Bài giảng Kế toán quốc tế - Chương 1: Tổng quan về kế toán quốc tế

Bài giảng Kế toán quốc tế - Chương 1: Tổng quan về kế toán quốc tế. Chương này cung cấp cho học viên những kiến thức về: thông tin kế toán trong xu hướng toàn cầu hóa; các hệ thống kế toán điển hình trên thế giới; xu hướng hòa hợp với kế toán quốc tế của các quốc gia trên thế giới;... Mời các bạn cùng tham khảo!

KẾ TOÁN QUỐC TẾ

3 TC (36,9)

1

Mục tiêu

-Cung cấp cho sinh viên lý luận chung và kiến thức cơ bản của các chuẩn mực kế toán về trình bày BCTC quốc tế

- Sinh viên tốt nghiệp có khả năng vận dụng các chuẩn mực kế toán về trình bày BCTC quốc tế tại các DN trong nước,DN nước ngoài và các tổ chức khác.

Tài liệu tham khảo

• Giáo trình chuẩn mực kế toán quốc tế; Ngô Thế Chi, Trương Thị Thủy; NXB Tài chính (2010)

• Các chuẩn mực kế toán quốc tế ; Greuning, H.V và Koen, M: NXB Chính trị Quốc gia (2002)

• Comparative International Accounting ; Christopher Nobes và Robert Parker, NXB Prentice-Hall

3

Nội dung

Chương 1: Tổng quan về kế toán quốc tế

Chương 2: Khái quát về hệ thống chuẩn mực trình bày

báo cáo tài chính quốc tế

Chương 3: Chuẩn mực chung về trình bày báo cáo tài

chính quốc tế

Chương 4: Chuẩn mực trình bày báo cáo tài chính quốc

tế về tài sản

Chương 5: Chuẩn mực trình bày báo cáo tài chính quốc

tế về chi phí, doanh thu

Chương 6: Chuẩn mực trình bày báo cáo tài chính quốc

tế về nguồn vốn và các trường hợp đặc biệt

1.1.Thông tin kế toán trong xu hướng toàn cầu hóa

1.2 Các hệ thống kế toán điển hình trên thế giới

Chương 1 Tổng quan về kế toán quốc tế

5

1.3 Xu hướng hòa hợp với kế toán quốc tế của các quốc gia trên thế giới

1.1 Thông tin kế toán trong xu hướng toàn cầu hóa

1.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của kế toán

Thời kỳ cổ

đại

Kế toán ở vùng

Thời kỳ trung

đại

Sự ra đời của

PP ghi sổ kép

Thời kỳ cận

và Đương đại

Kế toán trong thế kỷ 19 ở

vùng Mesopotamia

Cổ đại

Kế toán ở Ai

Cập, Hy Lạp

cổ đại

PP ghi sổ kép

TK 14

Hệ thống KT

sơ khai gồm (Bản ghi, nhật

ký, sổ cái)

Xuất hiện việc lên bảng cân đổi thử

thế kỷ 19 ở Anh.

Thế kỷ 20 ở Mỹ

1.1.2 Vai trò của thông tin kế toán trong xu hướng toàn cầu hóa

Xu

Đầu tư tài chính

quốc tế

Đầu tư trực tiếp

NN Công ty đa quốc

Kế toán

Hình thành

Xu

hướng

toàn

cầu hóa

Công ty đa quốc gia (MNEs)

Cộng đồng kinh

tế tự do

Hiệp định thương mại tự

do

….

7

KT QUỐC TẾ (hệ thống CMKT được công nhận toàn cầu

IFRS/IAS)

Hình thành

Phát triển

1.2 Các hệ thống kế toán điển hình trên

thế giới

1.2.1.Hệ thống kế toán Anglo-Saxon (Mỹ,

Anh…)

1.2.2.Hệ thống kế toán Tây Âu ( Pháp, Ý…) 1.2.3.Hệ thống kế toán khác

Hệ thống KT Tây Âu (Pháp, Ý,

Đức…)

Hệ thống KT Anglo-Saxon (Anh, Mỹ, Australia,…)

Giá gốc làm căn cứ cơ bản để

đánh giá tài sản Tỷ lệ khấu hao

được cơ quan thuế quy định.

Giá gốc được áp dụng phổ biến; Giá thị trường vẫn được

áp dụng khi cần thiết; Hoặc đánh giá theo giá thấp hơn giá

thị trường.

Các hệ thống kế toán điển hình trên thế giới

thị trường.

PP khấu hao TSCĐ tuyến tính;

tỷ lệ KH được quy định bởi cơ

quan thuế

TSCĐ được KH theo pp tuyến tính; PP KH nhanh vẫn được

chấp nhận Hàng tồn kho: PP BQ hoặc PP

FIFO

HTK: thường áp dụng PP FIFO

LN tính thuế thường trùng với

LN theo nguyên tắc kế toán

LN tính thuế thường không trùng với LN tính theo nguyên

tắc kế toán 9

• Vận dụng CM BCTC quốc tế tại Mỹ

• Đặc điểm: thị trường chứng khoán lớn nhất thế giới, sự phát

triển cao của hệ thống CMKT

1.3 Sự hòa hợp với kế toán quốc tế của một số quốc gia trên thế giới

1.3.1 Tại các nước phát triển

triển cao của hệ thống CMKT

• Cơ quan soạn thảo và ban hành CMKT tại Mỹ:

+ Hội đồng chuẩn mực kế toán tài chính Mỹ (FASB)

+ Ủy ban chứng khoán Mỹ (SEC)

• Mỹ áp dụng chuẩn mực kế toán riêng (GAAP US)

• Khác biệt về quan điểm :

Một số khác biệt của IASB và FASB

IFRSs - dựa trên cơ sở

11

US.GAAP -dựa trên cơ

sở luật trên cơ sở

nguyên tắc

Một số khác biệt của IASB và FASB

Lợi thế

thương mại

Cơ sở hợp nhất

TS Thuế hoãn

lại

Bất động sản

đầu tư

Tài sản nông nghiệp

Đánh giá suy giảm giá trị

Đầu tư vào CT Liên doanh

Vận dụng chuẩn mực BCTCQT tại một số nước Châu Âu

1978 chỉ thị

số 4

1983 chỉ thị

số 7

1995 chiến lược hội nhập kế toán

2002 Pháp lệnh IAS, IFRS

• Tất cả các công ty Châu Âu trên thị trường chứng khoán tại Châu Âu đều phải áp dụng IFRS với BCTC hợp nhất.

• Các công ty thuộc nước thứ 3: bắt buộc phải áp dụng IFRS trừ khi EU cho phép áp dụng chuẩn mực địa phương.

• EU có sửa đổi giới hạn đối với IFRS, các sửa đổi này chỉ ảnh hưởng đến một số ít công ty.

• IFRS – SMEs: không áp dụng

13

- Bộ chuẩn mực kế toán DN riêng - GAAP mới của Trung Quốc

- GAAP mới thống nhất với IFRS nhưng không áp dụng trực tiếp

- GAAP mới gồm: chuẩn mực cơ bản, chuẩn mực cụ thể, hướng dẫn áp dụng, diễn giải của BTC Trung Quốc, các nội

Vận dụng CM BCTCQT tại Trung Quốc

hướng dẫn áp dụng, diễn giải của BTC Trung Quốc, các nội dung khác;

- Năm 2007, GAAP mới áp dụng cho các công ty niêm yết và được khuyến khích áp dụng cho tất cả các DNTrung Quốc

- Năm 2008, các ASBEs bắt buộc áp dụng cho tất cả các DN thuộc sở hữu nhà nước được kiểm soát bởi chính phủ Trung Quốc và từng bước áp dụng cho tất cả các DN lớn và vừa không niêm yết bắt đầu vào năm 2012

Quá trình hòa hợp với kế toán quốc tế - 4 giai đoạn:

- Giai đoạn 1 (2001- 2008): tăng cường nỗ lực hoàn thiện

CMKT quốc gia

- Giai đoạn 2 (2008 – 2009): xem xét áp dụng tự nguyện

Vận dụng CM BCTCQT tại NHẬT BẢN

- Giai đoạn 2 (2008 – 2009): xem xét áp dụng tự nguyện

với các công ty niêm yết Nhật

- Giai đoạn 3 (2010-2013):xem xét áp dụng bắt buộc với

các công ty niêm yết Nhật

- Giai đoạn 4 ( 2013 đến nay): khuyến khích áp dụng IFRS

tự nguyện với các công ty Nhật

15

• TTCK phát triển, được thành lập từ năm 1973 Kuala Lumpua Stock Exchange (KLSE) có mức vốn hóa đứng thứ 24 của Thế giới

• Chịu ảnh hưởng khá lớn trong môi trường kinh doanh của Anh.

1.3.2 Tại các nước đang phát triển

Vận dụng CM BCTCQT tại Malaysia

doanh của Anh.

• Từ 1978, đã kết hợp chặt chẽ các điều khoản của CMKT quốc tế với CMKT quốc gia.

• Chính thức công bố mục tiêu hội tụ với chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRSs) vào cuối năm 2012.

Giai đoạn 1996-nay

+ Dự án trợ giúp kỹ thuật cho VN (EURO TAPVIET)

+ Ban hành nhiều QĐ quan trọng:

QĐ 1177/TC/QĐ/CĐKT ngày 23/12/1996 về DN vừa và nhỏ

QĐ 144/2001/QĐ-BTC bổ sung cho QĐ1177

QĐ 167/2000/QĐ-BTC ngày 25/10/2000 về chế độ BCTC DN

Vận dụng CM BCTCQT tại Việt Nam

Hiện tại

- Có quy định về hạch toán các công cụ tài chính, lợi thế TM, tổn

thất TS

- Dự kiến ban hành bộ chuẩn mực VFRS theo hướng tiệm cận hoàn toàn với IFRS vào năm 2025

17

• Giai đoạn 1996-nay

Vận dụng CM BCTCQT tại Việt Nam

26 CMKT Viêt Nam

Luật Kế toán 2003,

2015

Quyết định 15/2006

2015

Quyết định 48/2006

Thông tư 200/2014

Thông tư 133/2015