BÀI THUYẾT TRÌNH LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ ĐỀ TÀI THỰC TIỄN XÂM PHẠM QUYỀN TÁC GIẢ ĐỐI VỚI CÁC HÌNH THỨC COVER, REVIEWVÀ PARODY TẠI VIỆT NAM

Để hiểu rõ hơn về các vấn đề này các bạn hãy cùng nhóm chúng tôi tìm hiểu về thực tiễn xâm phạm quyền tác giả đối với các hình thức cover, review và parody tại Việt Nam... Xâm phạm quyền

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC DUY TÂN

KHOA LUẬT

BÀI THUYẾT TRÌNH LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ

ĐỀ TÀI:

ĐỐI VỚI CÁC HÌNH THỨC COVER, REVIEW

Giảng viên hướng dẫn : Nguyễn Văn Phúc Sinh viên thực hiện : Nhóm 2

Lớp : 376SA

Đà Nẵng, ngày 27 tháng 06 năm 2022

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 1

B NỘI DUNG 2

I Lý thuyết 2

1.1 Xâm phạm quyền tác giả là gì? 2

1.2 Cover, review, parody là gì? 2

1.2.1 Cover 2

1.2.2 Review 2

1.2.3 Parody 2

1.3 Xâm phạm quyền tác giả dưới hình thức cover, review, parody là gì? 3

II Thực tiễn về xâm phạm quyền tác giả tại Việt Nam 3

2.1 Hình thức cover 3

2.2 Hình thức parody 4

2.3 Hình thức review 5

III Quy định của pháp luật Việt Nam về quyền tác giả, các hành vi vi phạm và cách xử lý vi phạm 6

3.1 Các quyền tác giả 6

3.2 Các hành vi vi phạm quyền tác giả 6

3.3 Cách xử lý khi xâm phạm 7

IV Biện pháp khắc phục hiệu quả đối với hành vi vi phạm quyền tác giả 8

C KẾT THÚC 9

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

A MỞ ĐẦU

Hiện nay, khi chúng ta lên mạng xã hội hay một trang internet nào đó tìm kiếm một bài hát của ca sĩ nổi tiếng thì bên cạnh video bài hát của chính ca sĩ nổi tiếng đó còn hiện ra hàng loạt các bài hát để tên tiêu đề giống vậy nhưng lại thêm từ cover; hay xuất hiện video review lại bài hát đó sau khi nghe; hay nảy ra ý tưởng làm parody Vậy khi tìm kiếm một bài hát lại ra quá nhiều thứ như thế làm cho người tìm kiếm hoang mang đâu mới là cái mình cần tìm cần nghe Và có rất nhiều hình thức khác được ra đời dưới việc cover, review, parody Và việc cover, review, parody cụ thể là như thế nào? Nó có phải là một trong những hình thức xâm phạm quyền tác giả hiện nay hay không? Và việc làm này gây ảnh hưởng như thế nào? Tại sao ở Việt Nam lại xuất hiện khá nhiều video tương

tự như vậy mà vẫn hợp pháp luật Phải chăng những việc làm này sẽ được hợp pháp khi thông qua việc xin phép và một số hoạt động nào đó Như vậy, việc cho ra đời nhiều sản phẩm parody, review hay cover có bị pháp luật cấm hoàn toàn không được thực hiện hay không? Pháp luật quy định như thế nào về các việc này? Để hiểu rõ hơn về các vấn đề này các bạn hãy cùng nhóm chúng tôi tìm hiểu về thực tiễn xâm phạm quyền tác giả đối với các hình thức cover, review và parody tại Việt Nam.

B NỘI DUNG

I Lý thuyết

1.1 Xâm phạm quyền tác giả là gì?

Xâm phạm quyền tác giả là việc sử dụng các tác phẩm được bảo vệ bởi pháp luật

Sở hữu trí tuệ một cách trái phép, xâm phạm vào một số quyền độc quyền của tác giả, chủ sở hữu tác phẩm

1.2 Cover, review, parody là gì?

1.2.1 Cover

Cover là một thuật ngữ nguyên dùng cho âm nhạc Cover là một màn biểu diễn trên ca khúc đã được trình bày hoặc thu âm một bài hát đã hát trước đó Nói đơn giản Cover là một phiên bản hát lại dựa trên bài hát đã có sẵn

1.2.2 Review

Review nghĩa là xem xét lại, hồi tưởng lại hay là một bài đánh giá, nhận xét về những vấn đề mình đã trải nghiệm, đã sử dụng chẳng hạn như phim (đánh giá phim), trò chơi điện tử (đánh giá trò chơi điện tử), sáng tác âm nhạc (đánh giá âm nhạc của một sáng tác hoặc bản ghi âm), sách (đánh giá sách); một phần cứng như ô tô, thiết bị gia dụng hoặc máy tính; hoặc các phần mềm như phần mềm kinh doanh, phần mềm bán hàng; hoặc một sự kiện hoặc buổi biểu diễn, chẳng hạn như buổi hòa nhạc trực tiếp, vở kịch, buổi biểu diễn nhạc kịch, chương trình khiêu vũ hoặc triển lãm nghệ thuật

1.2.3 Parody

Parody là một sự bắt chước của một nhà văn, nghệ sĩ hoặc thể loại cụ thể, phóng đại nó một cách có chủ ý để tạo ra một hiệu ứng trong video của mình Hiệu ứng hài hước thường đạt được bằng cách bắt chước và nhấn mạnh các đặc điểm đáng chú ý của một tác phẩm văn học nổi tiếng, như trong tranh biếm họa, trong đó đặc thù nhất định của một người được làm nổi bật để đạt được hiệu ứng hài hước

Tùy vào mục đích, khả năng mà Parody được chế dưới nhiều hình thức khác nhau như Parody nhái MV (ca sĩ hoặc khán giả nhại lại clip của những nghệ sĩ khác), Parody nhái drama (ca sĩ, fan đóng lại vai của những bộ phim nổi tiếng), Parody chế sub (clip

được giữ nguyên, nhưng có chèn thêm phần phụ đề mà nội dung hoàn toàn khác với bản gốc)

1.3 Xâm phạm quyền tác giả dưới hình thức cover, review, parody là gì?

Xâm phạm quyền tác giả dưới hình thức cover, review, parody là việc tạo ra các sản phẩm cover, review, parody lại một ca khúc âm nhạc, một bộ phim hay một tác phẩm nào đó được pháp luật bảo hộ Tuy nhiên việc cover, review, parody không có sự cho phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả của tác phẩm đó, khi việc cover, review, parody làm ảnh hưởng đến quyền tài sản, quyền nhân thân của tác giả và chủ sở hữu tác phẩm, làm ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của tác giả, có các hành vi xâm phạm quyền tác giả tại điều 28 Luật SHTT năm 2005 sửa đổi bổ sung năm 2009 và 2019 sẽ là hành vi xâm phạm quyền tác giả, hành vi này không được pháp luật cho phép trừ các trường hợp

sử dụng quyền liên quan không phải xin phép, không phải trả tiền nhuận bút, thù lao tại điều 32 luật sỡ hữu trí tuệ năm 2005 sửa đổi bổ sung năm 2009 và 2019

II Thực tiễn về xâm phạm quyền tác giả tại Việt Nam

2.1 Hình thức cover

Ví dụ: Vụ việc Hương Ly cover không xin phép "Yêu lại từ đầu", "Bước qua đời

nhau" là ca khúc Khắc Việt dành riêng cho ca sĩ trẻ Lê Bảo Bình và chỉ có nam ca sĩ này

mới được quyền sử dụng Chẳng những không xin phép, Hương Ly vẫn ngang nhiên đem

2 bài hát này chạy show thu lợi nhuận Trên kênh youtube của Hương Ly, cô không giới thiệu tên tác giả, đặc biệt dưới phần credit ở video cover còn để dòng chữ: bản quyền thuộc về Nguyễn Hương Ly Official Cách khắc phục và xử lí của Hương Ly

Cách xử lí của Hương Ly: Hương Ly đã phải gỡ bỏ 2 video cover "Yêu lại từ đầu",

"Bước qua đời nhau" trên kênh youtube riêng của mình, gỡ bỏ những video ghi hình những lần cô biểu diễn 2 bài hát này trên trang cá nhân mạng xã hội và chính thức lên tiếng xin lỗi Khắc Việt

Hậu quả việc vi phạm của Hương Ly: Khắc Việt tuyên bố giải quyết vụ việc này bằng pháp luật như anh đã từng đăng status khi đăng lên mạng xã hội để “dằn mặt” Hương Ly nếu không có biện pháp khắc phục cụ thể Và dù sự việc sau khi trên được giải quyết trong êm đẹp, nhưng đồng thời cũng đã tiếp tục mang lại cho Hương Ly những tai tiếng không được tốt (trước đó Hương Ly đã vướng vào những scandal liên quan tới hai

ca sĩ Đức Phúc và Erik) Dẫn đến ảnh hưởng tới danh tiếng và sự nghiệp âm nhạc của Hương Ly tụt dốc không phanh, trong khi cô đang là hiện tượng mới nổi của cộng đồng mạng qua những clip cover Cho thấy 1 năm sau loạt ồn ào tai tiếng liên hoàn kể từ lần cuối dính “phốt” với Khắc Việt cái tên Hương Ly không còn sức nặng dù cô vẫn tiếp tục

ra những bản cover, thậm chí là những sản phẩm âm nhạc của riêng mình đều không giữ được độ “nóng”

 Từ vụ việc trên cho thấy thực tế cover ở Việt Nam trở nên ngày càng phổ biến thì các hiện tượng cover xuất hiện ngày càng nhiều Nhưng việc không xin phép của họ đã làm ảnh hưởng đến tác giả gốc của sản phẩm và khi sự việc nổ ra thì gây hậu quả đáng kể cho bản thân người cover kéo theo sự nghiệp của họ sẽ ảnh hưởng Bên cạnh đó vẫn có nhiều sản phẩm cover ra đời được chấp thuận bởi nhiều người là khi họ đã xin phép đầy

đủ Ở Việt Nam việc cover không còn là xa lạ nó khá là phổ biến nhiều sản phẩm ra đời rất hot không vướng bận gì cả nhưng nhiều phẩm ra đời thì bị vướng xâm phạm quyền tác giả Vì vậy cần cẩn trọng trong khi thực hiện một bài cover và đăng lên mạng xã hội

2.2 Hình thức parody

Ví dụ: MV Parody “Em gái mưa” của Huỳnh Lập được làm từ MV gốc “Em gái mưa” của ca sĩ Hương Tràm và người sáng tác là Mr.Siro

Cách xử lí khi và hậu quả của việc ra MV parody: MV Parody của Huỳnh Lập không vi phạm gì về việc xâm phạm quyền tác giả bởi tác giả hay chủ sở hữu của MV gốc không lên tiếng gì về việc mình đã bị Huỳnh Lập xâm phạm quyền tác giả cả MV parody của Huỳnh Lập khi ra mắt đến nay đã đạt hơn 30 triệu lượt xem trên youtube nhận được ủng hộ của khá nhiều người ủng hộ Và khi ra MV parody Huỳnh Lập đã xin phép tác giả để thực hiện và được sự đồng thuận từ họ Huỳnh Lập đã làm đầy đủ các bước để thể hiện sự tôn trọng của mình với tác giả của MV gốc và không gây ra hậu quả gì khi ra sản phẩm parody này

 Và thực tế cho thấy hình thức parody tại Việt Nam ra đời dưới nhiều loại hình thức: MV ca nhạc, hình ảnh poster,…Ở Việt Nam chưa có trường hợp nào là gây ra hậu quả đáng kể hoặc dính líu tới kiện tụng khi các sản phẩm parody lần lượt ra đời Có lẽ khi làm parody họ rất chú ý đến việc xin phép và làm mọi thủ tục theo đúng trình tự để được chấp thuận Khi sản phẩm parody ra đời khán giả hầu như ủng hộ cho cả sản phẩn gốc và

cả parody Tuy nhiên vẫn có nhiều trường hợp có quan điểm bất đồng và cho rằng sản phẩm parody đang ăn cắp chất xám của sản phẩm gốc dựa vào thành công của sản phẩm gốc để làm nổi sản phẩm của mình Dù vậy thì tại Việt Nam cho đến hiện tại thì vẫn chưa

có vụ việc nào gây tranh cãi quá gây gắt hoặc là xung đột của hai bên về parody

2.3 Hình thức review

Ví dụ: Trên trang Facebook ÔngB***Phim đăng tải video review phim Tiệc Trăng Máu do đạo diễn Nguyễn Quang Dũng thực hiện Dù có tiêu đề “Review”, phần lớn nội dung của các video là tóm tắt nội dung phim bằng lời nói, hình ảnh cắt từ phim (recap), không phải dùng quan điểm để đánh giá nội dung (review) Giọng thuyết minh trên kênh được tạo bằng phần mềm tự động

Cách xử lí và hậu quả của việc review: Cho đến hiện tại thì vẫn chưa cách xử lí nào với trường hợp này mặc dù video đã được đăng tải trên các nền tảng các mạng xã hội

và nội dung thì bị cắt khá nhiều dẫn đến ảnh hưởng đến việc tiếp thu của người xem sẽ bị hạn chế Dù bản review phim này đã gây ra khá nhiều tranh cãi khi được đăng lên nhưng phía tác giả cũng như chủ sở hữu của bộ phim này vẫn im lặng nên vụ việc này chưa được xử lí cụ thể Có thể người review đã làm đủ mọi thủ tục khi tham gia review bộ phim này và được tác giả đồng ý Tuy nhiên bài review nhận về khá nhiều ý kiến trái chiều từ người xem đa số là thái độ bức xúc khi nhiều cảnh trong phim bị cắt vô lí

 Thực tế ở Việt Nam các trang đăng tải về nội dung review khá là nhiều đa phần là những nội dung đã được rút gọn lại so với sản phẩm gốc Việc này dẫn đến hai luồng ý kiến một là đồng tình vì những review có thể giúp họ hiểu ngắn gọn về nội dung rút ngắn thời gian phải bỏ ra để theo dõi sản phẩm gốc Hai là không đồng tình vì cho rằng đây là việc làm vi phạm quyền tác giả rất nghiêm trọng khi làm như vậy thì nội dung sẽ được cắt ngắn gây khó hiểu và công sức của người làm ra tác phẩm gốc sẽ không được công nhận Và ý kiến nhiều người chọn nhất đó là không đồng tình vì theo suy nghĩ của họ mỗi người khi xem tác phẩm gốc sẽ có nhiều suy nghĩ khác nhau việc được người khác review lại nó mang khá nhiều cảm xúc cá nhân vào đấy sẽ ảnh hưởng người nghe còn lại,

họ không ủng hộ điều đấy Nhưng đến hiện tại ở Việt Nam việc review diễn ra khá nhiều nhưng chưa có trường hợp nài bị pháp luật xử lí vì chưa đủ cơ sở cấu thành nên vi phạm

và ở Việt Nam vẫn tiếp tục diễn ra tình trạng này

III Quy định của pháp luật Việt Nam về quyền tác giả, các hành vi vi phạm và cách

xử lý vi phạm

3.1 Các quyền tác giả

Theo khoản 1, Điều 739, Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 6, Luật Sở hữu trí tuệ

năm 2005 sửa đổi bổ sung năm 2009 và 2019:

 Đối tượng quyền tác giả bao gồm tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học;

đối tượng quyền liên quan đến quyền tác giả bao gồm cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa

 Quyền tác giả phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phân biệt nội dung, chất lượng, hình thức, phương tiện, ngôn ngữ, đã công bố hay chưa công bố, đã đăng ký hay chưa đăng ký

3.2 Các hành vi vi phạm quyền tác giả

Theo Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 sửa đổi bổ sung năm 2009 và 2019 quy định về các hành vi xâm phạm quyền tác giả bao gồm:

 Chiếm đoạt quyền tác giả đối với tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học

 Công bố, phân phối tác phẩm mà không được phép của tác giả

đồng tác giả đó

 Sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả

 Sao chép tác phẩm mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, trừ trường hợp quy định tại điểm a và điểm đ khoản 1 Điều 25 của Luật này

 Làm tác phẩm phái sinh mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả đối với tác phẩm được dùng để làm tác phẩm phái sinh, trừ trường hợp quy định tại điểm i khoản 1 Điều 25 của Luật này

không trả tiền nhuận bút, thù lao, quyền lợi vật chất khác theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 25 của Luật này

 Cho thuê tác phẩm mà không trả tiền nhuận bút, thù lao và quyền lợi vật chất khác cho tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả

 Nhân bản, sản xuất bản sao, phân phối, trưng bày hoặc truyền đạt tác phẩm đến công chúng qua mạng truyền thông và các phương tiện kỹ thuật số mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả

 Xuất bản tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả

 Cố ý hủy bỏ hoặc làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật do chủ sở hữu quyền tác giả thực hiện để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm của mình

 Cố ý xóa, thay đổi thông tin quản lý quyền dưới hình thức điện tử có trong tác phẩm

 Sản xuất, lắp ráp, biến đổi, phân phối, nhập khẩu, xuất khẩu, bán hoặc cho thuê thiết bị khi biết hoặc có cơ sở để biết thiết bị đó làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật

do chủ sở hữu quyền tác giả thực hiện để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm của mình

 Làm và bán tác phẩm mà chữ ký của tác giả bị giả mạo

của chủ sở hữu quyền tác giả

3.3 Cách xử lý khi xâm phạm

Nghị định 131/2013 NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan có quy định tại:

 Điều 11 Hành vi xâm phạm quyền công bố tác phẩm

1 Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi công bố tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả theo quy định

 Điều 12 Hành vi xâm phạm quyền làm tác phẩm phái sinh

1 Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi làm tác phẩm phái sinh mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả

 Điều 13 Hành vi xâm phạm quyền cho phép biểu diễn tác phẩm trước công chúng

1 Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi biểu diễn trực tiếp tác phẩm trước công chúng mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả theo quy định

2 Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi biểu diễn tác phẩm thông qua các chương trình ghi âm, ghi hình hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào

mà công chúng có thể tiếp cận được mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả theo quy định

IV Biện pháp khắc phục hiệu quả đối với hành vi vi phạm quyền tác giả

 Buộc sửa lại đúng tên tác giả, tên tác phẩm, tên người biểu diễn

đăng ký quyền liên quan

 Buộc dỡ bỏ bản sao tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng vi phạm dưới hình thức điện tử, trên môi trường mạng và kỹ thuật số

 Buộc hoàn trả cho chủ sở hữu quyền tác giả, chủ sở hữu quyền liên quan tiền nhuận bút, thù lao, quyền lợi vật chất thu được từ việc thực hiện hành vi vi phạm

 Buộc cải chính công khai trên phương tiện thông tin đại chúng thông tin sai lệch

 Buộc tái xuất tang vật vi phạm

 Buộc tiêu hủy tang vật vi phạm