SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI – MÔN LỊCH SỬ LỚP 9 – LẦN 2 Câu 1 (5,0 điểm) Trình bày sự ra đời, quá trình phát triển của tổ chức Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) Cơ hội và thách thức của Việt Nam khi gia nhập tổ chức này? Câu 2 (3,0 điểm) Trình bày hoàn cảnh, nội dung của Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam Nêu vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đối với sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam? Câu 3 (3,5 điểm) Lập bảng so sánh phong trào cách mạng 1930 1931 với phong trà.
Trang 1ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI – MÔN LỊCH SỬ LỚP 9 – LẦN 2
Câu 1 (5,0 điểm)
Trình bày sự ra đời, quá trình phát triển của tổ chức Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) Cơ hội và thách thức của Việt Nam khi gia nhập tổ chức này?
Câu 2 (3,0 điểm)
Trình bày hoàn cảnh, nội dung của Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam Nêu vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đối với sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam?
Câu 3 (3,5 điểm)
Lập bảng so sánh phong trào cách mạng 1930-1931 với phong trào dân chủ 1936-
1939 theo các nội dung sau: Nhiệm vụ, khẩu hiệu đấu tranh, hình thức đấu tranh, lực lượng tham gia, hình thức tập hợp lực lượng
Tại sao phong trào dân chủ 1936-1939 được coi là cuộc tập dượt lần thứ hai của Đảng và quần chúng chuẩn bị cho Cách mạng tháng Tám 1945?
Câu 4 (4,0 điểm)
Thời cơ “ngàn năm có một” trong Cách mạng tháng Tám xuất hiện như thế nào? Nêu sự lãnh đạo kịp thời, sáng tạo của Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh trong Cách mạng tháng Tám?
Câu 5 (4,5 điểm)
Sự kiện nào đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng chuyển sang thế tiến công? Hãy nêu nguyên nhân, diễn biến và ý nghĩa của sự kiện đó
Trang 2ĐÁP ÁN
Câu 1 Trình bày sự ra đời, quá trình phát triển của tổ chức Hiệp
hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) Cơ hội và thách
thức của Việt Nam khi gia nhập tổ chức này?
(5,0điểm)
a.Sự ra đời:
- Sau khi giành được độc lập, các nước Đông Nam Á còn gặp
nhiều khó khăn…Đồng thời muốn hạn chế ảnh hưởng của các
cường quốc khác vào khu vực
- Ngày 8/8/1967, Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN)
được thành lập tại Băng Cốc (Thái Lan) với sự tham gia của 5
nước…
0,5
0,5
b.Quá trình phát triển :
- Trong giai đoạn đầu(1967- 1975): ASEAN là một tổ chức
non yếu, sự hợp tác trong khu vực còn lỏng lẻo, chưa có vị thế
trên trường quốc tế Từ giữa những năm 70, ASEAN có
những bước tiến mới
- Năm 1984, Brunây trở thành thành viên thứ 6 của ASEAN
- Tháng 7/1995, Việt nam trở thành thành viên thứ 7…
- Tháng7/1997, Lào và Mianma gia nhập ASEAN
- Tháng 4/1999, Campuchia …
- Từ 5 nước ban đầu, ASEAN đã phát triển lên 10 nước thành
viên…
- Từ đây, ASEAN đẩy mạnh hợp tác về kinh tế, xây dựng
Đông Nam Á thành khu vực hoà bình, ổn định và cùng phát
triển
- Tháng 11/2007, các nước thành viên đã kí bản Hiến chương
ASEAN nhằm tiến tới xây dựng một Cộng đồng Đông Nam Á
hùng mạnh
0,25
0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
0,25
0,25
c.Cơ hội và thách thức của Việt Nam :
* Cơ hội:
- Nền kinh tế Việt nam được hội nhập với nền kinh tế của các
nước trong khu vực, đó là cơ hội để vươn ra với thế giới
- Tạo điều kiện để nền kinh tế Việt Nam thu gần khoảng cách
phát triển với các nước trong khu vực
- Tiếp thu những thành tựu khoa học- công nghệ tiên tiến của
thế giới để phát triển
- Học hỏi trình độ quản lí của các nước trong khu vực
- Có điều kiện để giao lưu về giáo dục, văn hoá, khoa học-
công nghệ… với các nước
* Thách thức:
- Nếu không tận dụng cơ hội tốt để phát triển thì nền kinh tế
nước ta sẽ có nguy cơ tụt hậu so với các nước trong khu vực
- Sự cạnh tranh quyết liệt giữa nước ta với các nước
- Hội nhập dễ bị “hoà tan”, đánh mất bản sắc và truyền thống
văn hoá dân tộc
0,25
0,25
0,25
0,25 0,25
0,25
0,25 0,25
Câu 2 Trình bày hoàn cảnh, nội dung của Hội nghị thành lập (3,0điểm)
Trang 3Đảng Cộng sản Việt Nam? Nêu vai trò của lãnh tụ Nguyễn
Ái Quốc đối với sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam?
a Hoàn cảnh:
- Năm 1929, ở Việt Nam xuất hiện ba tổ chức cộng sản…Sự
hoạt động riêng rẽ của ba tổ chức này gây ảnh hưởng không
tốt đến phong trào cách mạng Việt Nam
- Với tư cách là phái viên của Quốc tế Cộng sản, Nguyễn Ái
Quốc đã triệu tập Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản…
- Từ ngày 6/1/1930, Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản
diễn ra tại Cửu Long- Hương Cảng (Trung Quốc) do Nguyễn
Ái Quốc chủ trì…
0,25
0,25
0,5
b Nội dung của Hội nghị:
- Thống nhất các tổ chức cộng sản thành một đảng duy nhất lấy
tên là Đảng Cộng sản Việt Nam
- Thông qua Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt do Nguyễn
Ái Quốc soạn thảo…
0,5
0,5
c Vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc:
- Truyền bá chủ nghĩa Mác- Lênin vào Việt Nam, chuẩn bị tư
tưởng, chính trị cho việc thành lập Đảng
- Thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, là tổ chức
tiền thân của Đảng, trực tiếp huấn luyện và đào tạo đội ngũ
nòng cốt cho Đảng
- Thống nhất các tổ chức cộng sản để thành lập Đảng Cộng
sản Việt Nam
- Soạn thảo Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, vạch ra
đường lối cho cách mạng Việt Nam
0,25
0,25
0,25
0,25
Câu 3 Lập bảng so sánh phong trào cách mạng 1930- 1931
với phong trào dân chủ 1936- 1939 theo các nội dung sau:
Nhiệm vụ, khẩu hiệu đấu tranh, hình thức đấu tranh, lực
lượng tham gia, hình thức tập hợp lực lượng
Tại sao phong trào dân chủ 1936- 1939 được coi là cuộc tập dượt lần thứ hai của Đảng và quần chúng chuẩn
bị cho Cách mạng tháng Tám 1945?
a Lập bảng so sánh :
(3,5điểm)
Nội dung Phong trào cách mạng
1930 – 1931
Phong trào dân chủ
1936 – 1939
0,5
0,5
0,5
Nhiệm
vụ,mục
tiêu
Chống đế quốc, phong kiến, đòi thực hiện các quyền tự do dân chủ, chia ruộng đất công cho nông dân
- Chống chế độ phản động thuộc địa, chống phát xít và chiến tranh, đòi tự do, dân chủ, cơm áo và hoà bình Khẩu
hiệu đấu
tranh
“Đả đảo đế quốc”, “Đả đảo phong kiến” “Chống phát xít, chống chiến tranh”, “Tự do,
dân chủ, cơm áo, hoà bình”
Trang 4hình thức
đấu tranh
Mít tinh, biểu tình, khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền
Công khai, hợp pháp, nửa hợp pháp…
0,5
0,5
Lực
lượng
tham gia
Chủ yếu là công nhân
và nông dân
Đông đảo quần chúng nhân dân không phân biệt giai cấp, tầng lớp…
Hình
thức tập
hợp lực
lượng
Bước đầu thực hiện liên minh công - nông
Mặt trận Thống nhất nhân dân phản đế Đông Dương (7-1936), đến tháng 3-1938 đổi tên thành Mặt trận Thống nhất dân chủ Đông Dương
b.Bởi vì:
- Thông qua phong trào này, Đảng đã được trưởng thành
thêm về tư tưởng và tổ chức Nền tảng tư tưởng của Đảng là
chủ nghĩa Mác – Lênin càng ngày càng thêm thấm nhuần và
ăn sâu, tỏa rộng trong các tầng lớp nhân dân
- Đảng đã xây dựng và phát triển được một đội ngũ cán
bộ có năng lực và giàu kinh nghiệm, đồng thời phát triển
thêm các tổ chức cơ sở…
- Cùng với sự trưởng thành của Đảng, lực lượng cách
mạng cũng lớn mạnh không ngừng Qua thực tiễn đấu tranh,
Đảng đã xây dựng một đội quân chính trị hùng hậu gồm hàng
triệu người ở cả thành thị và nông thôn…
- Phong trào cách mạng 1936 – 1939 còn để lại nhiều
bài học kinh nghiệm quý báu cho giai đoạn cách mạng
sau.…
Vì vậy, đây chính là cuộc tập dượt lần thứ hai chuẩn bị
cho Cách mạng tháng Tám 1945
0,25
0,25
0,25
0,25
Câu 4 Thời cơ “ngàn năm có một” trong Cách mạng tháng Tám
xuất hiện như thế nào? Nêu sự lãnh đạo kịp thời, sáng tạo
của Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh trong Cách mạng tháng
Tám?
a Thời cơ “ngàn năm có một” trong Cách mạng tháng
Tám:
- Ngày 15-8-1945 Phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh vô điều
kiện, quân Nhật ở Đông Dương hoàn toàn tê liệt, bọn tay sai
hoang mang dao động đến cực độ…
- Trong khi đó quân Đồng Minh chưa kịp kéo vào nước ta…
- Như vậy, khoảng thời gian từ sau khi phát xít Nhật đầu hàng
Đồng Minh vô điều kiện đến trước khi quân Dồng Minh kéo
vào nước ta là khoảng “thời cơ ngàn năm có một”, ta phải
đứng dậy Tổng khởi nghĩa giành chính quyền và đứng ở tư thế
nước độc lập đón “khách là quân Đồng Minh” vào giải giáp
4,0 Điểm
0,5
0,25
0,5
Trang 5khí giới quân Nhật
- Tổng khởi nghĩa trong Cách mạng tháng Tám diễn ra trong
khoảng thời gian đó và ta đã giành thắng lợi 0,25
b Sự lãnh đạo kịp thời, sáng tạo của Đảng và lãnh tụ Hồ
Chí Minh:
- Sự lãnh đạo kịp thời của Đảng thể hiện trong việc chớp thời
cơ:
+ Về phía kẻ thù: Chính phủ Nhật đầu hàng Đồng Minh vô điều kiện, bọn Nhật ở Đông Dương và tay sai hoang mang rệu
rã, quân Đồng Minh chưa kịp vào nước ta, quân Pháp ở Đông
Dương chưa kịp nổi dậy
+ Về phía quần chúng cách mạng: Đảng Cộng sản Đông Dương đã chuẩn bị đầy đủ, sẫn sàng…
Như vậy, thời cơ giành chính quyền đã hoàn toàn chín
muồi, Hội nghị toàn quốc của Đảng …
- Sự lãnh đạo sáng tạo của Đảng trong Tổng khởi nghĩa:
+ Đảng đã sử dụng khéo léo hai lực lượng chính trị và vũ trang trong cuộc đấu tranh giành chính quyền ở từng địa
phương …từ ngày 14 đến 28/8/1945
+ Đảng đã phát động, lãnh đạo toàn dân nổi dậy, kết hợp khởi nghĩa từng phần với tổng khởi nghĩa, kết hợp khởi nghĩa
ở nông thôn với thành thị …
Kết quả là Tổng khởi nghĩa đã diễn ra nhanh chóng và ít đổ
máu
0,5
0,5
0,25
0,5
0,5
0,25
Câu 5 Sự kiện nào đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách
mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng chuyển sang thế
tiến công Hãy nêu nguyên nhân, diễn biến và ý nghĩa của
sự kiện đó
4,5 điểm
a Sự kiện đánh dấu bước phát triển nhảy vọt….là:
Phong trào Đồng khởi 1959 – 1960 0,5
b Nguyên nhân, diễn biến và ý nghĩa của sự kiện:
- Nguyên nhân:
+ Trong những năm 1957 – 1959, Mĩ- Diệm ban hành
chính sách “tố cộng, diệt cộng”, ra đạo luật 10/59 đặt cộng
sản ra ngoài vòng pháp luật, lê máy chém khắp miền Nam,
làm cho mâu thuẫn giữa nhân dân miền Nam với đế quốc Mĩ
xâm lược và tay sai trở lên gay gắt…
+ Tháng 1/1959, Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 15 xác định: Cách mạng miền Nam không có con đường nào
khác là sử dụng bạo lực cách mạng đánh đổ chính quyền
Mỹ – Diệm…
- Diễn biến:
+ Lúc đầu phong trào nổ ra lẻ tẻ ở từng địa phương như Vĩnh Thạnh, Bắc Ái (2/1959), Trà Bồng (8/1959)…, sau lan
khắp miền Nam thành cao trào cách mạng, tiêu biểu là cuộc
“Đồng khởi” ở Bến Tre
0,5
0,5
0,5
Trang 6+ Ngày 17/1/1960, “Đồng khởi” nổ ra ở 3 xã Định Thuỷ, Phước Hiệp, Bình Khánh (huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre), từ
đó lan khắp huyện Mỏ Cày và tỉnh Bến Tre (huyện Giồng
Trôm, Ba Tri, Châu Thành…)
+ Quần chúng giải tán chính quyền địch, lập Ủy ban nhân dân tự quản, lập lực lượng vũ trang, tịch thu ruộng đất của
địa chủ, cường hào chia cho dân cày nghèo
+ Phong trào lan khắp Nam Bộ, Tây Nguyên và một số nơi ở Trung Trung Bộ
- Ý nghĩa:
+ Giáng đòn nặng nề vào chính sách thực dân mới của
Mỹ, làm lung lay tận gốc chế độ tay sai Ngô Đình Diệm
+ Đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng Việt Nam từ thế giữ gìn lực lượng c huyển sang thế tiến công
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5