Ôn tập "Vợ chồng A Phủ" chi tiết nhất

ĐỀ ÔN LUYỆN VỢ CHỒNG A PHỦ (TÔ HOÀI) Giá trị nội dung a Giá trị hiện thực Phản ánh chân thực cuộc đời tăm tối, tủi nhục của những người lao động nghèo miền núi trước cách mạng Vạch trần tội ác của bọn phong kiến thống trị ở vùng cao Phản ánh con đường đấu tranh đến với cách mạng của người lao động b Giá trị nhân đạo Cảm thông, xót thương cho số phận bất hạnh của người lao động nghèo miền núi những năm trước cách mạng Lên án, tố cáo bọn phong kiến chúa đất miền núi đẩy người lao động nghè.

ĐỀ ÔN LUYỆN VỢ CHỒNG A PHỦ (TÔ HOÀI) LƯU Ý

1.Giá trị nội dung

a.Giá trị hiện thực

- Phản ánh chân thực cuộc đời tăm tối, tủi nhục của những người lao động nghèo miền núi trướccách mạng

-Vạch trần tội ác của bọn phong kiến thống trị ở vùng cao

-Phản ánh con đường đấu tranh đến với cách mạng của người lao động

b.Giá trị nhân đạo

- Cảm thông, xót thương cho số phận bất hạnh của người lao động nghèo miền núi những nămtrước cách mạng

- Lên án, tố cáo bọn phong kiến chúa đất miền núi đẩy người lao động nghèo vào cảnh nô lệ, tôiđòi

-Trân trọng vẻ đẹp của người lao động, thể hiện niềm tin ở sức sống tiềm tàng, khả năng phảnkháng và hướng tới ánh sáng tự do của những con người bị đọa đày, vùi dập

-Ngôn ngữ giàu chất thơ, cá thể hóa nhân vật, sử dụng thành công hình thức ngôn ngữ nửa trựctiếp.

MỘT SỐ ĐỀ THAM KHẢO

ĐỀ 1

Ai ở xa về, có việc vào nhà thống lí Pá Tra thường trông thấy có một cô con gái ngồi quay sợi gai bên tảng đá trước cửa, cạnh tàu ngựa Lúc nào cũng vậy, dù quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải, chẻ củi hay đi cõng nước dưới khe suối lên, cô ấy cũng cúi mặt, mặt buồn rười rượi Người ta thường nói: nhà Pá Tra làm thống lí, ăn của dân nhiều, đồn Tây lại cho muối về bán, giàu lắm, nhà có nhiều nương, nhiều bạc, nhiều thuốc phiện nhất làng Thế thì con gái nó còn bao giờ phải xem cái khổ mà biết khổ, mà buồn Nhưng rồi hỏi ra mới rõ cô ấy không phải con gái nhà Pá Tra: cô ấy là vợ A Sử, con trai thống lí Pá Tra.

Cô Mị về làm dâu nhà Pá Tra đã mấy năm Từ năm nào, cô không nhớ, cũng không ai nhớ Những người nghèo ở Hồng Ngài thì vẫn còn kể lại câu chuyện Mị về làm người nhà quan thống lí Ngày xưa, bố Mị lấy mẹ Mị không có đủ tiền cưới, phải đến vay nhà thống lí, bố của thống lí Pá Tra bây giờ Mỗi năm đem nộp lãi cho chủ nợ một nương ngô Đến tận khi hai vợ chồng về già rồi mà cũng chưa trả được nợ Người vợ chết, cũng chưa trả hết nợ.

Cho tới năm ấy Mị đã lớn, Mị là con gái đầu lòng Thống lí Pá Tra đến bảo bố Mị:

-Cho tao đứa con gái này về làm dâu thì tao xoá hết nợ cho.

Ông lão nghĩ năm nào cũng phải trả một nương ngô cho người ta, thì tiếc ngô, nhưng cũng lại thương con quá Ông chưa biết nói thế nào thì Mị bảo bố rằng:

-Con nay đã biết cuốc nương làm ngô, con phải làm nương ngô giả nợ thay cho bố Bố đừng bán con cho nhà giàu.

Đến Tết năm ấy, Tết thì vui chơi, trai gái đánh pao, đánh quay rồi đêm đêm rủ nhau đi chơi Những nhà có con gái thì bố mẹ không thể ngủ được vì tiếng chó sủa Suốt đêm, con trai đến nhà người mình yêu, đứng thổi sáo xung quanh vách Trai đến đứng nhẵn cả chân vách đầu

buồng Mị Một đêm khuya, Mị nghe tiếng gõ vách Tiếng gõ vách hò hẹn của người yêu Mị hồi hộp lặng lẽ quơ tay lên thì gặp hai ngón tay lách vào khe gỗ, sờ một ngón thấy có đeo nhẫn Người yêu của Mị thường đeo nhẫn ngón tay ấy Mị bèn nhấc tấm vách gỗ Một bàn tay dắt Mị bước ra Mị vừa bước ra lập tức có mấy người choàng đến, nhét áo vào miệng Mị rồi bịt

mắt,cõng Mị đi

(Trích Vợ chồng A Phủ, Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam 2020, tr 4 – 5)

Phân tích số phận và vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật Mị được thể hiện trong đoạn trích trên Từ

đó nhận xét cách nhìn mới mẻ về người nông dân trong văn xuôi Tô Hoài.

GỢI Ý 1.MB:

MB1: Trong hành trình sáng tạo nghệ thuật, mỗi người nghệ sĩ đều có một không gian nghệ

thuật của riêng mình Nếu nhà thơ Hoàng Cầm, cả một đời đắm đuối trong không gian KinhBắc đầy thơ và mộng, nếu Ngọc Nguyễn Trung Thành luôn trải lòng cùng bạn đọc qua khônggian Tây Nguyên đậm chất sử thi, Hoàng Phủ Ngọc Tường chọn Huế và viết về Huế bằng tất cảtình cảm, tình yêu của mình thì Tô Hoài – nhà văn một thời của trẻ thơ lại chọn cho mình khônggian nơi rẻo cao Tây Bắc để đến, để sáng tác Một trong những truyện ngắn đặc sắc nhất của TôHoài nằm trong không gian nghệ thuật này không thể không kể tới đó là “Vợ chồng A Phủ”

Truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” gây ấn tượng với người đọc ngay từ đoạn văn đầu tiên “ Ai ở

xa về…cõng Mị đi” Qua đoạn văn này, người đọc không chỉ thấy được số phận và vẻ đẹp tâm

hồn nhân vật Mị mà còn thấy được cách nhìn mới mẻ về người nông dân trong văn xuôi TôHoài

MB2: Tô Hoài từng tâm sự: “Đất nước và con người miền Tây đã để thương để nhớ cho tôi

nhiều quá, tôi không thể nào quên, tôi không thể bao giờ quên được ” Người đọc vẫn thường

tự hỏi tại sao Tô Hoài lại có những khoảng nhớ thương nhiều như vậy dành cho mảnh đất vàcon người Tây Bắc, để rồi trong những tác phẩm của mình, ông viết về Tây Bắc về những conngười nơi đây bằng những câu chuyện thật cảm động Một trong số những truyện ngắn tiêu biểuđưa Tô Hoài trở về cùng niềm thương nỗi nhớ mang tên Tây Bắc không thể không kể tới đóchính là truyện ngắn:“Vợ chồng A Phủ”…

2 TB

a Giới thiệu chung

-Tô Hoài là một trong những cây bút văn xuôi hàng đầu của nền văn học hiện đại Việt Nam

Nếu chỉ dừng lại ở TP “ Dế mèn phiêu lưu kí”, nhà văn Tô Hoài đã rất nổi tiếng, đã làm được

cái việc mà như nhà văn Nam Cao nói là “ để đời” đối với sự nghiệp của bất cứ người cầm bútnào Thế nhưng, nhà văn Tô Hoài không dừng lại ở chú dế mèn mà còn đi xa hơn nữa

- “ Vợ chồng A Phủ” được in trong tập “ Truyện Tây Bắc” (1953) , là kết quả của chuyến đi

thực tế 8 tháng của Tô Hoài cùng bộ đội vài giải phóng Tây Bắc Nhà văn Tô Hoài đã từng tha

thiết “Hình ảnh TB đau thương và dũng cảm lúc nào cũng thành nét, thành người, thành việc trong tâm trí tôi”

-Đoạn trích ở đầu truyện: Ai ở xa về, có việc vào nhà thống lí Pá Tra …cõng Mị đi thể hiện

thành công số phận và vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật Mị của nhà văn Tô Hoài

b Phân tích số phận và vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật Mị qua đoạn trích:

*Số phận: Mị là hiện thân của nỗi khốn khổ, tủi cực nhất của người dân lao động; là nạn nhân

của chế độ cho vay nặng lãi dưới ách thống trị của thực dân và lãnh chúa phong kiến miền núiTây Bắc

- Cách giới thiệu nhân vật độc đáo, gây ấn tượng mạnh mẽ:

+ Với giọng văn trầm buồn, Tô Hoài đã khắc họa khung nền để nhân vật Mị xuất hiện “ Ai ở

xa về có việc vào nhà thống lí Pá Tra cũng trông thấy một cô gái ngồi quay sợi bên tảng đá trước cửa, cạnh tàu ngựa” Mị lại xuất hiện cạnh những vật vô tri, vô giác Những chi tiết đắt

giá làm nổi hình sắc nhân vật Con người lẫn vào với những vật vô tri, thân phận trâu ngựa

+Lúc nào cũng vậy, dù quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải hay chẻ củi, cõng nước thì mặt cô cũng buồn rười rượi Gấp trang sách lại rồi mà chúng ta vẫn không quên được gương mặt “buồn rười

rượi” của Mị Đó là gương mặt mang nỗi đau của một kiếp người không bằng ngựa trâu Đó là

gương mặt tưởng như cam chịu, mất hết sức sống

+ Mâu thuẫn nảy sinh để ai cũng phải băn khoăn một câu hỏi: vì sao con gái một nhà giàu như nhà thống lí Pá Tra thì bao giờ biết đến cái khổ mà biết khổ, mà buồn Chính vì vậy người đọc muốn đi tìm căn nguyên nỗi buồn khổ ấy của nhân vật, và nhà văn cũng có cái cớ để kể lại cuộcđời, số phận của nhân vật Mị

+Kết cấu đồng tâm, đi từ điểm nhấn trong cuộc đời nhân vật mà ra chứ không dựng theo trình

tự thời gian Cũng như Nam Cao lựa chọn giới thiệu nhân vật Chí Phèo khi nhân vật đã bị thahóa, lưu manh hóa thì Mị cũng đến với bạn đọc khi cô về làm dâu nhà thống lí, khi sức sống của

cô đã bị vùi dập Từ đó tác giả bắt đầu làm một cuộc hành trình xuyên suốt cuộc đời nhân vật đểlàm sáng tỏ dụng ý nghệ thuật của mình Người đọc ngược dòng thời gian tìm hiểu cuộc đời của

Mị để thấy những mảng tối, sáng và những bước thăng trầm trong cuộc đời cô Mị Đây là mộtcách mở truyện khá thành công, hấp dẫn của Tô Hoài

-Mị là con dâu gạt nợ: vì món nợ “truyền kiếp”, bị bắt làm “con dâu gạt nợ” nhà thống lí Pá Tra,

bị đối xử tàn tệ, mất ý thức về cuộc sống, thời gian và không gian.

+Thời gian: "Đã mấy năm", nhưng "từ năm nào cô không nhớ …" Mị không còn ý thức về thời

gian, không còn ý thức về cuộc đời làm dâu gạt nợ

+ Không gian: tảng đá trước cửa, cạnh tàu ngựa…Đó là không gian hẹp, cố định, quen thuộc,

tăm tối, gợi cuộc đời tù hãm, bế tắc, luẩn quẩn…

+Hành động, dáng vẻ bên ngoài: Cúi mặt, buồn rười rượi, …

-> Tiêu biểu cho số phận của những người nông dân nghèo ở Tây Bắc khi chưa có ánh sáng củacách mạng

*Vẻ đẹp tâm hồn: Mị có nhiều phẩm chất tốt đẹp

- Cô gái xinh đẹp, tài hoa, có tài thổi sáo: Có lẽ yêu Tây Bắc bao nhiêu thì Tô Hoài gửi gắm tình

yêu vào Mị bấy nhiêu, ông đã mang bao yêu thương phủ lên đời Mị những ánh hào quang rực

rỡ nhất của một người con gái Mị như bông hoa rừng ngát hương của núi rừng Tây Bắc Chỉ

qua một chi tiết đậm màu sắc phong tục “ trai đứng nhẵn cả chân vách đầu buồng Mị”, đủ để

người đọc hình dung Mị là cô gái vô cùng xinh đẹp, tài hoa, yêu đời Mị thổi sáo rất hay Tiếng sáo chính là tiếng hát của tâm hồn Mị- một tâm hồn đệp, trong sáng, tràn đầy tình yêu cuộc sống

-Mị còn là người con gái có ý thức rất đúng đắn về cuộc sống, biết coi trọng danh dự, nhân

phẩm: Khi thống lí Pá Tra đến bảo bố Mị: “Cho tao đứa con gái này về làm dâu thì tao xoá hết

nợ cho” Mị đã phản ứng quyết liệt, Mị nói với cha: “Con nay đã biết cuốc nương làm ngô, con phải làm nương ngô giả nợ thay cho bố Bố đừng bán con cho nhà giàu” Như vậy, lời nói đầu

tiên của Mị trong tác phẩm chính là lời nói từ chối hôn nhân Không cần phải là người từng trảilắm cũng có thể dễ dàng nhận thấy mong muốn của Mị là không thể thực hiện Bố mẹ Mị làmquần quật cả đời, mẹ Mị đã chết, Mị đã lớn mà còn không thể trả hết nợ cho nhà thống lí Pá Tra.Thế nhưng, lời nói của Mị đã thể hiện mong muốn tự quyết định số phận của mình, không chấpnhận biến mình thành thứ hàng hóa gả bán cho nhà giàu Mị sẵn sàng lao động bằng sức lực củamình, sẵn sàng chịu đựng khó khăn, vất vả để trả món nợ chứ không muốn mình trở thành condâu gạt nợ Nói cách khác, Mị thà chịu nhọc nhằn còn hơn phải chịu nhục nhằn

-> Qua một số chi tiết nhà văn khắc họa, người đọc có thể hình dung cuộc sống của Mị khi còn

tự do Người con gái ấy có nhiều điều kiện tốt, xứng đáng được hưởng hạnh phúc, xứng đángđược trân trọng Thế nhưng, sống trong hoàn cảnh xã hội bất công, dưới sự áp bức của bọnthống trị phong kiến miền núi, cuộc đời Mị thực sự rất nhiều, đau buồn, nước mắt Mị vẫn bị bắt

về làm dâu gạt nợ, sống kiếp đời nô lệ ở nhà thống lí Pá Tra

c Nghệ thuật

- Miêu tả sinh động, cách giới thiệu khéo léo, hấp dẫn gây ấn tượng tác giả đã tạo ra những đối

nghịch giữa hình ảnh người con gái bất hạnh với cảnh nhà Pá Tra giàu có, tạo tình huống ″cóvấn đề″ trong lối kể chuyện truyền thống, giúp tác giả mở lối người đọc cùng tham gia hànhtrình tìm hiểu những bí ẩn của số phận nhân vật…

- Khắc họa nội tâm nhân vật ấn tượng

- Ngôn ngữ kể giàu chất thơ, thể hiện tài năng quan sát và am hiểu phong tục tập quán củangười dân miền núi Tây Bắc

d Nhận xét cách nhìn mới mẻ về người nông dân trong văn xuôi Tô Hoài.

- Người nông dân Tây Bắc trong tác phẩm “ Vợ chồng A Phủ” của Tô Hoài dưới ách thống trịcủa bọn chúa đất miền núi bị chà đạp tàn nhẫn từ thể xác đến tinh thần Nhưng trong chiều sâutâm hồn của họ vẫn tỏa sáng nhiều vẻ đẹp đáng quý: ý thức được tài năng, hiếu thảo, lòng tựtrọng, tinh thần phản kháng

- Tô Hoài còn thể hiện cái nhìn lạc quan, tin tưởng vào sức mạnh của người nông dân, họ khôngphải là nạn nhân đau khổ của hoàn cảnh sống mà ở họ tiềm tàng một sức sống mãnh liệt Như

Tô Hoài đã khẳng định “ Nhưng điều kì diệu là dẫu trong cùng cực đến thế mọi thế lực của tội

ác cũng không giết được sức sống của con người” Trước những thế lực của tội ác: cường

quyền và áp chế của thần quyền, con người ta vẫn sẵn sàng bước qua, hướng tới sự tự do, giảiphóng cho chính cuộc đời mình

- Các nhìn mới mẻ, tin yêu về người nông dân cho thấy vốn hiểu biết phong phú, tình yêuthương con người sâu nặng, phong cách văn xuôi đậm chất tạo hình và chất thơ của nhà văn

3.KB

Nếu như nhà soạn nhạc đặt cái tâm của mình , trao gửi nỗi niềm thầm kín trong giai điệu,nốt nhạc thì nhà văn lại thể hiện niềm băn khoăn, trăn trở, những buồn vui của con tim vàotrong trang viết như chứa chất máu và nước mắt của chính mình Đọc “ Vợ chồng A Phủ” của

Tô Hoài, thêm một lần nữa ta thấu hiểu, trân trọng tài năng và tấm lòng của người nghệ sĩ Khắchọa cảm động số phận và vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật Mị, Tô Hoài đã hát thật lòng mình khúc

ca đẹp về đất trời và con người Tây Bắc, đã nâng niu khát vọng sống vĩnh cửu của con người

ĐỀ 2

…Lần lần, mấy năm qua, mấy năm sau, bố Mị chết Nhưng Mị cũng không còn tưởng đến

Mị có thể ăn lá ngón tự tử nữa Ở lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi Bây giờ thì Mị tưởng mình cũng là con trâu, mình cũng là con ngựa, là con ngựa phải đổi ở cái tàu ngựa nhà này đến ở cái tàu ngựa nhà khác, ngựa chỉ biết việc ăn cỏ, biết đi làm mà thôi Mị cúi mặt, không nghĩ ngợi nữa, mà lúc nào cũng chỉ nhớ đi nhớ lại những việc giống nhau, tiếp nhau vẽ ra trước mặt, mỗi năm mỗi mùa, mỗi tháng lại làm đi làm lại: Tết xong thì lên núi hái thuốc phiện, giữa năm thì giặt đay, xe đay, đến mùa thì đi nương bẻ bắp, và dù lúc đi hái củi, lúc bung ngô, lúc nào cũng gài một bó đay trong cánh tay để tước thành sợi Bao giờ cũng thế, suốt năm suốt đời như thế Con ngựa, con trâu làm còn có lúc, đêm nó còn được đứng gãi chân, đứng nhai cỏ, đàn bà con gái nhà này thì vùi vào việc làm cả đêm cả ngày.

Mỗi ngày Mị càng không nói, lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa Ở cái buồng Mị nằm, kín mít, có một chiếc cửa sổ một lỗ vuông bằng bàn tay Lúc nào trông ra cũng chỉ thấy trăng trắng, không biết là sương hay là nắng Mị nghĩ rằng mình cứ chỉ ngồi trong cái lỗ vuông

ấy mà trông ra, đến bao giờ chết thì thôi.

(Trích Vợ chồng A Phủ, Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam2020, tr.6)

Cảm nhận của anh/chị về hình tượng nhân vật Mị trong đoạn trích trên Từ đó, nhận xét giá trị hiện thực của tác phẩm “ Vợ chồng A Phủ”

Lập dàn ý

1.MB.

Tô Hoài là một trong những cây bút văn xuôi hàng đầu của nền văn học hiện đại ViệtNam Sáng tác của ông thể hiện vốn hiểu biết phong phú về nhiều lĩnh vực đời sống, đặc biệt làphong tục và sinh hoạt đời thường “ Vợ chồng A Phủ” xứng đáng là một trong những tác phẩmxuất sắc nhất của Tô Hoài Đến với tác phẩm này, người đọc không thể quên được nhân vật Mị,

đặc biệt là đoạn văn “ Lần lần mấy năm qua….đến bao giờ chết thì thôi” Qua đoạn văn, người

đọc cũng nhận thấy tình cảm nhân đạo mà Tô Hoài gửi gắm

2 TB

a Giới thiệu chung

- Tác giả:

- Tác phẩm:

- Đoạn trích: ở phần đầu truyện: Lần lần, mấy năm qua, mấy năm sau…bao giờ chết thì thôi thể

hiện thành công giá trị hiện thực cuộc đời người dân miền núi Tây Bắc, đồng thời gửi gắm cái nhìn trĩu nặng yêu thương của Tô Hoài về người dân miền núi Tây Bắc

b Phân tích

*Nội dung

- Ý thức về nhân phẩm và tình yêu tự do của Mị đã không chống lại được sức mạnh của cường

quyền và thần quyền Thống lí Pá Tra cho người lừa bắt Mị rồi đem về nhà hắn cúng trình ma.Suốt mấy tháng trời, đêm nào Mị cũng khóc- những giọt nước mắt đau buồn, tuyệt vọng Mịkhóc vì nhận ra tuổi trẻ, tình yêu, khát vọng tự do của mình đã bị tước đoạt, chà đạp phũ phàng

Mị còn trở về chào lạy cha rồi ăn lá ngón tự tử Vì thương cha mà Mị tiếp tục sống

- Cuộc sống sau khi trở lại nhà thống lí Pá Tra:

+ Chân dung: được phác họa bằng vài nét gây ám ảnh (lúc nào cũng cúi mặt, không nói, lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa, cứ ngồi mà trông ra cái lỗ vuông bằng bàn tay mờ mờ, trăng trắng).

+Hành động: khắc họa bằng những hành động liên tiếp nhau, lặp đi lặp lại (lên núi hái thuốc phiện, giặt đay, xe đay, bẻ bắp, hái củi, bung ngô, tước đay).

/Liệt kê các công việc mà Mị phải làm: hái thuốc phiện, giặt đay, xe đay, bẻ bắp, hái củi, bung ngô, tước đay;

/Liệt kê thời gian: mỗi năm mỗi mùa, mỗi tháng, giữa năm,đến mùa, lúc đi hái củi, lúc bung ngô.

->Mị thực sự đã trở thành công cụ lao động trong nhà thống lí Pá Tra, làm việc triền miên “

“con trâu con ngựa còn có lúc đứng gãi chân, nhai cỏ”, còn Mị và những người đàn bà khác trong nhà thống lí Pá tra thì “vùi mặt vào việc cả đêm, cả ngày”.Cách khắc họa nhân vật của Tô

Hoài gây ấn tượng về một con người bị tê liệt về xúc cảm, hành động như một cỗ máy đã đượclập trình sẵn, chỉ như đang tồn tại một cách vô thức mà không hề sống với bất kì một trạng tháicảm xúc sống động nào

+ Mị sống cô đơn, thầm lặng: căn buồng Mị ở “kín mít, chỉ có một cửa sổ lỗ vuông bằng bàn tay, lúc nào nhìn ra cũng chỉ thấy mờ mờ trăng trắng không biết là sương hay là nắng” là biểu

tượng ám gợi về địa ngục trần gian, tù túng, ngột ngạt, nơi cầm tù tuổi thanh xuân của conngười, biến Mị từ một cô gái trẻ trung phơi phới thành một con người vô cảm, cam chịu Đókhông gian phi nhân tính Không gian nhỏ bé, trơ trọi đối lập với cái mênh mông rộng lớn củađất trời Tây Bắc Cái ngột ngạt, tù túng trong căn buồng Mị ở đối lập với thế giới bên ngoàilồng lộng của mây trời, gió núi, của hương hoa rừng Tây Bắc, đối lập với cuộc sống giàu có, tấpnập nhà thống lí Pá Tra Nó không phải là căn buồng của cô con dâu nhà giàu có nhiều tiền,nhiều bạc, nhiều thuốc phiện nhất vùng mà đó là chỗ ở của con ở Căn buồng ấy giống nhưmiền đời bị quên lãng Chân dung số phận khổ đau của Mị được khắc họa rõ nét: Mị sống câmlặng như đá núi “ không nói, lầm lụi” Nếu ở trên có lúc Mị tưởng mình là con trâu, con ngựa-những hình ảnh gợi sự vất vả khổ cực trong lao động thì hình ảnh con rùa có sức ám ảnh mang

ý nghĩa về thân phận bị đè nén, bỏ quên Mị mất hết ý niệm về không gian, thời gian Cuộc sốngkhông sắc màu, không âm thanh, không có cả dài ngắn thời gian, không chia biệt đêm ngày

+Không có ý thức về sự sống:Tận cùng của sự cam chịu “Mị nghĩ rằng mình cứ chỉ ngồi trong cái lỗ vuông ấy mà trông ra, đến bao giờ chết thì thôi.” Mị phải chịu đựng cả nỗi đau về thể

xác và tinh thần Mị sống như loài thảo mộc, cỏ cây không hương, không sắc, lay lắt, dật dờ, vôhồn, vô cảm Không còn nữa một cô Mị đẹp như đóa ban trắng của núi rừng Tây Bắc thắm sắc,

đượm hương, một cô Mị khao khát tự do, có ý thức sâu sắc về quyền sống, từng xin cha “Con nay đã biết cuốc nương làm ngô, con phải làm nương ngô giả nợ thay cho bố Bố đừng bán con cho nhà giàu”, từng có ý định ăn lá ngón để kết thúc chuỗi ngày sống mà như chết Như vậy,

vượt lên ý nghĩa thực về không gian sống của Mị, căn buồng ấy là biểu tượng cho ngục thất tinhthần, địa ngục trần gian, giam cầm khát vọng sống, khát vọng tự do của đời Mị.

-> Tô Hoài đã tái hiện chân thực cuộc sống của người nông dân lao động nghèo vùng caoTây Bắc với ánh nhìn xót xa, cảm thông sâu sắc Họ bị chà đạp, hành hạ cả về thể xác lẫn tinhthần Những trang văn của Tô Hoài khiến người đọc nhớ đến hình tượng nhân vật trong văn họchiện thực trước cách mạng: Chí Phèo, chị Dậu, anh Pha… Đó đều là những hình tượng được côđúc từ hiện thực đời sống Có thể khẳng định “ Vợ chồng A Phủ” là bản cáo trạng hùng hồn vềnỗi đau, sự bất hạnh của người dân lao động miền núi Tất cả là do bọn chúa đất phong kiến tànbạo gây ra

*Nghệ thuật

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc, lựa chọn chi tiết đặc sắc

- Nghệ thuật liệt kê, so sánh theo thủ pháp “vật hóa”

- Có sự kết hợp giữa giọng trần thuật của nhà văn với dòng tâm tư của nhân vật, giúp người đọcnhập sâu vào trong dòng ý nghĩ, tâm tư của nhân vật

- Vốn từ vựng giàu có Hiểu biết phong phú về cuộc sống người dân TB.

- Lời văn Tô Hoài lạnh lùng mà chất chứa xót xa thương cảm

c Nhận xét về giá trị hiện thực trong TP

-Nói đến giá trị hiện thực là nói đến giá trị nội dung, tư tưởng của một tác phẩm văn học Một tác phẩm có giá trị hiện thực sâu sắc là tác phẩm phản ánh chân thực cuộc sống Cho người đọc nhìn thấy rõ bản chất đời sống, giúp người đọc khám phá những quy luật xã hội Khi nghiên cứu giá trị hiện thực, người ta thường đặt ra các câu hỏi : hiện thực được phản ánh trong tác phẩm có chân thực sâu sắc? Người đọc biết gì về hiện thực đời sống qua tác phẩm? Tuy nhiên, không phải lúc nào hiện thực trong tác phẩm cũng đồng nhất với hiện thực đời sống Người nghệ sĩ không sao chép hiện thực một cách máy móc cứng nhắc Người nghệ sĩ có quyền sáng tạo, hư cấu Điều quan trọng là cuối cùng qua nhân vật, nhà văn cũng đem đến cho người đọc

một cái nhìn chân thực về hiện thực đời sống.

-Từ những tiêu chí trên có thể khẳng định “ Vợ chồng A Phủ” là tác phẩm có giá trị hiện thực sâu sắc

+ Tô Hoài đã tái hiện chân thực cuộc đời tăm tối, tủi nhục của những người lao động nghèomiền núi trước cách mạng

+Vạch trần tội ác của bọn phong kiến thống trị ở vùng cao Chúng lợi dụng cường quyền và thầnquyền để áp bức, bóc lột người dân miền núi Mị là nạn nhân của chế độ cho vay nặng lãi do chúng đặt ra.Chúng biến trần gian thành địa ngục, chà đạp lên hạnh phúc, tình yêu của con người Không những đày đọa thể xác của Mị, chúng còn làm tê liệt ý thức phản kháng, sống trong sự cam chịu, chấp nhận kiếp đời làm dâu gạt nợ, nô lệ đầy tủi nhục

+ Phát hiện và khẳng định con đường đi đến với cách mạng của những người lao động nghèokhổ

3.KB:

Ai đó đã từng khẳng định: Có những mảnh đất chỉ một lần đặt chân đến trong đời nhưng

để thương, để nhớ Những kí ức, kỉ niệm như một vùng sáng đã hằn in trong tâm khảm để mỗi

khi nhớ lại lòng chợt dâng trào bao xúc cảm Và có lẽ nhà văn Tô Hoài cũng có ấn tượng nhưvậy về mảnh đất Tây Bắc Và hơn một cánh thư, là cả một tấm lòng gửi về Tây Bắc “Vợ chồng

A Phủ” đã trả lại cho Tô Hoài niềm thương, nỗi nhớ đầy vơi với cảnh và người nơi đây Đọc “

Vợ chồng A Phủ”, đọc đoạn văn kể về cuộc sống của Mị sau khi về làm dâu nhà thống lí PáTra, người đọc có thêm hiểu biết về cuộc sống của người lao động Tây Bắc khi chưa có ánhsáng cách mạng, thêm trân trọng tài năng và tấm lòng của người nghệ sĩ

ĐỀ 3

Hồng Ngài năm ấy ăn tết giữa lúc gió thổi vào cỏ gianh vàng ửng, gió và rét rất dữ dội Nhưng trong các làng Mèo Ðỏ, những chiếc váy hoa đã được phơi ra mỏm đá, xoè như con bướm sặc sỡ Ðám trẻ đợi tết, chơi quay, cười ầm trên sân chơi trước nhà Ngoài đầu núi, đã có tiếng ai thổi sáo rủ bạn đi chơi Mỵ nghe tiếng sáo vọng lại, thiết tha bồi hồi Mị ngồi nhẩm thầm bài hát của người đang thổi:

Mày có con trai con gái rồi

Mày đi nương

Ta không có con trai con gái

Ta đi tìm người yêu.

Tiếng chó sủa xa xa Những đêm tình mùa xuân đã tới.

Ở mỗi đầu làng đều có một mỏm đất phẳng làm sân chơi chung ngày tết Trai gái, trẻ con

ra sân ấy tụ tập đánh pao, dánh quay, thổi sáo, thổi khèn và nhảy.

Cả nhà thống lý ăn xong bữa cơm tết cúng ma Xung quanh chiêng đánh ầm ỹ, người ốp đồng vẫn nhảy lên xuống, rung bần bật Vừa hết bữa cơm tiếp ngay cuộc rượu bên bếp lửa Ngày tết, Mị cũng uống rượu Mị lén lấy hũ rượu, uống ực từng bát Rồi say, Mị lịm mặt đấy nhìn người nhảy đồng, người hát Nhưng lòng Mị đang sống về ngày trước, tai văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng Ngày trước Mị thổi sáo giỏi Mùa xuân đến, Mị uống rượu bên bếp

và thổi sáo Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo Có biết bao nhiêu người

mê, cứ ngày đêm thổi sáo đi theo Mỵ hết núi này sang núi khác.

Rượu đã tan lúc nào Người về, người đi chơi đã vãn cả, Mị không biết Mị vẫn ngồi trơ một mình giữa nhà Mãi sau Mị mới đứng dậy Nhưng Mị không bước ra đường Mỵ từ từ vào buồng Chẳng năm nào A Sử cho Mị đi chơi Tết Mị cũng chẳng buồn đi Bấy giờ Mị ngồi xuống giường, trông ra cửa sổ lỗ vuông mờ mờ trăng trắng Đã từ nãy, Mị thấy phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui như những đêm Tết ngày trước Mị trẻ lắm, Mị vẫn còn trẻ Mị muốn đi chơi Bao nhiêu người có chồng cũng đi chơi Tết Huống chi A Sử với Mị không có

lòng với nhau mà vẫn phải ở với nhau! Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn cho chết ngay, chứ không buồn nhớ lại nữa Nhớ lại, chỉ thấy nước mắt ứa ra Mà tiếng sáo gọi bạn vẫn lửng lơ bay ngoài đường.

Anh ném pao, em không bắt

Em không yêu, quả pao rơi rồi

Lúc ấy, A Sử vừa ở đâu về, lại sửa soạn đi chơi A Sử thay áo mới, khoác thêm vòng bạc vào cổ rồi bịt cái khăn trằng lên đầu Có khi nó đi mấy ngày mấy đêm Nó còn đương rình bắt nhiều người con gái nữa về làm vợ Cũng chẳng bao giờ Mị nói gì.

Bây giờ Mị cũng không nói Mị đến góc nhà, lấy ông mỡ, sắn một miếng, bỏ thêm voà đĩa đèn cho sáng Trong đầu Mị đang rập rờn tiếng sáo Mị muốn đi chơi Mị cũng sắp đi chơi Mị quấn lại tóc Mị với tay lấy cái váy hoa vắt phía trong vách A Sử sắp bước ra, bỗng quay lại, lấy làm lạ A Sử nhìn quanh thấy Mị rút thêm cái áo.

A Sử hỏi:

- Mày muốn đi chơi à?

Mỵ không nói A Sử cũng không hỏi thêm A Sử bước lại, nắm Mị, lấy thắt lưng trói tay

Mị Nó xách cả một thúng sợi đay ra trới đứng Mị vào cột nhà Tóc Mị xoã xuống A Sử quấn luôn tóc lên cột Mị không cúi, không nghiêng được đầu nữa Trói xong A Sử thắt cái thắt lưng xanh ra ngoài áo rồi phẩy tay tắt đèn, đi ra khép cửa buồng lại.

Trong bóng tối, Mị đứng im lặng như không biết mình đang bị trói Hơi rượu còn nồng nàn Mị vẫn nghe thấy tiếng sáo đưa Mị đi theo những cuộc chơi, những đám chơi “Em không yêu, quả pao rơi rồi Em yêu người nào, em bắt pao nào!".”Mị vùng bước đi Nhưng chân tay đau không cựa được Mị không nghe tiếng sáo nữa Chỉ còn nghe tiếng chân ngựa đạp vào vách Ngựa vẫn đứng yên, gãi chân, nhai cỏ Mị thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa.

(Trích, Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài)

Phân tích diễn biến tâm lí và hành động của nhân vật Mị trong đoạn văn trên Từ đó, nhậnxét về những đặc sắc nghệ thuật trong tác phẩm

Lập dàn ý

- Tô Hoài là một trong những cây bút văn xuôi hàng đầu của nền văn học Việt Nam hiện đại.Ông là nhà văn viết theo xu hướng hiện thực từ khi bắt đầu cầm bút Tác phẩm của Tô Hoài hấpdẫn người đọc bởi ở lối trần thuật hóm hỉnh, sinh động, vốn từ vựng giàu có và vốn sống đadạng, vốn hiểu biết phong phú và sâu sắc về nhiều lĩnh vực đời sống, những phong tục, tập quán

ở nhiều vùng khác nhau Truyện ngắn Vợ chồng A Phủ xứng đáng là một trong những tác

phẩm xuất sắc nhất của Tô Hoài Trong tác phẩm những trang viết về nhân vật Mị là nhữngtrang xúc động nhất Nhân vật đã hiện lên thật ấn tượng qua lăng kính của sự thấu hiểu, cảmthương , trân trọng và qua tài năng nghệ thuật của Tô Hoài Một trong những đoạn trích haynhất, thể hiện thành công diễn biến tâm lí, hành động của nhân vật Mị đồng thời thể hiện

những nét đặc sắc nghệ thuật trong tác phẩm là đoạn trích “ Hồng Ngài năm ấy Mị thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa”.

2.TB

a Giới thiệu chung

- Tác giả Tô Hoài:

- “ Vợ chồng A Phủ” được in trong tập “ Truyện Tây Bắc” (1953) , là kết quả của chuyến đi

thực tế 8 tháng của Tô Hoài cùng bộ đội vài giải phóng Tây Bắc Tám tháng gắn bó đã giúpnhà văn có những hiểu biết sâu sắc về cuộc sống con người miền núi, có những kỷ niệm thân

thiết với con người nơi đây Tô Hoài khẳng định : “ Miền Tây đã để thương để nhớ cho tôi

nhiều quá tôi không thể nào quên” Tập “Truyện Tây Bắc” ra đời là hành động trả nghĩa với

người miền Tây

- Đoạn trích, thể hiện vẻ đẹp sức sống tiềm tàng, khát vọng tình yêu, hạnh phúc của nhân vật

Mị, đồng thời nổi bật sự tinh tế khi diễn tả sự hồi sinh trong tâm hồn nhân vật của nhà văn Tô Hoài

b Phân tích