BỘ CÔNG THƢƠNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRẦN THỊ TÌNH NGHIÊN CỨU NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ MỐI QUAN HỆ GIỮA CỰU SINH VIÊN VÀ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Chuyên ngành QUẢN TRỊ KINH DOANH Mã chuyên ngành 8340101 LUẬN VĂN THẠC SĨ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, NĂM 2021 Công trình đƣợc hoàn thành tại Trƣờng Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh Ngƣời hƣớng dẫn khoa học TS Nguyễn Văn Thanh Trƣờng Luận văn thạc sĩ đƣợc bảo vệ tại Hội đồng ch m ảo vệ Luận văn thạc sĩ Trƣờng Đại học Công nghiệp Thành phố H.
Trang 2Công trình được hoàn thành tại Trường Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Văn Thanh Trường
Luận văn thạc sĩ được bảo vệ tại Hội đồng ch m ảo vệ Luận văn thạc sĩ Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh ngày tháng năm 2021
Thành phần Hội đồng đánh giá luận văn thạc sĩ gồm:
Trang 3NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Ngày, tháng, năm sinh: 01/12/1982 Nơi sinh: Thái Bình
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã chuyên ngành: 80340102
I TÊN ĐỀ TÀI:
Nghiên cứu nguyên nhân và kết quả mối quan hệ giữa cựu sinh viên và trường đại học
NHIỆM VỤ VÀ NỘI DUNG:
Thứ nh t, xác định các nguyên nhân và kết quả mối quan hệ giữa cựu sinh viên và trường đại học
Thứ hai, đo lường mức độ ảnh hưởng của nguyên nhân đến kết quả mối quan hệ giữa cựu sinh viên và trường đại học
Đề xu t hàm ý quản trị nhằm nâng cao mối quan hệ giữa cựu sinh viên và trường đại học
II NGÀY GIAO NHIỆM VỤ:
Theo Quyết định giao đề tài số 1102/QĐ-ĐHCN ngày 11 tháng 9 năm 2020 của Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh
III NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: Ngày tháng năm 2021
IV NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS Nguyễn Văn Thanh Trường
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng 3 năm 2021
NGƯỜI HƯỚNG DẪN
TS Nguyễn Văn Thanh Trường
TRƯỞNG KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
Trang 4Đặc iệt, tác giả xin gởi lời cảm ơn sâu sắc đến Tiến sĩ Nguyễn Văn Thanh Trường, Phó trưởng Khoa Quản trị kinh doanh, người đã dành nhiều thời gian tâm huyết trực tiếp hướng dẫn và giúp tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn Xin chân thành cảm ơn đến các Anh/Chị/Em đồng nghiệp, gia đình, ạn è đã động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi nh t cho tác giả trong suốt thời gian tham gia học tập và thực hiện luận văn
Trân trọng cảm ơn!
Trang 5TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
Theo thống kê của Bộ giáo dục và đào tạo, Việt Nam hiện có khoảng 400 trường đại học, cao đẳng lớn nhỏ trên khắp các tỉnh thành trên cả nước Với số lượng lớn các trường đại học, cao đẳng như vậy, lượng sinh viên tốt nghiệp mỗi khóa cũng r t lớn, lên tới hơn 400.000 sinh viên Điều đó tạo nên một lực lượng cựu sinh viên đông đảo và được ổ sung qua các năm, ngày càng có tác động lớn tới các trường đại học
và cao đẳng trong cả nước Nhận th y được tầm quan trọng của mối quan hệ giữa nhà trường với các cựu sinh viên, các trường đại học tại Việt Nam đang dần tăng cường củng cố mối quan hệ quý áu này Tuy nhiên hầu hết các trường mới chỉ quan tâm tới xây dựng cơ sở dữ liệu về nhóm đối tượng mới ra trường mà chưa chú trọng tới nhóm đã tốt nghiệp và có việc làm ổn định Tại các nước phát triển, duy trì mối quan hệ lâu năm với các cựu sinh viên các khóa học là điều hết sức quan trọng, nhằm khẳng định lịch sử và truyền thống lâu đời của các trường đại học
Bài viết nghiên cứu về các yếu tố là nguyên nhân và kết quả của mối quan hệ giữa cựu sinh viên và trường đại học, trong ối cảnh nghiên cứu là Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh Phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng được sử dụng Nghiên cứu chỉ ra rằng kết quả của mối quan hệ giữa cựu sinh viên
và trường đại học chính là động lực tài trợ, và các nguyên nhân của động lực tài trợ
ao gồm cảm nhận về nhu cầu và hiệu quả, sự tham gia của cựu sinh viên, sự hài lòng của cựu sinh viên, và giá trị vị tha – sở thích Dựa trên kết quả định lượng, nghiên cứu cũng đề xu t một số giải pháp nhằm làm tăng động lực tài trợ của cựu sinh viên đối với trường Đại học
Từ khóa: cảm nhận về nhu cầu và hiệu quả, sự tham gia, sự hài lòng, giá trị vị tha –
sở thích, động lực tài trợ, cựu sinh viên
Trang 6ABSTRACT
According to statistics from the Ministry of Education and Training, Vietnam currently has about 400 universities, colleges in the provinces and cities across the country With such a large number of universities and colleges, the number of graduated students each course is also vast, up to more than 400,000 students That creates a large alumni force and is supplemented over the years, having an increasingly significant impact on universities and colleges across the country Realizing the importance of the university and alumni relations, the universities in Vietnam are gradually strengthening this special relationship However, most schools only pay attention to building databases on new graduates' groups but do not focus on those who have graduated and have stable jobs In developed countries,
it is imperative to maintain a longstanding relationship with course alumni to confirm the long history and traditions of the universities
The paper examined the antecedences and consequences of the relationship between alumni and the university in the research context of the Industrial University of Ho Chi Minh City (IUH) Qualitative and quantitative research methods are used Research results showed that the consequence of the relationship between alumni and the university is giving motivation The antecedences of the relationship between alumni and the university include perceived need and efficiency, alumni involvement, alumni satisfaction, and altruistic values and preferences Based on the quantitative results, the study also proposes several solutions to increase alumni's giving motivation for the university
Keywords: perceived need and efficiency, involvement, satisfaction, altruistic
values and preferences, giving motivation, alumni
Trang 7LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Văn Thanh Trường Các nội dung tham khảo trình ày trong luận văn này đều được trích dẫn đầy đủ theo đúng quy định Các kết quả nghiên cứu và kết luận được trình ày trong luận văn này là trung thực, không sao chép một nguồn nào và chưa từng được công ố ở các nghiên cứu khác Tôi xin chịu trách nhiệm về đề tài nghiên cứu của mình
Học viên
Trần Thị Tình
Trang 8MỤC LỤC
NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ 1-3
LỜI CẢM ƠN i
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ ii
ABSTRACT iii
LỜI CAM ĐOAN iv
MỤC LỤC v
DANH MỤC HÌNH ẢNH ix
DANH MỤC BẢNG BIỂU x
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT xi
CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU 1
1.1 Lý do chọn đề tài nghiên cứu 1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu 3
1.2.1 Mục tiêu chung 3
1.2.2 Mục tiêu cụ thể 4
1.3 Câu hỏi nghiên cứu 4
1.4 Phương pháp nghiên cứu 4
1.4.1 Phương pháp nghiên cứu định tính 4
1.4.2 Phương pháp nghiên cứu định lượng 4
1.5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5
1.5.1 Đối tượng nghiên cứu và khảo sát 5
1.5.2 Phạm vi nghiên cứu 5
1.6 Ý nghĩa của đề tài 5
1.6.1 Ý nghĩa khoa học 5
1.6.2 Ý nghĩa thực tiễn 6
1.7 Kết c u của luận văn 6
TÓM TẮT CHƯƠNG 1 7
CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 8
2.1 Các khái niệm 8
Trang 92.1.1 Cựu sinh viên 8
2.1.2 Vai trò của cựu sinh viên 9
2.1.2.1 Cựu sinh viên đối với danh tiếng của nhà trường 9
2.1.2.2 Cựu sinh viên tài trợ cho trường về tài chính 11
2.1.2.3 Cựu sinh viên đem tới nguồn nhân lực cho trường 11
2.1.2.4 Cựu sinh viên với những đóng góp khác cho trường 11
2.1.3 Sự tài trợ của cựu sinh viên 12
2.2 Lý thuyết nền cho nghiên cứu 14
2.2.1 Lý thuyết về hành vi hợp tác tùy ý 14
2.2.2 Lý thuyết trao đổi xã hội 15
2.3 Các nghiên cứu liên quan 16
2.3.1 Các nghiên cứu ngoài nước 16
2.3.2 Các nghiên cứu trong nước 21
2.3.3 Nhận xét 22
2.4 Giả thuyết và mô hình nghiên cứu 23
2.4.1 Động lực tài trợ của cựu sinh viên 23
2.4.2 Giá trị vị tha và sở thích 24
2.4.3 Sự hài lòng với tổ chức giáo dục 24
2.4.4 Sự tham gia của cựu sinh viên 25
2.4.5 Cảm nhận nhu cầu và hiệu quả 25
TÓM TẮT CHƯƠNG 2 27
CHƯƠNG 3 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU 28
3.1 Quy trình nghiên cứu 28
3.2 Phương pháp nghiên cứu 30
3.2.1 Phương pháp nghiên cứu định tính 30
3.2.2 Phương pháp nghiên cứu định lượng 33
3.3 Thu thập và xử lý dữ liệu 33
3.3.1 Thiết kế bảng câu hỏi 33
3.3.2 Mẫu nghiên cứu 35
3.3.3 Phương pháp xử lý dữ liệu 36
Trang 103.3.3.1 Phân tích thống kê mô tả (Descriptive Statistics) 36
3.3.3.2 Kiểm định hệ số tin cậy Cron ach’s Alpha 36
3.3.3.3 Đánh giá mô hình đo lường 36
3.3.3.4 Đánh giá mô hình PLS-SEM 37
3.4 Kết quả khảo sát sơ ộ 39
TÓM TẮT CHƯƠNG 3 41
CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 42
4.1 Tổng quan về Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh 42
4.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 42
4.1.2 Cơ c u tổ chức 45
4.1.3 Hoạt động cựu sinh viên tại IUH 47
4.2 Thống kê mẫu nghiên cứu 50
4.2.1 Thống kê mô tả cho biến giới tính 50
4.2.2 Thống kê mô tả cho biến thu nhập 50
4.2.3 Thống kê mô tả cho biến học v n 51
4.3 Kết quả nghiên cứu định lượng chính thức 52
4.3.1 Đánh giá độ tin cậy của thang đo 52
4.3.2 Đánh giá độ giá trị của thang đo 52
4.3.3 Đánh giá mô hình c u trúc tuyến tính 54
4.3.4 Giá trị Mean và phân tích thực trạng các yếu tố ảnh hưởng 55
4.4 Thảo luận kết quả nghiên cứu 58
TÓM TẮT CHƯƠNG 4 61
CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ MỘT SỐ HÀM Ý 62
5.1 Kết luận 62
5.2 Hàm ý quản trị 62
5.2.1 Sự hài lòng của cựu sinh viên 63
5.2.2 Sự tham gia của cựu sinh viên 64
5.2.3 Giá trị vị tha và sở thích 65
5.2.4 Cảm nhận nhu cầu và hiệu quả 66
5.3 Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo 66
Trang 115.3.1 Hạn chế của luận văn 66
5.3.2 Hướng nghiên cứu tiếp theo 67
DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA HỌC VIÊN 68
TÀI LIỆU THAM KHẢO 69
PHỤ LỤC 74
LÝ LỊCH TRÍCH NGANG CỦA HỌC VIÊN 90
Trang 12DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 2.1 Mô hình hành vi tài trợ của cựu sinh viên (Volkwein, 1989) 17
Hình 2.2 Mô hình lý thuyết về động lực tài trợ của cựu sinh viên (Hoyt, 2004) 18
Hình 2.3 Mô hình quyết định tài trợ của cựu sinh viên (Sun, 2005) 19
Hình 2.4 Mô hình nghiên cứu đề xu t 26
Hình 3.1 Quy trình nghiên cứu 29
Hình 4.1 Cơ c u tổ chức bộ máy của trường 47
Hình 4.2 Biểu đồ thống kê theo giới tính 50
Hình 4.3 Biểu đồ thống kê theo thu nhập 51
Hình 4.4 Biểu đồ thống kê theo học v n 51
Hình 4.5 Giá trị trung ình của các chỉ mục đo lường cảm nhận nhu cầu 56
Hình 4.6 Giá trị trung ình các chỉ mục đo lường sự tham gia của cựu sinh viên 57
Hình 4.7 Giá trị trung ình các chỉ mục đo lường sự hài lòng của cựu sinh viên 57
Hình 4.8 Giá trị trung ình các chỉ mục đo lường giá trị vị tha và sở thích 58
Hình 4.9 Kết quả mô hình nghiên cứu 59
Trang 13DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1 Tổng kết các yếu tố ảnh hưởng đến động lực tài trợ của cựu sinh viên 20
Bảng 3.1 Kết quả điều chỉnh thang đo 31
Bảng 3.2 Nội dung thang đo dùng trong nghiên cứu sơ ộ 34
Bảng 3.4 Độ tin cậy của các thang đo trong nghiên cứu sơ ộ 39
Bảng 4.1 Thống kê quy mô đào tạo giai đoạn 2018 - 2020 45
Bảng 4.2 Thống kê sinh viên nhập học và tốt nghiệp giai đoạn 2018 - 2020 45
Bảng 4.3 Bảng trình độ đội ngũ GV giai đoạn 2018 - 2020 46
Bảng 4.4 Kết quả kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha 52
Bảng 4.5 Giá trị CR, và AVE của thang đo 52
Bảng 4.6 Hệ số tải ngoài của thang đo 53
Bảng 4.7 Bảng giá trị HTMT 53
Bảng 4.8 Kết quả VIF đánh giá đa cộng tuyến 54
Bảng 4.9 Giá trị R2 54
Bảng 4.10 Giá trị f2 và Q2 55
Bảng 4.11 Kết quả PLS-SEM 55
Trang 15CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
1.1 Lý do chọn đề tài nghiên cứu
Theo thống kê của Bộ giáo dục và đào tạo, Việt Nam hiện có khoảng 400 trường đại học, cao đẳng lớn nhỏ trên khắp các tỉnh thành trên cả nước Với số lượng lớn các truờng đại học như vậy, lượng sinh viên tốt nghiệp mỗi khóa cũng r t lớn, lên tới hơn 400.000 sinh viên Điều đó tạo nên một lực lượng cựu sinh viên đông đảo và được ổ sung qua các năm, ngày càng có tác động lớn tới các trường đại học và cao đẳng trong cả nước (Nguyễn Tường Minh, 2014) Nhận th y được tầm quan trọng của mối quan hệ giữa nhà trường với các cựu sinh viên, các trường đại học tại Việt Nam đang dần tăng cường củng cố mối quan hệ quý áu này Tuy nhiên hầu hết các trường mới chỉ quan tâm tới xây dựng cơ sở dữ liệu về nhóm đối tượng mới ra trường mà chưa chú trọng tới nhóm đã tốt nghiệp và có việc làm ổn định (Fragueiro
& Thomas, 2011)
Tại các nước phát triển, duy trì mối quan hệ lâu năm với cựu sinh viên các khóa học
là điều hết sức quan trọng, nhằm khẳng định lịch sử và truyền thống lâu đời của trường đại học (Lorange, 2008) Không chỉ nhà trường quan tâm tới mối quan hệ với cựu sinh viên mà chính cựu sinh viên cũng quan tâm tới mối quan hệ này với nhau và với nhà trường là đơn vị trung gian để có thể giúp nhau phát triển, tìm kiếm đối tác sau này Các cựu sinh viên sẽ đóng góp những phản hồi, ý kiến quý áu và nhận xét chân thành nh t về ch t lượng của chương trình đào tạo mà họ đã trải qua
Vì rằng trong môi trường làm việc có những đồng nghiệp tốt nghiệp từ các trường đại học khác nhau và họ có thể nhận xét, so sánh về những chương trình khác nhau của những trường đại học này (Todose, 2008)
Tại Mỹ, các tổ chức giáo dục đại học hiện đang phải đối mặt với một tình trạng tài chính chưa từng có Khi nguồn lực khác suy giảm, tầm quan trọng của hoạt động tài trợ của cựu sinh viên, trở nên quan trọng (Woodard Jr và cộng sự, 2000) Winston (1999) đã đưa ra gợi ý rằng các trường đại học có được nhiều sự đóng góp từ cựu
Trang 16sinh viên sẽ có thể thu hút sinh viên hơn so với các trường đại học có ít cựu sinh viên tài trợ Sinh viên đóng học phí nhưng cũng nhận được trợ c p từ trường đại học Burt (1989) đề xu t rằng các khoản tài trợ, đóng góp của cựu sinh viên có thể
là một chỉ số về hiệu su t giáo dục của tổ chức hoặc là thước đo ch t lượng giáo dục của tổ chức này Theo mô hình Winston, an đầu sẽ thu hút sinh viên thông qua các khoản trợ c p và cũng đóng góp cho một nền giáo dục ch t lượng cao hơn Sau đó, những sinh viên thành đạt hơn sẽ trở thành cựu sinh viên tài trợ lại cho trường cũ của họ do trong thời gian học tập họ nhận được một nền giáo dục ch t lượng và kinh nghiệm tích cực của sinh viên
Các nghiên cứu về động lực tài trợ của cựu sinh viên trên thế giới hiện không có sự đồng thuận trong các tài liệu về những ảnh hưởng đối với hoạt động tài trợ của cựu sinh viên Các nhà nghiên cứu đã khám phá r t nhiều yếu tố liên quan đến quá trình học tập đại học, nhưng kết luận r t đa dạng và trong một số trường hợp không nh t quán Nhìn chung, các nhà nghiên cứu đồng ý rằng trải nghiệm tích cực tổng thể có liên quan đến mức độ tài trợ của cựu sinh viên (McDearmon & Shirley, 2009) nhưng những gì tạo nên trải nghiệm tích cực là không rõ ràng Một số nhà nghiên cứu tập trung vào kinh nghiệm học thuật ch t lượng (Gaier, 2005) nhưng với các thước đo ch t lượng khác nhau Mặc dù, nghiên cứu về cựu sinh viên có ảnh hưởng lớn đến các cơ sở giáo dục và đào tạo đại học như hoạt động tài trợ, phát triển thương hiệu, tạo ra sự gắn kết trong cộng đồng cựu sinh viên nhưng các nghiên cứu
về cựu sinh viên tại Việt Nam chủ yếu tập trung xem cựu sinh viên như đối tượng trả lời khảo sát đánh giá về ch t lượng đào tạo (Nguyễn Thị Hồng Nam & Trương Thị Ngọc Điệp, 2010), tìm hiểu sự hài lòng của cựu sinh viên (Võ Văn Việt, 2017), hay nghiên cứu về vai trò của cựu sinh viên trong xây dựng thương hiệu trường đại học (Nguyễn Tường Minh, 2014) Các nghiên cứu về động lực tài trợ của cựu sinh viên với trường đại học vẫn chưa được quan tâm
Trong bối cảnh hội nhập giáo dục toàn cầu, sự cạnh tranh giữa các cơ sở giáo dục đại học trong và ngoài nước ngày càng quyết liệt Xu thế hội nhập vừa là cơ hội, vừa là thách thức đối với các cơ sở giáo dục đại học ở Việt Nam nói chung và IUH