(SKKN mới NHẤT) giải pháp lồng ghép kể chuyện lịch sử vào giảng dạy bài 19 những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở thế kỉ x – XV môn lịch sử 10 tạo hứng thú học tập cho học sinh

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓATRƯỜNG THPT NHƯ XUÂN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM GIẢI PHÁP LỒNG GHÉP KỂ CHUYỆN LỊCH SỬ VÀO GIẢNG DẠY BÀI 19: NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM Ở THẾ KỈ X –

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT NHƯ XUÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

GIẢI PHÁP LỒNG GHÉP KỂ CHUYỆN LỊCH SỬ VÀO GIẢNG DẠY BÀI 19: NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM Ở THẾ KỈ X – XV MÔN LỊCH SỬ 10

TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH

Người thực hiện: Lê Đình Quang Chức vụ: Phó hiệu trưởng

SKKN thuộc môn: Lịch sử

THANH HÓA, NĂM 2020

MỤC LỤC

Trang

MỤC LỤC……… 1

1 MỞ ĐẦU 2

1.1 Lí do chọn đề tài……… 2

1.2 Mục đích nghiên cứu……… 2

1.3 Đối tượng nghiên cứu……… 3

1.4 Phương pháp nghiên cứu……… 3

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 4

2.1 Cơ sở lí luận 4

2.2 Thực trạng của đề tài 4

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề……… 5

2.3.1 Tìm hiểu các nhân vật lịch sử trong nội dung bài học và những câu chuyện gắn liền 5

2.3.2 Thiết kế giáo án tổ chức dạy học lồng ghép câu chuyện lịch sử trong giảng dạy bài 19: “ Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở thế kỉ X – XV” 5

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm……… 14

3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ……… 16

3.1 Kết luận 16

3.2 Kiến nghị và đề xuất 16

TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

Sử học với tư cách là khoa học trong các môn Khoa học xã hội, một bộ phận quan trọng nhất của văn hóa và là khoa học của các khoa học Trí thức lịch sử có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển đất nước trong thời kì hội nhập quốc tế

Kiến thức lịch sử có tác dụng to lớn trong giáo dục các thế hệ con người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ về truyền thống, bản sắc dân tộc để không bị hòa tan khi hội nhập với khu vực và với thế giới

Tuy nhiên thực tế là ở các trường phổ thông hiện nay, phần lớn học sinh ít có hứng thú với bộ môn Lịch sử, hoặc có hứng thú nhưng không chọn làm môn thi, thậm chí nhiều em còn chán ghét môn Lịch sử Thực tế này có nhiều nguyên nhân, nhưng trước hết và chủ yếu vẫn là do đây là môn khó học, phải ghi nhớ nhiều, nhất là những sự kiện gắn liền với con số theo chiều dài năm tháng và việc giảng dạy thiếu tính sáng tạo, cứng nhắc của giáo viên bộ môn Lịch sử

Để nâng cao chất lượng dạy học lịch sử thì việc đổi mới nội dung phải tiến hành song song với đổi mới phương pháp dạy học Giáo viên phải thay đổi từ lối dạy truyền đạt một chiều sang đóng vai trò là người tổ chức hướng dẫn, kích thích óc tìm tòi, sáng tạo của học sinh Sự chủ động của học sinh là cơ sở tâm lí

sư phạm tạo nên hứng thú học tập của học sinh Vì lẽ đó vấn đề tạo hứng thú cho học sinh là yêu cầu cấp thiết trong dạy học nói chung và dạy học lịch sử nói riêng

Là giáo viên dạy bộ môn Lịch sử, tôi tâm đắc câu nói của nhà giáo dục

William Arthur: “Một giáo viên bình thường kể chuyện Một giáo viên giỏi giải

thích Một giáo viên xuất sắc chứng minh Một giáo viên vĩ đại truyền cảm hứng” Trong giảng dạy môn Lịch sử ở trường trung học phổ thông nếu như các

thầy cô chỉ giảng bài một cách nhàm chán, các em sẽ chẳng tiếp thu được gì mà còn phản tác dụng, các em sẽ không tập trung học tập Do đó lồng ghép các câu chuyện minh họa cho bài giảng là một cách để thay đổi “khẩu vị” bài giảng Học sinh thường rất thích nghe kể chuyện vì điều đó làm giải tỏa những căng thẳng trong quá trình học tập Học được phép tưởng tượng theo những gì thầy cô kể thay vì nhìn chằm chằm vào sách, vào vở hay chiếc bảng đen, những thứ đôi khi khiến các em nhàm chán

Từ những lí do trên nên bản thân tôi mạnh dạn chọn: “Giải pháp lồng ghép

kể chuyện lịch sử vào giảng dạy bài 19: Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở thế kỉ X – XV môn Lịch sử 10 tạo hứng thú học tập cho học sinh” làm đề tài nghiên cứu.

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận để lồng ghép kể các câu chuyện lịch sử để giảng dạy bài 19: Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở thế kỉ X – XV môn Lịch sử 10

- Thiết kế giáo án dạy học lồng ghép kể chuyện lịch sử trong giảng dạy bài 19: Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở thế kỉ X – XV môn Lịch sử 10

- Thực nghiệm sư phạm để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của giải pháp

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Lồng ghép kể chuyện lịch sử vào giảng dạy bài 19: Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở thế kỉ X – XV môn Lịch sử 10 tạo hứng thú học tập cho học sinh

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Để tiến hành nghiên cứu sáng kiến này, tôi đã sử dụng các phương pháp sau:

- Nghiên cứu lí thuyết: Nghiên cứu các tài liệu có liên quan làm cơ sở lí

luận cho đề tài

- Phương pháp điều tra: Sử dụng phiếu điều tra.

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Áp dụng giảng dạy lồng ghép kể

chuyện lịch sử trong bài 19: Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở thế kỉ

X – XV môn Lịch sử 10

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận

Trong lời mở đầu của bài đăng trên tạp chí nghiên cứu giáo dục quốc tế

của Pháp “Những định hướng và thực tiễn dạy học Lịch sử ở Việt Nam”, tác giả

Hoàng Thanh Tú có viết: “Trong bối cảnh toàn cầu hóa đang diễn ra ngày càng sâu rộng, cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại với nhiều thành tựu đặc biệt là sự ra đời và phát triển của internet, của phương tiện truyền thông, thế giới dường như nhỏ lại, các đường biên giới quốc gia mờ đi, sự giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, ý tưởng trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết Vì thế, giáo dục nói chung, giáo dục lịch sử nói riêng của mỗi quốc gia đứng trước những cơ hội và thách thức mới Trong hoàn cảnh đó, câu hỏi dạy học lịch sử vì mục đích gì và tại sao? Được đặt ra là rất cần thiết Cùng nhìn nhận lại vấn đề này không chỉ giúp đánh giá về một lời giải đáp chung: học lịch sử để hiểu quá khứ và chuẩn bị tốt hơn cho cuộc sống tương lai, mà quan trọng hơn đó là tìm hiểu những điểm khác biệt mang tính đặc trưng của mỗi quốc gia trên thế giới và Việt Nam ”[3]

Nếu lịch sử dân tộc ngừng chảy, hoặc chảy không mạnh, nó sẽ sinh ra một thế hệ con người Việt Nam mới “ vô thức” Trước yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục theo Nghị quyết 29-NQ/TW hội nghị lần thứ tám BCH Trung ương Đảng khóa XI: “Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lí tưởng, năng lực và kĩ thuật thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời”[6] Đặc biệt tại phiên bế mạc kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XIII vào chiều ngày 27/11/2015, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết yêu cầu tiếp tục giữ môn học Lịch sử trong chương trình sách giáo khoa mới

Nhà văn, nhà thơ Michael Morpurgo đã từng nói: “Giáo viên mới là

người tạo ra sự khác biệt, chứ không phải lớp học” Chúng ta biết rằng, có

nhiều các câu chuyện truyền miệng cũng như thành văn về lịch sử nước nhà Có những bộ sử hay, đồ sộ tới mấy nghìn trang nhưng đã có ai đọc hết, cũng có những bài thơ, hò, vè, diễn nôm lịch sử mang đậm tính nhân dân sâu sắc nhưng chưa được truyền bá rộng rãi Có nhiều nguyên nhân khác nhau trong đó có nguyên nhân ngại khó, ngại tìm tòi của giáo viên và học sinh Thiết nghĩ nếu chúng ta lựa chọn những câu chuyện hay, phù hợp với tiết dạy sẽ giúp học sinh hứng thú hơn với môn Lịch sử, thích đọc và nhớ được nhiều hơn Đặc biệt lồng ghép những câu chuyện lịch sử vào các bài học sẽ thu hút được học sinh yêu thích môn Lịch sử và lịch sử nước nhà nhiều hơn nữa

“Mỗi chú bé đều nằm mơ ngựa sắt Mỗi con sông đều muốn hóa Bạch Đằng”

(Chế Lan Viên)

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN

Ở trường THPT Như Xuân đa số học sinh là con em dân tộc, điểm đầu vào thấp nên các em chưa có ý thức tự học, tự tìm tòi và say mê môn học Lịch

sử, cho nên việc ghi nhớ các sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử còn yếu Các

em chưa độc lập suy nghĩ để trả lời một câu hỏi mà chỉ đọc nguyên xi trong sách giáo khoa hay chỉ nêu được diễn biến sự việc mà không lí giải được vì sao nó lại diễn ra như thế hay sự kiện đó nói lên điều gì

Tôi đã tiến hành phát phiếu điều tra để khảo sát thực trạng học tập môn Lịch sử đối với học sinh 2 lớp là 10A5, 10A7, kết quả điều tra cho thấy: Môn Lịch sử chưa thực sự được các em yêu thích, có thể một trong những nguyên nhân là do hoạt động dạy học của giáo viên chưa lôi cuốn được học sinh Chứng

tỏ giáo viên mới chỉ chú trọng hình thành và dạy cho học sinh nội dung, chứ chưa quan tâm đến việc hình thành, phát triển năng lực và tạo hứng thú cho học sinh để các em yêu thích môn học, cho nên nhiều học sinh chán ghét bộ môn và học chỉ để đối phó dẫn đến chất lượng bài kiểm tra của các em ở một số lớp còn thấp và tỉ lệ yếu kém còn nhiều Nên việc thay đổi các hoạt động trên lớp là rất cần thiết để lôi cuốn học sinh vào môn học

Để lôi cuốn được học sinh thì giáo viên phải lồng ghép các câu chuyện lịch sử liên quan đến bài học vào trong bài giảng để tạo hứng thú học tập giúp các em học sinh học tập tích cực, chủ động tìm tòi, tạo cho các em yêu thích môn học hơn

Qua thực tế giảng dạy ở trường THPT Như Xuân, tôi nhận thấy việc lồng ghép kể chuyện lịch sử tạo hứng thú của học sinh trong giảng dạy lịch sử còn ít được các giáo viên chú trọng

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

2.3.1.Tìm hiểu các nhân vật lịch sử trong nội dung bài học và những câu chuyện gắn liền

Tiến hành phân tích nội dung bài 19: Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở thế kỉ X – XV trong chương trình Lịch sử 10, từ đó đưa ra những câu chuyện có thể lồng ghép vào trong bài học

Bảng 1: Các nhân vật lịch sử trong bài học

Tên bài học Tên nhân vật lịch sử Những câu chuyện gắn liền

Bài 19: Những cuộc

kháng chiến chống

ngoại xâm ở thế kỉ X

– XV

Dương Vân Nga Dương Vân Nga -Người hai lần

làm hoàng hậu

Lê Hoàn Thập đạo tướng quân Lê Hoàn

Lý Thường Kiệt Bài thơ: “Nam quốc sơn hà” Thái hậu Ỷ Lan Nguyên phi Ỷ Lan giúp vua Lý

Thánh Tông trị nước Trần Quốc Tuấn Hưng Đạo Đại Vương Trần

Quốc Tuấn Trần Quốc Toản Lá cờ thêu sáu chữ vàng

Lê Lợi Hội thề Lũng Nhai Nguyễn Trãi Bình Ngô đại cáo

2.3.2 Thiết kế giáo án tổ chức dạy học lồng ghép câu chuyện lịch sử trong giảng dạy bài 19: “ Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở thế

kỉ X – XV”

Thiết kế giáo án tổ chức dạy học lồng ghép câu chuyện lịch sử trong giảng dạy bài 19: “ Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở thế kỉ X – XV” và tiến hành dạy học thực nghiệm ở lớp 10A5 của trường THPT Như Xuân

Bài 19: NHỮNG CUỘC CHIẾN ĐẤU CHỐNG NGOẠI XÂM Ở

CÁC THẾ KỈ X - XV

I Mục tiêu

1 Kiến thức

- Biết được các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc của nhân dân Việt Nam trong gần sáu thế kỷ đầu thời kỳ độc lập

- Biết được tinh thần dũng cảm, truyền thống yêu nước ngày càng sâu đậm, nhân dân ta đã chủ động sáng tạo, vượt qua mọi thách thức khó khăn đánh lại các cuộc xâm lược

- Biết được trong sự nghiệp chống ngoại xâm vĩ đại đó, không chỉ nổi lên những trận quyết chiến đầy sáng tạo mà còn xuất hiện một loạt các nhà chỉ huy quân sự tài năng

2 Kĩ năng

Rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ trong học tập, tích cực bồi dưỡng kỹ năng phân tích, tổng hợp tạo ấn tượng cho học sinh về những cuộc chiến tranh giữ nước hào hùng, thể hiện ý chí quật cường của dân tộc

3 Thái độ

- Xây dựng tinh thần, lòng yêu nước, ý thức bảo vệ nền độc lập và thống nhất của Tổ quốc; ý thức đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau giữa các dân tộc

- Bồi dưỡng niềm tự hào dân tộc và lòng biết ơn với các thế hệ tổ tiên, các anh hùng dân tộc đã chiến đấu quên mình vì Tổ quốc

4 Phát triển các năng lực

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực giao tiếp và làm việc nhóm

II Chuẩn bị

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Giáo viên chuẩn bị các câu chuyện lịch sử và cách dẫn nhập, các câu hỏi

mở nhằm khuyến khích học sinh suy nghĩ ở mức độ cao và sâu hơn

- Giáo viên chuẩn bị đầy đủ đồ dùng và thiết bị dạy học như giấy khổ to, bút dạ, tranh ảnh, tài liệu tham khảo khác…

2 Chuẩn bị của học sinh

- Ý kiến tham gia thảo luận, sưu tầm , chọn lọc các câu chuyện lịch sử về

nội dung bài học - Sưu tầm các tài liệu liên quan đến các cuộc khởi nghĩa, đọc

bài trước ở nhà

III Tiến trình tổ chức

1 Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ

3 Tiến trình dạy học

A Hoạt động khởi động

GV sử dụng biện pháp kết hợp kể chuyện lịch sử trong giải thích các vấn đề lịch sử, nhân vật, trận đánh để tạo hứng thú nghe giảng cho học sinh, đồng thời giúp học sinh ghi nhớ lâu hơn các sự kiện, nhân vật

B Hoạt động hình thành kiến thức

Các hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

- Trước hết GV gợi lại cho HS nhớ về

triều đại nhà Tống ở Trung Quốc thành lập

và sụp đổ ở thời gian nào

- HS nhớ lại kiến thức đã học ở phần

Trung Quốc phong kiến để trả lời:

+ Thành lập: năm 960

+ Sụp đổ: năm 1271 (cuối thế kỷ XIII)

- GV dẫn dắt: trong thời gian tồn tại 3

thế kỷ, nhà Tống đã 2 lần đem quân xâm

lược nước ta, nhân dân Đại Việt đã 2 lần

kháng chiến chống Tống

I CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG Hoạt động 1: Cả lớp và cá nhân

- GV yêu cầu HS theo dõi SGK để thấy

được nguyên nhân quân Tống xâm lược

nước ta, triều đình đã tổ chức kháng chiến

như thế nào và giành thắng lợi ra sao?

- HS theo dõi SGK, phát biểu

- GV bổ sung và kết luận

- GV cấp thêm tư liệu : Bức tượng Thái

Hậu Dương Vân Nga được đặt trong đền

thờ vua Lê Đại Hành với vị trí đặc biệt, và

lồng ghép câu chuyện Dương Vân Nga

-Người hai lần làm hoàng hậu: “-Người Ái

Châu (Thanh Hóa), con gái Nha tướng

Dương Đình Nghệ” Bà là vợ vua Đinh

Tiên Hoàng, sau khi vua Đinh và con trai

cả là Đinh Liễn bị ám sát, bà đã giao quyền

nhiếp chính cho Thập đạo tướng quân Lê

Hoàn (Lê Đại Hành) sau đó bà lại trở thành

vợ vua Lê Đại Hành, chính điều đó đã đưa

đến cho bà nhiều tai tiếng và cái nhìn kỳ

thị của xã hội lúc bấy giờ[1]

Ảnh hưởng hay vai trò của Thái hậu như

thế nào trong lịch sử dân tộc?

Năm 979 Đinh Tiên Hoàng và con trưởng

bị ám sát, triều đình nhà Đinh lục đục gặp

nhiều khó khăn, Vua mới Đinh Toàn còn

nhỏ mới 6 tuổi Tôn mẹ là Dương Thị làm

Hoàng Thái Hậu

+ Trước nguy cơ bị xâm lược Thái hậu

Dương Thị đã đặt quyền lợi của đất nước

lên trên quyền lợi của dòng họ, tôn thập

đạo tướng quân Lê Hoàn lên làm vua để

1 Kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê

- Năm 980 nhân lúc triều đình nhà Đinh gặp khó khăn, vua Tống cử quân sang xâm lược nước ta

- Trước tình hình đó Thái hậu họ Dương và triều định nhà Đinh đã tôn Lê Hoàn làm vua để lãnh đạo kháng chiến

- HS: nghe, tự ghi nhớ

- Thắng lợi lớn nhanh chóng, thắng ngay ở vùng đông Bắc khiến vua Tống không dám nghĩ đến việc xâm lược Đại Việt, củng

cố vững chắc nền độc lập

Các hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

lãnh đạo kháng chiến

+ Sự mưu lược của Lê Hoàn trong quá

trình chỉ huy kháng chiến, vờ thua để nhử

giặc lúc trá hàng và bất ngờ đánh úp

- Phát vấn: Em nhận xét gì về thắng lợi của

cuộc kháng chiến chống Tống và cho biết

nguyên nhân các cuộc thắng lợi.

- HS suy nghĩ trả lời

- GV nhận xét, bổ sung, kết luận:

+ Đây là thắng lợi rất nhanh, rất lớn đè bẹp

ý chí xâm lược của quân tống Hàng trăm

năm sau nhân dân ta được sống trong cảnh

yên bình Năm 1075 nhà Tống mới dám

nghĩ đến xâm lược Đại Việt

+ Nguyên nhân thắng lợi là do:

Triều đình nhà Đinh và Thái Hậu họ

Dương sẵn sàng vì lợi ích dân tộc mà hy

sinh lợi ích dòng học để tạo thuận lợi cho

cuộc kháng chiến chống Tống

Do ý chí quyết chiến bảo vệ độc lập của

quân dân Đại Việt

Do có sự chỉ huy mưu lược của Lê

Hoàn

- HS nghe, tự ghi nhớ

Hoạt động 2: Cả lớp, cá nhân

- GV tiếp tục yêu cầu HS theo dõi để thấy

được:

+ âm mưu xâm lược nước ta của quân

Tống

+ Nhà Lý tổ chức kháng chiến thế nào qua

2 giai đoạn:

Giai đoạn : Chủ động đem quân đánh

Tống

Giai đoạn  : Chủ động lui về phòng

thủ giặc

- HS theo dõi SGK theo yêu cầu của GV,

phát biểu về âm mưu xâm lược của Nhà

tống

- GV nhận xét, bổ sung, kết luận

+ Sự khủng hoảng của nhà Tống: phía Bắc

phải đối phó với nước Liêu (bộ tộc Khiết

Đan), nước Ha (dân tộc Đảng Hạ), trong

nước nông dân nổi dậy Trong hoàn cảnh

đó vua Tống và Tể tướng Vương An Thạch

2 Kháng chiến chống tống thời

Lý (1075 – 1077)

Các hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

chủ trương đánh Đại Việt hy vọng dùng

chiến công ngoài biên giới để lấn áp tình

hình trong nước, doạ nạt Liêu và Hạ

+ Các hoạt động chuẩn bị của quân Tống:

Tổ chức khu vực biên giới Việt Trung

thành một hệ thống căn cứ xâm lược lợi

hại Trong đó Ung Châu (Nam Ninh,

Quảng Tây) và cửa biển Khâm Khẩu và

Khâm Liên Quảng Đông là những vị trí

xuất quân của Đại Việt được bố trí rất chu

đáo, nhất là ung Châu được xây dựng

thành căn cứ hậu cần lớn nhất chuẩn bị cho

việc xâm lược (có thành kiên cố với 5000

quân)

Âm mưu và hành động chuẩn bị xâm

lược của nhà Tống đã để lộ ra và nhà Lý

đối phó như thế nào?

- HS trả lời: Nhà Lý kháng chiến thế nào

qua 2 giai đoạn

GV nhận xét, bổ sung:

- Kết hợp với dùng lược đồ trình bày các

giai đoạn của cuộc kháng chiến

-

GV kể câu chuyện lịch sử Lý Thường

Kiệt (1019 - 1105) “Ông là người giàu

mưu lược, có biệt tài làm tướng súy, làm

quan trải thờ ba đời vua, phá Tống, bình

Chiêm, công lao đức vọng ngày một lớn,

được vua sủng ái, là người đứng đầu các

bậc công hầu vậy” - Phan Huy Chú (Lịch

triều hiến chương loại chí - Nhân vật chí)

[4].

Chuyển giao nhiệm vụ : Cho HS tìm hiểu

về Thái Hậu Ỷ Lan để HS biết thêm về các

nhân vật lịch sử: Bà không quản ngại khó

khăn, vất vả, đến nhiều nơi để hiểu được

đời sống của muôn dân Chính nhờ chuyến

đi này, bà giúp dân thoát khỏi cơ cực cũng

như trấn an dân chúng, củng cố triều

cương[5]

- GV giúp HS nhận thức đúng về hành

động đem quân đánh sang Tống của Lý

Thường Kiệt, không phải là hành động xâm

- Thập kỷ 70 của thế kỉ XI nhà Tống âm mưu xâm lược Đại Việt, đồng thời tích cực chuẩn bị cho cuộc xâm lược

- Trước âm mưu xâm lược của quân Tống, nhà Lý đã tổ chức kháng chiến

+ Giai đoạn 1: Lý Thường Kiệt

tổ chức thực hiện chiến lược :tiên phát chế nhân” đem quân đánh trước chặn thế mạnh của giặc

- Năm 1075 Quân triều đình cùng các dân tộc miền núi đánh sang đất Tống, Châu Khâm, Châu Liên, Ung Châu, sau đó rút về phòng thủ

+ Giai đoạn 2: Chủ động lui về

phòng thủ đợi giặc

- Năm 1077 ba mươi vạn quân Tống kéo sang bị đánh bại bến bờ Bắc của sông Như Nguyệt  ta chủ động giảng hoà và kết thúc chiến tranh