Xây dựng quy trình định lượng đồng thời amoxicillin và acid clavulanic bằng phương pháp quang phổ UV-VIS

Nghiên cứu nhằm mục tiêu xây dựng quy trình định lượng đồng thời hỗn hợp hai thành phần amoxicillin và acid clavulanic bằng phương pháp quang phổ. Ứng dụng phương pháp này để thẩm định định lượng đồng thời amoxicillin và acid clavulanic trong viên nén Augmentin.

XÂY DỰNG QUY TRÌNH ĐỊNH LƯỢNG ĐỒNG THỜI

AMOXICILLIN VÀ ACID CLAVULANIC BẰNG PHƯƠNG PHÁP

QUANG PHỔ UV-VIS

Nguyễn Chí Toàn* và Tào Việt Hà

Trường Đại học Tây Đô ( * Email: nctoan@tdu.edu.vn)

Ngày nhận: 01/11/2021

Ngày phản biện: 10/02/2022

Ngày duyệt đăng: 01/3/2022

TÓM TẮT

Hiện nay, amoxicillin kết hợp với acid clavulanic trong cùng một chế phẩm được sử dụng rộng rãi để điều trị các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn tiết ra β - lactamase đề kháng amoxicillin nên phải có phương pháp định lượng đồng thời hai hoạt chất trên trong cùng một chế phẩm Nghiên cứu nhằm mục tiêu xây dựng quy trình định lượng đồng thời hỗn hợp hai thành phần amoxicillin và acid clavulanic bằng phương pháp quang phổ Ứng dụng phương pháp này để thẩm định định lượng đồng thời amoxicillin và acid clavulanic trong viên nén Augmentin Phương pháp được thực hiện bằng cách sử dụng máy đo quang phổ UV-Vis với bước sóng sử dụng trong phân tích là 199 nm và 228 nm Kết quả cho thấy

có sự tuyến tính trong khoảng nồng độ 1,2 - 4,5 mg/l đối với clavulanat kali và 4,03 - 15,2 mg/l đối với amoxicillin Phương pháp này được thẩm định với các chỉ tiêu: Độ đặc hiệu,

độ đúng với tỷ lệ phục hồi nằm trong khoảng 97 - 103%, độ lặp lại với RSD < 2%, giới hạn định lượng và giới hạn phát hiện đối với amoxicillin là 2,01 mg/l và 0,61 mg/l; Đối với clavulanat kali là 0,6 mg/l và 0,18 mg/l, sử dụng phương pháp này đã định lượng đồng thời được 2 hoạt chất amoxicillin và acid clavulanic có trong viên nén Augmentin đạt theo tiêu chuẩn Dược Điển Việt Nam

Từ khóa: Amoxicillin, acid clavulanic, máy quang phổ UV-Vis, quy trình định lượng

Trích dẫn: Nguyễn Chí Toàn và Tào Việt Hà, 2022 Xây dựng quy trình định lượng đồng

thời amoxicillin và acid clavulanic bằng phương pháp quang phổ UV-Vis Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô 14: 191-202

* Ths Nguyễn Chí Toàn – Giảng viên Khoa Dược và Điều dưỡng, Trường Đại học Tây Đô

1 GIỚI THIỆU

Đề kháng kháng sinh là vấn đề đã và

đang diễn ra ngày càng phức tạp, gây

nhiều khó khăn trong việc điều trị các

bệnh nhiễm khuẩn ở Việt Nam nói riêng

và thế giới nói chung Để tăng khả năng

điều trị, các chế phẩm dược có sự kết

hợp của nhiều hoạt chất được bào chế

Một trong những sự kết hợp điển hình

đó là amoxicillin và acid clavulanic (Lê

Minh Trí, 2009)

Sự phối hợp giữa amoxicillin, một

kháng sinh họ  - lactam với acid

clavulanic, một chất ức chế không hồi

phục  - lactamase trong cùng một chế

phẩm được sử dụng rộng rãi để điều trị

các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn sản

sinh  - lactamase đề kháng amoxicillin

(Trần Đức Hậu, 2007), có rất nhiều chế

phẩm kháng sinh trên thị trường có sự

kết hợp giữa amoxicillin và acid

clavulanic, dưới dạng amoxicillin

trihydrat và clavulanat kali Từ thực tiễn

này, cần có phương pháp định lượng

đồng thời các hoạt chất này trong cùng

một chế phẩm Phương pháp phổ biến để

định lượng đồng thời chế phẩm có sự kết

hợp trên là sắc ký lỏng hiệu năng cao

(HPLC) Ưu điểm của phương pháp này

là có tính đặc hiệu, độ chính xác cao,

cho kết quả ổn định, nhanh chóng cho

việc kiểm nghiệm Tuy nhiên, HPLC có

các điểm hạn chế như phải sử dụng hóa

chất, dung môi có độ tinh khiết cao, thiết

bị đắt tiền

Đặc điểm tính chất của amoxicillin và

clavulanat kali là cả hai chất này đều có

khả năng hấp thụ ánh sáng ở vùng tử

ngoại, nên có thể sử dụng máy quang

phổ UV-Vis để định lượng đồng thời hai chất này Vì thế mục tiêu nghiên cứu nhằm thử nghiệm xây dựng quy trình định lượng đồng thời hỗn hợp hai thành phần amoxicillin và acid clavulanic bằng phương pháp quang phổ Ứng dụng phương pháp đã xây dựng để thẩm định định lượng đồng thời amoxicillin và acid clavulanic trong viên nén Augmentin

2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Phương pháp nghiên cứu này dựa trên tài liệu “Thẩm định quy trình phân tích bằng đo quang phổ tử ngoại khả - khả kiến UV-Vis” Phụ lục số 8, Sổ tay đăng

ký thuốc, được ban hành bởi Cục quản lý Dược (Bộ Y tế, 2013)

Sử dụng Amoxicillin trihydrat với hàm lượng 99,5% tính trên lượng khan, đạt tiêu chuẩn IP USP 37 Acid clavulanic với hàm lượng 91,7%, được

Pharmaceuticals, nước cất 2 lần đạt tiêu chuẩn phân tích

Máy quang phổ hai chùm tia UV -

1800 SHIMAZDU (Nhật) được kết nối với máy tính (chạy hệ điều hành Window 7) với phần mềm chuyên dụng

UV Probe 2.50, Máy siêu âm Elmasonic (Đức), Cân phân tích 4 số lẻ OHAUS CORPORATION (Mỹ)

Mẫu placebo: Là mẫu bao gồm các

thành phần giống hệt như mẫu thử nhưng không chứa hoạt chất cần định lượng (Đặng Văn Hòa và Vĩnh Định, 2011)

Công thức của các tá dược như sau

(Lê Quan Nghiệm và Huỳnh Văn Hóa,

2007):

- Tinh bột biến tính: 15 - 20%

- Avicel: 10 - 30%

- Mg stearate: 1,2 - 1,5%

- Talc: 0,5%

Trên thực tế các tá dược, độ trơn

chảy, rã sử dụng để sản xuất viên nén rất

đa dạng, nên việc chọn các tá dược như

trên chưa đại diện Tuy nhiên, tạm chấp

nhận cho áp dụng cho những viên nén có

thành phần tá dược trên % tá dược có

trong 1 viên là 100  a%

Tiến hành chọn % từng loại tá dược

tương ứng với lượng thực tế

Lượng cân của từng loại tá dược được

tính theo công thức:

𝑚(𝑡á 𝑑ượ𝑐)𝑖 = %(𝑡á 𝑑ượ𝑐)𝑖 𝑚 ̅̅̅

𝑚𝑐ℎ𝑢ẩ𝑛(𝐴𝑇 + 𝑃𝐶)

𝑚𝑣𝑖ê𝑛(𝐴𝑇 + 𝑃𝐶) (g) (1)

Cân và cho tất cả tá dược vào cùng

một bình định mức 100 ml, thêm khoảng

70 ml nước cất và lắc đều, siêu âm

khoảng 15 - 20 phút, bổ sung nước cất

tới vạch, ta được bình 1 Hút chính xác

10 ml dung dịch từ bình 1 cho vào bình

định mức 100 ml, bổ sung nước cất tới

vạch, lắc đều, ta được bình 2, hút chính

xác 10 ml dung dịch từ bình 2 cho vào

bình định mức 100 ml, bổ sung nước cất

tới vạch, lắc đều, ta được bình 3

- Lựa chọn các bước sóng phân tích:

Tiến hành quét phổ bình 3 của các chất

chuẩn amoxicillin trihydrat và clavulanat

kali từ 190 nm đến 400 nm Lựa chọn 2

bước sóng có cực đại hấp thu thích hợp,

đồng thời thỏa điều kiện hai bước sóng này cách nhau không dưới 10 nm Tiến hành khảo sát tính tuyến tính bằng cách dựng đường chuẩn y = ax + b

- Khảo sát tính cộng phổ của dung dịch hỗn hợp:

Tiến hành quét phổ bình 3 của mẫu chuẩn và đo điểm tại 2 bước sóng đã chọn của 2 chất chuẩn Tính cộng phổ của dung dịch hỗn hợp là đúng khi tổng

độ hấp thu thành phần tại mỗi bước sóng bằng độ hấp thu của hỗn hợp

- Thẩm định quy trình: Quy trình định

lượng được thẩm định theo hướng dẫn của ICH trên nền mẫu thuốc bao gồm: Tính đặc hiệu, Độ đúng, Độ chính xác liên ngày, Giới hạn phát hiện, Giới hạn định lượng, Tính tuyến tính

Chuẩn bị mẫu

Mẫu chuẩn AT (amoxicillin trihydrat)

Cân chính xác khoảng một lượng chất chuẩn amoxicillin trihydrat cho vào bình định mức 100 ml, thêm khoảng 70 ml nước cất và lắc đều, siêu âm khoảng 15 phút, bổ sung nước cất tới vạch, ta được bình 1 Hút chính xác 10 ml dung dịch

từ bình 1 cho vào bình định mức 100 ml,

bổ sung nước cất tới vạch, lắc đều, ta được bình 2 Hút chính xác 10 ml dung dịch từ bình 2 cho vào bình định mức

100 ml, bổ sung nước cất tới vạch, lắc đều, ta được bình 3 Hút chính xác các thể tích: 4 ml; 6ml; 8 ml; 10ml; 12 ml;

15 ml từ bình số 2 ở trên cho vào 6 bình định mức 100 ml, thêm nước cất tới vạch, lắc đều

PC (Potassium clavulanat)

Cân chính xác khoảng một lượng chất

chuẩn Potassium clavulanat cho vào

bình định mức 100 ml, thêm khoảng 70

ml nước cất và lắc đều, siêu âm khoảng

15 phút, bổ sung nước cất tới vạch, ta

được bình 1 Hút chính xác 10 ml dung

dịch từ bình 1 cho vào bình định mức

100 ml, bổ sung nước cất tới vạch, lắc

đều, ta được bình 2 Hút chính xác 10 ml

dung dịch từ bình 2 cho vào bình định

mức 100 ml, bổ sung nước cất tới vạch,

lắc đều, ta được bình 3 Hút chính xác

các thể tích: 4 ml; 6ml; 8 ml; 10ml; 12

ml; 15 ml từ bình số 2 ở trên cho vào 6

bình định mức 100 ml, thêm nước cất tới

vạch, lắc đều

Mẫu hh chuẩn AT và PC: Cân chính

xác một lượng mẫu chuẩn gồm AT và

PC chuẩn cho vào bình định mức 100

ml, thêm khoảng 70 ml nước cất và lắc

đều, siêu âm khoảng 15 - 20 phút, bổ

sung nước cất tới vạch, ta được bình 1

Hút chính xác 10 ml dung dịch từ bình 1

cho vào bình định mức 100 ml, bổ sung

nước cất tới vạch, lắc đều, ta được bình

2 Hút chính xác 10 ml dung dịch từ

bình 2 cho vào bình định mức 100 ml,

bổ sung nước cất tới vạch, lắc đều, ta

được bình 3

Mẫu placebo: Là mẫu tự tạo, có công

thức và thành phần các chất hoàn toàn

giống như mẫu thử (Bộ Y tế, 2011) Cân

lượng amoxicillin trihydrat và clavulanat

kali giống như mẫu chuẩn, thêm lượng

tá dược giống như khi tạo mẫu placebo,

tất cả đều cho vào cùng một bình định

mức 100 ml, thêm khoảng 70 ml nước

cất và lắc đều, siêu âm khoảng 15-20

phút, bổ sung nước cất tới vạch, ta được

bình 1

Hút chính xác 10 ml dung dịch từ bình 1 cho vào bình định mức 100 ml,

bổ sung nước cất tới vạch, lắc đều, ta được bình 2 Hút chính xác 10 ml dung dịch từ bình 2 cho vào bình định mức

100 ml, bổ sung nước cất tới vạch, lắc đều, ta được bình 3

Dung môi pha mẫu: nước cất Mẫu thử Augmentin:

Mẫu thử: Là viên nén bao phim

Augmentin

K là hệ số chuyển đổi:

- Đối với amoxicillin

𝐾𝐴𝑚𝑜𝑥 = 𝑀𝐴𝑚𝑜𝑥

𝑀 𝐴𝑇 = 365,4

419,4

- Đối với acid clavulanic

𝐾𝐶𝑙𝑎𝑣 = 𝑀𝐶𝑙𝑎𝑣

𝑀 𝑃𝐶 = 199,16

237,3 Vậy khối lượng amoxicillin trihydrat

và clavulanat kali thực tế có trong viên Augmentin chứa 500 mg amoxicillin và

125 mg acid clavulanic là:

𝑚𝑣𝑖ê𝑛(𝐴𝑇 + 𝑃𝐶) = 500

𝐾 𝐴𝑚𝑜𝑥 + 125

𝐾𝐶𝑙𝑎𝑣 (mg) (2)

Cân 20 viên Augmentin (đối tượng nghiên cứu) đã loại vỏ bao, tính khối lượng trung bình viên 𝑚̅ Tỷ lệ % (amoxicillin trihydrat và clavulanat kali)

có trong viên là:

a% = 𝑚𝑣𝑖ê𝑛(𝐴𝑇 + 𝑃𝐶) 100

𝑚 ̅

Vậy lượng cân mẫu thử là:

𝑚𝑐â𝑛(𝐴𝑇 + 𝑃𝐶) = 𝑚𝑐ℎ𝑢ẩ𝑛(𝐴𝑇 + 𝑃𝐶)

𝑎% (g) (3)

Cân chính xác một lượng mẫu thử đã

tính toán cho vào bình định mức 100 ml,

thêm khoảng 70 ml nước cất và lắc đều,

siêu âm khoảng 15 - 20 phút, bổ sung

nước cất tới vạch, ta được bình 1 Hút

chính xác 10 ml dung dịch từ bình 1 cho

vào bình định mức 100 ml, bổ sung

nước cất tới vạch, lắc đều, ta được bình

2 Hút chính xác 10 ml dung dịch từ

bình 2 cho vào bình định mức 100 ml,

bổ sung nước cất tới vạch, lắc đều, ta

được bình 3 Gọi 𝐶𝑗 (mol/l) là nồng độ

của từng chất sau khi định lượng mẫu

thử Hàm lượng trong 1 viên là: ℎ𝑗 =

𝑚𝑣𝑖ê𝑛(𝐴𝑇 + 𝑃𝐶) 𝐶𝑗 𝐾

𝑚𝑐â𝑛(𝐴𝑇 + 𝑃𝐶) (g) (4)

3 KẾT QUẢ 3.1 Lựa chọn bước sóng phân tích

Kết quả quét phổ UV-VIS ở thang sóng 400-199 nm các dung dịch chuẩn amoxicillin và clavulanat kali thu được kết quả ở Hình 1 Có 3 bước sóng có cực đại hấp thu là 339 nm, 199 nm và 193

nm Tại bước sóng 339 nm có độ hấp thu quá nhỏ, nên  (A = .l.C) sẽ rất nhỏ, không chọn bước sóng này Tại 193 nm, bước sóng này gần với bước sóng thấp nhất của dải sóng đang quét là từ 199 nm đến 400 nm (Hình 1) Do đó bước sóng

199 nm được chọn là bước sóng phân tích của clavulanat kali

:

Hình 1 Phổ hấp thu của clavulanat kali với nồng độ 3 mg/L

Hình 2 Phổ hấp thu của amoxicillin với nồng độ 10,072 mg/L

Kết quả trình bày ở Hình 2 cho thấy

có 6 cực đại hấp thu tại các bước sóng

340 nm, 272nm, 258 nm, 228 nm, 219

nm và 193 nm Tuy nhiên, độ hấp thu tại

các bước sóng 340 nm, 272 nm, 258 nm

là quá thấp, dẫn đến hệ số hấp thu mol 

sẽ rất nhỏ (A = .l.C), nên các bước

sóng này không được chọn

Tại bước sóng 193 nm, có độ hấp thu

cao, tuy nhiên lại gần với bước đã chọn

cho clavulanat kali là 199 nm, nên

không chọn bước sóng này Vậy bước sóng 228 nm là thích hợp nhất Vậy, bước sóng phân tích của amoxicillin là

228 nm và của clavulanat kali là 199

nm

3.2 Tính cộng phổ của dung dịch hỗn hợp

Tiến hành quét phổ của chất chuẩn amoxicillin, clavulanat kali và mẫu chuẩn chúng tôi thu được kết quả ở Hình 3

Hình 3 Phổ hấp thu của amoxicillin, clavulanat kali và mẫu chuẩn

Bảng 2 Kết quả khảo sát tính cộng phổ của amoxicillin và clavulanat kali

Bước sóng

Tổng độ hấp thu hỗn hợp 1,203 0,332

Từ Hình 4 và Bảng 2 cho thấy, độ hấp

thu của dung dịch hỗn hợp amoxicillin

và clavulanat kali có tính cộng phổ rõ

ràng ở hai bước sóng 199 nm và 228 nm

Từ định luật Lambert - Beer, A =

.l.C, ta tìm được hệ số hấp thu  của từng chất tại từng bước sóng như sau:

Hệ số hấp thu mol của amoxicillin có

nồng độ 10,072 mg/l tại bước sóng 199

nm là:

𝑎𝑚𝑜𝑥 199 = 1,057.365,4

10,072.10−3 = 38346,6839 (l/mol.cm-1)

Hệ số hấp thu mol của amoxicillin có

nồng độ 10,072 mg/l tại bước sóng 228

nm là:

𝑎𝑚𝑜𝑥 228 = 0,279.365,4

10,072.10 −3 = 10121,7832 (l/mol.cm-1)

Hệ số hấp thu mol của clavulanat kali

có nồng độ 3 mg/l tại bước sóng 199 nm

là:

𝑃𝐶 199 = 0,146.237,3

3.10 −3 = 11548,6 (l/mol.cm-1)

Hệ số hấp thu mol của clavulanat kali

có nồng độ 3 mg/l tại bước sóng 228 nm là:

𝑃𝐶 228 = 0,053.237,3

3.10 −3 = 4192,3 (l/mol.cm-1)

Ta được hệ phương trình tuân theo tính cộng phổ của định luật Lambert - Beer như sau:

A199 = 38346,6839x + 11548,6y

A228 = 10121,7832x + 4192,3y Bằng việc đo độ hấp thu của mẫu thử tại các bước sóng 199 nm và 228 nm, ta

sẽ có được hệ 2 phương trình 2 ẩn số, sẽ tìm được x và y

3.3 Độ đặc hiệu

Hình 4 Phổ hấp thu của mẫu giả định, mẫu thử, mẫu chuẩn và mẫu placebo

3.4 Khảo sát tính tuyến tính

Tiến hành xây dựng phương trình hồi

quy tuyến tính cho AT (4,029 - 15,107

mg/L và PC (1,2 - 4,5 mg/L) thu được kết quả trình bày ở Bảng 3

Bảng 3 Kết quả khảo sát tương quan hồi quy tuyến tính đối với amoxicillin và clavulanat kali ở 2 bước sóng 199 nm và 228 nm

Bước

sóng

(nm)

Amox (4,029 - 15,107 mg/l) Potassium Clavulanate (1,2 - 4,5 mg/l) Phương trình hồi quy Hệ số tương

quan R Phương trình hồi quy Hệ số tương

quan R

199 y = 0,104121x +

y = 0,0486186x + 2,93535.10-4 0,9999

228 y = 0,0278482x +

7,1664.10-4 0,9999 y = 0,0184288x –

3.5 Giới hạn định lượng

Chất chuẩn amoxicillin và clavulanat

kali được pha loãng với các mức nồng

độ 10%, 20%, 30% để khảo sát giới hạn định lượng Kết quả được trình bày ở Bảng 4

Bảng 4 Kết quả khảo sát giới hạn định lượng

Amox Potassium

Clavulanate Amox

Potassium Clavulanate

10% đo được (a) 0,105 0,015 0,027 0,005

10% tính theo

phương trình

tuyến tính (b)

20% đo được (c) 0,217 0,029 0,057 0,009

20% tính theo

phương trình

tuyến tính (d)

Từ kết quả này cho thấy, ở mức nồng

độ 10%, độ hấp thu đo được của mỗi

chất tại từng bước sóng không thỏa

phương tình tuyến tính đã dựng (chênh

lệch lớn hơn 2%) với mức nồng độ 20%

của mỗi chất, cho độ hấp thu đo được

còn tuân theo phương trình tuyến tính của mỗi chất (chênh lệch không quá 2%) Vậy, tại 20% nồng độ khảo sát: 2,014 mg/L đối với amoxicillin và 0,60 mg/l đối với clavulanat kali là giới hạn định lượng của phương pháp

3.6 Giới hạn phát hiện

Đối với amoxicillin LOD = LOQ/3,3

= 2,014/3,3 = 0,61 mg/l, Đối với

clavulanat kali: LOD = LOQ/3,3 =

0,6/3,3 = 0,18 mg/L

3.7 Định lượng mẫu thử

Mẫu thử được chuẩn bị như mục 2.3

Bảng 5 Kết quả đo độ hấp thu của mẫu thử

Bước sóng

Tiến hành đo độ hấp thu của mẫu thử

tại 2 bước sóng 199 nm và 228 nm

Từ hệ phương trình (*) của mục 4.1.2,

ta có hệ phương trình sau:

1,154 = 38346,6839x + 11548,6y

0,319 = 10121,7832x + 4192,3y

x = 2,6304.10-5 mol/l

y = 1,2584.10-5 mol/l

Vậy hàm lượng của:

- Amoxicillin là 0,4772 g ứng với

95,44% so với hàm lượng nhãn

- Acid clavulanic là 0,1244 g ứng với

99,52% so với hàm lượng nhãn

Vậy kết quả định lượng mẫu thử (viên

nén Augmentin) đạt tiêu chuẩn Dược

điển Việt Nam V (Bộ Y tế, 2018)

4 THẢO LUẬN

Kết quả thực nghiệm cho thấy

phương pháp đo quang hỗn hợp tại nhiều

bước sóng có thể định lượng đồng thời

amoxicillin và acid clavulanic trong

cùng một hỗn hợp mà không cần chiết

tách các thành phần riêng rẽ Cần thiết

pha loãng mẫu thử l để tìm được nồng

độ từng hoạt chất có trong hỗn hợp Ngoài ra, việc sử dụng nước cất làm dung môi là một ưu điểm nổi bật của phương pháp này

Trong phương pháp thí nghiệm, yếu

tố quan trọng để quyết định có định lượng đồng thời 2 chất được hay không

là dung môi hòa tan mẫu và lựa chọn các bước sóng thích hợp Vì amoxicillin và acid clavulanic rất dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ và ánh sáng nên việc lựa chọn dung môi thích hợp để không phá hỏng hoạt chất hòa tan rất quan trọng.Thực tế, amoxicillin khó tan trong nước nhưng vẫn tan được (1g/370 ml), clavulanat kali tan tốt trong nước nên đây là một điều kiện thuận lợi cho việc hòa tan mẫu Tuy nhiên, cần phải có môi trường tiến hành định lượng ổn định, mọi thao tác khi tiến hành định lượng cần cẩn thận để giảm đến mức thấp nhất ảnh hưởng của các yếu tố nhiệt độ và ánh sáng

Qua khảo sát, bước sóng được lựa chọn để định lượng theo phương pháp

đo quang hỗn hợp là 199 nm đối với

clavulanat kali và 228 nm đối với

amoxicillin

- Đối với clavulanat kali, có 2 cực đại

hấp thu có thể chọn được là 199 nm và

193 nm Tuy nhiên, ta chọn 199 nm vì

193 nm gần với bước sóng nhỏ nhất khi

quét phổ (từ 190 nm đến 400 nm)

- Đối với amoxicillin, có thể chọn các

bước sóng 272 nm, 258 nm, 219 nm để

định lượng Tuy nhiên, độ hấp thu của

amoxicillin tại 272 nm và 259 nm nhỏ,

dẫn đến hệ số hấp thu mol  nhỏ, phép

đo quang không nhạy Giữa 2 bước sóng

219 nm và 228 nm ta chọn 228 nm vì

bước sóng này sẽ cách xa bước sóng đã

chọn cho clavulanat kali hơn Việc chọn

2 bước sóng 199 nm và 228 nm cho

phương pháp này cũng là điểm khác so

với tài liệu tham khảo (Trần Trúc Bình

và Trần Thị My, 2015), có thể do sự

khác nhau về cách xử lý phổ và máy đo

quang được sử dụng

Với phương pháp định lượng đồng

thời này, tính ổn định của mẫu chuẩn đã

được xác định khi tiến hành lặp lại khảo

sát tính cộng phổ của mẫu chuẩn Kết

quả thẩm định phương pháp định lượng

cho thấy, phương pháp này có độ đúng

cao (tỷ lệ phần trăm tìm lại trong khoảng

98 - 102%), độ lặp lại cao

Từ kết quả nghiên cứu cho thấy cần

định lượng một chế phẩm có dạng bào

chế tương tự (chứa hàm lượng

amoxicillin và acid clavulanic với tỷ lệ

500/125), cần tính toán lượng cân thích

hợp và đo độ hấp thu tại 2 bước sóng

199 nm và 228 nm, có thể xác định

được hàm lượng của amoxicillin và acid clavulanic trong chế phẩm đó

Với sự phát triển của công nghiệp sản xuất và bào chế thuốc hiện nay cho phép kết hợp nhiều thành phần hoạt chất vào cùng một chế phẩm để đạt được nhiều mục đích điều trị Việc định lượng chính xác các thành phần trong cùng một chế phẩm là rất quan trọng bởi hàm lượng cũng như tỷ lệ hàm lượng của các thành phần đó có vai trò quyết định đối với hiệu quả sử dụng Hiện nay, đa số các chế phẩm đều được định lượng bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC), vì có độ chọn lọc cao, cho kết quả ổn định Tuy nhiên, với phương pháp này đòi hỏi thiết bị đắt tiền, chi phí dung môi khá tốn kém mà không phải cơ

sở nào cũng đủ điều kiện để tiến hành

Vì vậy, nếu hoạt chất có trong chế phẩm cần định lượng phù hợp với phương pháp sử dụng máy quang phổ UV - Vis thì có thể thử nghiệm để tiến hành định lượng một cách đơn giản, tiết kiệm được

chi phí và vẫn cho kết quả hợp lý

5 KẾT LUẬN

Quy trình định lượng đồng thời đã được xây dựng với công thức để tính được hàm lượng của từng hoạt chất Dung môi để tiến hành định lượng đồng thời amoxicillin và acid clavulanic trong viên nén là nước; khoảng nồng độ phân tích của amoxicillin là 4,029 - 15,107 mg/l, clavulanat kali là 1,2 - 4,5 mg/l; với các bước sóng phân tích là 199 nm

và 228 nm Thẩm định quy trình đã xây dựng qua định lượng chế phẩm chứa 2

clavulanic, cho kết quả đạt tiêu chuẩn