PHẦN I NỘI DUNG BÁO CÁO Báo cáo thực tập tốt nghiệp GVHD Ths Đinh Thanh Long PHẦN I NỘI DUNG BÁO CÁO I TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI (NHCSXH ) TỈNH LÀO CAI 1 GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ NHCSXH TỈNH LÀO CAI Sau khi thành lập và đi vào hoạt động (tháng 32003), dư nợ bàn giao từ NHNNPTNT chuyển sang cho NHCSXH chưa đầy 200 tỷ đồng, Khai trương và đi vào hoạt động từ ngày 1722003, chi nhánh NHCSXH tỉnh Lào Cai đã từng bước vượt qua những khó khăn thử thách của buổi ban đầu Đến nay, đơn v.
Trang 1PHẦN I: NỘI DUNG BÁO CÁO
I/ TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI (NHCSXH ) TỈNH LÀO CAI
1.GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ NHCSXH TỈNH LÀO CAI.
Sau khi thành lập và đi vào hoạt động (tháng 3/2003), dư nợ bàn giao từ
NHNN&PTNT chuyển sang cho NHCSXH chưa đầy 200 tỷ đồng, Khai trương
và đi vào hoạt động từ ngày 17/2/2003, chi nhánh NHCSXH tỉnh Lào Cai đã từng bước vượt qua những khó khăn thử thách của buổi ban đầu Đến nay, đơn
vị đã thiết lập mạng lưới giao dịch ổn định, rộng khắp tới 9 huyện, thành phố trong toàn tỉnh Khối lượng vốn tín dụng ưu đãi mà chi nhánh NHCSXH Lào Cai đưa đến các hộ nghèo trong 3 năm qua đạt 276 tỷ cho 49.741 hộ nghèo với suất đầu tư cho 1 hộ bình quân là 5,7 triệu đồng Tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng bình quân đạt 22% năm, trong đó 69% tổng dư nợ nằm ở các xã đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, vùng các dân tộc thiểu số sinh sống
Trong những năm qua, Ngân hàng Chính sách Xãhội(CSXH) tỉnh Lào Cai
luôn đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính, cải tiến quy trình nghiệp
vụ, thủ tục cho vay và thu lãi, nhằm quản lý sử dụng đồng vốn có hiệu quả Thực hiện chương trình Quốc gia về xóa đói giảm nghèo thông qua các chính sách của Chính phủ, trong đó chính sách cho vay vốn của NHCSXH đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác đã góp phần tích cực giúp nhiều ngàn
hộ dân thoát nghèo và nâng cao chất lượng đời sống cho người dân Thực hiện Nghị quyết 30a của Chính phủ, Ngân hàng CSXH đã điều tra tổng hợp và lập tờ trình xin nguồn vốn Trung ương theo đề án hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở trên địa bàn toàn tỉnh giai đoạn 2009 - 2010 với tổng nguồn vốn năm 2009 là 31 tỷ đồng, giải quyết cho gần 4 nghìn hộ vay vốn xoá nhà tạm, chiếm 8% số hộ
Trang 2nghèo Để thực hiện có hiệu quả công tác này, Ngân hàng CSXH từ tỉnh đến các huyện, thành phố đẩy mạnh công tác phối hợp với các cấp uỷ, chính quyền địa phương, các tổ uỷ thác… tích cực tuyên truyền cho nhân dân hiểu rõ việc đổi sổ và phát hành biên lai thu lãi Đồng thời tổ chức tập huấn cho các tổ tiết kiệm và vay vốn nắm chắc nghiệp vụ, quy trình đổi sổ, đầu tư thêm máy móc thiết bị để in biên lai tiết kiệm cho vay vốn hàng tháng, giúp cho mạng lưới uỷ thác nâng cao chất lượng, giảm bớt công đoạn ghi chép, tính toán của cán bộ quản lý, người vay cũng biết rõ ràng từng khoản vay để có kế hoạch trả nợ, tránh tình trạng xâm tiêu, chiếm dụng Bên cạnh đó phối hợp với chính quyền
và các ngành chức năng đẩy mạnh rà soát, kết thúc việc cấp quỹ đất và công bố khung mẫu nhà ở tối thiểu chung cho số hộ nghèo trong diện xoá nhà tạm và có hướng huy động thêm trong cộng đồng cũng như giảm ngân sách địa phương thực hiện thắng lợi mục tiêu xoá nhà tạm cho hộ nghèo
2 Cơ cấu bộ máy tổ chức NHCSXH chi nhánh tỉnh Lào Cai
Tổ chức bộ máy của chi nhánh NHCSXH tỉnh Lào Cai tóm tắt :
- Ban đại diện Hội đồng quản trị tỉnh Lào Cai
Ban đại diện Hội đồng quản trị tỉnh do đồng chí Chủ tịch HĐND tỉnh làm Trưởng ban; thành viên chuyên trách là Giám đốc NHCSXH tỉnh, còn lại là đại diện các nghành, đoàn thể có thành viên là Hội đồng quản trị ở Trung ương, làm việc theo chế độ kiêm nhiệm.Hiện nay Trưởng ban đại diện tỉnh có ông
Phạm Văn Cường, ủy viên Ban thường vụ tỉnh ủy ,chủ nhiêm UBKT.
Bộ phận điều hành tác nghiệp:
+ Điều hành hoạt động của chi nhánh NHCSXH tỉnh là Giám đốc, Giám đốc là người chị trách nhiệm trước NHCSXH cấp trên, trước pháp luật về các quyết định của mình
Trang 3+ Cơ cấu chi nhánh NHCSXH tỉnh Lào Cai được bố trí gọn nhẹ, có các
bộ phận và cán bộ chuyên môn về kế toán, kiểm soát, ngân quỹ và kế hoạch nghiệp vụ
- Ông: Nguyễn Chiến Thắng,chức vụ: Giám đốc, phụ trách chung, phụ
trách công tác kế toán, kiểm tra kiểm toán nội bộ
- Ông : Hoàng Văn Thuần,chức vụ: phó giám đốc ,phụ trách tín dụng.
-Tổ tín dụng và Tổ kế toán
Sơ đồ cơ cấu tổ chức chi nhánh NHCSXH tỉnh Lào Cai.
2.1 Cơ chế tài chính của NHCSXH
Giám
đốc
Phó giám đốc
Tổ
Kế hoạch, nghiệp vụ
Tổ
kế toán, ngân quỹ
Trang 4NHCSXH là một tổ chức tín dụng Nhà nước hoạt động vì mục tiêu xóa đói giảm nghèo không vì lợi nhuận, là đơn vị hạch toán tập trung toàn hệ thống, tự chủ về tài chính, tự chịu trách nhiệm về hoạt động của mình trước pháp luật, thực hiện bảo toàn vốn ban đầu, phát triển vốn và đảm bảo bù đắp các chi phí rủi ro hoạt động tín dụng theo các điều khoản qui định
Để có thể thực hiện cho vay hộ nghèo và các đối tượng chính sách theo lãi suất ưu đãi, NHCSXH được áp dụng cơ chế tài chính riêng, khác với các ngân hàng thương mại khác như: NHCSXH không phải tham gia bảo hiểm tiền gửi,
có tỉ lệ dự trữ bắt buộc tại ngân hàng nhà nước băng 0%, được miễn thuế và các khoản phải nộp ngân hàng nhà nước Theo những qui định trên đây, NHCSXH được hưởng một số chế độ ưu đãi, trên cơ sở đó hạ lãi suất cho vay, nhưng thực hiện chế độ hạch toán kinh tế và tự chịu trách nhiệm về tài chính
2.2.Các hoạt động chính của NHCSXH
Căn cứ vào quyết định số 131/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ thì NHCSXH được thực hiện các nghiệp vụ sau:
- Một là, huy động vốn trong và ngoài nước có trả lãi của mọi tổ chức và
tầng lớp dân cư bao gồm tiền gửi có kì hạn, không kì hạn, tổ chức huy động tiết kiệm trong cộng đồng người nghèo
- Hai là, cho vay hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác
Theo Quyết định của Chính Phủ, hiện nay Ngân hàng Chính sách Xã hội thực hiện 20 chương trình tín dụng ưu đãi đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác Do đặc điểm của địa phương, hiện tại Phòng giao dịch NHCSXH tỉnh Lào Cai áp dụng cho vay 12 chương trình tín dụng
- Ba là, thực hiện các dịch vụ thanh toán và ngân quỹ
- Bốn là, tiếp nhận, quản lý, sử dụng và bảo tồn nguồn vốn của Chính phủ
dành cho chương trình tín dụng xoá đói giảm nghèo và các chương trình khác
Trang 5- Năm là, tiếp nhận nguồn vốn tài trợ uỷ thác cho vay ưu đãi của chính
quyền địa phương, các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cho vay theo các chương trình dự án
3 KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH VÀ MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG KHÁC CỦA NHCSXH TỈNH LÀO CAI.
3.1 TÌNH HÌNH HUY ĐỘNG VỐN TẠI NHCSXH TỈNH LÀO CAI
quyền, các bộ ngành, đặc biệt là sự quan tâm giúp đỡ của hệ thống các ngân hàng thương mại, nguồn vốn của NHCSXH tỉnh không ngừng tăng trưởng năm sau cao hơn năm trước, đã tạo lập được nguồn vốn lớn đáp ứng nhu cầu vay vốn của tầng lớp dân nghèo ở nông thôn
Kết quả huy động vốn của NHCSXH tinh Lào Cai qua các năm 2006- 2010
(Đvt: triệu đồng)
STT Chỉ tiêu Năm 2006 Năm 2007 Năm 2008 Năm 2009 Năm 2010
1 Trung ươngNguồn vốn 99.280 140.042 201.110 241.032 350.150
2 Vốn địa phươngcấp 11.907 11 312 16 139 13 351 14 395
4 Tổng nguồn vốn 110.187 181.363 266.361 311.945 395.776
Tính đến 2006, tổng nguồn vốn của NHCSXH tỉnh Lào Cai có được là 110.187 triệu đồng Nguồn vốn này tăng trưởng đều đặn qua các năm: 2007 là 181.331 triệu đồng, tăng 71.176 triệu đồng, tốc độ tăng 64.56% so với năm
Trang 62006;năm 2009 là 311.945 triệu đồng, tăng 45.584 triệu đồng, tốc độ tăng là 17,13% so với năm 2008; năm 2010 là 395.776 triệu đồng, tăng 26,87% so với năm 2009
Trong cơ cấu vốn hoạt động của NHCSXH tỉnh nguồn vốn của Trung ương chiếm tỉ trọng lớn, cụ thể: năm 2006 là 90,1 %; năm 2007 là 77,21%; năm 2008 là 85,08 %; năm 2009 là 91,45%; năm 2010 là 92,34% Trong năm
2009, nguồn vốn từ Trung ương chuyển về tuy có tăng so với năm 2008 là 39.922 triệu đồng nhưng tốc độ tăng giảm còn 19,85% Nguyên nhân của vấn
đề này là vì từ cuối năm 2008 đến năm 2009, cuộc khủng hoảng tài chính thế giới đã ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình tài chính cũng như nền kinh tế Việt Nam nói chung Mặt khác, cũng trong hai năm này, nền kinh tế Việt Nam rơi vào tình trạng lạm phát, để kiềm chế tình trạng này, Nhà nước đã áp dụng biện pháp thắt chặt tiền tệ Do đó mà nguồn vốn từ Trung ương chuyển về trong năm
2009 cho các NHCSXH để thực hiện chương trình tín dụng đối với người nghèo là không nhiều
Trong tổng nguồn vốn của Trung ương, phần lớn vốn được lấy từ ngân sách nhà nước, ngoài ra Trung ương có thể huy động từ ngân hàng nhà nước,ngân hàng thương mại Nguồn vốn vay từ ngân hàng nhà nước là nguồn vốn mang tính ưu đãi của ngân hàng nhà nước cho NHCSXH nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho NHCSXH có điều kiện mở rộng hoạt động và phát triển Hiện nay luật ngân hàng nhà nước và luật các tổ chức tín dụng đã ra đời và có hiệu lực, ngân hàng nhà nước không thể cho NHCSXH vay những khoản vốn như trước, trong những trường hợp thật cần thiết NHCSXH muốn vay cũng phải chịu lãi suất theo lãi suất tái chiết khấu và thời hạn ngắn Vì thế, nguồn vốn này không có khả năng phát triển trong trương lai
Hoạt động tín dụng của NHCSXH phát triển nhanh chóng, vốn điều lệ và vốn vay của ngân hàng nhà nước trước mắt không đáp ứng được nhu cầu vay
Trang 7vốn của hộ nghèo NHCSXH đã trình và được Chính phủ đồng ý cấp bù chênh lệch lãi suất để NHCSXH thực hiện việc đi vay vốn các ngân hàng thương mại
Do lợi thế cùng trong hệ thống ngân hàng, các ngân hàng thương mại quan tâm tới sự phát triển chung của ngành và sự nghiệp xóa đói giảm nghèo, khi điều lượng kiện cho phép đã tạo thuận lợi cho NHCSXH trong việc vay, trả cả về số, lãi suất và thời hạn Nguồn vốn vay từ các ngân hàng thương mại là nguồn vốn quan trọng nhất, chiếm tỉ lệ lớn trong tổng nguồn vốn của NHCSXH Tuy vậy, nguồn vốn này không ổn định vì nó phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng huy động của các ngân hàng thương mại, việc cấp bù chênh lệch lãi suất từ ngân sách nhà nước và thời hạn cho vay của các ngân hàng
Ngoài ra còn có nguồn vốn do địa phương cấp, điều đó thể hiện sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương đối với công tác xóa đói giảm nghèo và hoạt động của NHCSXH Cụ thể: năm 2006 nguồn vốn này chiếm tỉ trọng là 8,62 %; năm 2007 là 6,2%; năm 2008 nguồn vốn này chiếm tỷ trọng là 8,01%, năm 2009 là 4,23%, năm 2010 là 3,63%
Có thể thấy nguồn vốn do địa phương cấp giảm giần qua các năm, điều đó cho thấy ngân sách địa phương ngày càng có nhiều khoản để chi
Nguồn vốn khác bao gồm: Nguồn vốn huy động trong cộng đồng người nghèo, tiền gửi thanh toán Nguồn vốn huy động trong cộng đồng người nghèo còn rất nhỏ bé, bởi bản thân người nghèo không có dư tiền để gửi tiết kiệm, lao động dường như chỉ đủ sống qua ngày nhưng với phương thức huy động này thì NHCSXH muốn tập cho người nghèo có ý thức tiết kiệm và để dành tiền trả nợ, tránh phần nào sự rủi ro
Cơ cấu trên thể hiện nguồn vốn NHCSXH được hình thành như một quỹ tập trung, có nguồn gốc chủ yếu từ ngân sách nhà nước, qui mô phát triển nguồn vốn còn hạn hẹp Trong thực tiễn hoạt động NHCSXH mới thực hiện cơ chế huy động vốn thị trường, nhưng do mạng lưới hoạt động còn hạn hẹp nên
Trang 8việc huy động vốn còn rất nhiều hạn chế Các chuyên gia tài chính ngân hàng cho rằng ngân hàng là một tổ chức tài chính trung gian sinh ra để huy động vốn tạm thời nhàn rỗi để thiết lập quỹ cho vay mới có tính bền vững, đương nhiên lãi suất cho vay phải đảm bảo đủ bù dắp chi phí Tuy nhiên đối với NHCSXH, những năm đầu hoạt động cần có sự tài trợ của Nhà nước thông qua chính sách
bù lỗ và tổ chức đầu tư theo chương trình chỉ định của Nhà nước là cần thiết
3.2 Tình hình hoạt động cho vay tại NHCSXH tỉnh Lào Cai.
Về phương thức cho vay:NHCSXH được phép cho vay theo hai phương
thức:
+ Cho vay trực tiếp
+ Cho vay ủy thác qua các tổ chức chính trị-xã hội
Ngân hàng CSXH tỉnh phối hợp với 4 tổ chức hội gồm: Nông dân, Phụ nữ,
Cựu chiến binh, Đoàn thanh niên phát hành trên 7 vạn khế ước để thực hiện công tác uỷ thác cho vay với tổng dư nợ chiếm hơn 99%.Đến năm 2010, đã có 2.507 tổ cho vay uỷ thác, ngoài ra đơn vị thường xuyên mở các lớp tập huấn nghiệp vụ cho các ban quản lý tiết kiệm và tổ vay vốn; cấp sổ, sắp xếp, kiện toàn lại các tổ để đáp ứng công tác tín dụng trên địa bàn Tại các điểm giao dịch
ở cơ sở xã phường, cán bộ ngân hàng thường xuyên có mặt để giải quyết cho vay và thu lãi, nhận tiết kiệm… tạo điều kiện thuận lợi cho người dân vay vốn phát triển kinh tế, xoá đói, giảm nghèo, nâng cao chất lượng cuộc sống
Sau 5 năm hoạt động từ chỗ chỉ cho vay 2 chương trình là hộ nghèo và GQVL, đến nay chi nhánh NHCSXH tỉnh Lào Cai đã đảm nhận cho vay 12 chương trình, dự án Sau hơn 5 năm đi vào hoạt động, năm nào chi nhánh cũng hoàn thành tốt chỉ tiêu kế hoạch TƯ giao, được đánh giá là một trong những đơn vị có tốc độ tăng trưởng dư nợ cao trong toàn hệ thống, với hơn 38.000 lượt
Trang 9hộ vay vốn, doanh số cho vay năm 2009 đạt 635.700 triệu đồng; doanh số thu
nợ đạt 319.800 triệu đồng; đạt mức dư nợ 1.167 tỷ 500 triệu đồng, tăng 315.800 triệu (tăng trưởng 37%) so với 2008 Trong đó, dư nợ cụ thể 12 chương trình như sau:
Cho vay hộ nghèo: 534 tỷ đồng, với 43.300 hộ dư nợ, bình quân dư nợ hộ nghèo 12,34 triệu đồng/hộ, tăng 3 triệu đồng/hộ so với 2008; cho vay hộ gia đình SXKDVKK (chương trình mới được Chính phủ giao, từ giữa năm 2007 đến 2009 ) doanh số cho vay được 230 tỷ đồng, với 398,7 tỷ đồng dư nợ; cho vay HSSV 96,6 tỷ đồng với 9.600 hộ gia đình và HSSV vay; cho vay NS&VSMTNT 38,5 tỷ đồng với 6.628 hộ còn dư nợ; cho vay GQVL 43,2 tỷ đồng với 2.700 hộ vay vốn GQVL cho 1.250 lao động mới; 11,5 tỷ đồng cho 2.300 hộ đồng bào DTTS ĐBKK vay; cho vay hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở theo Quyết định 167 đạt 34,466 tỷ đồng với 4.309 hộ (riêng 3 huyện nghèo đã cho vay 13,230 tỷ đồng với 1.654 hộ vay vốn, đạt kế hoạch của Ban chỉ đạo xoá nhà tạm của tỉnh) Cho vay thương nhân hoạt động thương mại tại VKK đạt 7,060
tỷ đồng với 238 hộ vay vốn
Kết quả điều tra cho thấy, trung bình mỗi tháng mỗi hộ dân tại Lào Cai vay
từ Ngân hàng Chính sách xã hội Lào Cai 14.177.778 đồng Qua các số liệu trên
ta có thể biết được khối lượng công việc tại đơn vị là cao, nhu cầu vay vốn của người dân trên địa bàn tỉnh rất lớn Đồng vốn ưu đãi của Chính phủ đến đúng đối tượng và sử dụng có hiệu quả là mục tiêu của Ban chỉ đạo và những người trực tiếp làm công tác tín dụng ưu đãi Để hoàn thành tốt nhiệm vụ, chi nhánh NHCSXH tỉnh Lào Cai đã chú trọng xây dựng hệ thống mạng lưới, phối hợp với các tổ chức hội, đoàn thể thực hiện phương thức uỷ thác cho vay, ký kết Văn bản liên tịch với các cấp hội, đoàn thể ở cả 3cấp tỉnh, huyện và xã Mô hình tổ chức uỷ thác cho vay từng phần thông qua 4 tổ chức CT-XH đã góp
Trang 10phần lý tốt vốn và tài sản Nhà nước, tạo điều kiện mở rộng xã hội hóa quản hoạt động ngân hàng, tiết kiệm chi phí nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn
xã hội Các Tổ trưởng Tổ TK&VV luôn nhiệt tình với công việc được giao tham gia đầy đủ các lớp đào tạo từ phía ngân hàng nắm chắc các nghiệp vụ từ
đó hướng dẫn chỉ đạo,đôn đốc đến từng hộ gia đình nâng cao tinh thần tiết kiệm, ý thức trả nợ lãi, gốc khi đến hạn, họp Tổ để chia sẻ và giúp đỡ tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất Các hộ sử dụng vốn vay đúng mục đích nên khả năng trả nợ đến hạn cho NH cao
* Những đổi mới trong công tác cho vay tại NHCSXH tỉnh Lào Cai.
Nét mới trong hoạt động của NHCSXH là thực hiện điểm giao dịch tại xã, phường, thực hiện xã hội hóa hoạt động ngân hàng Hiện tại có 146 điểm giao dịch của NHCSXH đặt tại trung tâm xã (hoạt động theo định kỳ mỗi tháng từ một đến hai kỳ) thực hiện các giao dịch cho vay, thu nợ, thu lãi công khai hoá các chủ trương, chính sách, đối tượng thụ hưởng, các chỉ tiêu kế hoạch ngay tại trụ sở UBND xã Việc làm này đã được các cấp uỷ Đảng, chính quyền đánh giá cao, nhân dân đồng tình ủng hộ, NHCSXH coi đây là bước đổi mới trong việc thực hiện cải cách hành chính trong lĩnh vực ngân hàng
II/ KẾT QỦA THỰC TẬP.
1.Các công việc liên quan đến hồ sơ vay vốn của khách hàng.
1.1 - Đối với chương trình cho vay ủy thác:
Tôi được xem và kiểm tra hồ sơ vay vốn của chương trình cho vay đã được duyệt và đã giải ngân Nguồn vốn cho vay đối với các đối tượng chính sách ở tỉnh Lào Cai mỗi năm một tăng lên Năm 2009, tổng doanh số cho vay đạt gần 1.170 tỷ đồng, tăng 316 tỷ, so với năm 2008; tổng dư nợ của 11 chương trình,
dự án đạt trên 1.167 tỷ đồng, mức tăng trưởng đạt 37,07% với 90.164 hộ vay
