đề tài quy định pháp luật về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là bảo vệ quyền tài sản mang tính sáng tạo của các cá nhân tập thể được hiểu trên hai phương diện: • Khách quan: bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là tập hợp c

B Þ GIÁO DþC VÀ ĐÀO T¾O TR¯ÞNG Đ¾I HàC PHENIKAA KHOA: CÔNG NGH à THÔNG TIN ú - -û

Đề Tài: Quy đßnh pháp lu¿t vß bảo vá quyßn sở hữu trí tuá

Giáo viên hướng dẫn : Lê Thị Giang Sinh viên th ực hiện : Nguyễn Chí Vũ MSSV : 21010579

L ớp : K15-CNTT1 Năm học : 2021-2022

Hà Nßi, tháng 10 năm 2021

M ÿc Lÿc

A.L ßi mở đầu

B.N ßi dung

• Khái niệm

• Đặc điểm

Nh ững hành vi xâm ph¿m quyßn sở hữu trí tuá Các bi án pháp bảo vá quyßn sở hữu trí tuá 1 Biện pháp tự bảo vệ

2 Biện pháp do cơ quan có thẩm quyền bảo vệ

3 Biện pháp dân sự

4 Biện pháp hình sự

5 Biện pháp quản lí việc xuất nhập khẩu

Các quy đßnh xử ph¿t vß hành vi xâm ph¿m 1 Hành vi bị xử phạt

2 Hình thức xử phạt

3 Biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử phạt

4 Cơ quan có thẩm quyền xử phạt

Th ực tr¿ng bảo vá quyßn sở hữu trí tuá t¿i Viát Nam

Liên h á thực tißn

C.K ết lu¿n

A Lßi Mở Đầu

Con người sinh ra để sống chứ không phải để tồn tại- <Con người sinh ra không phải tan biến như những hạt cát vô danh mà hãy ghi dấu trong cuộc đời này và trong trái tim người khác= (Xu Khôm Linxki) Mỗi công dân có một

dạng vân tay, một lối sống, một con đường do chính đôi tay ấy vẽ nên Và cũng như vậy, chúng ta đều có chất xám, đều có trí tuệ, đều có tư duy riêng của mình không thể trộn lẫn, chỉ khác nhau về mức độ mà thôi Trí tuệ- đó chính là tài sản

vô hình nhưng lại vô cùng giá trị đối với nhân loại Sở hữu trí tuệ hay còn được

gọi là tài sản trí tuệ, là những sản phẩm được phát minh, sáng tạo ra từ bộ óc

của con ngưởi Đó có thể là những tác phẩm văn học, những album ca nhạc,

những phát minh hóa học, vật lí Trong thời đại ngày nay, khi mà cuộc cách mạng khoa học đang phát triển như vũ bão, khi xu thế phát triển kinh tế và toàn cầu hóa ngày càng được đẩy mạnh thì yêu cầu, đòi hỏi đối với trí tuệ con người ngày càng tăng cao Đặc biệt đối với một đất nước đang đi lên hội nhập nhưn Việt Nam, trí tuệ con người rất được coi trọng Một đất nước mà trí tuệ con người vượt trội sẽ là một bước nhảy vụt rất lớn đối với sự phát triển mọi mặt

của quốc gia ấy Nhưng sẽ là vô nghĩa nếu trí tuệ của mỗi con người không được bảo vệ và sử dụng đúng mục đích Việc sở hữu trí tuệ mạnh sẽ có tác dụng

tốt trong việc phát triển công nghệ và kinh doanh lành mạnh, có vai trò tích cực trong công cuộc đổi mới và phát triển kinh tế Luật sở hữu trí tuệ được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 19 tháng 11 năm

2015 và có hiệu lực thi hành từ ngày mùng 1 tháng 7 năm 2016 Đây là bước

tiến dài trong việc bảo đảm thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam, đánh dấu

một cột mốc quan trong trong quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam Có thể nói, việc thông qua một đạo luật thống nhất về sở hữu trí tuệ, hệ thống bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ của Việt Nam đã đưa chúng ta được tiếp cận gần hơn với thế giới Vì vậy, thông qua bài tiểu luận môn Pháp luật đại cương chúng ta sẽ cùng bàn luận về những đặc điểm, biện pháp và những quy định của luật bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam

B N ßi Dung

Khái ni ám: quyền sở hữu trí tuệ là quyền đối với các sản phẩm có tính sáng

tạo trí tuệ, sử dụng và chuyển giao các đối tượng của quyền tác giả, quyền liên quan và quyền sở hữu, quyền đối với những sản phẩm có tính cá nhân Cũng như là các quan hệ dân sự khác, những tranh chấp đến việc xác lập quyền, sử dụng và chuyển giao các đối tượng thuộc quyền sở hữu trí tuệ cho việc bảo vệ đặc biệt trong quyền tài sản và quyền nhân thân

Việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là bảo vệ quyền tài sản mang tính sáng tạo của các cá nhân tập thể được hiểu trên hai phương diện:

• Khách quan: bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là tập hợp các quy định của pháp luật công nhận các chủ thể quyền sở hữu trí tuệ, được bảo vệ lợi ích hợp pháp và các biện pháp xử lí hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ mà pháp luật thừa nhận

• Ch ủ quan: bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là các biện pháp cụ thể được

áp dụng để xử lí hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, điều này được thực hiện tùy vào tính chất cũng như là mức độ vi phạm

Đặc điám quyßn sở hữu trí tuá:

Cho dù được hiểu theo nghĩa rộng hay nghĩa hẹp, theo phương diện khách quan hay chủ quan thì việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cũng có một vài đặc điểm sau đây:

• Đối tượng được bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là các chủ thể(cá nhân, tổ

chức) sở hữu trí tuệ Đó có thể là tác giả của một tác phẩm, là nhà sáng

lập của một chuỗi các cửa hàng, là chủ sở hữu quyền tác giả, chủ sở hữu quyền sở hữu của một doanh nghiệp và một số chủ thể tương tự theo quy định của pháp luật

• Cách thức bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là áp dụng các biện pháp khác nhau, có hiệu quả cao để xử lí hành vi xâm phạm dựa trên tính nghiêm

trọng cũng như mức độ xâm phạm

• Chủ thế có thể áp dụng biện pháp bảo hộ, có thể là chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc các cơ quan nhà nước khác Các hiệp ước và công ước trên

quốc tế và pháp luật Việt Nam về sở hữu trí tuệ đều cho phép chủ thể có quyền được tự bảo vệ hoặc yêu cầu một cơ quan tổ chức có thẩm quyền

bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình Theo quy định pháp luật nước ta,

các cơ quan: Tòa án, thanh tra, quản lí thị trường, hải quan, công an, ủy ban nhân dân các cấp (Điều 200 Luật sở hữu trí tuệ)

• Mục đích của bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là nhằm bảo vệ quyền, lợi ích

hợp pháp của các chủ thể đồng thời đẩy mạnh ngăn chặn, chấm dứt

những hành vi cố ý hoặc có biểu hiện xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

tu ệ

Xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong cuộc sống hiện nay được thực hiện

bằng nhiều hình thức, thủ đoạn tinh vi và phức tạp Đặc biệt là những trường

hợp phạm tội thông qua các nền tảng ảo(Internet) khiến việc xác định thủ phạm hành vi xâm phạm bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ gặp rất nhiều khó khăn

Các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ quy định tại điều 28, 25, 126,

127, 129 và 188 của Luật sở hữu trí tuệ Việt Nam quy định về căn cứ để xác định hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được ghi nhận cụ thể như sau:

1 Đối tượng được xem xét thuộc phạm vi các đối tượng được bảo hộ quyền

s ở hữu trí tuệ

2 Có yếu tố bị xâm phạm trong đối tượng bị xem xét

3 Người thực hiện hành vi bị xem xét không phải là chủ thể quyền sở hữu trí tu ệ và không phải là người được cơ quan cho thẩm quyền cho phép theo quy định của Luật sở hữu trí tuệ

4 Hành vi bị xem xét xảy ra tại Việt Nam 1

Cụ thể là:

1 Đối tượng bị xem xét thuộc phạm vi các đối tượng được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ là đối tượng bị nghi ngờ xem xét nhằm đưa ra

kết luận rằng người này có phải đối tượng vi phạm hay không

2 Yếu tố xâm phạm được quy định cụ thể từ điều 7 đến điều 14 trong nghị định 105/2006/NĐ-CP (trích)

3 Không phải chủ thể tức người vi phạm không đưa ra được nhưng

bằng chứng chứng minh mình là chủ thể và cũng không có bất kì

sự cho phép nào đến từ cơ quan có thẩm quyền theo quy định

4 Luật sở hữu trí tuệ là luật khá phức tạp, mỗi quốc gia sẽ có những quy định khác nhau vậy nên hành vi bị xem xét phải xảy ra ở Việt Nam, nếu không xảy ra trên lãnh thổ Việt Nam sẽ được coi là không phạm pháp

1 https://123docz.net/document/4771211-tieu-luan-luat-so-huu-tri-tue-phap-luat-viet-nam-ve-bao-ve-quyen-so-huu-tri-tue.htm?fbclid=IwAR0NHBIY8hM2-vr46hKX23569AeFtLR8Qd-AeNp-2I-VidvByXwVvFhINqE#_=_

Như vậy, việc xác định người thực hiện hành vi có phải là hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hay không sẽ dựa trên những căn cứ và 4 yếu tố trên.2

Quy định pháp luật về quyền sở hữu trí tuệ khá nhiều và rõ ràng nhằm để

bảo vệ và giúp chủ thể dễ dàng sử dụng khi bị xâm phạm

Các quy định trên bao gồm:

1 Bián pháp tự bảo vá:

Chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có quyền áp dụng các biện pháp quy định tại

Luật bảo vệ sở hữu trí tuệ để bảo vệ lợi ích của mình gồm:

• Áp dụng các biện pháp mang tính công nghệ nhằm ngăn chặn hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ xảy ra trên Internet

• Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lí hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo quy định của pháp luật nếu hành vi xâm phạm gây thiệt hại cho chủ thể cho người tiêu dùng và cho xã hội

• Chủ thể có quyền khởi kiện ra tòa án để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình

2 Bián pháp bảo vá do c¡ quan có thẩm quyßn thực hián, bao gồm:

Bi ện pháp hành chính: là biện pháp mà cơ quan có thẩm quyền xử lí hành

chính với các hành vi vi phạm hành chính như:

• Thực hiện hành vi phạm tội gây thiệt hại cho chủ thể, người tiêu dùng

và xã hội

• Không chấm dứt hành vi phạm tội mặc dù đã được chủ thể thông báo

và tố cáo bằng văn bản hành vi vi phạm đó

• Sản xuất, vận chuyển, buôn bán, xuất nhập khẩu hoặc giao cho người khác thực hiện hàng giả mạo

Tất cả các hành vi xâm phạm quyền sở hưu trí tuệ sẽ bị xử phạt theo nhiều hình thức tùy vào mức độ nghiệm trọng, tính chất hoặc một số hình thức sử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả

3. Biện pháp dân sự: cơ quan có thẩm quyền có thể xử lí hành vi vi

phạm bằng cách áp dụng một vài biện pháp dân sự sau:

• Yêu cầu chấm dứt hành vi phạm tội

• Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ dân sự

2 https://123docz.net/document/4771211-tieu-luan-luat-so-huu-tri-tue-phap-luat-viet-nam-ve-bao-ve-quyen-so-huu-tri-tue.htm?fbclid=IwAR0NHBIY8hM2-vr46hKX23569AeFtLR8Qd-AeNp-2I-VidvByXwVvFhINqE#_=_

• Yêu cầu bồi thường thiệt hại

• Yêu cầu tiêu hủy hoặc có thể đưa vào sử dụng nhưng không được làm ảnh hưởng đến khả năng khai thác quyền của chủ thể

4. Biện pháp hình sự: Việc thực hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu

trí tuệ có tính chất cấu thành tội phạm thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật về một trong các tội danh sau: tổ

chức sản xuất, buôn bán, vận chuyển hàng giả, lừa dối khách hàng, xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, vi phạm các quy định về xuất

bản, phát hành(sách, báo và các ấn phẩm tương tự)

5. Biện pháp quản lí việc xuất, nhập khẩu: là việc cơ quan có thẩm

quyền kiểm tra rà soát các hàng hóa bị nghi ngờ hoặc có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Tất cả các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cũng chính là hành vi xâm

phạm và bảo hộ quyền, quản lia hành chính về luật sở hữu tria tuệ và gây ảnh

hưởng đến quyền và lợi ích của chủ thể cũng như là xã hội đối với quyền sở hữu trí tuệ Vì vậy việc xử phạt nghiêm khắc các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí

tuệ là điều cần thiết Việc xử phạt hành vi xâm phạm tùy vào mức độ, tính chất nghiêm trọng của nó để có thể xử lí hành chính

3 https://danluat.thuvienphapluat.vn/cac-bien-phap-thuc-thi-quyen-so-huu-tri-tue-105310 aspx

hoặc hình sự Điều này quy định rất cụ thể về hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại Luật sở hữu trí tuệ năm 2005.4

1 Hành vi bị xử phạt

Tùy vào tính chất nguy hiểm đối với xã hội mà các hành vi sẽ bị xử lí theo

những hình thức phù hợp Đối với các trường hợp ít tác động đến xã hội, có tính nghiệm trọng thấp sẽ được ưu tiên áp dụng biện pháp xử phạt hành chính Luật

sở hữu trí tuệ sửa đổi bổ sung 2009 quy định các hành vi bị xử lí hành chính như sau:

• Xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ gây thiệt hại tổn thất cho chủ thể và cho

xã hội

• Sản xuất, vận chuyển, buôn bán, nhập khẩu hàng hóa giả mạo, tàng trự tem, nhãn hoặc vật phẩm khác mang nhãn hiệu hoặc giao cho người khác

thực hiện hành vi này

2 Hình thức xử phạt

Hình thức xử phạt được dựa trên mức độ của hành vi bao gồm hình thức xử phát chính, xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả được quy định tại Luật

sở hữu trí tuệ bổ sung năm 2009 cụ thể như sau5:

• Hình thức xử phạt chính: bao gồm phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền

• Hình thức xử phạt bổ sung: dựa trên tính chất, mức độ nghiệm trọng của hành vi, chủ thể có thể áp dụng hình thức xử phạt bổ sung như: tịch thu hàng hóa, vật liệu giả mạo, yêu cầu dừng hoạt động kinh doanh trong lĩnh

vực đã xảy ra vi phạm

• Biện pháp khắc phục hậu quả: buộc tiêu hủy hoặc đưa vào sử dụng không

nhằm mục đích thương mại đồng thời không làm ảnh hưởng tới việc khai thác quyền của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ Buộc đưa ra hoặc tái xuất

khỏi lãnh thổ Việt Nam đối với hàng hóa quá cảnh, giả mạo xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Mỗi một hình thức xử phạt đều mang tính răn đe nhất định, một số chi tiết mang tính giáo dục, đánh vào ý thức khiến tất cả mọi người hiểu và tôn trọng quyền

sở hữu trí tuệ do pháp luật đề ra Từ đó đảm bảo rằng quyền sở hữu trí tuệ

không bị xâm phạm gây ảnh hưởng xấu tới xã hội

3 Biện pháp ngăn chặn và bảo đảm sử phạt

4 https://luatminhkhue.vn/xu-ly-xam-pham-quyen-so-huu-tri-tue-bang-bien-phap- hanh-chinh-va-hinh-su .aspx

5

https://thuvienphapluat.vn/van-ban/so-huu-tri-tue/luat-so-huu-tri-tue-2009-sua-doi-36-2009-qh12-90634.aspx?v=d

Để đảm bảo rằng các hành vi vi phạm quyền thực hiện nghiêm túc các hình thức

xử phạt cũng như các quy định để hạn chế những tác động của hậu quả mà hành

vi vi phạm đã gây ra Căn cứ vào điều 215 của luật sở hữu trí tuệ năm 2005 quy định cụ thể như sau:

- Đối tượng có hành vi:

• Hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi ích của chủ thể Gây tác động xấu cho người tiêu dùng và xã

hội

• Tổ chức, cá nhân vi phạm có biểu hiện trốn thoát hay tang vật có nguy cơ

biến mất

- Biện pháp ngăn chặn và xử phạt:

• Tạm giữ người, kháng người

• Tạm giữ tang vật, đồ vật phương tiện vi phạm, khám nơi ở, nơi cất giữu hàng hóa hoặc phương tiện vận tải

• Thực hiện các biện pháp vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật

về xử phạt hành chính

4 Thẩm quyền xử phạt theo quy định

Theo điều 200 Luật sở hữu trí tuệ năm 2005 quy định rằng các cơ quan có thẩm quyền đc phép áp dụng các biện pháp xử phạt hành chính khi phát hiện hành vi phạm tội Việc áp dụng các biện pháp hành chính thuộc thẩm quyền của các cơ quan thanh tra, lực lượng quản lí thị trường, ủy ban nhân dân các cấp Tất cả các

cơ quan này được quyền áp ụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính và

bảo đảm việc xử phạt theo quy định của pháp luật

Dù đã có những bước đi cụ thể nhưng việc tổ chức thực hiện và giải quyết tranh

chấp về quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam trên thực tế nhiều năm qua vẫn còn quá nhiều thiếu sót, đó là minh chứng cho việc áp dụng chưa thành công Luật

sở hữu trí tuệ tại Việt Nam

Thực trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam hiện nay đang ở mức báo động Trên thực tế, bản quyền có sự thể hiện khá phong phú nên các hành vi

vi phạm cũng khá đa dạng Có thể đưa ra một số ví dụ minh họa cho những hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ như: một bài báo sao chép lại bài báo khác, nhà xuất bản in, tái bản sách mà chưa có sự đồng ý của tác giả, ca sĩ biểu

diễn, ghi âm, thu hình bài hát mà chưa có sự sáng tác của nhạc sĩ sáng tác, bộ phim bị thu trộm hoặc ghi hình trên đĩa để bán, Hơn nữa, nền khinh tế Việt

Nam phát triển, công nghiệp phát triển kéo theo tình trạng hàng giả, hàng lậu

<góp phần tích cực= cho ngành kinh tế ngầm(nền kinh tế chưa quan sát) có giá

trị hàng chục tỉ đô, làm cho nhà nước thất thu thuế còn người tiêu dùng thì gánh

chịu nhiều rủi ro khác nhau trong đó các mặt hàng giả xuất hiện ở mọi lĩnh vực

từ dệt may, mĩ phẩm, dược phẩm, thực phẩm và phần mềm Đối tượng xâm

phạm ngày càng tinh vi vì chúng dử dụng công nghệ làm giả, làm vô hiệu hóa

khả năng phát triển trong đó chủ yếu tập trung vào giả các thương hiệu lớn Xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đang gia tăng nhanh và phổ biến trên mỗi

trường Internet, tập trung vào các web lậu phát tán, phân phối sản phẩm có quyền tác giả, hoặc quyền liên quan không được phép, bẻ khóa, phát lậu,

livestream, Ngày nay, việc mua bán trao đổi hàng hóa qua các trang mạng điện tử được phổ biến rộng rãi Chính vì vậy, những sản phẩm giả mạo, kém chất lượng thường gặp phải là điều không thể tránh khỏi Hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng lan rộng trên mọi lĩnh vực nhưng ngày càng <ăn khách= Hàng năm có hàng loạt những sản phẩm, content <na ná= nhau mà không rõ nguồn gốc hoặc có dấu hiệu đạo nhái đã bị các cơ quan chức năng xử

phạt

Rõ ràng trí tuệ con người đã được khai thác, nhưng vấn đề ở chố nó không được khai thác đúng lúc, đúng chỗ cần để phát triển mạnh Đây được coi là sự lạm

dụng trí tuệ, <chảy máu chất xám=, một điều rất đáng lo ngại, kéo sự phát triển

của đất nước trì trệ và chậm lại Xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ làm ảnh hưởng đến mọi mặt của đời sống xã hội, ảnh hưởng cả về tinh thần và vật chất của con người Điều đó khiến con người luôn sống trong lo sợ, sống trong tâm thế đề phòng, sợ sệt Hơn nữa, đối với một đất nước đang phát triền như Việt Nam nó càng vô nghĩa và đem lại ảnh hưởng lớn, khó lường trước được Trong thời đại 4.0 hiện nay, nền kinh tế tri thức đang được nâng cao thì quyền sở hữu trí tuệ càng được coi trọng và có ảnh hưởng lớn đến xã hội đặc biệt là giới trẻ Nếu

thực trạng này vẫn còn tiếp tục trong tương lai, bằng những thủ đoạn tinh vi và hiện đại hơn thì đó quả thực trở thành một quả bom nổ chậm, đe dọa mọi mặt đời sống xã hội của dất nước

Tại Việt Nam tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ diễn ra một cách cực kì

phổ biến Rất nhiều trường hợp vi phạm nhưng chưa được xử lí một cách triệt

để, thời gian xử lí kéo dài gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của chủ thể, ý

thức và nhận thức của người dân về Luật sở hữu trí tuệ thấp dẫn đến việc sử

dụng ngang nhiên mà không có sự cho phép của chủ thể Chúng ta có thể liệt kê

một số vụ án xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ dưới đây: