đồ án thiết kế mặt bằng hệ thống công nghiệp

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI KHOA CƠ KHÍ ĐỒ ÁN MÔN HỌC Thiết kế mặt bằng hệ thống công nghiệp Chủ đề Thiết kế và bố trí mặt bằng hệ thống siêu thị bán hàng tự động GVHD Tiến sĩ Nguyễn Quốc Tuấn Nhóm sinh viên thực hiện Thân Trọng Tân 2019602274 Nguyễn Đức Thơm 2019601751 Hà Nội BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc ĐỒ ÁN MÔN HỌC Thiết kế mặt bằng hệ thống công nghiệp Số Họ và tên sinh viên TT Họ và tên Khóa.

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

KHOA CƠ KHÍ

ĐỒ ÁN MÔN HỌC Thiết kế mặt bằng hệ thống công nghiệp

Chủ đề: Thiết kế và bố trí mặt bằng hệ thống siêu thị

bán hàng tự động

GVHD: Tiến sĩ Nguyễn Quốc Tuấn

Nhóm sinh viên thực hiện:

Hà Nội

BỘ CÔNG THƯƠNG

TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

ĐỒ ÁN MÔN HỌC

Thiết kế mặt bằng hệ thống công nghiệp

Số:

Họ và tên sinh viên:

- Thiết bị trang bị qui trình sản xuất: Đảm bảo số lượng và qui trình bán hàng

- Các loại sản phẩm: các loại sản phẩm điển hình gồm: các mặt hàng khô, hàngđóng gói sẵn, hàng tươi sống

- Trạng thái làm việc của các trang thiết bị: Thực hiện 3ca/ngày

Yêu cầu thực hiện:

I Hoạt động của sinh viên:

II Sản phẩm:

• Thuyết minh:

Trình bày các nội dung công việc đạt được ở mục 2, kèm sơ đồ và hình ảnh minh họa,

… thể hiện trên khổ giấy A4 với số trang từ 30-40 trang

[1] Lê Ngọc Quỳnh Lam, Thiết kế vị trí và mặt bằng hệ thống công nghiệp, 2013

2 Tài liệu tham khảo:

[2] Sunderesh, S.Heragu, Facilities Design, Third Edition, Taylor & Francis Group,

LỜI NÓI ĐẦU

Xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu về vật chất của con người ngày càng tăng, nên đòi hỏi phải có một hệ thống siêu thị với mạng lưới rộng lớn Siêu thị là nơi cungcấp cho con người đầy đủ các loại mặt hàng hóa cần thiết nhất, phục vụ đầy đủ nhu cầu thiết yếu của cuộc sống, khách hàng có thể tìm thấy được rất nhiều mặt hàng mà mình cần,vì thế hệ thống siêu thị cần có một cơ cấu quản lý thật chặt chẽ để đáp ứng nhu cầu cho khách hàng một cách hài hoà Các siêu thị luôn tìm cách để thiết kế các

hệ thống bán hàng tự động nhằm mục đích tăng tính tiện nghi cho khách hàng Đặc biệt là trong thời đại công nghệ 4.0 như hiện nay, mọi ngành nghề đều có xu hướng chuyển dịch sang tự động hóa, tự động hóa có thể tăng năng suất làm việc, tiết kiệm thời gian cho cả nhân viên bán hàng và khách hàng Hiện nay, tuy đã có những siêu thị áp dụng hệ thống bán hàng tự động nhưng vẫn là một phần khá nhỏ trong hệ thốngbán lẻ ở nước ta Đó chính là vấn đề trong việc thiết kế hệ thống cần phải cố gắng cải thiện Để một hệ thống siêu thị vận hành ổn định phục vụ khách hàng một cái hài hòa

là một vấn đề không hề nhỏ Chính vì vậy bọn em đã chọn đề tài : “Thiết kế và bố

trí mặt bằng hệ thống siêu thị bán hàng tự động”.

Đồ án lần này sẽ là một bài học cho sinh viên chúng em để tích lũy thêm kinh nghiệm

về thiết kế hệ thống và nắm bắt được cách thức hoạt động của hệ thống bán lẻ tại thị trường trong nước Từ đó làm nền tảng cho chúng em nghiên cứu và vận dụng nhữngkiến thức chuyên ngành được học vào công việc sau này

Do vẫn còn hạn chế về lượng kiến thức và kinh nghiệm về nhiều mặt nên có thể vẫn còn những thiếu sót Vì vậy, trong lần thực hiện đồ án này, chúng em rất mong nhận được sự góp ý và chỉ dẫn từ hội đồng Những đóng góp đó sẽ giúp chúng em rất nhiều trong việc thực hiện đồ án lần này và có thêm kinh nghiệm để chuẩn bị cho đồ

án tốt nghiệm sắp tới

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG SIÊU THỊ

1 Khái quát về hệ thống bán hàng tự động

1.1 Giới thiệu

Thời đại công nghệ phát triển nên việc sử dụng hệ thống bán hàng tự động trở nên phổ biến, đặc biệt là trong hệ thống siêu thị Từ đó, cho phép quản lý quy trình, tiếp thị, bán hàng đa kênh một cách tự động mà không cần thực hiện giao tiếp thủ công

Với hệ thống bán hàng tự động, bạn có thể nhắn tin cho khách hàng qua email, mạng xã hội, SMS thông qua nền tảng tự động hóa Tất cả những vấn đề đau đầu trong kinh doanh đều được giải quyết nhanh chóng khi bạn sử dụng hệ thống

1.2 Xu hướng

Nhờ cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 (Industry 4.0), nhiều phát minh mới được tạo nên nhằm thỏa mãn nhu cầu công nghệ hiện hữu trong mỗi chúng ta và nhằm đáp ứng nhu cầu trải nghiệm mua sắm vừa tiện lợi, thông minh lại còn an toàn với hệ thống quản lý bán lẻ thân thiện với người dùng

Trong những năm gần đây, cùng với việc mở cửa hội nhập quốc tế của đất nước

và sự phát triển của kinh tế xã hội, các loại hình phân phối hiện đại theo mô hình tiên tiến như siêu thị, cửa hàng tiện lợi, trung tâm thương mại đã xuất hiện ngày càng phổ biến tại các đô thị lớn tại Việt Nam để đáp ứng nhu cầu mua sắm ngày càng cao của người tiêu dùng

Lịch sử hình thành và phát triển hệ thống bán hàng tự động tại các nước có nền kinh tế phát triển cho thấy đây là hình thức tổ chức thương mại rất có hiệu quả và ngày cùng đóng vai trò quan trọng hơn trong các hình thức phân phối hàng hóa Tuy nhiên với Việt Nam, khi các hệ thống phân phối kiểu truyền thống đang còn giữ vai trò quan trọng thì việc hiện đại hóa hệ thống phân phối nói chung và hệ thống bán lẻ nói riêng đang là yêu cầu cấp bách hiện nay Thị trưởng bán hàng Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây song việc nghiên cứu và xác định chiến lượcphát triển các hình thức bán hàng hiện đại còn là vấn đề mới mẻ Vì phần lớn các mô

Hình 1: Xu hướng trong thời đại 4.0

hình tổ chức hoạt động của hệ thống bản hàng hiện đại đưa vào Việt Nam một cách thiếu chọn lọc, chưa nghiên cứu để vận dụng để phù hợp với đặc thù văn hóa và tâm

lý tiêu dùng của nước ta Nên xu hướng hệ thống siêu thị tự động bán hàng mang tới

nhiều lợi ích cho nhà doanh nghiệp đồng thời giúp quản trị kinh doanh, kết nối khách hàng, gia tăng lợi nhuận

1.3 Lợi ích của hệ thống bán hàng tự động

-“Thứ nhất, nâng cao hiệu quả Marketing

Hệ thống bán hàng tự động sẽ làm nhiệm vụ bán hàng, tiếp thị sản phẩm giúp giảm nguy cơ sai sót do con người gây ra Tự động hóa trò chuyện qua chatbox, tiết kiệm thời gian cho nhân viên tập trung vào làm các công việc khác

- Thứ hai, cá nhân hóa việc chăm sóc khách hàng

Hệ thống bán hàng có thể quản lý hết tất cả các khách hàng và chăm sóc họ một cách tận tình nhất tưởng chừng như khó khăn nhưng với hệ thống bán hàng tự động thì quá trình này trở nên đơn giản

-Thứ ba, tăng lợi nhuận doanh thu

Khi đã có hệ thống bán hàng tự động thì chúng ta có thể dễ dáng thiết lập hệ thống biến thiên và bán kèm Từ đó giúp giữ chân khách hàng lâu dài nếu có chương trình chăm sóc đúng đắn Chắc chắn khi bạn áp dụng hiệu quả chiến lược này thì sẽ đem lại doanh thu cao cho doanh nghiệp.

- Thứ tư, tạo trải nghiệm tốt cho khách hàng

Hệ thống bán hàng tự động cho phép bạn tạo ra các chiến dịch tiếp thị đa kênh

để tiếp cận đối tượng ở mọi thời điểm cảm xúc khi bạn sử dụng công cụ tự động có thể đưa thông điệp và đúng thời điểm tăng sự hài lòng của khách hàng khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ

-Thứ năm, phân loại tệp khách hàng

Quá trình chăm sóc khách hàng sẽ lưu giữ hàng vì nhu cầu của họ, dựa vào đó chúng ta có thể phân loại khách hàng theo địa lý, tuổi tác, giới tính, sản phẩm quan tâm Phân tích được khách hàng đang ở giải đoạn nào của quá trình bán hàng Dựa trên những kết quả phân loại chúng ta sẽ có các chiến dịch phù hợp với mỗi khách hàng khác nhau

-Thứ sáu, mở rộng quy mô khách hàng

Điều chắc rằng chúng ta không thể phát triển doanh nghiệp một cách hợp lý khi chỉ dựa vào các quy trình thủ công Hệ thống tự động hóa có thể giúp quản lý khối lượng công việc và hỗ trợ quy trình phức tạp trong doanh nghiệp một cách nhanh chóng mà không cần thêm sự hỗ trợ tử nhân lực”[1].

“Khi áp dụng quy trình tự động hóa bán hàng giúp:

• Cải thiện độ chính xác cũng như đẩy nhanh quá trình bán hàng tăng doanh thu

• Mức độ tiếp cận nhanh chóng với những khách hàng tiềm năng

• Rút ngắn thời gian phản hồi, gia tăng sự hài lòng của quý khách hàng

• Lưu trữ dữ liệu bán hàng ở các hệ thống đại lý, chi nhánh hay cửa hàng

• Tăng hiệu quả khi sử dụng các nguồn lực khan hiếm.” [2]

Hình 1: Quy trình bán hàng tự động

Lợi ích của việc thiết kế mặt bằng giúp tăng hiệu quả bán hàng của siêu thị, khi

đó các mặt hàng bán chạy được sắp ở những nơi mà khách hàng dễ nhìn thấy và tất cảmọi mặt hàng khác cũng sẽ được sắp xếp một cách hợp lý giúp cho khách hàng dễ nhìn thấy và lấy được, nó còn giúp cho khách hàng cảm thấy thoải mái khi bước vào siêu thị Ngoài ra thiết kế mặt bằng siêu thị hợp lý sẽ giúp cho nhân viên dễ dàng sắp những mặt hàng lên kệ bán hàng

2 Bố trí mặt bằng hệ thống siêu thị

2.1 Mục tiêu của bố trí mặt bằng trong siêu thị tự động

Khi các siêu thị áp dụng biện pháp bố trí mặt bằng trong bán hàng, khách hàng thường hướng đến một số mục tiêu sau:

- Tối thiểu được sự chậm chễ trong công việc quản lý nguyên vật liệu và sự

di chuyển của khách hàng

- Tìm kiếm, xác định một phương án bố trí hợp lý, đảm bảo cho hệ thống sản xuất hoạt động có hiệu quả cao, thích ứng nhanh với thị trường, duy trì tính linh hoạt cho hệ thống

- Nâng cao tinh thần làm việc của nhân viên và sự hài lòng thỏa mãn của khách hàng.

- Cung cấp dịch vụ khuyến mại, ưu đãi thường xuyên để gia tăng được lòngtrung thành của khách hàng Từ đó có thể nâng cao doanh số cho siêu thị

Bố trí mặt bằng siêu thị cần cân nhắc đến một số vấn đề liên quan đến chi phí mua hàng, khả năng dịch vụ, khả năng thích ứng và tính linh hoạt, hiệu quả cao; việc lựa chọn các thiết bị phù hợp cũng như bài toán điểm nút thắt cổ chai trong hệ thống tác động đến sự vận hàng trôi chảy của hệ thống

2.2 Tiêu chí đánh giá bố trí mặt bằng hệ thống siêu thị.

Để đánh giá một mặt bằng được bố trí có hiệu quả hay không thì siêu thị cần dựatrên một số tiêu trí như sau:

- Sử dụng không gian và thiết bị hiệu quả

- Tăng dòng di chuyển của thông tin, vật liệu và con người

- Tăng sự thoải mái cho môi trường làm việc an toàn

- Tăng sự tương tác giữa khách hàng và chủ thể

- Tính linh hoạt khi sử dụng

2.3 Yếu tố quyết định đến bố trí mặt bằng trong siêu thị.

Hệ thống siêu thị dựa vào điều kiện cụ thể của mình để có thể quyết định cách

bố trí mặt bằng bán hàng có hiệu quả Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến siêu thị như:

2.4 Vai trò của bố trí mặt bằng trong siêu thị

Bố trí mặt bằng ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí, thời gian bán hàng của siêu thị

và dịch vụ của siêu thị với khách hàng Bố trí hợp lý sẽ tạo ra năng suất cao, nhịp độ bán hàng cao hơn, tận dụng được tối đa các nguồn lực của siêu thị nhằm thực hiện mục tiêu của siêu thị Ngược lại nếu không bố trí mặt bằng một cách hợp lý thì có thểdẫn đến hao phí các nguồn tìa nguyên nhu tiền bạc, thời gian, năng suất bán hàng của siêu thị đồng thời tạo ra tâm lý không tốt cho siêu thị Vì vậy việc nghiên cứu hợp lý

để đưa ra một phương án bố trí tốt nhất là việc phải làm ngay từ ban đầu

thoáng mát, chiếu sáng Phải có trang thiết bị phòng cháy chữa cháy tại nhà kho và tại khu mua hàng

- Tận dụng hợp lý không gian và diện tích mặt bằng: việc tận dụng tối đa diện tích sẽ giúp siêu thị giảm chị phí thuê mặt bằng

- Đảm bảo tính linh hoạt của hệ thống: mặt bằng bố trí phải xét đến sự thay đổi của các thiết bị và chi phí phải thấp nhất

- Tránh hay giảm tối thiểu trường hợp hàng hóa lộn xộn: vì điều này làm tăng cự

li vận chuyển và gây ùn tắc khi mua hàng

2.6 Các loại mặt hàng được bày bán

Danh sách các mặt hàng

Thực phẩm

Thực phẩmtươi

Hàng thịtHàng hải sảnHàng rauHàng thức ăn sẵnHàng bánh mỳ tươi

Thực phẩmkhô

Hàng bánh kẹoThực phẩm đông lạnhHóa phẩm

Mỹ phẩmHàng gia vịSữa

Hàng thịt nguội

Phi thực

phẩm

Đồ giadụng vàđiện máy

Hàng khănHàng gia dụngCặp xáchHàng đồ chơi

Hàng maymặc

Đồ nữ

Đồ nam

Đồ trẻ emDày dép

2.7 Sơ đồ quản

lý của hệ thống siêu thị

3 Trang thiết bị phục vụ cho hệ thống siêu thị

- Hệ thống cửa quay: khách hàng sẽ vào cửa hàng tại hệ thống cửa quay, như vậy có thể giảm tình trạng khách hàng phải đợi quá lâu để vào mua hàng, từ đó tối ưuhóa dòng khách hàng

- Hệ thống tủ đông, tủ bảo quản, làm mát: bảo quản, lưu trữ và bày bán những thực phẩm như: thịt tươi, hải sản, thịt hộp, nước …, khách hàng có nhiều sự lựa chọn khi tới siêu thị mua sắm

- Kệ hàng: bày bán các sản phẩm, thực phẩm, đồ gia dụng, đồ cá nhân

Hình 4: Cửa quay tự động

Hình 4: Kệ trưng bày sản phẩm

- Xe đẩy: Khách hàng sử dụng xe đẩy hàng để chứa những sản phẩm mà khách hàng mua tại các kệ hàng, các tủ…, giúp khách hàng có trải nghiệm tốt hơn, thuận tiện hơn trong quá trình di chuyển trong siêu thị

-Túi: Khách hàng sẽ tự đóng gói các sản phẩm mà khách hàng đã mua tại siêu thị sau khi hoàn tất quá trình thanh toán tại quầy thanh toán tự động, sau đó khách hàng ra về

-Máy quét mã vạch và máy thanh toán tự động: khách hàng thực hiện việc quét

mã vạch và tiến hành thanh toán cho sản phẩm mà khách hàng đã lựa chọn

Hình 6: Máy quét mã vạch Hình 5: Xe đẩy hàng

-Máy tạo mã vạch: có tính năng tạo mã vạch và cập nhật thông tin lên hệ thống

để thuận tiện thanh toán cho các sản phẩm: thịt tươi sống, hải sản, các loại trái cây

Hình 7: Cấu tạo máy in mã vạch

CHƯƠNG 2: TÍNH TOÁN VÀ THIẾT KẾ BỐ TRÍ MẶT BẰNG HỆ THỐNG

SIÊU THỊ BÁN HÀNG TỰ ĐỘNG

1 Tính toán trang thiết bị phục vụ cho quá trình bán hàng tự động

1.1 Tính số lượng máy thanh toán tự động cần

“Công thức tổng quát: F =

Trong đó:

F: Số máy yêu cầu mỗi ca

S: Thời gian cho 1 khách hàng thanh toán

Q: Số đơn vị được sản xuất mỗi ca

E: Hiệu suất thực dựa trên phần trăm thời gian chuẩn

Công thức tính hiệu suất mỗi ca là: E =

H: Số thời gian sử dụng mỗi máy

R: Độ tin cậy của máy, dựa trên phần trăm thời gian hoạt động”[18]

t (phút)S

Q (khách hàng)

Ướctính

Thựctế

Bảng 1: Số máy cần thiết cho mỗi ca làm việc.

=> KẾT LUẬN: Qua bảng 1 trên ta có thể thấy số máy cần thiết cho ca 1 là 4

máy, ca 2 là 4 máy và ca 3 là 2 máy

Nhập hàng

Kệ hàng

Tủ đông Tủ bảo quản Tủ mát Quầy thanh toán

Máy thanh toán tự động

sẽ quét mã các loại mặt hàng sau đó sẽ xuất ra một mã QR để khách hàng tự thanh toán tại máy thanh toán tự động

Sơ đồ 1: Quy trình mua hàng tại siêu thị bán hàng tự động

Khu Vực lượng Số Đơn vị Dài x Rộng Diện tích (m 2 ) Chú thích

cầu mua hàng

lượng hàng hóa được tiêu thụ

Từ bảng số liệu trên ta sẽ phân bố các khu vực và dòng dịch chuyển của hàng hóa:

Khu vực C di chuyển theo hình chữ S

Khu vực D,E sẽ sắp xếp theo đường thẳng nằm ngang

Khu vực F sẽ sắp theo đường thẳng đứng

Kho chứa

Kệ hàng

Tủ đông

Tủ bảo

Quầy thanh toán

Máy thanh toán tự động Nhập

0

0 0

0 0

0

0 0

2100 0

2100 0

1100 0

5100 0

0 0

0 0

0 0

10.000

Máy thanh toán

Quầy thanh toán

Tủ mát

Tủ bảo quản

Tủ đông

Kệ hàng Kho chứa Nhập hàng

U A

Quầy thanh toán

Máy thanh toán

U

I

U U

THANG CHUYỂN ĐỔI

A (tuyệt đối cần thiết) 8001-1000

E (đặc biệt quan trọng) 6001-8000

O (nên đặt gần nhau) 2001-4000

Ta có giản đồ quan hệ giữa các bộ phận:

1.2 Mục đích của mô phỏng

Mô phỏng là mô hình hóa hệ thống thực, thường sử dụng ứng dụng trên máy

vi tính với một phầm mềm thích hợp, để thực hiện phân tích và đánh giá các phương pháp nào đó tác động lên hệ thống thực thông qua mô hình được thực hiện trên máy tính

1.3 Ưu và nhược điểm của mô phỏng

- Ưu điểm

• Có thể kiểm tra điều chỉnh hệ thống đang tồn tại mà không cần

phải gián - đoạn hệ thống

• Phân tích hệ thống đang tồn tại để có thể hiểu được những bất

thường của hệ thống

• Có thể điều chỉnh được thời gian để tăng tốc hoặc làm chậm quá trình

• Có thể nhìn thấy được những thay đổi quan trọng của hệ thống

• Xác định được điểm tắc nghẽn của hệ thống

• Giúp hiểu được quá trình vận hành của hệ thống

• Có thể đánh giá và so sánh thậm chí với những hệ thống ngẫu nhiên phức tạp

• Có thể kiểm soát được điều kiện vận hành

• Có thể nghiên cứu hệ thống trong thời gian dài