LÝ LUẬN CHUNG VỀ GIA ĐÌNH VÀ LIÊN HỆ VỚI GIA ĐÌNH việt nam hiện nay

Từ đó vÁn dÿng nhÿng quy luÁt duy vÁt biãn chăng về gia đình vào thāc tián vấn đề gia đình trong thåi kÿ quá đá lên xã hái chā ngh*a.. Đồng thåi, cung cấp nhÿng vấn đề mà gia đình Viãt N

BÀI T ÀP LâN:

LÝ LUẬN CHUNG VỀ GIA ĐÌNH VÀ LIÊN HỆ VỚI GIA ĐÌNH

VIỆT NAM HIỆN NAY

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

Giáo viên h°ãng d¿n : TS Lê Ngọc Thông

Họ và tên sinh viên : Lê Thá Viãt Hà

Mã sinh viên : 11211885Lãp : Quản trá Marketing CLC 63A

Hà N ội, ngày 07 tháng 05 năm 2022

M ỤC LỤC

2 Mÿc tiêu nghiên cău _ 3

3 Đối t°ợng và phạm vi nghiên cău _ 3

4 C¢ sç lý luÁn _ 3

5 Bố cÿc bài tißu luÁn 3

1.1 Khái niãm về gia đình 4 1.2 Vá trí cāa gia đình trong xã hái _ 5 1.3 Các chăc nng c¢ bản cāa gia đình 6

II C¡ Sæ XÂY DĀNG GIA ĐÌNH TRONG THäI Kþ QUÁ Đà LÊN CHĀ NGH)A

XÃ HàI 7 2.1 C¢ sç kinh tế - xã hái _ 7 2.2 C¢ sç chính trá - xã hái 7 2.3 C¢ sç vn hóa _ 8 2.4 Chế đá hôn nhân tiến bá _ 8

I GIA ĐÌNH VIâT NAM TRONG THäI Kþ QUÁ Đà LÊN CHĀ NGH)A XÃ HàI HIâN NAY 9 1.1 Thāc trạng cāa gia đình viãt nam trong thåi kÿ quá đá lên chā ngh*a xã hái hiãn nay _ 9 1.2 Nguyên nhân 15 1.3 Nhÿng biãn pháp, ph°¢ng h°ãng c¢ bản xây dāng và pháp trißn gia đình Viãt Nam trong thåi kÿ quá đá lên chā ngh*a xã hái hiãn nay 16

II LIÊN Hâ THĀC TIàN _ 17 2.1 Liên hã gia đình cāa sinh viên _ 17 2.2 Liên hã bản thân sinh viên 21

LỜI MỞ ĐẦU

Ngày Gia đình Viãt Nam – 28/6 hàng nm ra đåi nh° mát sā khẳng đánh hùng hồn vì tầm quan trọng và ý ngh*a to lãn cāa gia đình Chā tách Hồ Chí Minh từng khẳng đánh: <Hạt nhân cāa xã hái là gia đình Chính vì muốn xây dāng chā ngh*a xã hái mà phải chú ý hạt nhân cho tốt= Xuyên suốt chiều dài lách sử, gia đình tồn tại d°ãi nhiều hình thăc nh°ng vai trò cāa

nó ch°a bao giå bá xem nhẹ Trong quan đißm cāa chā ngh*a Mác – Lênin đã khẳng đánh sā

biến đổi tất yếu cāa gia đình khi tán thành vãi quan đißm cāa Móoc – gan: <Gia đình là yếu tố nng đáng, nó không bao giå đăng nguyên mát chß, mà chuyßn từ hình thăc thấp lên mát hình thăc cao, nh° xã hái phát trißn từ mát giai đoạn thấp lên mát giai đoạn cao= Vãi chā đề <Gia đình – các nguồn lāc và thế giãi đang đổi thay= đ°ợc đề cÁp trong nm quốc tế gia đình 1994 (IYE) đã khẳng đánh viãc xây dāng và cāng cố các vấn đề trong gia đình là mát nhân tố quan trọng trong quá trình phát trißn đất n°ãc

Trong bối cảnh đất n°ãc ta đang trong thåi kÿ quá đá đi lên Chā ngh*a xã hái, cùng vãi quá trình công nghiãp hóa – hiãn đại hóa, hái nhÁp quốc tế, nhÿng vấn đề trong gia đình có sā biến đổi sâu sắc kéo theo nhÿng ảnh h°çng đáng kß đến sā phát trißn cāa đất n°ãc Ví nh° các

đang trç thành nhÿng vấn đề nhăc nhối cho toàn xã hái Đảng và Nhà n°ãc ta khẳng đánh:

<Gia đình là tế bào cāa xã hái, có vai trò rất quan trọng trong sā nghiãp xây dāng chế đá mãi,

nền kinh tế mãi, con ng°åi mãi= trong Đại hái Đảng lần thă VI đã cho thấy Đảng và Nhà n°ãc

ta nhìn nhÁn gia đình nh° mát nhân tố quan trọng cấu thành nên xã hái, đóng vai trò quyết đánh đến sā thành công cāa công cuác đổi mãi toàn diãn đất n°ãc

Đặc biãt, trong thåi buổi dách bãnh COVID-19 nh° hiãn nay, tầm quan trọng cāa gia đình đ°ợc đề cao h¢n hẳn khi đóng mát vai trò quan trọng, quyết đánh đến công cuác phòng, chống dách bãnh COVID-19 cũng nh° cāng cố và ổn đánh vÿng chắc nền kinh tế đất n°ãc Xuất pháp từ nhÿng quan đißm nói trên, em lāa chọn đề tài <Lý luÁn chung về gia đình và liên

hã vãi gia đình Viãt Nam hiãn nay= vãi mÿc tiêu cung cấp cái nhìn tổng quan nhất về gia đình

và phân tích sâu nhÿng hiãn trạng mà gia đình Viãt Nam đang gặp phải

2 M ục tiêu nghiên cứu

Nghiên cău, khai thác nhÿng quan đißm cāa chā ngh*a Mác – Lênin về gia đình Từ đó vÁn dÿng nhÿng quy luÁt duy vÁt biãn chăng về gia đình vào thāc tián vấn đề gia đình trong thåi kÿ quá đá lên xã hái chā ngh*a Đồng thåi, cung cấp nhÿng vấn đề mà gia đình Viãt Nam trong thåi kÿ quá đá lên xã hái chā ngh*a đang gặp phải, từ đó đề xuất nhÿng ph°¢ng h°ãng giải quyết nhÿng vấn đề đó, tạo điều kiãn cho công cuác xây dāng gia đình và xã hái đ°ợc cải thiãn và phát trißn

Vấn đề liên hã thāc tế đ°ợc nhấn mạnh trong quá trình nguyên cău vấn đề gia đình thåi

kÿ quá đá lên xã hái chā ngh*a Qua đó, đ°a đến nhÿng góc nhìn thiết thāc nhất về vấn đề bài tißu luÁn đang bàn về

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Bàn về vấn đề gia đình, cÿ thß là gia đình Viãt Nam trong thåi kÿ quá đá lên xã hái chā ngh*a đ°ợc chú trọng nghiên cău mát cách k* càng bằng cung cấp nhÿng báo cáo, dÿ liãu chính sách nhằm bổ sung cho nhÿng quan đißm nghiên cău đ°ợc từ thāc tián gia đình Viãt Nam trong thåi kÿ quá đá lên xã hái chā ngh*a

4 Cơ sở lý luận

Dāa trên quan đißm cāa chā ngh*a Mác – Lênin về gia đình, kết hợp vãi t° t°çng Hồ Chí Minh về vấn đề xây dāng và cāng cố gia đình trong thåi kÿ quá đá lên xã hái chā ngh*a, từ đó đ°a ra nhÿng quan đißm thiết thāc nhất về băc tranh toàn cảnh gia đình Viãt Nam trong thåi

kÿ quá đá lên xã hái chā ngh*a

Bên cạnh phần mç đầu, kết luÁn và danh mÿc tham khảo, phần nái dung đóng vai trò nhất trong bài tißu luÁn khi cung cấp đầy đā nhÿng lý luÁn về gia đình, thāc trạng cāa gia đình Viãt Nam hiãn nay, nguyên nhân d¿n đến nhÿng thāc trạng nói trên, từ đó đề xuất giải pháp

và rút ra bài học cho bản thân mình

NỘI DUNG

Bàn về vấn đề gia đình, C Mác và ngghen cho rằng: <Quan hã thă ba tham dā ngày từ đầu vào quá trình phát trißn lách sử: hàng ngày tái tạo ra đåi sống cāa bản thân mình, con ng°åi bắt đầu tạo ra nhÿng ng°åi khác, sinh sôi, nảy nç - đó là quan hã giÿa chồng và vợ, cha mẹ

vãi con cái, đó là gia đình= C.Mác và ngghen, Toàn tập, Nxb CTQG, H.1995, tÁp 3, tr41 Gia đình là một hình thức cộng đồng xã hội đặc biệt được hình thành, duy trì và củng cố chủ yếu dựa trên cơ sở hôn nhân, quan hệ huyết thống và quan hệ nuôi dưỡng, cùng với những quy định về quyền và nghĩa vụ các thành viên trong gia đình

Cn că vào quy mô, gia đình đ°ợc chia thành hai loại: gia đình hạt nhân và gia đình mç ráng Gia đình mç ráng (hay gia đình ba thế hã hay gia đình truyền thống hoặc gia đình lãn)

là mát nhóm ng°åi có quan hã huyết thống từ ba thế hã trç lên cùng chung sống vãi nhau Gia đình hạt nhân (hay còn gọi là gia đình tißu học hoặc gia đình vợ chồng) là gia đình bao gồm hai thế hã cùng chung sống vãi nhau d°ãi mát mái nhà và th°ång tÁp trung vào mát cặp vợ

chồng và con cái cāa họ

Trong viãc xây dāng gia đình, mối quan hã hôn nhân và quan hã huyết thống là hai mối quan hã c¢ bản hình thành lên gia đình

Quan hã hôn nhân là mối quan hã giÿa vợ và chồng, là c¢ sç, là nền tảng hình thành nên các mối quan hã trong gia đình, là c¢ sç pháp lý cho sā tồn tại cāa mßi gia đình Mối quan hã này có sā thay đổi qua các giai đoạn lách sử khác nhau do tác đáng cāa điều kiãn kinh tế - xã

chế đá quần hôn sÿp đổ thay thế hôn nhân mát vợ - mát chồng nh°ng nghiêng về phía ng°åi phÿ nÿ Trong chā ngh*a xã hái, chế đá hôn nhân mát vợ - mát chồng đã có sā thay đổi, đảm bảo bình đẳng cho hai phía C¢ sç cāa hôn nhân là tình yêu nam - nÿ

Quan hã huyết thống là mối quan hã giÿa nhÿng ng°åi có cùng dòng máu, nảy sinh trên c¢ sç mối quan hã hôn nhân Đây là mối quan hã tā nhiên, là yếu tố gắn kết mạnh mẽ nhất các thành viên trong gia đình Đồng thåi, quan hã huyết thống cũng cháu chi phối cāa điều kiãn lách sử Huyết thống m¿u hã trong chế đá cáng sản nguyên thāy mang ngh*a con cái đăng về

mẹ do chế đá quần hôn Ng°ợc lại, trong xã hái phong kiến, gia đình phÿ quyền gia tng do

sā xuất hiãn cāa chế đá t° hÿu

Quan hã nuôi d°ỡng là quan hã giÿa ông bà, cha mẹ vãi con, cháu và ng°ợc lại Đồng thåi đó có thß là mối quan hã giÿa cha mẹ nuôi (ng°åi đỡ đầu) vãi con nuôi (đ°ợc công nhÁn bằng thā tÿc pháp lý) Quan hã nuôi d°ỡng bắt nguồn từ sā quan tâm sn sóc nhau không chß trong gia đình đ¢n thuần mà còn giÿa ng°åi vãi ng°åi Đây là ngh*a vÿ, trách nhiãm cāa gia đình và các thành viên trong gia đình

Các thành viên trong gia đình có chung nhÿng giá trá về vÁt chất và tinh thần; có quyền lợi, ngh*a vÿ và trách nhiãm về tài sản, về ng°åi thân và cùng h°ãng tãi mÿc tiêu cao nhất là phát trißn kinh tế, nuôi d°ỡng các thành viên và xây dāng gia đình bền chặt

Gia đình là tế bào của xã hội, là thiết chế căn bản của xã hội Xã hái bao gồm rất nhiều

tế bào và mßi mát gia đình đ°ợc coi là tế bào cāa xã hái Xã hái muốn tốt thì tế bào phải tốt nh° Chā tách Hồ Chí Minh từng khẳng đánh: <Quan tâm đến gia đình là đúng và nhiều gia đình cáng lại mãi thành xã hái, xã hái tốt thì gia đình càng tốt Gia đình tốt thì xã hái mãi tốt Hạt nhân cāa xã hái là gia đình=

Trình độ phát triển kinh tế - xã hội quyết định sự phát triển của gia đình Sā phát trißn

cāa các ph°¢ng thăc sản xuất, kéo theo sā biến đổi trong kinh tế - xã hái đã gây ra sā thay đổi trong gia đình về mặt hình thăc, quy mô, kết cấu và tính chất Cÿ thß, trong chế đá công xã nguyên thāy, chế đá chiếm hÿu t° nhân ch°a tồn tại, hình thăc gia đình là quần hôn Đến xã hái phong kiến, chế đá chiếm hÿu t° nhân ra đåi và bắt đầu bành tr°ãng, xã hái xuất hiãn gia đình mát vợ - mát chồng bất bình đẳng Ngày nay, gia đình mát vợ - mát chồng ngày càng bình đẳng h¢n đi liền vãi sā phát trißn kinh tế - xã hái

Gia đình là cầu nối giữa cá nhân và xã hội Bất kÿ xã hái nào cũng bao gồm các cá nhân

Đồng thåi các cá nhân tạo nên gia đình Xét về góc đá xã hái, cá nhân là đầu tiên, tiếp đến là gia đình và cuối cùng là xã hái Mßi cá nhân mà muốn kết nối xã hái thì phải đi qua cầu nối gia đình Thông qua gia đình, cá nhân đ°ợc hòa nhÁp, chung sống và phát trißn trong xã hái, ng°ợc lại, nhå gia đình, xã hái tiếp cÁn đ°ợc cá nhân

Gia đình là tổ ấm, mang lại các giá trị hạnh phúc, sự hài hòa trong đời sống của mỗi cá nhân Gia đình trç thành tổ ấm khi nó mang lại các giá trá hạnh phúc, sā hài hòa trong đåi sống

tâm lý, tinh thần cũng nh° đåi sống vÁt chất Gia đình đóng vai trò quan trọng trong sā hình thành và phát trißn nhân cách cāa con ng°åi Gia đình là tổ ấm thì cá nhân mãi tốt đẹp đ°ợc

1.3 Các chức năng cơ bản của gia đình

Chức năng tái sản xuất ra con người Đây là chăc nng đặc thù nhất cāa gia đình vãi

mÿc tiêu duy trì nòi giống; đáp ăng nhu cầu tâm, sinh lý tā nhiên cāa con ng°åi; tạo các thế

hã mãi cho xã hái, qua đó làm vÿng chắc sā tr°ång tồn cāa xã hái loài ng°åi Chăc nng đóng vai trò quan trọng bçi nó không chß dừng lại ç chăc nng gia đình mà còn liên quan đến xã hái, đặc biãt là vấn đề dân số

Chức năng nuôi dưỡng và giáo dục của gia đình Gia đình đóng vai trò rất quan trọng

trong viãc nuôi d°ỡng và giáo dÿc thß chất l¿n tinh thần cāa con ng°åi ngay từ khi sinh ra Gia đình là môi tr°ång giáo dÿc s¢ khai và gắn liền vãi cuác sống con ng°åi Gia đình có nền giáo dÿc tốt thì con ng°åi mãi có ích cho xã hái sau này, từ đó tạo ra nguồn lāc chất l°ợng cao cho

sā phát trißn cāa đất n°ãc VÁy nên, thāc hiãn tốt chăc nng là trách nhiãm và ngh*a vÿ cāa gia đình đối vãi toàn xã hái

Chức năng kinh tế và tổ chức đời sống gia đình Mát gia đình c¢ bản gồm có hai hoạt

đáng kinh tế chính là sản xuất kinh doanh và tiêu dùng nhằm đảm bảo đåi sống vÁt chất và tinh thần ổn đánh cho các thành viên trong gia đình, từ đó góp phần thúc đẩy kinh tế đất n°ãc phát trißn

Chức năng thỏa mãn các nhu cầu tâm – sinh lý, tình cảm của gia đình Nhà là n¢i đß trç

về, là n¢i luôn chào đón ta Có thß nói, gia đình là chß dāa tinh thần vÿng chắc cho con ng°åi, đồng thåi cũng cung cấp l°ợng vÁt chất nhất đánh cho sā tr°çng thành cāa con ng°åi Chß khi

ç cùng vãi các thành viên trong gia đình, ta mãi có đā sā thoải mái đß chia sẻ, tâm sā, yêu cầu nhÿng nhu cầu về tình cảm, tâm – sinh lý cāa mßi ng°åi

Nh° vÁy, gia đình đóng vai trò vô cùng quan trọng không chß đối vãi riêng cá nhân mßi con ng°åi mà còn là nhân tố không thß thiếu trong viãc xây dāng và phát trißn mát xã hái vÿng mạnh

II CƠ SỞ XÂY DỰNG GIA ĐÌNH TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

Trong các giai đoạn lách sử, lāc l°ợng sản xuất luôn có sā thay đổi gắn liền vãi sā xuất hiãn cāa các quan hã sản xuất mãi Trong thåi kÿ quá đá lên chā ngh*a xã hái, chế đá sç hÿu t° nhân về t° liãu sản xuất bá xóa bỏ, thay thế bçi chế đá sç hÿu xã hái chā ngh*a đối vãi t° liãu sản xuất Nh° vÁy, c¢ sç kinh tế đã có sā thay đổi, d¿n đến sā bất bình đẳng trong gia đình cũng nh° trong xã hái dần bá tan biến Bàn về vấn đề này, V.I.Lênin từng khẳng đánh: <B°ãc

Chính nh° thế và chß có nh° thế mãi mç đ°ợc con đ°ång giải phóng hoàn toàn và thÁt sā cho phÿ nÿ, mãi thā tiêu đ°ợc <chế đá nô lã gia đình= nhå có viãc thay thế nền kinh tế gia đình cá

thß bằng nền kinh tế xã hái hóa quy mô lãn= Hiãn nay, ng°åi phÿ nÿ tham gia trong các hoạt đáng trong cả gia đình và xã hái, có tiếng nói trong gia đình và xã hái, họ đóng góp cho sā phát trißn cāa đất n°ãc Chế đá xã hái chā ngh*a xóa bỏ gốc rá gây ra sā bất bình đẳng giãi,

tạo c¢ sç biến lao đáng t° nhân trong gia đình thành lao đáng xã hái trāc tiếp, là c¢ sç cho nhÿng cuác hôn nhân bắt nguồn từ tình yêu

2.2 Cơ sở chính trị - xã hội

Trong thåi kÿ quá đá lên chā ngh*a xã hái, viãc ra đåi nhà n°ãc xã hái chā ngh*a đã cāng

cố vÿng chắc c¢ sç chính trá trong quá trình xây dāng gia đình Giai cấp công nhân và nhân dân lao đáng đ°ợc giải phóng, thoát khỏi kiếp nô lã, đồng thåi gạt bỏ nhÿng gánh nặng, thā tÿc lạc hÁu đè lên ng°åi phÿ nÿ, từ đó tạo tiền đề cho viãc bảo vã hạnh phúc cāa gia đình Sā

ra đåi cāa hã thống pháp luÁt, trong đó có LuÁt Hôn nhân và Gia đình kết hợp vãi hã thống chính sách xã hái đã thß hã rõ nét vai trò cāa nhà n°ãc xã hái chā ngh*a vãi mÿc tiêu đảm bảo

quyền lợi cāa công dân cũng nh° các thành viên trong gia đình Viãc tích cāc hoàn thiãn hã thống chính sách, pháp luÁt thúc đẩy quá trình xây dāng gia đình đ°ợc ổn đánh

Bên cạnh nhÿng sā biến đổi trong kinh tế, vn hóa, xã hái, thì đåi sống vn hóa, tinh thần cũng không kém phần thay đổi tích cāc trên c¢ sç t° t°çng chính trá cāa giai cấp công nhân Trình đá dân trí đ°ợc nâng cao nhå sā phát trißn cāa giáo dÿc và nhÿng thay đổi to lãn trong nền khoa học và công nghã cāa xã hái Từ đó, chất l°ợng gia đình đ°ợc nâng cao nhå

nhÿng nhÿng kiến thăc tiến bá đ°ợc tiếp thu bçi nhÿng thành viên trong gia đình

Hôn nhân tự nguyện

dāng mát cuác hôn nhân hạnh phúc, bçi nó không có sā ép buác cāa cha mẹ mà quyền tā do cāa nam nÿ trong viãc lāa chọn bạn đåi cāa mình Điều này đã đ°ợc Ph ngghen khẳng đánh:

<…nếu ngh*a vÿ cāa vợ và chồng là phải th°¢ng yêu nhau thì ngh*a vÿ cāa nhÿng kẻ yêu nhau

há chẳng phải là kết hôn vãi nhau và không đ°ợc kết hôn vãi ng°åi khác= Đồng thåi, hôn nhân tiến bá là bao gồm quyền ly hôn, tuy nhiên viãc ly hôn sẽ đß lại nhÿng hÁu quả nhất đánh,

đặc biãt là con cái

Bản chất cāa hôn nhân tiến bá xuất pháp từ tình yêu mát nam mát nÿ, không kẻ thă ba

ngh*a chß xuất hiãn khi chế đá t° hÿu t° nhân về t° liãu sản xuất bá xóa bỏ Thāc hiãn chế đá hôn nhân mát vợ mát chồng không chß tạo điều kiãn bảo đảm hạnh phúc gia đình mà còn là sā

chồng <Chế đá mát vợ mát chồng sinh ra từ sā tÁp trung nhiều cāa cải vào tay mát ng°åi, vào tay ng°åi đàn ông, và từ nguyãn vọng chuyßn cāa cải lại cho con cái cāa ng°åi đàn ông ấy, chă không phải cāa ng°åi nào khác Vì thế, cần phải có chế đá mát vợ mát chồng về phía ng°åi vợ, chă không phải về phía ng°åi chồng=

Hôn nhân được đảm bảo về pháp lý

Quan hã hôn nhân không chß dừng lại ç vấn đề riêng t° cāa mßi gia đình mà ráng ra là quan hã xã hái Tình yêu nam nÿ muốn đ°ợc xã hái công nhÁn, muốn có sā tā do, bình đẳng trong hôn nhân thì phải đi qua các thā tÿc pháp lý trong hôn nhân Đồng thåi, thā tÿc pháp lý

về hôn nhân còn đảm bảo quyền tā do ly hôn chính đáng, ngn chặn hành vi lạm dÿng quyền

cá nhân trong quan hã hôn nhân

I GIA ĐÌNH VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ

1.1 Thực trạng của gia đình việt nam trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

1.1.1 S ự biến đổi của gia đình việt nam trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội hiện nay

S ự biến đổi về quy mô hộ gia đình

Sā phát trißn kinh tế - xã hái kéo theo sā biến đổi trong quy mô và kết cấu cāa gia đình Viãt Nam Trong xã hái x°a, gia đình truyền thống chiếm đa số, ng°åi đàn ông tr°çng trong gia đình nắm mọi quyền lāc Tuy nhiên, ngày nay, khi xã hái có sā biến chuyßn, từ xã hái nông nghiãp cổ truyền sang xã hái công nghiãp hiãn đại, gia đình hạt nhân dần thay thế cho kißu gia đình cũ Gia đình hạt nhân đang trç nên phổ biến Theo thống kê cāa Tổng cÿc Thống

(chung), 3,78 ng°åi/há (đô thá) và 3,84 ng°åi/há (nông thôn) và giảm xuống trung bình 3,6 ng°åi/há, cÿ thß, đô thá đạt 3,4 ng°åi/há và nông thôn đạt 3,6 ng°åi/há Nh° vÁy, hiãn nay, gia đình hạt nhân đang đ°ợc °u chuáng h¢n và có xu h°ãng tng mạnh, đặc biãt là ç các khu vāc đô thá

Quy mô gia đình hiãn nay có xu h°ãng thu nhỏ về số l°ợng thành viên trong mát gia đình Theo nguyên cău cāa Tổng cÿc Thống kê, h¢n 24 triãu há gia đình trên cả n°ãc, nhÿng

há gia đình có quy mô nhỏ từ 2 đến 4 ng°åi chiếm gần 65% trong khi đó nhÿng há gia đình

có trên 7 ng°åi chiếm thißu số Ngoài ra, xu h°ãng số há đác thân dù chiếm tß lã nhỏ, đạt 8% nh°ng đang có sā gia tng nhanh chóng trong 5 nm gần đây

S ự biến đổi về chức năng tái sản xuất con người

Trong xã hái x°a, cháu ảnh h°çng cāa phong tÿc, tÁp quán và nhu cầu sản xuất nông nghiãp, nhu cầu về con cái mang tính lạc hÁu, bảo thā Vãi mÿc tiêu, phải có con, càng đông con càng giàu và đặc biãt phải có con trai nối dõi Viãc này thß hiãn sā nghiêm trọng cāa thāc trạng trọng nam khinh nÿ trong xã hái x°a Tuy nhiên, cuối thế kß XX, nhÁn thăc đ°ợc hã lÿy

cāa truyền thống lạc hÁu này, Nhà n°ãc đã đề ra nhÿng chính sách về sinh đẻ, thāc hiãn hóa gia đình đß đạt mÿc tiêu hạn chế sinh đẻ Ban đầu, Nhà n°ãc khuyến khích các cặp vợ chồng chß nên sinh từ 1 đến 2 con vãi chính sách <th°çng= – <phạt= Gia đình có hai con đ°ợc cấp đất dāng nhà, đối vãi gia đình trên hai con phải đóng góp kinh phí bảo trợ xã hái Kết quả số con trung bình trên mát ng°åi phÿ nÿ giảm từ 5,25 con/phÿ nÿ trong nm 1975 xuống còn 3,8 con/phÿ nÿ vào nm 1990 Đến nm 2011, đây là giai đoạn già hóa dân số, tổng tỷ suất sinh đạt 1,99 con/phÿ nÿ, lo ngại măc sinh có thß giảm xuống quá thấp, Nhà n°ãc đã quyết đánh nãi lỏng quy đánh sinh 2 con Giai đoạn 2012 – 2019 ghi nhÁn tổng tỷ suất sinh dao đáng từ 2,04 đến 2,10 con/phÿ nÿ, d°ãi măc sinh thay thế, trong đó khu vāc thành phố Hồ Chí Minh

Vãi thông điãp mßi cặp vợ chồng nên sinh đā hai con, cùng vãi tàn d° cāa chế đá xã hái

cũ, các gia đình có xu h°ãng lāa chọn sinh con trai, d¿n đến tình trạng mất cân bằng giãi tính

Cÿ thß, tỷ số giãi tính khi sinh nm 2019 đạt 111,5 bé trai/100 bé gái, đã có xu h°ãng giảm so vãi nm 2018 (114,8 bé trai/100 bé gái) nh°ng v¿n ç măc cao

S ự biến đổi về chức năng kinh tế và tổ chức tiêu dùng

Trong bối cảnh hái nhÁp kinh tế, kinh tế gia đình đóng vai trò quan trọng trong nền kinh

tế quốc dân Nền kinh tế gia đình đang có sā biến đổi mang tính b°ãc ngoặt bao gồm, từ kinh

tế tā cấp tā túc trong gia đình sang kinh tế hàng hóa, sản xuất đáp ăng nhu cầu cāa xã hái; từ kinh tế sản xuất hàng hóa phÿc vÿ cho thá tr°ång quốc gia sang mç ráng nhu cầu đáp ăng cho thá tr°ång quốc tế Cÿ thß, số l°ợng há gia đình kinh doanh cá nhân tại khu vāc nông thôn có

xu h°ãng tng mạnh, giai đoạn 2001 – 2005 tốc đá tng đạt 11,5% so vãi 5,38% trong giai

11

đoạn 2001 – 2005 Đặc biãt, trong giai đoạn 5 nm sau, sā tng tr°çng cāa các há kinh doanh dián ra khá đồng đều, trong đó, Đông Nam Bá là khu vāc có săc tng cao nhất cả n°ãc đạt

nghiãp hóa, hiãn đại hóa đất n°ãc Các há gia đình có xu h°ãng chuyßn dách từ nhóm nông, lâm nghiãp, thāy sản sang nhóm công nghiãp – xây dāng và dách vÿ Đối chiếu vãi nm 2001,

t°¢ng ăng há công nghiãp – xây dāng tng 8,9% và đạt 14,7%, há dách vÿ tng 2,1% và đạt 4,8%

Tuy nhiên, kinh tế gia đình v¿n gặp nhÿng khó khn nhất đánh trong nền kinh tế thá tr°ång hiãn đại ngày nay Ví dÿ quy mô sản xuất còn manh mún, nhỏ lẻ, ch°a áp dÿng triãt đß nhÿng tiến bá khoa học kỹ thuÁt vào sản xuất đặc biãt là trong l*nh vāc nông nghiãp C¢ cấu ngành còn lạc hâu, tß trọng trong nhóm nông, lâm nghiãp, thāy sản còn cao, đạt 62,1% nm

2011 Ngoài ra thá tr°ång tiêu thÿ sản phẩm cũng gặp nhiều khó khn, tỷ lã nông sản hàng hóa đ°ợc tiêu thÿ thông qua hợp đồng chß đạt 6 – 10% sản l°ợng thāc tế Nhÿng nh°ợc đißm trên đ°ợc giải thích vãi nguyên nhân chā yếu là lao đáng gia đình có đá tuổi cao và trình đá tay nghề thấp chiếm đa số Theo báo cáo cāa Tổng cÿc Thống kê nm 2019, tỷ lã lāc l°ợng lao đáng đã qua đào tạo có bằng, chăng chß ç vùng Đồng bằng sông Hồng đạt tỷ lã cao nhất vãi 31,8%, thấp nhất là măc 13,6% thuác về khu vāc Đồng bằng sông Cửu Long Qua đấy, trình

đá tay nghề cāa ng°åi lao đáng tại Viãt Nam v¿n nằm ç măc thấp

S ự biến đổi về chức năng giáo dục (xã hội hóa)

Con ng°åi muốn tr°çng thành mang đầy đā nhÿng yếu tố, phẩm chất, trình đá đß đáp ăng cho sā phát trißn cāa xã hái thì phải có sā kết hợp đồng thåi cāa môi tr°ång giáo dÿc gia đình và giáo dÿc xã hái Hiãn nay, giáo dÿc gia đình đ°ợc chú trọng theo h°ãng nuôi dạy và phát trißn trẻ mát cách khoa học Nhu cầu đầu t° tài chính trong viãc nuôi dạy con cái đ°ợc quan tâm nhiều h¢n Bên cạnh đó, giáo dÿc xã hái cũng đ°ợc đẩy mạnh vãi hã thống giáo dÿc

xã hái hiãn đại, d¿n đến vai trò giáo dÿc trong gia đình có xu h°ãng giảm Tuy nhiên, hã lÿy cāa vấn đề này là xảy ra nhÿng hiãn t°ợng tiêu cāc trong xã hái và nhà tr°ång tng, là nßi e ngại cho các bÁc phÿ huynh khi gửi gắm con cái cāa mình cho nền giáo dÿc xã hái