thuong rna dtr6i g6c d9 khac, g6c d9 ctla nguoi Tay Nguyen gan g6c d6 la sv khai quat cao d9 ctla hinh tU'Qng cay xa nu dong dao, toan di~n Loai cay ay cling nhtr con nguoi: B! thuong va
chet di "Nhl;la cua no chay ra, dan dan den lqi, den va
quy~n thanh tung Cl;LC mau lon" Day khong phai la phep
so sanh gian don rna dtrong nhu trong ti~m thuc ctla ngtroi ngh~ si, cay xa nu gan glii than yeu thvc sv chu khong phai la v~t vo tri, vo giac, ong tin d6 1<1 m9t sinh the, la m9t con ngtroi Le di nhien trong van chuang c6 nhfrng di~u bat kha giai Ch1 c6 the cam nh~n bang cam giac, doi khi rat kh6 tin, th~m chi khong c6 "S1;t tritng khit giiia ccii mieu td va ccii duqc mieu td nhung ccii tcii
cua Nguyen Trung Thcinh chinh lei ong da tQ-O duqc do
tuang giong h~t nhu thi~t" (Edime) ctla sv v~t dtrQc phan anh 6ng da truy~n rung cam ttr con tim chtl quan sang moi chung ta la nguoi tiep nh~n, khien chung ta khong ch1 yeu rna con tin vao sue song cling nhtr ve d~p rat ngtroi ti~m an trong moi cay xa nu ttrong nhtr het sue than thu9c binh d!
Betong Brecht cho rang: "Ccic nhdn v4t cua tcic phtfm
ngh~ thu4t khong phdi gidn dan lei nhicng ban d4p ella
nhfcng con ngteoi song" rna la hinh tU'Qng dtrQC khac hQa phu hQp v6i y do ttr ttrong ctla tac gia Nguyen Trung Thanh da dl)llg len hinh anh ctla cay xa nu c6 sue song bat di~t, manh li~t tU'Qng tnmg cho sue song va pham chat ngtroi dan lang Xo-man n6i rieng va Tay Nguyen n6i chung Bang but phap mieu ta tac gia da mang den cho nguoi dQC, sue song hoang d~i, manh li~t ctla "Rung
+ "Trang rilng it co laqi xa nu" "Trang rilng co it laqi cay naa sinh s6i nay no cay sinh s6i nay no khoe khoe nhu vl:ly." Sue song manh li~t ctla cay xa nu chinh
Trang 6Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngii uan Tran Thity Duc.1ng
nhu vQ,y" Sl! song cua xa
nu qua la bat di~t bat tfr,
khong m{)t the ll!c nao,
khong mua born bao d~n
nao cua ke thu c6 the huy
di~t dUQC
+ Bung nhu l<Ji Cl) Met da
khang dtnh: "Khong co cay
gi 1n~nh bang cay xa nu
dat ta cay nt~ ngii, cay con
1nQC [en, do chung no gie't
het dUQC xa nu aat nay"
c::> Nhu the h~ ngu<Ji
dan lang xo Man: "the h~
nay ngii xuong, the h~
khac dung Len, tiep tvc
chien dau vai ke thu"
+ Anh Quyet, ba Nhan,
anh Xut hi sinh thi c6 the
h~ cua Tnu va Mai tiep tl)C
xong pha de viet tiep
trang sfr oai hung
+ Mai nga xuong khi tuoi
xuan va h~nh phuc dang
nong nan thi da c6 Dit Ion
len va nhanh chong tnJ
thanh bi thu chi b{)
+ The h~ be Heng tiep
bu6c cha anh, dling len
bao v~ buon lang
la v?y, nam trong S\( noi tiep "c~nh m(>t cay Xa nu mai gl:LC M CO bon niim cay con ffiQC fen, ngQn xanh rOn, hinh nhQn 1nili ten lao thang len bau troi" f)au thuong noi dau thuong S\( song noi tiep mtra born, bao d~n nao CUa
ke thu c6 the huy di~t dUQC Sue song ay giong nhu sue song ngan nam vfrng chai cua dan t{)c ta, noi rna:
Lap ~ha ditruac lap con sau Dii thanh dong chi chung cau quan hanh
Sue song cua cay xa nu vuon len m~nh me hay chinh la sue song, manh Ivc tiem tang cua nhfrng con ngu<Ji noi day Ngu<Ji dan noi day cling "dilng miinh nhu cay xa nu dat ta", vdi "hinh nhQn 1nili ten da1n thang len bau troi"
Sue m~nh cua ngoi but Nguyen Trung Thanh chinh la a
cho ong nam bat nhuan nhuyen d?c bi~t la nhfrng diem nhin tai hoa va day tinh te Sl! ket hQp hai hoa gifra thien nhien va con ngu<Ji Tay Nguyen khien ta thay thap thoang an hi~n sau moi cay rtrng xa llU la Sl,{ gai g6c, SUC song mc;tnh me va ill) CUdi coi mo cua dan lang Xo-man
The h~ nay nga xuong, the h~ khac dtmg len thay the, tiep tl)C chien dau: "M{jt cay nga cd ricng mQC lq,i? Nguoi
moi nguoi eta may vq,n mua xuan" Buc tranh rung xa nu chinh la S\( noi tiep mai mai xanh tUOi theo thdi gian,
xanh tuoi gifra bao born d~n cua ke thu
Van hQC chinh la di tim tU tuong trong anh sang, chieu rQi chung xuong khap nhfrng hang cling ngo hem
Moi nha van gom nh?t tt'rng giQt tu tuong chat chiu, hinh thanh, hun due ra nhfrng cau van day sue gQi Ve
d~p nfra cua rung xa nu la loai cay ham anh sang m~t
trdi, yeu t\( do S\( song cua n6 la S\( vuon len de sinh ton DVa vao d?c diem d6 Nguyen Trung Thanh l~i them Ian nfra khien ngu<Ji dQc phai rung d{)ng tru6c nhfrng cau van day anh sang va huang thorn: Cay xa nu rat ham sang va khi trdi : "no phong Len rat nhanh de don lay anh nang, thil anh nang rQi til tren cao xu6ng tilng Luong lan, thang tap Vo so hQt bvi vang bay ra til nhv:a cay thom
mo vang" Nhu mang bieu tUQng cho khat vQng tl! do cua nhfrng con ngu<Ji Xo-man yeu tl! do" "Nhii:ng con
nhu vQ,y" Sl! song cua xa
nu qua la bat .di~t bat tfr, khong m{)t the ll!c nao, khong mua born bao d~n nao cua ke thu c6 the huy
di~t dUQC
+ Bung nhu l<Ji Cl) Met da khang dtnh: "Khong co cay
gi 1n~nh bang cay xa nu dat ta cay nt~ ngii, cay con 1nQC [en, do chung no gie't
het dUQC xa nu aat nay"
c::> Nhu the h~ ngu<Ji dan lang xo Man: "the h~
nay ngii xuong, the h~
khac dung Len, tiep tvc
chien dau vai ke thu"
+ Anh Quyet, ba Nhan, anh Xut hi sinh thi c6 the
h~ cua Tnu va Mai tiep tl)C xong pha de viet tiep trang sfr oai hung
+ Mai nga xuong khi tuoi xuan va h~nh phuc dang nong nan thi da c6 Dit Ion len va nhanh chong tnJ thanh bi thu chi b{)
+ The h~ be Heng tiep bu6c cha anh, dling len bao v~ buon lang
la v?y, nam trong S\( noi tiep "c~nh m(>t cay Xa nu mai gl:LC M CO bon niim cay con ffiQC fen, ngQn xanh rOn, hinh nhQn 1nili ten lao thang len bau troi" f)au thuong noi dau thuong S\( song noi tiep mtra born, bao d~n nao CUa
ke thu c6 the huy di~t dUQC Sue song ay giong nhu sue song ngan nam vfrng chai cua dan t{)c ta, noi rna:
Lap ~ha ditruac lap con sau Dii thanh dong chi chung cau quan hanh
Sue song cua cay xa nu vuon len m~nh me hay chinh la sue song, manh Ivc tiem tang cua nhfrng con ngu<Ji noi day Ngu<Ji dan noi day cling "dilng miinh nhu cay xa nu dat ta", vdi "hinh nhQn 1nili ten da1n thang len bau troi"
Sue m~nh cua ngoi but Nguyen Trung Thanh chinh la a
cho ong nam bat nhuan nhuyen d?c bi~t la nhfrng diem nhin tai hoa va day tinh te Sl! ket hQp hai hoa gifra thien nhien va con ngu<Ji Tay Nguyen khien ta thay thap thoang an hi~n sau moi cay rtrng xa llU la Sl,{ gai g6c, SUC song mc;tnh me va ill) CUdi coi mo cua dan lang Xo-man The h~ nay nga xuong, the h~ khac dtmg len thay the, tiep tl)C chien dau: "M{jt cay nga cd ricng mQC lq,i? Nguoi
moi nguoi eta may vq,n mua xuan" Buc tranh rung xa nu chinh la S\( noi tiep mai mai xanh tUOi theo thdi gian, xanh tuoi gifra bao born d~n cua ke thu
Van hQC chinh la di tim tU tuong trong anh sang, chieu rQi chung xuong khap nhfrng hang cling ngo hem Moi nha van gom nh?t tt'rng giQt tu tuong chat chiu, hinh thanh, hun due ra nhfrng cau van day sue gQi Ve
d~p nfra cua rung xa nu la loai cay ham anh sang m~t
trdi, yeu t\( do S\( song cua n6 la S\( vuon len de sinh ton DVa vao d?c diem d6 Nguyen Trung Thanh l~i them Ian nfra khien ngu<Ji dQc phai rung d{)ng tru6c nhfrng cau van day anh sang va huang thorn: Cay xa nu rat ham sang va khi trdi : "no phong Len rat nhanh de don lay anh nang, thil anh nang rQi til tren cao xu6ng tilng Luong lan, thang tap Vo so hQt bvi vang bay ra til nhv:a cay thom
mo vang" Nhu mang bieu tUQng cho khat vQng tl! do cua nhfrng con ngu<Ji Xo-man yeu tl! do" "Nhii:ng con
Trang 7Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngfr min Tran Thuy Duong
+ The h~ nguoi dan 1£\ng
Xo-rnan noi tiep nhau
danh gi~c bao v~ que
huang dat nuoc
- Xd nu la .loQ.i cay ham
anh sang, yeu S1;( song ma
luon hUOng UC S1;{ song:
+ "No phong len rat
nhanh de tie'p lay anh
nang, thil anh nang rQi tit
tren cao xuong tung luang
tan thang tap, vo so nhung
h~t b~i vang bay ra tit
nhva cay tham mB mangn
¢ Nguoi cling nhu cay:
yeu tv do, ham anh sang
nen da cam giao, cam
mac, cam guorn dung len
- Cay xa nu ld hinh dnh
an d'R;t tuqng trung cho ue
d~p ctla nguai dan lang
Xo-man anh dung, kien
cuang, bat khuat
+ D6 cling la sue song
manh li~t cua the h~ nguoi
dan lang Xo-rnan
"Co nhflng cay xa nu la
canh xum xue nhu nhflng
con chim aii au lOng mao,
lOng vil, a~n bite khong giet
noi chitng Nhflng vet
thuang cua chitng chong
lang nhu tren rn<)t ca the
nguai san sang cam giao, cam guant quyet tam biio v~
vung trai tv do ay." Ca canh rung xa nu nhu dUQC gia tang sue song, pho ra tat ca nhfrng ve d~p cua tam v6c, cua sac rnau va huang thorn Th~t la m9t loai cay ki
di~u cuon hut long nguoi
DQc "Ritng xa nu" tuong nhu tac gia khong he de sen chat vang son cua ngon tu de quyet lam cho buc tranh thien nhien phai trd nen d~p de tva nhu tam tham nhung khong lo dvng len gifra troi Va khi khep trang sach lc;li, trong tri nho moi chung ta han van chua the het lung Iinh v6c dang xa nu day sue Ivc, tran tre rnui nhva thorn nong, chung cu ngoi ngQi xanh tuai duoi anh sang he n6ng gat, trong suot va quy gia tva vang Phai chang cling cay xa nu gia coi m9t doi, nhfrng cay xa nu xanh non man mon sue song dang cang minh d6n anh
rn~t troi la hinh anh d~p de nhat khoi gQi li tuong, khat VQng, niern tin Va thai dQ ve tUOng lai, IDQt tinh than
each rnc;tng vfrng ben
Va o "Ritng xa nu" con xuat hi~n nhfrng cay khac vfrng chai, khong chiu khuat phvc truoc giong bao, dc;tn bao cua ke thu "Co nhflng cay xa nu la canh XU1n xue nhu nhii:ng con chi1n aii au lOng mao, lOng vil, d~n bite khong
giet noi chitng Nhflng vet thuang cua chung chong lanh nhu tren 1n<)t ca the cuang trang Cil the baa nii1n nay, ritng xa nu uan tant ngvc lon cua minh che chd cho dan lang" Hinh anh ay khien ta lien tuong den hinh anh cua Cl) Met, cua Tnu Canh rung xa nu ay lam ta nho ve nhfrng canh rung Vi~t Bac nhfrng canh rung da tro thanh ao giap chong lc;ti quan thu rna To Hfru da tll'ng
say sua ca ngQi:
Niti giiing thanh lily sat day Ritng che bQ a<)i, ritng vay quan thu
Va cu the "hai ba niim naY ritng xa nu u:Bn tant ngvc lon, che cha cho lang" DQc tu dau tic pham cho den nhfrng dong van nay, chung ta cam nh~n thay rat ro rang rung xa nu khong chi la rn9t loai cay vo tri vo giac rna da trd thanh m9t sinh the song d9ng, gQi nhieu lien
+ The h~ nguoi dan 1£\ng Xo-rnan noi tiep nhau danh gi~c bao v~ que huang dat nuoc
- Xd nu la .loQ.i cay ham
anh sang, yeu S1;( song ma luon hUOng UC S1;{ song:
+ "No phong len rat nhanh de tie'p lay anh nang, thil anh nang rQi tit tren cao xuong tung luang tan thang tap, vo so nhung
h~t b~i vang bay ra tit nhva cay tham mB mangn
¢ Nguoi cling nhu cay:
yeu tv do, ham anh sang nen da cam giao, cam mac, cam guorn dung len
- Cay xa nu ld hinh dnh
an d'R;t tuqng trung cho ue
d~p ctla nguai dan lang Xo-man anh dung, kien cuang, bat khuat
+ D6 cling la sue song manh li~t cua the h~ nguoi dan lang Xo-rnan
"Co nhflng cay xa nu la canh xum xue nhu nhflng con chim aii au lOng mao, lOng vil, a~n bite khong giet
noi chitng Nhflng vet thuang cua chitng chong lang nhu tren rn<)t ca the
nguai san sang cam giao, cam guant quyet tam biio v~
vung trai tv do ay." Ca canh rung xa nu nhu dUQC gia tang sue song, pho ra tat ca nhfrng ve d~p cua tam v6c, cua sac rnau va huang thorn Th~t la m9t loai cay ki
di~u cuon hut long nguoi
DQc "Ritng xa nu" tuong nhu tac gia khong he de sen chat vang son cua ngon tu de quyet lam cho buc tranh thien nhien phai trd nen d~p de tva nhu tam tham nhung khong lo dvng len gifra troi Va khi khep trang sach lc;li, trong tri nho moi chung ta han van chua the het lung Iinh v6c dang xa nu day sue Ivc, tran tre rnui nhva thorn nong, chung cu ngoi ngQi xanh tuai duoi anh sang he n6ng gat, trong suot va quy gia tva vang Phai chang cling cay xa nu gia coi m9t doi, nhfrng cay xa nu xanh non man mon sue song dang cang minh d6n anh
rn~t troi la hinh anh d~p de nhat khoi gQi li tuong, khat VQng, niern tin Va thai dQ ve tUOng lai, IDQt tinh than each rnc;tng vfrng ben
Va o "Ritng xa nu" con xuat hi~n nhfrng cay khac vfrng chai, khong chiu khuat phvc truoc giong bao, dc;tn bao cua ke thu "Co nhflng cay xa nu la canh XU1n xue nhu nhii:ng con chi1n aii au lOng mao, lOng vil, d~n bite khong
giet noi chitng Nhflng vet thuang cua chung chong lanh nhu tren 1n<)t ca the cuang trang Cil the baa nii1n nay, ritng xa nu uan tant ngvc lon cua minh che chd cho dan lang" Hinh anh ay khien ta lien tuong den hinh anh cua Cl) Met, cua Tnu Canh rung xa nu ay lam ta nho ve nhfrng canh rung Vi~t Bac nhfrng canh rung da tro thanh ao giap chong lc;ti quan thu rna To Hfru da tll'ng say sua ca ngQi:
Niti giiing thanh lily sat day Ritng che bQ a<)i, ritng vay quan thu
Va cu the "hai ba niim naY ritng xa nu u:Bn tant ngvc lon, che cha cho lang" DQc tu dau tic pham cho den nhfrng dong van nay, chung ta cam nh~n thay rat ro rang rung xa nu khong chi la rn9t loai cay vo tri vo giac rna da trd thanh m9t sinh the song d9ng, gQi nhieu lien
Trang 8Bi quyet Chinh ph'f:lc mon Ngfr viin Tran Thuy Dttdng
cueing tning Cu the' 3 niim tuong va suy ngam H1ng sau Th~t la qu~t cuong nhtrng
nay, rUng xa nu uan ta1n
ngv:c lan cua 1ninh che cho
cho dan lang"
"Hai ba niim nay rilng xa
nu uan tarn ngv:c lan, che
cha cho lang"
cilng th~t di~u ki C6 le ban than nhilng cau van tren cilng n6i len sue song cling ban cha't ham song manh
li~t tuy~t voi cua cay xa nu Nha van khong mieu ci phien di~n den noi kh6 tin la tat ca cac lo~i cay duoi tam d~i bac cua gi?c deu con s6ng va troi len voi m<)t
sue m~nh ki di~u Tam ngvc Ion cua n6 khong chi the hi~n sue m~nh c<)ng d6ng nhu ca dan lang Xo-man rna con the hi~n chut chan thvc den say long nguoi cling
niem tin manh li~t ve anh sang each m~ng
2 Hinh tuqng nhan v~t Tnu- bieu tttCJng cho sue mq,nh ciia con nguoi Ttiy Nguyen
noi rieng ud nguoi dan Vi?t Nam noi chung trong thai ~i ddu tranh each mq,ng
2.1 La con ngttc1i gan goc, "Van hc;>c khac hc;>a dc1i siJng bang hinh tUCJng", voi
dung cdm, muu tri truy~n ngan "Rilng xa nu" ngh~ thu~t xay dvng nhan v~t
- Luc con be: la c~u be c6
hoan canh dang thudng,
bat h~nh
+ Cha m~ mat sam, Tnu
duQc dan lang cuu mang,
nuoi duong
+ Chinh vi v~y Tnu mang
tu each anh hung Tay
Nguyen thai chong MI
cua Nguyen Trung Thanh da khac h<;>a nhil'ng con nguoi vinh quang cua dan lang Xo-man voi ngoi but phac h<;>a d<)c dao d~m chat sfr thi, but phap li tuong h6a da lam nen m<)t Tnu vtra la m<)t nhan v~t tu tuong vtra la m<)t
nhan v~t tril' tinh cua tic pham Nguyen Trung Thanh
da xay dvng nen m<)t nhan v~t dien hinh cho tinh each cua con nguoi Tay Nguyen dilng cam, m~nh me kien cuong trong dau tranh va giau tinh cam gan b6 voi doi
song c<)ng d6ng
Nha van Betong Brecht cho rang: "Cac nhtin u~t
trong tcic pMm ngh? th~t khong dan gidn ld nhiing ban
d4p ciia cu9c s6ng mel ld hinh tttCJng dttCJc khdc hQa phu hCJp ubi y do tu tullng ciia tcic gid" Xay dvng hinh tuQng Tnu tac gia muon gill gam va d6 sue m~nh cua y chi chien dau, CUa each m~ng dl1QC manh nha tren manh dat anh hung Luc con be, Tnu c6 hoan canh bat h~nh,
dang thu<Jng nhung l~i rat cung coi, gan d~ Cha m~ mat
sam Tnu dtrQC nuoi nang, duong dt).C duoi tinh thtrdng CUa dan lang, dtrQC bao V~ boi nhfmg anh hung xa nu vfmg chai b~t ngan Chinh vi the, ngay tlr nho Tnu da da
to ra gan g6c, tao b~o va qua cam nhu cay xa nu dat nay Tnu noi theo gu<Jng cac anh Kim D6ng, Le Van Tam
de r6i tro thanh m<)t nguoi dua tin thl,fc thv Bat chap
cueing tning Cu the' 3 niim tuong va suy ngam H1ng sau Th~t la qu~t cuong nhtrng
nay, rUng xa nu uan ta1n ngv:c lan cua 1ninh che cho cho dan lang"
"Hai ba niim nay rilng xa
nu uan tarn ngv:c lan, che cha cho lang"
cilng th~t di~u ki C6 le ban than nhilng cau van tren cilng n6i len sue song cling ban cha't ham song manh
li~t tuy~t voi cua cay xa nu Nha van khong mieu ci phien di~n den noi kh6 tin la tat ca cac lo~i cay duoi tam d~i bac cua gi?c deu con s6ng va troi len voi m<)t
sue m~nh ki di~u Tam ngvc Ion cua n6 khong chi the hi~n sue m~nh c<)ng d6ng nhu ca dan lang Xo-man rna con the hi~n chut chan thvc den say long nguoi cling niem tin manh li~t ve anh sang each m~ng
2 Hinh tuqng nhan v~t Tnu- bieu tttCJng cho sue mq,nh ciia con nguoi Ttiy Nguyen
noi rieng ud nguoi dan Vi?t Nam noi chung trong thai ~i ddu tranh each mq,ng
2.1 La con ngttc1i gan goc, "Van hc;>c khac hc;>a dc1i siJng bang hinh tUCJng", voi
dung cdm, muu tri truy~n ngan "Rilng xa nu" ngh~ thu~t xay dvng nhan v~t
- Luc con be: la c~u be c6 hoan canh dang thudng, bat h~nh
+ Cha m~ mat sam, Tnu duQc dan lang cuu mang, nuoi duong
+ Chinh vi v~y Tnu mang
tu each anh hung Tay Nguyen thai chong MI
cua Nguyen Trung Thanh da khac h<;>a nhil'ng con nguoi vinh quang cua dan lang Xo-man voi ngoi but phac h<;>a d<)c dao d~m chat sfr thi, but phap li tuong h6a da lam nen m<)t Tnu vtra la m<)t nhan v~t tu tuong vtra la m<)t
nhan v~t tril' tinh cua tic pham Nguyen Trung Thanh
da xay dvng nen m<)t nhan v~t dien hinh cho tinh each cua con nguoi Tay Nguyen dilng cam, m~nh me kien cuong trong dau tranh va giau tinh cam gan b6 voi doi song c<)ng d6ng
Nha van Betong Brecht cho rang: "Cac nhtin u~t
trong tcic pMm ngh? th~t khong dan gidn ld nhiing ban
d4p ciia cu9c s6ng mel ld hinh tttCJng dttCJc khdc hQa phu hCJp ubi y do tu tullng ciia tcic gid" Xay dvng hinh tuQng Tnu tac gia muon gill gam va d6 sue m~nh cua y chi chien dau, CUa each m~ng dl1QC manh nha tren manh dat anh hung Luc con be, Tnu c6 hoan canh bat h~nh,
dang thu<Jng nhung l~i rat cung coi, gan d~ Cha m~ mat
sam Tnu dtrQC nuoi nang, duong dt).C duoi tinh thtrdng CUa dan lang, dtrQC bao V~ boi nhfmg anh hung xa nu vfmg chai b~t ngan Chinh vi the, ngay tlr nho Tnu da da
to ra gan g6c, tao b~o va qua cam nhu cay xa nu dat nay Tnu noi theo gu<Jng cac anh Kim D6ng, Le Van Tam
de r6i tro thanh m<)t nguoi dua tin thl,fc thv Bat chap
Trang 9Bi quyit Chinh ph¥c mon Ngfr viin Tran Thuy D1u1ng
- Khi lon len: c4.u be rat
gan goc, qud cdm, aay :Y chi
+ Bat chap S\1' vay lung
khung bo cua ke thu, "treo
co anh Xut, chq,t aau ba
Nhan", nhung Tnu khong
SQ van xung phong dua
g(;lo vao rirng
+ Luc bi gi~c b~h, tra tan
hanh hung den muc: "mau
quy~n thanh tung eve lan",
Tnu van cuang quyet
khong khai nfra loi
+ Gi~c hoi: "C¢ng san <J
aciu ?" Tnu da khong ngan
ng9-i d~t tay len bvng, hien
ngang bat khuat n6i: "0
aay nay!"
- Tnu ld nguoi chinh tr1;!C,
trong sang, thang than
nhu cay xd nu:
+ Khi hQc chfr khong
bang Mai, Tnu gi~n minh
nhfrng hiem nguy, truoc nhfrng don tra tan khung bo da man cua ke thli Tnu van khong h~ run SQ, anh xung phong vao rling bao v~ anh Quyet, m9t can b9 trung kien V~y la chang trai tre ay y thtrc ro vai tro trach
nhi~m cua ban than doi voi dat nuoc, cang yeu thuang manh dat que huang bao nhieu anh cang cam thli gi~c
qu~t cuong trong con nguoi hi~n luang ay Gi~c giet ba Nhan, anh Xut nhung Tnu khong h~ SQ hai, Tnu van cling Mai xung phong vao rung nuoi giau can bQ Tnu con la nguoi c6 pham chat chinh trvc, trong sang, trung thVc va thc1ng than han nguoi Tnu quyet tam hQC cho dUQC cai chfr Cl) Ho de trd thanh can b9 gioi thay anh Quyet, neu khong may anh Quyet hi sinh C6 nhfrng hom hQC chfr hay quen, Tnu gi~n minh qua "cam han aa t'l;( aQ,p vao aau, chiiy rnau rang rang" Hanh d9ng nay c6 cai gi d6 hoi n6ng nay, nang noi nhfrng n6' bieu 19 m9t y chi, m9t quyet tam sat da, da lam vi~c gi la lam het minh
va lam den cling Tuy hQc cai chfr khong may sang dC;l nhung khi duQc giao nhi~m vv lien le;tc chuyen thu thi Tnu l9-i nhanh nh~n vo cling Ban chat con nguoi Tnu la m9t nguoi nhanh tri, tao b9-o thich m9-o hiem Tnu khong bao gio di duong mon, khi bj gi~c vay Tnu "Leo
len cdy cao nhin quanh mQt lUQt roi xe rilng ma VUQt qua tat cii cac vang vciy" Tnu khong VUQt qua suoi nhfrng nai nUOC C(;ln de di rna thuong bang qua nhfrng con thac
hiem nhu cuoi tren lung con ca kinh
Khi bi gi~c bat, Tnu gan d9-, vfrng vang truoc ke thli
C6 Ian chuan bi vuQt qua con thac 6 song Daknang, thi hQng sung den ngom cua bQn gi~c da chia vao tai, l(;lnh ngat Tnu chua kip nuot la thu cua anh Quyet vao bvng
de dam bao bi m~t each me;tng Tnu bj gi~c bat, biet bao don roi, thuang tich da do len Tnu Mau cua Tnu da
- Khi lon len: c4.u be rat gan goc, qud cdm, aay :Y chi
+ Bat chap S\1' vay lung khung bo cua ke thu, "treo
co anh Xut, chq,t aau ba Nhan", nhung Tnu khong
SQ van xung phong dua g(;lo vao rirng
+ Luc bi gi~c b~h, tra tan hanh hung den muc: "mau
quy~n thanh tung eve lan",
Tnu van cuang quyet khong khai nfra loi
+ Gi~c hoi: "C¢ng san <J
aciu ?" Tnu da khong ngan ng9-i d~t tay len bvng, hien ngang bat khuat n6i: "0
aay nay!"
- Tnu ld nguoi chinh tr1;!C, trong sang, thang than nhu cay xd nu:
+ Khi hQc chfr khong bang Mai, Tnu gi~n minh
nhfrng hiem nguy, truoc nhfrng don tra tan khung bo da man cua ke thli Tnu van khong h~ run SQ, anh xung phong vao rling bao v~ anh Quyet, m9t can b9 trung kien V~y la chang trai tre ay y thtrc ro vai tro trach
nhi~m cua ban than doi voi dat nuoc, cang yeu thuang manh dat que huang bao nhieu anh cang cam thli gi~c bay nhieu
MQt nha van tung n6i: "M(jt tac phdm ngh~ thu4.t bao ,gio cung la sv ton vinh con nguoi qua nhiing hinh thuc
ngh~ thu4.t dqc dao" Duoi ngoi but cua Nguyen Trung Thanh, duong nhu mua born bao de;tn cua quan thli da toi ren nen y chi, tinh each gai g6c va mt.ru tri, ban llnh
qu~t cuong trong con nguoi hi~n luang ay Gi~c giet ba Nhan, anh Xut nhung Tnu khong h~ SQ hai, Tnu van cling Mai xung phong vao rung nuoi giau can bQ Tnu con la nguoi c6 pham chat chinh trvc, trong sang, trung thVc va thc1ng than han nguoi Tnu quyet tam hQC cho dUQC cai chfr Cl) Ho de trd thanh can b9 gioi thay anh Quyet, neu khong may anh Quyet hi sinh C6 nhfrng hom hQC chfr hay quen, Tnu gi~n minh qua "cam han aa t'l;( aQ,p vao aau, chiiy rnau rang rang" Hanh d9ng nay c6 cai gi d6 hoi n6ng nay, nang noi nhfrng n6' bieu 19 m9t y chi, m9t quyet tam sat da, da lam vi~c gi la lam het minh
va lam den cling Tuy hQc cai chfr khong may sang dC;l nhung khi duQc giao nhi~m vv lien le;tc chuyen thu thi Tnu l9-i nhanh nh~n vo cling Ban chat con nguoi Tnu la m9t nguoi nhanh tri, tao b9-o thich m9-o hiem Tnu khong bao gio di duong mon, khi bj gi~c vay Tnu "Leo
len cdy cao nhin quanh mQt lUQt roi xe rilng ma VUQt qua tat cii cac vang vciy" Tnu khong VUQt qua suoi nhfrng nai nUOC C(;ln de di rna thuong bang qua nhfrng con thac hiem nhu cuoi tren lung con ca kinh
Khi bi gi~c bat, Tnu gan d9-, vfrng vang truoc ke thli C6 Ian chuan bi vuQt qua con thac 6 song Daknang, thi hQng sung den ngom cua bQn gi~c da chia vao tai, l(;lnh ngat Tnu chua kip nuot la thu cua anh Quyet vao bvng
de dam bao bi m~t each me;tng Tnu bj gi~c bat, biet bao don roi, thuang tich da do len Tnu Mau cua Tnu da
Trang 10quylt Tran Thuy Duong
"dQ,p be cai bang nua", tv
tn'rng phq.t bang each "cam
hon da t'l:£ dQ,p vao dau"
+ Sau khi dUQc anh
Quyet khuyen ran, Tnu
d~p bo tv ai, quyet tam
hQC cai chfr
c:> Day chinh h1 m9t
pham chat dang quy de
sau nay Tnu tro thanh m9t
ng110i chien Sl each mq.ng
- Tnu chuyen thu cho anh
Quyet vbi mgt cai dau
sang 14 lung:
+ Tnu khong bao gio di
duong man, qua song
cling khong lQi cho em, CU
Iva cho thac mq.nh rna bdi
ngang, vi: "Qua cho nu:ac
ent thang Mi - Di~nt hay
phl;LC, cho nU:OC ntQ,nh no
khong nga"
+ Bt gi~c vay cac nga
duong, Tnu "leo len cay
cao nhin quanh · 1n<')t lu:Qt
roi xe rU:ng ma di, lqt qua
tat cii cac vong vay"
chay, da dong lq.i va quy~n thanh "Tung Cl;LC mau LOn"
nh11 vet thudng tren cay Xa Nu ket tv bao noi dau thuong va y chi phan khang BQn chung dan Tnu ve lang Dtch tra tan hoi: "C<')ng siin o aau"? Tnu da khong ngan ngq.i d~t tay len tren bvng va n6i "0 aay nay"! Cau n6i nay la cau n6i the hi~n long dung cam, gan dq dam
chtu "Uy vii bat diing khuat" D6 la loi tuyen th~ cua m9t
vi anh hung, m9t con nguoi trung thanh tuy~t doi voi que h11dng, voi To quae va each mq.ng
"Noon u4-t uiin hQc la con de cua thoi ~i, mang di{u
an thoi 4i" (Bui Ph11dng Thao ) V oi "Rung xa nu"
Nguyen Trung Thanh da xay dvng nhan v~t Tnu mang m9t ve d~p anh hung cua thai dq.i, m9t ve d~p kien cuong va mQt trai· tim n6ng Gan dq la the nhung trong sau th£m tam hon chang thanh nien ay van chat chua tinh yeu thuong vo bo ben v oi ffiQi doi ttrQng, tlr canh rtmg, manh dat den nhfrng con nguoi than yeu Tnu luon gan b6 di xa thi nho khi ve lq.i cang th11dng Ngay luc tu ddn vi tro ve tham lang Tnu dtrng hoi lau ngam nhin rihfrng cay xa nu dat minh, roi anh tu tlr cam nh?n ve
d~p cua chung, d~p de lam sao, ki vi lam sao Tnu nhu song lq.i nhfrng ki uc, hoai ni~m de roi nh~p hon minh cling voi nhfrng cay xa nu du dua trong gi6, hien ngang gifra dat troi r9ng Ion Doi voi Tnu rtmg cay chinh la manh dat que h11dng gan b6 boi biet bao ki ni~m luc em dem, khi dfr dQi, du cho the nao, d6 van la m9t doi
tuQng de thudng de nho trong long anh
V oi ba con dan lang Xo-man Tnu nhu the mQt nguoi con ru9t thit, Tnu nh?n duQc sv don tiep n6ng h?u cua nhfrng con nguoi ndi day M9t nguoi con di xa nhung ai cling mong ng6ng ngay tro ve doan tv voi gia dinh, cling voi mQi nguoi duoi bep than hong Duong nhu ta bat g~p trong dem toi sum vay ay dong due nh11 ngay ba mudi Tet, nhfrng khuon m~t nv cuoi duong nhu deu chua dlfD.g SV hao hue, di~u ki Nhfrng cau chuy~n
khang chien qua doi hap dan den the, hay chinh con nguoi da lam sang len nhfrng cau chuy~n ay Nhfrng cfr chi nh~ nhang, tinh te cua Tnu cling khong quen danh
"dQ,p be cai bang nua", tv
tn'rng phq.t bang each "cam hon da t'l:£ dQ,p vao dau"
+ Sau khi dUQc anh Quyet khuyen ran, Tnu
d~p bo tv ai, quyet tam hQC cai chfr
c:> Day chinh h1 m9t pham chat dang quy de sau nay Tnu tro thanh m9t ng110i chien Sl each mq.ng
- Tnu chuyen thu cho anh
Quyet vbi mgt cai dau sang 14 lung:
+ Tnu khong bao gio di duong man, qua song cling khong lQi cho em, CU Iva cho thac mq.nh rna bdi ngang, vi: "Qua cho nu:ac
ent thang Mi - Di~nt hay
phl;LC, cho nU:OC ntQ,nh no khong nga"
+ Bt gi~c vay cac nga duong, Tnu "leo len cay cao nhin quanh · 1n<')t lu:Qt roi xe rU:ng ma di, lqt qua tat cii cac vong vay"
chay, da dong lq.i va quy~n thanh "Tung Cl;LC mau LOn"
nh11 vet thudng tren cay Xa Nu ket tv bao noi dau thuong va y chi phan khang BQn chung dan Tnu ve lang Dtch tra tan hoi: "C<')ng siin o aau"? Tnu da khong ngan ngq.i d~t tay len tren bvng va n6i "0 aay nay"! Cau n6i nay la cau n6i the hi~n long dung cam, gan dq dam
chtu "Uy vii bat diing khuat" D6 la loi tuyen th~ cua m9t
vi anh hung, m9t con nguoi trung thanh tuy~t doi voi que h11dng, voi To quae va each mq.ng
"Noon u4-t uiin hQc la con de cua thoi ~i, mang di{u
an thoi 4i" (Bui Ph11dng Thao ) V oi "Rung xa nu"
Nguyen Trung Thanh da xay dvng nhan v~t Tnu mang m9t ve d~p anh hung cua thai dq.i, m9t ve d~p kien cuong va mQt trai· tim n6ng Gan dq la the nhung trong sau th£m tam hon chang thanh nien ay van chat chua tinh yeu thuong vo bo ben v oi ffiQi doi ttrQng, tlr canh rtmg, manh dat den nhfrng con nguoi than yeu Tnu luon gan b6 di xa thi nho khi ve lq.i cang th11dng Ngay luc tu ddn vi tro ve tham lang Tnu dtrng hoi lau ngam nhin rihfrng cay xa nu dat minh, roi anh tu tlr cam nh?n ve
d~p cua chung, d~p de lam sao, ki vi lam sao Tnu nhu song lq.i nhfrng ki uc, hoai ni~m de roi nh~p hon minh cling voi nhfrng cay xa nu du dua trong gi6, hien ngang gifra dat troi r9ng Ion Doi voi Tnu rtmg cay chinh la manh dat que h11dng gan b6 boi biet bao ki ni~m luc em dem, khi dfr dQi, du cho the nao, d6 van la m9t doi tuQng de thudng de nho trong long anh
V oi ba con dan lang Xo-man Tnu nhu the mQt nguoi con ru9t thit, Tnu nh?n duQc sv don tiep n6ng h?u cua nhfrng con nguoi ndi day M9t nguoi con di xa nhung ai cling mong ng6ng ngay tro ve doan tv voi gia dinh, cling voi mQi nguoi duoi bep than hong Duong nhu ta bat g~p trong dem toi sum vay ay dong due nh11 ngay ba mudi Tet, nhfrng khuon m~t nv cuoi duong nhu deu chua dlfD.g SV hao hue, di~u ki Nhfrng cau chuy~n
khang chien qua doi hap dan den the, hay chinh con nguoi da lam sang len nhfrng cau chuy~n ay Nhfrng cfr chi nh~ nhang, tinh te cua Tnu cling khong quen danh
Trang 11Bi quyet Chinh ph1;tc mon Ngfr uiin Tnin
2.2 Tnu co mQt trcii tim
day yeu thuong va long
cam thu gi(ic luon Sl;tC soi
Tnu song rat tinh nghia
va luon mang trong minh
ba moi thu sau d~m: cua
ban than cua gia dinh
-cua buon lang, -cua que
huong Anh vtrQt ngvc tro
ve trl)'c tiep lanh d~o dan
lang Xo-man danh gi~c
- Moi thu ciia buon ldng:
+ Slf hi sinh cua anh
Quyet, hinh anh "anh Xut
bi treo co", "ba Nhan chQt
dau" cling nhling dau
thuong rna dan lang hung
chtu luon khac sau trong
long trong Tnu
+ Tnu khong SQ chet, chi
sQ khong ai "Lanh ac;w dun
lang Xo Man aanh giQ,c?"
- Moi thu gia dinh:
cho dua con tho, nguoi VQ tre Tnu d~c bi~t gan b6 va yeu thuong, Tnu xe tam d6 cua minh lam tam choang u
am cho con Hoi am cua cha, tinh phl) tfr thieng lieng da phil mo len nhfrng kh6 khan, gian kho cua nhi~m Vl,l
TrUde tinh canh VQ con b! danh d~p, Tnu da lao vao gifra b<;>n da thu ay de che cho va ctru VQ con: "Hai canh tay r<)ng LOn nhu hai canh lim ran chac cua anh om chQt lay
m~ con Mai" Tinh yeu ay dang quy, thieng lieng va tran tr<;>ng biet bao!
Hinh ttrQng Tnu la hinh ttrQng dien hinh cho nhfrng con nguoi mang trong minh m<?t moi thu sau sac, cua ban than cua gia dinh va cua buon lang Ba nam sau, Tnu VUQt ngvc tro ve trl)'c tiep lanh d~o dan lang Xo-
man danh gi~c theo loi anh Quyet d~n Trong mat gi~c Tnu la "con CQp" cua nui rtrng Tay Nguyen chi "nay mai
La larn loq,n ca nui rilng nay roi" Tnu c6 m9t gia dinh nho, am ap va th~t h~nh phuc the nhung dab! pha va di
tu chinh ban tay tan b~o cua ke thu Gi~c chinh la ke thu cua gia dinh Tnu, la nguoi gieo rae tang thuong len ngoi nha nho be Va khong chi c6 VQ con Tnu rna con la nhling con nguoi noi day: "NgQn roi cua chung khong tril rn<)t ai, tieng keu khoc dQ,y ca lang" Heghen titng khcing djnh: "Phdi day tai chop dinh thi sv; song nhieu hinh mai
vera" Nguyen Trung Thanh, da day Tnu vao bi k!ch Ion nhat cua CUQC doi anh Bi k!ch mat di ngtroi than dau chi c6 a rieng Tnu rna con la tan bi k!ch cua dan lang Xo-
man Trong tay hQ khong c6 vii khi, tu trang chi c6 hai long ban tay khong, lam sao chong tra noi Chinh vi v~y,
"Tnu khong cuu song aUQC m~ con Mai" Cau n6i ay dtrQC nhan len trong loi n6i cua cv Met, n6 chua dvng m<?t tieng nac tham l~ng, ngh~n ngao khong thanh tieng am
anh ca trang viet cua nha van Nguyen Trung Thanh
Tnu b! bat, b! tr6i truoc mat la hinh anh cua VQ con
Anh chi nin l~ng, kh6c trong COn dau quan qu~i, COil noi dau nao Ion hon canh gia dinh chia tach am duong, khi khong the cliu lay vQ con minh Hoan canh cua anh cling tuong tl)', nhung truoc cai chet duong nhu anh
2.2 Tnu co mQt trcii tim
day yeu thuong va long cam thu gi(ic luon Sl;tC soi
Tnu song rat tinh nghia
va luon mang trong minh
ba moi thu sau d~m: cua ban than - cua gia dinh -cua buon lang, cua que huong Anh vtrQt ngvc tro
ve trl)'c tiep lanh d~o dan lang Xo-man danh gi~c
- Moi thu ciia buon ldng:
+ Slf hi sinh cua anh Quyet, hinh anh "anh Xut
bi treo co", "ba Nhan chQt
dau" cling nhling dau thuong rna dan lang hung chtu luon khac sau trong long trong Tnu
+ Tnu khong SQ chet, chi
sQ khong ai "Lanh ac;w dun
lang Xo Man aanh giQ,c?"
- Moi thu gia dinh:
cho dua con tho, nguoi VQ tre Tnu d~c bi~t gan b6 va yeu thuong, Tnu xe tam d6 cua minh lam tam choang u
am cho con Hoi am cua cha, tinh phl) tfr thieng lieng da phil mo len nhfrng kh6 khan, gian kho cua nhi~m Vl,l
TrUde tinh canh VQ con b! danh d~p, Tnu da lao vao gifra b<;>n da thu ay de che cho va ctru VQ con: "Hai canh tay r<)ng LOn nhu hai canh lim ran chac cua anh om chQt lay
m~ con Mai" Tinh yeu ay dang quy, thieng lieng va tran tr<;>ng biet bao!
Hinh ttrQng Tnu la hinh ttrQng dien hinh cho nhfrng con nguoi mang trong minh m<?t moi thu sau sac, cua ban than cua gia dinh va cua buon lang Ba nam sau, Tnu VUQt ngvc tro ve trl)'c tiep lanh d~o dan lang Xo-man danh gi~c theo loi anh Quyet d~n Trong mat gi~c Tnu la "con CQp" cua nui rtrng Tay Nguyen chi "nay mai
La larn loq,n ca nui rilng nay roi" Tnu c6 m9t gia dinh nho, am ap va th~t h~nh phuc the nhung dab! pha va di
tu chinh ban tay tan b~o cua ke thu Gi~c chinh la ke thu cua gia dinh Tnu, la nguoi gieo rae tang thuong len ngoi nha nho be Va khong chi c6 VQ con Tnu rna con la nhling con nguoi noi day: "NgQn roi cua chung khong tril rn<)t ai, tieng keu khoc dQ,y ca lang" Heghen titng khcing djnh: "Phdi day tai chop dinh thi sv; song nhieu hinh mai
vera" Nguyen Trung Thanh, da day Tnu vao bi k!ch Ion nhat cua CUQC doi anh Bi k!ch mat di ngtroi than dau chi c6 a rieng Tnu rna con la tan bi k!ch cua dan lang Xo-man Trong tay hQ khong c6 vii khi, tu trang chi c6 hai long ban tay khong, lam sao chong tra noi Chinh vi v~y,
"Tnu khong cuu song aUQC m~ con Mai" Cau n6i ay dtrQC nhan len trong loi n6i cua cv Met, n6 chua dvng m<?t tieng nac tham l~ng, ngh~n ngao khong thanh tieng am anh ca trang viet cua nha van Nguyen Trung Thanh Tnu b! bat, b! tr6i truoc mat la hinh anh cua VQ con Anh chi nin l~ng, kh6c trong COn dau quan qu~i, COil noi dau nao Ion hon canh gia dinh chia tach am duong, khi khong the cliu lay vQ con minh Hoan canh cua anh cling tuong tl)', nhung truoc cai chet duong nhu anh