SEMINAR THÍ NGHIỆM SINH HỌC TẾ BÀO SINH HỌC TẾ BÀO PHÂN TỬ

Quan sát tế bào hành lá Cách thực hiện - Cho 1 giọt glycerine hoặc nước cất lên lame - Dùng đầu kim mũi mác lách nhẹ và bóc lấy 1 lớp mỏng biểu bì củ hành.. - Đặt lớp biểu bì chìm trong

ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG KHOA KHOA HỌC ỨNG DỤNG NGÀNH CÔNG NGHỆ SINH HỌC

SEMINAR- THÍ NGHIỆM SINH HỌC TẾ BÀO-603130

SINH HỌC TẾ BÀO PHÂN TỬ

Giảng viên: Phạm Minh Tân

Sinh viên thực hiện: Lê Thị Lan Anh - 62100352

Huỳnh Võ Ngọc Trân - 62101195 Nguyễn Lê Anh Thư - 62100512

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, NĂM 2022

MỤC LỤC

0

LỜI MỞ ĐẦU 2

II GIỚI THIỆU NHÀ KHOA HỌC 3

III GIẢI NOBEL Y HỌC NĂM 2010 4

3.1 Giới thiệu đề tài nghiên cứu 4

3.1.1 Khái niệm 4

3.1.2 Đối tượng thực hiện 4

3.1.3 Quy trình thực hiện 5

3.2 Mục tiêu nghiên cứu 8

3.3 Phương pháp nghiên cứu 8

3.4 Kết quả 9

3.5 Kết luận 9

3.6 Ý nghĩa 10

IV TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

BÀI 1: KÍNH HIỂN VI QUANG HỌC VÀ CÁCH SỬ DỤNG

I MỤC ĐÍCH THÍ NGHIỆM:

- Quan sát tế bào hành lá

- Quan sát tế bào biểu bì lá lẻ bạn

- Quan sát tế bào nấm men S.cerevisiae

- Quan sát tế bào vi khuẩn Bacillus subtilis

II MẪU VẬT, HÓA CHẤT, DỤNG CỤ VÀ THIẾT BỊ

- Tiêu bản nhuộm nấm men S.cerevisiae, vi khuẩn Bacillus subtilis

III CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

1 Quan sát tế bào hành lá

Cách thực hiện

- Cho 1 giọt glycerine (hoặc nước cất) lên lame

- Dùng đầu kim mũi mác lách nhẹ và bóc lấy 1 lớp mỏng biểu bì củ hành

- Đặt lớp biểu bì chìm trong 1 giọt glycerine (hoặc nước cất)

- Đậy lamelle quan sát dưới kính hiển vi

Quan sát

- Dưới vật kính x10, ta thấy những tế bào biểu bì có hình thoi dài, xếp liền nhau

2

Với vật kính lớn x40 ta thấy :

- Vách tế bào: dưới kính hiển vi, ta thấy một đường ngăn cách giữa hai tế bào cạnh nhau tạo thành

- Tế bào chất: nằm ở xung quanh nhân và sát màng tế bào

- Không bào: là những khoảng trống trong tế bào chất, rất khó nhận biết vì

không bào thường chứa đầy dịch tế bào nên không phân biệt được ranh giới giữa tế bào và tế bào chất

Hình 2 Tế bào biểu bì hành tím quan sát ở vật kính

x40 Hình 1 tế bào biểu bì hành tím quan sát ở vật kính

x10

2 Quan sát tế bào biểu bì lá lẻ bạn

Cách thực hiện

- Cho một giọt glycerine (hoặc nước cất) lên lame

- Dùng đầu kim mũi mác lách nhẹ và bóc lấy một lớp

mỏng biểu bì mặt dưới lá

- Đặt lớp biểu bì chìm trong một giọt glycerine (hoặc nước cất)

- Đậy lamelle, quan sát dưới kính hiển vi

4

3 Quan sát tế bào nấm men S.cerevisiae

Cách thực hiện

- Nhỏ một giọt nước cất lên lame sạch

- Sử dụng que cấy đã được khử trùng lấy nấm men trong ống nghiệm cho vào giọt

nước cất trên lame

- Từ từ đậy lamelle, tránh tạo bọt khí và quan sát dưới kính hiển vi

Quan sát

Quan sát được đặc điểm của nấm men qua kính hiển vi: hình cầu hoặc hình trứng

4 Quan sát tế bào vi khuẩn Bacillus subtilis

Hình 7 tế bào nấm men quan sát ở vật kính x40 Hình 6 tế bào nấm men quan sát ở vật kính x10

Cách thực hiện

- Nhỏ một giọt nước cất lên lame sạch

- Sử dụng que cấy đã được khử trùng lấy vi khuẩn trong ống nghiệm cho vào giọt nước

cất trên lame

- Từ từ đậy lamelle, tránh tạo bọt khí và quan sát dưới kính hiển vi

Quan sát

Ta quan sát kính hiển vi thấy vi khuẩn có hình que

Hình 8 tế bào vi khuẩn quan sát ở vật kính x10

6

BÀI 3: VẬN CHUYỂN NƯỚC QUA MÀNG

I.Mục đích thí nghiệm:

-Tính bán thấm của màng nguyên sinh, các kiến thức về dung dịch ưu trương, nhược trương, đẳng trương

-Quan sát và ghi nhận hiện tượng co và phản co nguyên sinh

-Cách xác định nồng độ dung dịch đẳng trương dựa trên sự thay đổi kích thước mô

III.Trình tự thí nghiệm và kết quả:

1 Hiện tượng co nguyên sinh và phản co nguyên sinh

a Cách thực hiện

-Dùng kim mũi mác tách lấy một lớp tế bào biểu bì hành có màu đỏ đặt lên

lame với 1 vài giọt nước, đậy lamelle

-Xem kính ở bội giác nhỏ, tất cả tế bào có màu đỏ đồng đều Tại một phía của

lamelle ta nhỏ giọt dung dịch KNO3 5% và phía đối diện đặt miếng giấy thấm

để rút nước

-Sau đó, tại một phía của lamelle, nhỏ vài giọt nước cất và phía đối diện đặt

miếng giấy thấm để rút nước, lập lại vài lần, quan sát, ghi nhận hiện tượng và

giải thích

b Kết quả

Hình 9 Tế bào biểu bì hành tím lúc bình thường ở vật kính x40

d Giải thích

- Khi cho dung dịch muối KNO 3 5% vào tiêu bản, môi trường bên ngoài trở lên ưu trương ,nước

thấm từ tế bào ra ngoài làm tế bào mất nước, chất nguyên sinh co lại, lúc này màng sinh chất tách

khỏi thành tế bào gây ra hiện tượng co nguyên sinh ở tế bào biểu bì hành tím.

- Khi cho thêm nước cất vào tiêu bản ,môi trường ngoài nhược trương làm nước lại thấm vào

trong tế bào làm tế bào từ trạng thái co nguyên sinh trở lại trạng thái bình thường tạo nên phản co

nguyên sinh

2)Thí nghiệm 2:Xác định nồng độ dung dịch đẳng trương dựa trên sự biến đổi

kích thước mô

a.Trình tự thí nghiệm:

-Đổ các dung dịch CaCl2 có nồng độ khác nhau (0,02M ; 0,08M ; 0,15M ;

0,3M) vào các dĩa petri có nắp đậy và ghi số để tránh nhầm lẫn

Hình 10 Hiện tượng co nguyên sinh quan sát ở vật kính x40

Hình 11 tế bào biểu bì hành tím khi

phản co nguyên sinh

10

Downloaded by út bé (beut22834@gmail.com)

-Cắt khoai tây thành các đoạn bằng nhau dài 3cm, rộng 1cm, dày 0,5cm Mỗidung dịch ngâm 3 đoạn mẫu Ngâm trong 45 phút.

Lấy các đoạn ra, đo lại kích thước Xác định nồng độ dung dịch đẳng trươngb.Kết quả:

Sau ngâm 3:1:5 3:0,4:0,4 3:1:0,4 2,8:0,9:0,3Dung dịch Đẳng trương

3)Thí nghiệm 3:

a.Trình tự thí nghiệm:

cho 2 quả trứng vào cốc thủy tinh, cho thêm dung dịch acetic acid 5% vào cốcthủy tinh Để qua 24h Vớt trứng ra cân khối lượng và ghi nhận lại Cho2 quả trứng vào 2 cốc thủy tinh Cho nước muối vào cốc thủy tinh 1, nước cất vào cốc thủy tinh 2 Sau 8h, cân trọng lượng trứng và ghi nhận

b.Kết quả:

Khối lượng

trứng ban đầu

Khối lượng trứng sau ngâm acetic acid

Khối lượng trứng trong nước muối

Khối lượng trứng trong nước cất

12

Hình 13 khối lượng trứng 2 sau khi

ngâm acetic acid

Hình 12 khối lượng trứng 1

sau khi ngâm acetic acid

Downloaded by út bé (beut22834@gmail.com)

c Giải thích hiện tượng:

- Trứng sau khi ngâm acetic acid có hiện tượng sủi bọt khí, tách lớp bên ngoài trứng, vỏ ngoài

mểm và trơn.

-Trứng để trong môi trường ưu trương (nước muối) sẽ bị mất nước và nhẹ hơn khối lượng ban

đầu, trứng đề trong môi trường nhược trương sẽ nhận thêm nước và nặng hơn khối lượng ban đầu.

BÀI 4: THÀNH PHẦN HỮU CƠ CỦA TẾ BÀO EUKARYOTAE

nước muối

- Cho vào mỗi ống nghiệm 3ml dd albumin + 1ml acid HNO3 đđ.

- Khi thấy xuất hiện tủa trắng, đun nhẹ cho đến khi tủa vàng và cuối cùng hòa tan

- Để nguội, thêm 3 giọt NH4OH, xuất hiện màu vàng cam

Giải thích hiện tượng:

- Khi đun dung dịch có màu vàng của dẫn xuất nitro Trong môi trường kiềm, sản phẩm này chuyển thành muối có màu da cam đặc trưng Do qua trình nitrat hóa của 1 vài acid amin nhất định

Downloaded by út bé (beut22834@gmail.com)

b.Phản ứng Biured:

- Cắt một lát mỏng đậu trắng đặt lên lame, nhỏ 2 giọt CuSO4 5%

- Sau 30 phút, thấm hết CuSO4 5%, rửa mẫu với nước cất

- Dùng giấy thấm thấm hết nước, nhỏ lên mẫu 2 giọt NaOH 30%

Kết luận: + Phản ứng Biuret là phản ứng màu đặc trưng để phát hiện liên kết peptide

+ Độ tím của phản ứng phụ thuộc vào độ dài của liên kết peptide và lượngmuối CuSO4

- Dùng kim mũi giáo cạo nhẹ một lát khoai tây để vào giọt nước trên lame.

- Dùng giấy thấm hút bớt nước, nhỏ 1-2 giọt dd Lugol lên mẫu, đậy lamel rồi quan sát dưới kính hiển vi x10, x40

Kết quả:

Hình 16 khoai tây đã nhỏ Lugol x10Downloaded by út bé (beut22834@gmail.com)Hình 17 vẽ tay hạt tinh bột

b.Đường khử:

Khi hạt bước sang giai đoạn nẩy mầm, glucid dự trữ ở dạng tinh bột của hạt sẽđược thủy phân thành đường đơn (monosaccharid) để cung cấp cho hoạt động biến dưỡng Các đường đơn này ( mang gốc C=0) có tính khử, khi tiếp xúc vớithuốc thử Fehling ở nhiệt độ cao sẽ khử Cu++ thành Cu+ tạo trầm hiện đỏ (Cu2O) hay màu vàng ( CuOH)

- Thực hiện 3 loạt ống nghiệm sau :

Ống 1: 2ml thuốc thử Fehling + 2ml nước cất

Ống 2: 2ml thuốc thử Fehling + 2ml dịch lọc giá ( giã 10 cọng giá + 10 ml nước,lọc)

Ống 3: 2ml thuốc thử Fehling + 2ml dịch lọc hạt đậu xanh ( giã 10 hạt đậu xanh đã ngâm nước 1 giờ + 10 ml nước, lọc)

- Đặt 3 ống nghiệm vào becher có nước sôi trong 5-10 phút

Kết quả:

- Ống thứ nhất, không xảy ra hiện tượng khác

- Ống thứ hai, sau khi đun sôi xuất hiện nhiều bọt khí

- Ống thứ ba, sau khi đun sôi, tủa trắng chìm xuống đáy

Cellulose là dạng glucid phức tạp, cấu tạo từ sự trùng hợp của -glucose, là cấu tạo chính của vách tế bào Thực vật Bản chất của cellulose sẽ không tạo màu được với Iod nhưng khi bị thủy phân bởi H2SO4 thành các phân tử nhỏ hơn gọi là hidrocellulose thì sẽ tạo màu xanh dương với Iod trong dung dịch Lugol

- Dùng kim mũi giáo cắt một lát mỏng củ cải trắng, đặt lên lame, nhỏ 1 giọt ddLugol lên mẫu

- Dùng giấy thấm thấm hết Lugol, đậy lamel lên mẫu Sau đó nhỏ từ mép

Hình 19 củ cải trắng sau khi nhỏ lugol quan sát ở vật kính x40 Hình 18 củ cải trắng sau khi nhỏ lugol quan sát ở vật

kính x10 Downloaded by út bé (beut22834@gmail.com)

BÀI 5: QUANG HỢP – HÔ HẤP

I Thí nghi m 1: S cầần thiếết c a ánh sáng trong quang h p ệ ự ủ ợ

1) Dụng cụ thí nghiệm:

- Chậu nước có cây thủy sinh 1 cái

- Chậu nước có pha vài giọt phenol đỏ 1 chậu

- Giấy bạc bọc ống nghiệm 1 miếng

- Giấy bạc bọc kín miệng ống nghiệm 2 miếng

- Giá ống nghiệm 1 cái

Lấy 2 nhánh cây thuỷ sinh có kích thước bằng nhau Đặt mỗi nhánh vào một ống

nghiệm đã chứa nước cũng có thể tích nước bằng nhau Một ống nghiệm được phủ kín bằng giấy kim loại chắn sáng và cho vào mỗi ống 5 giọt phenol đỏ (mỗi lần nhỏ một giọt vào phải đợi dung dịch chuyển sang màu vàng rồi nhỏ tiếp) Đậy nhẹ nắp lên mỗi ống Đặt

cả 2 ống nghiệm trên dưới ánh sáng trắng Quan sát sự thay đổi màu của ống nghiệm không

bị che tối Khi màu bị thay đổi hoàn toàn thì lấy miếng giấy kim loại chắn sáng ở ống nghiệm kia ra và so sánh màu ở cả hai ống với nhau.

b Kết quả:

II Thí nghi m 2: ệ Tách sắếc tốế bắầng ph ươ ng pháp sắếc ký trến giầếy

1) Dụng cụ thí nghiệm:

- Aceton 1 chai

- Bồn sắc ký có sẵn dung môi (9 ete dầu hỏa: 1 aceton) 1 cái

- Bông không thấm 1 miếng

- Lá cây xanh 3 g

- Đũa thủy tinh 1 cái

- Ống mao quản 1 cái

- Ống nghiệm khô 1 cái

- Ống đong loại 25 ml 1 cái

- Phễu thủy tinh 1 cái

2) Trình tự thí nghiệm và kết quả:

a Trình tự thí nghiệm:

Giã 3 g lá sạch trong một cối sạch và khô cùng với 5 ml cồn, nghiền kỹ và cho tiếp 20 ml aceton rồi nghiền tiếp, để ít phút cho bã lắng xuống rồi lọc qua giấy lọc xếp, dịch lọc hứng ở ống nghiệm sạch và khô Đậy nút kín và quan sát màu của dung dịch dưới ánh sáng truyền suốt và ánh sáng phản xạ

Cắt một mẩu giấy sắc ký 12 x 3 cm, dùng bút chì kẻ nhẹ một đường thẳng theo chiều rộng cách đầu giấy sắc ký 1 cm Dùng ống mao quản chấm sắc tố theo vạch chì từ bên này sang bên kia của tờ giấy sắc ký Sau mỗi lần chấm làm khô bằng máy sấy (mát) hoặc bằng quạt máy, mỗi lần chấm với đường kính vệt chấm < 3 mm rồi mới chấm tiếp Sau khi đã chấm hết dọc theo tờ giấy sắc ký, dùng kim chỉ cột lại và cho vào bình chạy sắc ký đã có sẵn dung môi 9 ether dầu hỏa : 1 aceton Đậy kín bình khoảng 15 – 20 phút (vệt chạy sắc ký cách đầu mép trên của giấy sắc ký khoảng 1 – 1,5 cm) sau đó mang giấy sắc ký ra sấy khô, sắc

tố sẽ được tách riêng ra từng loại như sau:

- Diệp lục tố a (chlorophyll a) có màu xanh đậm

- Diệp lục tố b (chlorophyll b) có màu xanh nhạt

- Caroten, xantophyll có màu vàng

- Vị trí của các sắc tố trên giấy được biểu thị bằng trị số Rf:

Rf = đoạn đường di chuyển của sắc tố đoạn đường di chuyển của dung môi b.Kết quả:

IV Thí nghiệm 3: Xác định cường độ quang hợp của cây

1) Dụng cụ thí nghiệm:

- Chậu nước có cây thủy sinh 1 cái

- Chậu nước 1 chậu - Cốc loại 50 ml 1 cái

- Đếm số bọt khí thoát ra mặt cắt của cành rong trong 10 phút Tính cường độ quang hợp qua công thức

- Tính cường độ = Số bọt khí thoát ra/ thời gian thực hiện

- Pipet loại 10 ml 1 cái

- Pipet loại 2 ml 2 cái

Downloaded by út bé (beut22834@gmail.com)

Cho vào ống nghiệm những miếng củ cải mỏng 3 - 4 mm thêm vào dung dịch

xanh metilen 0,005 % ngập quá những lát củ cải ngập khoảng 1 cm Đổ thêm

lớp dầu 4 – 5 mm lên trên mặt chất lỏng Đặt ống nghiệm trong nước ấm 35 –

40 o C trong 30 phút - Quan sát, ghi nhận các hiện tượng xảy ra

Catalase

Nghiền 10 g khoai tây trong cối Thêm 10 ml nước, dùng chày nghiền nát, nước

lọc cho vào trong ống nghiệm sạch Lấy 0,5 ml dịch này vào 2 ml H 2 O 2 1% -

Quan sát, ghi nhận các hiện tượng xảy ra.

b.Kết quả:

Ống ngiệm 1 sau khi nhỏ metilen 0,005% xảy ra hiện tượng chuyển sang màu xanh và

có một lớp dầu màu tím nổi phía trên cùng

Ống nghiệm 2 sau khi cho H 2 O 2 xảy ra hiện tượng sủi bọt rất nhiều

Ống nghiệm 2 chứa dung dịch nước khoai tây

Ống nghiệm 1 chứa củ cải

VI Thí nghiệm 5: Xác định cường độ hô hấp theo phương pháp Boysen – Jense

- Bịch nylon đen 2 cái

- Erlen có nắp loại 250 ml 2 cái

- Phenolphtalein 1 chai

- Ong nhỏ giọt 1 cái

- Dung dịch H2SO4 0,1N 1 chai

- Dung dịch Ba(OH)2 0,1N 1 chai

- Mở nắp và cho vào mỗi lọ vài giọt phenolphtalein và chuẩn độ bằng H 2 SO 4 0,1N b.Kết quả:

Downloaded by út bé (beut22834@gmail.com)