Bài giảng Kế toán công 2 - Chương 3: Kế toán thu, chi ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước

Bài giảng Kế toán công 2 - Chương 3: Kế toán thu, chi ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước. Chương này có nội dung trình bày về: kế toán thu ngân sách Nhà nước; kế toán chi ngân sách Nhà nước; kế toán ghi thu, ghi chi ngân sách Nhà nước; kế toán cân đối thu chi ngân sách Nhà nước;... Mời các bạn cùng tham khảo!

CHƯƠNG 3

KẾ TOÁN THU CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI

KHO BẠC NHÀ NƯỚC

3.1 Kế toán thu ngân sách Nhà nước

3.2 Kế toán chi ngân sách Nhà nước

3.3 Kế toán ghi thu, ghi chi ngân sách Nhà nước

3.4 Kế toán cân đối thu chi ngân sách Nhà nước

3.1 Kế toán thu ngân sách Nhà nước

3.1.1 Kế toán

các khoản thu

NSNN

3.1.2 Kế toán hoàn trả các khoản thu NSNN

3.1.3 Kế toán điều chỉnh các khoản thu NSNN

3.1.1 Kế toán các khoản thu ngân sách

Nhà nước

Thu ngân sách nhà nước bao gồm:

• a) Toàn bộ các khoản thu từ thuế, lệ phí;

• b) Các khoản phí thu từ hoạt động dịch vụ do cơ

quan nhà nước thực hiện; do ĐVSN công lập và

Thu trựctiếp tại khobạc

quan nhà nước thực hiện; do ĐVSN công lập và

DNNN nộp NSNN

• c) Các khoản viện trợ không hoàn lại của các

Chính phủ, tổ chức, cá nhân ở ngoài nước cho

Chính phủ Việt Nam và chính quyền địa phương;

• d) Các khoản thu khác theo quy định của pháp

luật

Thu qua ngân hàng

Thu qua cơquan thu

Nguyên tắc kế toán

- Khoản thu NSNN được hạch toán vào năm phát sinh

- Khoản thu NSNN do cơ quan thu quản lý được hạch toán chi tiết tại TCS-TT để giao diện sang phân hệ sổ cái; do

cơ quan khác quản lý được thực hiện tại phân hệ sổ cái;

- Kế toán thu NSNN hạch toán chi tiết theo mã cơ quan thu và tính chất khoản thu

- Cuối ngày, các đơn vị KBNN truyền số liệu thu NSNN theo từng mã số thuế, tên người nộp,…cho cơ quan thu

- Ủy nhiệm thu

- Ủy nhiệm chi

- Giấy nộp tiền vào tài

Tài khoản kế toán sử dụng

TK 7110

Phản ánh các khoản thu NSNN.

Tài khoản này không có số dư đầu năm.

Tài khoản 7110 - Thu Ngân sách Nhà nước có 3 tài khoản cấp 2 như sau:

Tài khoản 7111 - Thu NSNN

Tài khoản 7112 - Tạm thu ngoài cân đối ngân sách

Tài khoản 7113 - Thu NSNN qua hình thức ghi thu, ghi chi

2 Kế toán một số khoản thu khác

3 Kế toán thu NSNN theo kiến nghị

Kế toán thu NS bằng

ngoại tệ

3 Kế toán thu NSNN theo kiến nghị

của cơ quan có thẩm quyền

4 Kế toán thu hồi các khoản chi

NSNN sau ngày 15/11 năm sau

5 Kế toán các khoản tạm thu chưa

đưa vào cân đối ngân sách

ngoại tệ

1 Tại KBNN huyện

2 Tại KBNN tỉnh

3 Tại Sở giao dịch

3.1.2 Kế toán hoàn trả các khoản thu

Các trường hợp hoàn trả các khoản thu:

- Thu không đúng chính sách, chế độ;

- Cơ chế, chính sách thu có thay đổi

- Người nộp thuế được miễn, giảm, hoàn thuế theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

- Các khoản hoàn trả theo quy định của pháp luật về thuế và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan;

- Người nộp thuế có số tiền thuế đã nộp lớn hơn số tiền thuế phải nộp đối với từng loại thuế.

Nguyên tắc kế toán

- Trong năm ngân sách và trong thời gian chỉnh lý quyết toán: KBNN hạch toán giảm thu theo từng cấp ngân sách và mục lục NSNN của các khoản đã thu.

- Trường hợp hoàn trả thuế TNCN, nhưng số thu thuế TNCN trên địa bàn tại thời điểm hoàn trả không đủ để ghi giảm thu ngân sách: Kế toán hạch toán chi ngân sách số tiền chênh lệch thiếu

Trình tự kế toán

Kế toán hoàn trả các khoản thu NSNN (trừ thuế GTGT, thuế TNCN)

Kế toán hoàn trả thuế TNCN

Kế toán hoàn trả thuế GTGT

Kế toán hoàn trả kiêm bù trừ thu NSNN

3.1.3 Kế toán điều chỉnh các khoản thu NSNN

Các trường hợp điều chỉnh các khoản thu NSNN:

- Điều chỉnh các khoản thu giữa các niên độ ngân sách

- Điều chỉnh các khoản thu do ngân hàng chuyển thiếu, chuyển thừa

- Điều chỉnh khoản hoàn trả thu ngân sách có mã tỷ lệ phân chia thay đổi

TK 3970 – Sai lầm trong thanh toán khác

+ TK 3972: Sai lầm Có trong thanh toán khác

Các TK khác có liên quan: TK 1190,…

Sổ kế toán:

- Sổ tổng hợp: Sổ cái các TK

- Sổ chi tiết:

TK 3970

- Các khoản sai lầm phải thu

trong thanh toán chờ xử lý

- Xử lý các khoản sai lầm

phải trả trong thanh toán

- Các khoản sai lầm phải trảtrong thanh toán chờ xử lý

- Xử lý các khoản sai lầm phảithu trong thanh toán

Các khoản sai lầm phải thu

chờ xử lý

Các khoản sai lầm phải

trả chờ xử lý.

có mã tỷ lệ phân chia thay đổi

Kế toán điều chỉnh các khoản thu NSNN do ngân hang chuyển thiếu,

thừa

Năm

nay

Năm trước

Chuyển thiếu

Chuyển thừa

3.2 Kế toán chi ngân sách Nhà nước

3.2.1 Kế toán chi thường xuyên

Kế

Kế toán toán Chi NSNN

3.2.2 Kế

toán chi đầu

tư XDCB

3.2.3 Kế toán các khoản chi khác

3.2.1 Kế toán chi thường xuyên

Nguyên tắc kế toán

Nguyên tắc kết hợp

các đoạn mã

Nguyên tắc hạch toán chi NSNN trên các phân hệ của Tabmis

các đoạn mã

phân hệ của Tabmis

Phân hệquản lý chi (AP)

Phân hệ sổcái (GL)

Nguyên tắc kế toán

- Khoản chi NSNN năm trước trong thời gian chỉnh lý quyết toán NSNN được hạch toán trên kỳ 12 năm trước đối với phân hệ AP, trên kỳ 13 năm trước đối với phân hệ GL.

- Khoản ứng trước NSNN được hạch toán vào ngày hiện tại, hết ngày 31/01 hàng năm được chuyển sang năm sau theo dõi và thu hồi.

Phương pháp kế toán

Chứng từ sử dụng Tài khoản sử dụng

- Quyết đinh giao dự toán

- Lệnh chi tiền

- TK 8110 – Chi thường xuyên

+ TK 8111: Chi TX bằng kinh phí giao

- Lệnh chi tiền

- Giấy rút dự toán ngân sách

+ TK 8111: Chi TX bằng kinh phí giao

tự chủ, giao khoán + TK 8121: Chi TX bằng kinh phí không giao tự chủ, không giao khoán

- TK khác có liên quan: TK

1112, TK 115*, 119*,…

TK 8110

Phản ánh số giảm chi, thu hồicác khoản thực chi ngân sách

- Các khoản thực chi TX

- Chuyển các khoản tạm ứng chi

TX sang thực chi khi có khối

lượng, hồ sơ thực hiện

- Chuyển các khoản ứng trước chi

TX đủ điều kiện thanh toán sang

thực chi TX khi đã có dự toán chính

thức

Số chi TX của năm ngân sách

tương ứng Đầu mỗi năm ngân sách tài khoản nàykhông có số dư

1 Cấp kinh phí bằng Lệnh chi tiền

2 Thu hồi các khoản chi bằng Lệnh chi tiền

3.2.2 Kế toán chi đầu tư xây dựng cơ bản

3.2.2.1 Nguyên tắc kế toán

- Chấp hành chế độ kiểm soát, cấp phát, thanh toán các khoản chi NSNN và các quy định về quản lý cấp phát, thanh toán vốn đầu tư XDCB;

- Chi đầu tư XDCB phát sinh trong thời gian chỉnh lý quyết toán NSNN năm trước sẽ tiếp tục được hạch toán vào kỳ năm trước, sau đó tiếp tục chạy chương trình tính toán cân đối thu chi để chuyển chênh lệch thu chi sang năm sau.

- ……

+ TK 8221: Chi ĐTXDCB bằng lệnh chi tiền

Tài khoản kế toán sử dụng

TK 8210

Số giảm chi NS do thu hồi vốn đầu tư XDCB

- Các khoản chi ngân sách về đầu tư

XDCB đã có đủ điều kiện thanh toán

- Các khoản thực chi đầu tư XDCB phát

đầu tư XDCB

-Số chi đầu tư XDCB của năm ngân sách

tương ứng

- Các khoản thực chi đầu tư XDCB phát

sinh được chuyển từ tạm ứng (hoặc

ứng trước) sang khi đã có đủ điều

kiện chi (hoặc dự toán chính thức)

Trình tự kế toán

Kế toán chi XDCB bằng Lệnh chi tiền

4 Xử lý các khoản chi chưa thu hồi

1 Chi từ dự toán giao trong năm

2 Chi từ dự toán ứng trước

3 Kế toán thu hồi các khoản chi theo kiến nghị của cơ quan có thẩm

4 Xử lý các khoản chi chưa thu hồi

3.2.3 Kế toán các khoản chi khác

Chi đầu tư phát triển

Chi dự trữ

quốc gia Chi viện trợ

Kế toán chi khác

3.2.4 Kế toán cam kết chi

Trình tự kế toán

Kế toán cam kết chi

thường xuyên

Kế toán cam kết chi

- Hạch toán cam kết chi

- Hủy bỏ cam kết chi

Kế toán cam kết chi

3.3 Kế toán ghi thu, ghi chi NSNN

Nguyên tắc kế toán

- Kế toán ghi thu, ghi chi ngân sách phải đảm bảo số phát sinh bên Nợ và bên Có phải bằng nhau; cuối ngày, tài khoản ghi thu, ghi chi ngân sách không còn số dư.

- Các khoản ghi thu, ghi chi vào ngân sách năm nào thì được quyết toán vào thu, chi ngân sách năm đó.

Phương pháp kế toán

Chứng từ sử dụng Tài khoản sử dụng

- Lệnh ghi thu, ghi chi

- Giấy đề nghị ghi thu, ghi chi

- Phiếu chuyển khoản

- TK 3980 – Ghi thu, ghi chi

Phản ánh số tiền ghi vay

hoặc ghi thu NSNN.

TK 3980 có 1 TK cấp 2:

- TK 3981 – Ghi thu, ghi chi NS

Trình tự kế toán

• Ghi thu, ghi chi NS TX,

ĐTXDCB đối với các khoản vay ngoài nước

và viện trợ nước ngoài

• Ghi thu, ghi chi ngân

với các khoản vay

ngoài nước và viện trợ

nước ngoài

và viện trợ nước ngoài

4 3

3.4 Kế toán cân đối thu, chi ngân sách Nhà nước

Nguyên tắc kế toán

- Khi số liệu thu, chi NSNN năm trước khớp đúng với cơ quan thu và các đơn vị liên quan; đồng thời quyết toán thu, chi NSNN được phê duyệt, KTT chạy chương trình “tính toán cân đối thu chi cho năm N” theo từng cấp NS Hệ thống tự động sinh

ra các bút toán để xác định số chênh lệch thực thu, thực chi NSNN

- Trường hợp số thực thu NSNN lớn hơn số thực chi: TK cân đối thu chi có số dư Có (trường hợp ngược lại có số dư Nợ)

Đối với NS

cấp tỉnh, TƯ

Số kết dư NS năm trước sau khi trả nợ vay, số còn lại chuyển vào TK thu NSNN và Quỹ dự trữ tài chính

- Số chênh lệch thực chi lớn hơn thực thu

NSNN

- Nhận báo Nợ số chênh lệch thực chi lớn hơn

thực thu của NS trung ương, NS cấp tỉnh từ

KBNN cấp dưới, báo Có số chênh lệch thực

chi lớn hơn thực thu NS trung ương, NS cấp tỉnh về KBNN cấp trên

- Ghi nhận xử lý bội chi NS trung ương, NS cấp tỉnh từ TK Nợ vay chờ xử lý để bù đắp bội chi NSNN

- Chuyển số chênh lệch thực thu NSNN lớn

hơn thực chi NSNN vào quỹ DTTC, thu

NSNN

Chênh lệch thực thu NSNN lớn hơn thực chi

NSNN chưa xử lý

Phương pháp kế toán

- Tính toán chênh lệch

- Xử lý chênh lệch cân đối thu chi và kết

KBNN cấp tỉnh

- Xử lý chênh lệch cân đối thu, chi và kết dư NSTW

- Xử lý cân đối thu chi

NSTW

- Hạch toán trả nợ gốc,

lãi vay

Cục Kế toán Nhà nước

Sở giao dịch KBNN