Bài giảng Nghiên cứu chức năng thận ở bệnh nhân suy tim - Bs. Vũ Minh Phúc

Bài giảng Nghiên cứu chức năng thận ở bệnh nhân suy tim do Bs. Vũ Minh Phúc trình bày các nội dung chính sau: Xác định tỉ lệ, đặc điểm rối loạn chức năng thận ở bệnh nhân suy tim; Tìm hiểu mối liên quan giữa mức độ suy giảm chức năng thận với mức độ suy tim, chức năng tâm thu thất trái và nồng độ BNP.

NGHIÊN CỨU CHỨC NĂNG THẬN

Ở BỆNH NHÂN SUY TIM

Hà Nội, năm 2017

Bác sỹ Vũ Minh Phúc Bệnh viện Quân y 103

- Suy tim thường

Hamaguchi JCARE-CARD 2009 Aug;73(8):1442-7

ĐẶT VẤN ĐỀ

Löfman Open Heart 2016 Jan 18;3(1):e000324

Giảm cung lượng tim

Giảm tưới máu thận

cơ tim kéo dài

Chết tế bào theo chu trình

Suy tim

1 Xác định tỉ lệ, đặc điểm rối loạn chức

năng thận ở bệnh nhân suy tim

2 Tìm hiểu mối liên quan giữa mức độ suy giảm chức năng thận với mức độ suy tim,

chức năng tâm thu thất trái và nồng độ BNP

MỤC TIÊU

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1.Đối tượng nghiên cứu

 Tiêu chuẩn chọn BN: 95 BN được CĐ suy tim mạn tính theo tiêu

chuẩn CĐ của Hội tim mạch Châu Âu (ESC) 2008, có đầy đủ

thông tin theo mẫu bệnh án điều trị tại khoa Tim mạch-BVQY 103

từ 11/2016 đến 04/2017

 Tiêu chuẩn loại trừ:

• BN có bệnh thận từ trước

• BN có các bệnh cấp tính nặng

• BN không đủ dữ liệu phục vụ nghiên cứu

• BN không đồng ý tham gia nghiên cứu

2 Một số chỉ tiêu đánh giá dùng trong nghiên cứu:

• Đánh giá mức độ suy tim theo NYHA:

• Phân độ giai đoạn suy thận theo Hội thận học Hoa

Kỳ(2012), dựa vào MLCT:

- Giai đoạn 1: MLCT ≥ 90 ml/ph/1,73m²da

- Giai đoạn 2: 60 ≤ MLCT < 90 ml/ph/1,73m²da

- Giai đoạn 3: 30 ≤ MLCT < 60 ml/ph/1,73m²da

- Giai đoạn 4: 15 ≤ MLCT < 30 ml/ph/1,73m²da

- Giai đoạn 5: MLCT < 15 ml/ph/1,73m²da

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

95 bn suy tim mạn tính

MLCT <

60ml/ph/1,73m²da

MLCT ≥ 60ml/ph/1,73m²da

LS và CLS

Tỉ lệ, đặc điểm rối loạn chức năng thận ở bệnh

nhân suy tim

Mối liên quan giữa mức độ suy giảm chức năng thận với mức độ suy tim, chức năng tâm thu thất trái, nồng độ

BNP

Tính MLCT (Theo công thức MDRD-4)

Bảng 1 Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Hogenhuis Eur J Heart Fail 2007 Aug;9(8):787-94

• Hogenhuis: 541 BN suy tim mạn tính, tuổi TB :71±11, nam (62%), nữ (38%)

Chỉ số Kết quả (n = 95) Tuổi trung bình (năm) 70,23 ± 12,58

Biểu đồ 5 Tỉ lệ suy giảm chức năng thận nặng ở nhóm nghiên cứu

• Rusinaru : 358 BN suy tim mạn tính, 190 (53%) BN có MLCT < 60 ml/ph/1,73 m² da

• Brush: 269 BN suy tim mạn tính, 135 (50,2%) BN có MLCT< 60 ml/ph/1,73m² da

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Rusinaru Int J Cardiol 2011 Mar 3;147(2):278-82

Brush J Heart Lung Tranplant 2010 Dec;29(12):1337-41

(Nhóm 1) (Nhóm 2)

0 10 20 30 40 50 60

52.63%

33.68%

13.68%

Bảng 6 Đặc điểm nguyên nhân gây suy tim ở các bệnh nhân suy tim mạn tính có hoặc không có suy giảm chức năng thận nặng

BMV (n (%)) 18 (36%) 5 (11,11%) < 0,05

ĐTĐ (n (%)) 11 (22%) 7 (15,56%) > 0,05

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Bảng 7 Đặc điểm lâm sàng ở các bệnh nhân suy tim mạn tính có

hoặc không có suy giảm chức năng thận nặng

Phù (n (%)) 34 (68%) 21 (46,67%) < 0.05

Ran ở phổi (n (%)) 27 (54%) 11 (24,44%) < 0.05

Tràn dịch đa màng (n (%)) 12 (24%) 3 (6,67%) < 0.05

HA tâm thu(𝑿 ± 𝐒𝐃) (mmHg) 135,5 ± 22,55 125,33 ± 15,82 < 0.05

• Ahmad: có 45% bệnh nhân suy thận, tỷ lệ phù ở nhóm suy tim có suy thận cao hơn với p < 0,01

• Silva: nhóm huyết áp tâm trương ở nhóm BN suy tim có suy thận thấp hơn rõ rệt với p<0,05

Al-Ahmad J Am Coll Cardiol 2001 Oct;38(4):955-62

Silva J Am Coll Cardiol 2006 Aug 1;98(3):391-8

Bảng 8 Đặc điểm kết quả XN sinh hoá máu ở bệnh nhân suy tim

có hoặc không có suy giảm chức năng thận nặng

K+(µmol/l) 4,24 ± 0,68 3,95 ± 0,50 <0,05

BNP(pg/ml) 1875,02 ± 1612,84 1108,26 ± 1117,43 <0,01 Troponin I(pg/ml) 327,90 ± 1360,60 319,85 ± 1280,56 >0,05

Bảng 9 Đặc điểm thiếu máu ở bệnh nhân suy tim có

hoặc không có suy giảm chức năng thận nặng

Hb(g/l) 117,02 ± 19,85 130,22 ± 20,69 < 0,05 Thiếu máu 28(56%) 15(33,33%) < 0,05

• Silva NC 955 BN suy tim: 30,6% thiếu máu, trong số đó có 52% BN suy giảm chức

năng thận

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Silva J Am Coll Cardiol 2006 Aug 1;98(3):391-8

(Thiếu máu khi Hb ở Nam <130g/l, Nữ < 120 g/l)

Bảng 11 Mức độ suy tim ở bệnh nhân có hoặc không có

suy giảm chức năng thận nặng

• Hamaguchi: độ suy tim TB 3,3 ± 0,7 Ở nhóm có MLCT <60 ml/ph/1,73m²da độ suy

tim TB 3,4 ± 0,6; nhóm có MLCT ≥ 60ml/ph/1,73m² độ suy tim TB 3,2 ± 0,7;

Biểu đồ 7 Tỉ lệ có và không có suy giảm chức năng thận nặng ở bệnh nhân suy tim LVEF bảo tồn (≥50%) và LVEF giảm (<50%)

• Amsalem: 4102 BN suy tim, tỉ lệ có suy thận trong nhóm suy tim LVEF <50% 55,1%;

Biểu đồ 8.Mối liên quan giữa mức lọc cầu thận với

phân số tống máu thất trái

• Huỳnh Thị Nhung NC 162 BN suy tim mạn tính: có sự tương quan tuyến tính thuận

chiều có ý nghĩa giữa MLCT và LVEF với r =0,54

Biểu đồ 9 Mối liên quan giữa mức lọc cầu thận

với nồng độ BNP huyết tương

• Nhận xét: Mức lọc cầu thận và nồng độ BNP huyết tương có sự tương quan tuyến

tính ngược chiều với r = - 0,25

1 Tỉ lệ, đặc điểm rối loạn chức năng thận ở bệnh nhân suy tim

Trong 95 BN suy tim thuộc nhóm nghiên cứu:

 50 BN suy giảm chức năng thận nặng(52,63%)

 BN suy tim có suy giảm chức năng thận nặng có các triệu chứng lâm sàng rõ ràng hơn, tỉ lệ thiếu máu cao hơn

KẾT LUẬN

 Khi suy tim càng nặng, mức lọc cầu thận càng giảm

 EF càng giảm, mức lọc cầu thận càng giảm

(r=0,52; p<0,001)

 BNP càng tăng, mức lọc cầu thận càng giảm

(r= -0,25; p< 0,01)

2 Mối liên quan giữa mức độ suy giảm chức năng thận với mức

độ suy tim, chức năng tâm thu thất trái và nồng độ BNP

KIẾN NGHỊ

Xin chân thành cảm ơn!