PowerPoint Presentation TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT KHOA KINH TẾ HỌC PHẦN LUẬT KINH TẾ CHƯƠNG 7 Giải quyết tranh chấp trong kinh doanh thương mại và vụ việc cạnh tranh THÀNH VIÊN I GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG KINH DOANH THƯƠNG MẠI a Khái niệm Tranh chấp kinh doanh là những bất đồng giữa các chủ thể phát sinh trong quá trình thực hiện nghĩa vụ của mình Nó là những tranh chấp nảy sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh b Nguyên tắc giải quyết tranh chấp kinh doanh Nguyên tắc của việc giải quyết tr.
Trang 1KHOA KINH TẾ HỌC PHẦN LUẬT KINH TẾ
CHƯƠNG 7: Giải quyết tranh chấp trong kinh doanh thương mại và vụ việc cạnh tranh.
THÀNH VIÊN
Trang 2I GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG KINH DOANH THƯƠNG MẠI
a Khái niệm:
- Tranh chấp kinh doanh là những bất đồng giữa các chủ thể phát sinh trong quá trình thực hiện nghĩa vụ của mình Nó là những tranh chấp nảy sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh
b Nguyên tắc giải quyết tranh chấp kinh
doanh:
Nguyên tắc của việc giải quyết tranh chấp
kinh doanh:
- Nhanh chóng, chính xác, đúng pháp luật
- Hạn chế ảnh hưởng tiêu cực đối với sản xuất
kinh doanh
- Đảm bảo quyền tự định đoạt của các bên với
chi phí ít nhất
- Linh hoạt, có thể kết hợp nhiều hình thức
giải quyết tranh chấp khác nhau
- Bảo vệ uy tín của các bên và giữ bí mật
trong kinh doanh
- Đạt hiệu được thỏa thuận (quyết định) có
tính khả thi cao
Trang 3I GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG KINH DOANH THƯƠNG MẠI
Thương lượng
Hòa giải
Giải quyết tranh chấp thông qua Trọng tài thương mại (hoặc Trọng tài quốc tế gọi tắt chung là Trọng tài)
Giải quyết tranh chấp thông qua tố tụng tại
Tòa Án
Trang 4I GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG KINH DOANH THƯƠNG MẠI
• Phương thức giải quyết tranh chấp kinh doanh thông qua thương lượng, hòa
giải :
- Khái niệm: Là hình thức giải quyết tranh chấp xuất hiện sớm nhất trong lịch sử xã hội loài người trên nhiều lĩnh vực, hòa giải là các bên tranh chấp cùng nhau thỏa thuận, thống nhất giải quyết bất đồng và tự nguyện thực hiện việc thỏa thuận đó
- Giải quyết tranh chấp: Ở Việt Nam việc hòa giải tranh chấp kinh doanh đã được coi trọng
từ lâu Khi có tranh chấp kinh doanh, các bên cần thương lượng, hòa giải với nhau Trường hợp thương lượng, hòa giải không thành mới đưa vụ việc ra Tòa án hoặc Trọng tài giải quyết
Và tại Tòa án, Trọng Tài các bên vẫn có thể tiếp tục hòa giải với nhau Theo thống kê ở nước
ta, số lượng tranh chấp kinh tế hàng năm được giải quyết bằng phương thức hòa giải chiếm đến quá nửa tổng số vụ việc mà Tòa án, Trọng tài đã giải quyết
Trang 5I GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG KINH DOANH THƯƠNG MẠI
• Phương thức giải quyết tranh chấp kinh doanh thông qua thương lượng,
hòa giải :
- Là cách thức giải quyết tranh chấp đơn giản, nhanh
chóng, đỡ tốn kém nhất
- Theo cách này, các bên tranh chấp đều “thắng”, không
có việc đối đầu giữa các bên, bởi thế quan hệ hợp tác
giữa các bên được duy trì
- Các bên giữ được các bí mật kinh doanh và uy tín của
nhau
- Do xuất phát từ sự tự nguyện với thiện chí của các bên,
phương án hòa giải dễ được các bên thường nghiêm túc
thực hiện
- Trường hợp hoà giải không thành, không chỉ mất thêm chi phí hòa, bên có quyền lợi bị xâm phạm có thể mất quyền khởi kiện vì thời hiệu khởi kiện không còn
- Các bên tranh chấp tự hòa giải (bàn bạc) để giải quyết tranh chấp mà không cần sự trợ giúp của bên thứ ba
- Các bên tranh chấp tiến hành hòa giải có sự giúp đỡ của bên thứ ba (cá nhân, tổ chức hay Tòa án, Trọng tài)
- Các bên tiến hành hòa giải trước khi khởi kiện ra Tòa án hay trọng tài
- Việc hòa giải được tiến hành tại Tòa án, Trọng tài khi các cơ quan này tiến hành giải quyết tranh chấp theo đơn kiện của một bên Tòa án, Trọng tài ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các bên và quyết định này có giá trị cưỡng chế thi hành đối với các bên
Trang 6I GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG KINH DOANH THƯƠNG MẠI
👉🏻 Trường hợp thương lượng, hòa giải không thành công thì phương thức được
sử dụng sẽ là Giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài.
• Phương thức giải quyết tranh chấp kinh doanh thông qua thương lượng,
hòa giải :
Trang 7I GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG KINH DOANH THƯƠNG MẠI
• Phương thức giải quyết tranh chấp thông qua tố tụng tại Tòa Án:
- Khái niệm: Là phương thức giải quyết tranh chấp tại cơ quan xét xử nhân danh Nhà nước theo trình tự, thủ tục nghiêm ngặt, chặt chẽ Với phương thức này bản án hay quyết định của Tòa án về vụ tranh chấp nếu các bên tranh chấp không tự nguyện tuân thủ thì có thể bị
cưỡng chế thi hành
- Tranh chấp được giải quyết bằng Tòa án, ngoại trừ các bên có thỏa thuận về Trọng tài, bao gồm:
+ Các tranh chấp về hợp đồng trong kinh doanh giữa các thương nhân cùng có mục đích lợi nhuận
+ Các tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ có mục đích lợi nhuận
+ Các tranh chấp giữa doanh nghiệp (công ty) với các thành viên của doanh nghiệp, giữa
các thành viên của doanh nghiệp với nhau, liên quan đến việc thành lập, hoạt động, tổ chức nội bộ, tái cấu trúc doanh nghiệp hoặc giải thể doanh nghiệp
- Thủ tục khởi kiện giải quyết tranh chấp kinh doanh tại Tòa án:
+ Thụ lý hồ sơ vụ kiện
+ Phân công thẩm phán phụ trách
+ Tiến hành hòa giải
+ Xét xử sơ thẩm
+ Xét xử phúc thẩm (nếu bản án bị kháng cáo)
+ Thi hành án
Trang 8I GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG KINH DOANH THƯƠNG MẠI
• Phương thức giải quyết tranh chấp thông qua tố tụng tại Tòa Án:
- Tòa án nhân danh Nhà nước để giải quyết
tranh chấp, do đó phán quyết của Toà án
được đảm bảo thi hành bởi Cơ quan thi hành
án
- Việc giải quyết được chính xác, công bằng,
khách quan và đúng với pháp luật vì có thể
qua nhiều cấp xét xử
- Tại Việt Nam, chi phí giải quyết tranh chấp
kinh tế tại toà án thấp hơn rất nhiều so với chi
phí tại Trọng tài thương mại hay Trọng tài
quốc tế
– Các bên phải tuân thủ chặt chẽ các quy định mang tính hình thức của tố tụng
– Việc xét xử công khai tại Tòa có thể ảnh hưởng đến uy tín hoặc bí mật kinh doanh của các bên
– Mặc dù nguyên tắc xét xử nhiều cấp đảm bảo cho quyết định của toà án được chính xác, công bằng, nhưng lại làm cho vụ việc có thể bị kéo dài, xử đi xử lại kiến các bên tranh chấp phải chịu bất lợi
Trang 9I GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG KINH DOANH THƯƠNG MẠI
• Phương thức giải quyết tranh chấp thông qua Trọng tài thương mại (hoặc Trọng
tài quốc tế gọi tắt chung là Trọng tài):
- Khái niệm: Là phương thức giải quyết tranh chấp do các bên thoả thuận và được tiến hành theo trình tự tố tụng Trọng tài thương mại
- Tranh chấp sẽ được giải quyết bằng Trọng tài nếu các bên có thoả thuận trọng tài Thỏa
thuận này có thể được lập trước hoặc sau khi xảy ra tranh chấp
- Các tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của trọng tài bao gồm:
+ Tranh chấp phát sinh giữa các bên từ hoạt động thương mại
+ Tranh chấp phát sinh giữa các bên, khi chỉ có một bên hoạt động thương mại
+ Tranh chấp khác giữa các bên mà theo quy định pháp luật được giải quyết bằng Trọng tài Thủ tục giải quyết tranh chấp kinh doanh tại Trọng tài: Thủ tục bắt đầu tiến hành khi Trọng tài nhận được đơn kiện của nguyên:
+ Chọn và chỉ định Trọng tài viên
+ Công tác điều tra trước khi xét xử
+ Chọn ngày xét xử
+ Kết thúc xét xử
Trang 10I GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG KINH DOANH THƯƠNG MẠI
• Phương thức giải quyết tranh chấp thông qua Trọng tài thương mại (hoặc Trọng
tài quốc tế gọi tắt chung là Trọng tài):
- Thủ tục trọng tài đơn giản, nhanh chóng:
các bên được chủ động về thời gian, địa điểm
giải quyết tranh chấp, không trải qua nhiều
cấp xét xử (Quyết định của Trọng tài có giá trị
thi hành ngay)
- Việc chỉ định trọng tài viên, thành lập Hội
đồng trọng tài sẽ giúp các bên lựa chọn được
trọng tài viên giỏi, kinh nghiệm, am hiểu vấn
đề tranh chấp
- Nguyên tắc trọng tài xét xử không công khai
tạo điều kiện cho các bên giữ được uy tín kinh
doanh
- Trọng tài nhân danh ý chí của các bên,
không nhân danh Nhà nước, nên rất phù hợp
để giải quyết các tranh chấp có yếu tố nước
ngoài
- Trọng tài tuyên án chỉ sau một cấp xét xử duy nhất, nên các quyết định của trọng tài có thể không chính xác, gây thiệt hại đối với một trong các bên tranh chấp
- Hiện tại ở Việt Nam chi phí để giải quyết tranh chấp kinh doanh bằng trọng tài khá lớn, không phù hợp đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ
- Khi không được có thoả thuận trọng tài để giải quyết tranh chấp kinh doanh trong hợp đồng thì khi xảy ra tranh chấp, trọng tài không có thẩm quyền giải quyết
- Quyết định của Trọng tài không có giá trị thi hành cao như Quyết định, bản ản của Tòa án
Trang 11I GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG KINH DOANH THƯƠNG MẠI
👉🏻Tóm lại, mỗi phương thức giải quyết tranh chấp kinh doanh có ưu điểm và nhược điểm của mình Việc lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp kinh doanh cụ thể cần hết sức linh hoạt và căn cứ vào các tiêu chí dưới đây:
+ Các lợi thế mà phương thức đó có thể mang lại cho các bên
+ Mức độ phù hợp của hình thức đó đối với nội dung và tính chất của tranh chấp với cả
thiện chí của các bên
+ Quy định của pháp luật với quyền chọn lựa hình thức giải quyết của các bên
Trang 12II VỤ VIỆC CẠNH TRANH:
- Khái niệm: Vụ việc cạnh tranh (tiếng Anh: Competition Case) là vụ việc có dấu hiệu vi phạm qui định của Luật
Cạnh tranh về hành vi hạn chế cạnh tranh và cạnh tranh không lành mạnh
- Vụ việc cạnh tranh được phát sinh từ việc tổ chức, cá nhân khiếu nại lên Cơ quan Quản lí cạnh tranh khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm hại do hành vi vi phạm luật cạnh tranh
Trang 13II VỤ VIỆC CẠNH TRANH:
• Cơ quan giải quyết các vụ việc cạnh tranh:
Khiếu nại về hành vi hạn chế cạnh tranh
Khiếu nại các hành vi cạnh tranh không lành mạnh
Ở Việt Nam, cơ quan giải quyết vụ việc cạnh tranh nhìn chung được xác định
theo hai loại việc:
Trang 14II VỤ VIỆC CẠNH TRANH:
• Cơ quan có thẩm quyền giải quyết vụ việc cạnh tranh liên quan đến hành vi hạn
chế cạnh tranh:
Về vụ việc liên quan đến hành vi hạn
chế cạnh tranh, cục quản lí cạnh tranh
chỉ có thẩm quyền điều tra vụ việc
chứ không có quyền giải quyết và xử
lí vụ việc Kết quả điều tra vụ việc
phải gửi lên hội đồng cạnh tranh để
giải quyết
Hội đồng xử lí vụ việc cạnh tranh là hội đồng gồm ít nhất là 5 thành viên của hội đồng cạnh tranh và do chủ tịch hội đồng cạnh tranh lựa chọn Có thể nói rằng, hội đồng xử lí vụ việc cạnh tranh là cơ quan có thẩm quyền xét xử sơ thẩm vụ việc cạnh tranh liên quan đến hành vi hạn chế cạnh tranh
Có thẩm quyền giải quyết sơ thẩm khiếu kiện đối với quyết định của hội đồng cạnh tranh Tòa phúc thẩm tòa
án nhân dân tối cao, hội đồng thẩm phán tòa án nhân dân tối cao có thẩm quyền giải quyết vụ việc cạnh tranh theo thủ thục phúc thẩm/giám đốc thẩm theo qui định của pháp luật
Trang 15II VỤ VIỆC CẠNH TRANH:
• Cơ quan có thẩm quyền giải quyết vụ việc cạnh tranh liên quan đến hành vi cạnh
tranh không lành mạnh:
Khác với vụ việc cạnh tranh liên
quan đến hành vi hạn chế cạnh tranh,
đối với các khiếu nại liên quan đến
hành vi cạnh tranh không lành mạnh,
cục quản lí cạnh tranh vừa có thẩm
quyền điều tra và thẩm quyền xử lí
vụ việc, bao gồm cả việc phạt hành
chính
Bộ trưởng Bộ Công thương có quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định xử lí vụ việc cạnh tranh liên quan đến hành vi cạnh tranh không lành mạnh của Cơ quan quản lí cạnh tranh
Có thẩm quyền giải quyết khiếu kiện đối với quyết định của của bộ trưởng
bộ công thương về việc giải quyết khiếu nại quyết định của cơ quan quản lí cạnh tranh trong vụ việc liên quan đến hành vi cạnh tranh không lành mạnh, theo thủ tục giải quyết các
vụ án hành chính
