Tiểu luận Xử lý tình huống nhân viên chiếm đoạt tiền quỹ tại Khoa Điều trị tổng hợp Bệnh viện răng hàm mặt Thành phố Hồ Chí Minh

Trong tình hình căng thẳng hiện nay đã ít nhiều ảnh hưởng đến một bộ phận những người có hoàn cảnh túng quẫn đã đánh mất lòng tự trọng của bản thân mà đã làm những việc trái với đạo đức

1 PHẦN MỞ ĐẦU

Trong xã hội, mỗi một ngành nghề đều có vai trò, vị trí và đóng góp nhất định, cùng những phẩm chất đạo đức nghề nghiệp riêng Trong đó, Y tế là ngành cao quý, có sứ mệnh cao cả, luôn được xã hội tôn vinh và đề cao, song cũng đòi

hỏi đạo đức và tinh thần trách nhiệm hơn bất cứ nghề nào Nghề y là một nghề lao động đặt biệt, nó đòi hỏi người nhân viên y tế phải có trình độ sâu, được đào tạo theo những qui chuẩn bắt buộc từ chuyên môn, đạo đức thầy thuốc, đến luật pháp nhà nước và những qui tắc sống Điều này được hình thành là do công sức cũng như hi sinh thầm lặng của biết bao thế hệ bác sĩ, thầy thuốc vì lợi ích cộng đồng

Danh y Lê Hữu Trác đã từng nói: “Không có nghề nào đạo đức bằng nghề y…” Có thể nói y đức là những phẩm chất tốt đẹp nhất của người làm nghề y

Nhận thấy tầm quan trọng của y đức trong công tác hành nghề của tất cả các cán bộ bác sĩ, y tá, nhân viên công tác xã hội Ngày 6 tháng 11 năm 1996,

Bộ Y Tế đã đưa ra văn bản, quy định về 12 điều y đức trong ngành y tế áp dụng với tất cả cán bộ nhân viên đang làm việc trong lĩnh vực y dược, kể cả ở nước ngoài hay trong lãnh thổ Việt Nam

Ngày 14/10/2016, Bộ Y tế ban hành Kế hoạch số 995/KH-BYT triển khai

"Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh" trong toàn ngành Y tế giai đoạn 2016-2021 với nhiều nội dung quan trọng, trong

đó từng đơn vị xây dựng chuẩn mực đạo đức theo từng lĩnh vực công tác trên cơ

sở chuẩn mực đạo đức chung của ngành Y tế học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh gồm các nội dung: 3 xây: Xây dựng tinh thần trách nhiệm và ý thức phục vụ nhân dân; Xây dựng tinh thần tự giác học tập; Xây dựng mối đoàn

kết nội bộ và 3 chống: Chống quan liêu, hách dịch; Chống tham ô, lãng phí;

Chống bè phái, cục bộ

Tuy nhiên, do tác động từ mặt trái của kinh tế thị trường, bên cạnh mặt tích

cực vẫn còn có những tiêu cực về thực hành y đức ở một bộ phận cán bộ y tế

Một bộ phận cán bộ y tế đã nguyên tắc hóa lợi ích vật chất trong hoạt động nghề nghiệp Điều đó dẫn đến hệ quả là, nếu trước đây y đức được coi là gốc, là cơ sở cho các phẩm chất khác của người cán bộ y tế thì nay lợi ích cá nhân, lợi ích cục

bộ của đơn vị lại được xem là ưu tiên trước hết Nếu trước đây coi nhân cách là thiện chí, thiện tâm, trách nhiệm vì lợi ích người bệnh, lợi ích xã hội, thì nay coi nhân cách là ở quy mô thu nhập, thành đạt trong việc thực hiện lợi ích đã làm cho y đức suy thoái Sự kính trọng vốn có của xã hội với những người thầy thuốc không hề thay đổi, nhưng quan hệ giữa bệnh nhân và thầy thuốc trong cơ

chế thị trường cũng đã có những biến đổi nhất định Đồng tiền không chính đáng

đã chen vào mối quan hệ giữa thầy thuốc và bệnh nhân, làm méo mó các mối quan hệ trong xã hội và một khi uy lực đồng tiền càng lớn bao nhiêu thì khả năng phá hoại của nó trong những mối quan hệ đạo đức giữa người và người càng mạnh bấy nhiêu Biểu hiện đó là sự thiếu trách nhiệm trong công việc; thái

độ giao tiếp và phân biệt đối xử với từng người bệnh; kê đơn thuốc đắt tiền, không hợp lý để hưởng hoa hồng từ các nhà thuốc tư nhân; chỉ định chiếu, chụp, xét nghiệm khi không thật sự cần thiết; hiện tượng nhận “phong bì” cũng không

phải là chuyện hiếm.v.v Tất cả những hình ảnh đó làm cho nhân dân có những

ấn tượng không tốt, cái nhìn không thiện cảm về người cán bộ y tế, mặc dù đó

chỉ là những thiểu số

Khi giai đoạn tình hình dịch Covid-19 diễn biến còn phức tạp song với sự phát triển kinh tế phải luôn đồng hành cùng nhau, ngày nay chất lượng cuộc

sống của người dân cả nước nói chung và TP Hồ Chí Minh nói riêng đã có sự

giảm sút đáng kể về mặt chất và lượng cuộc sống vốn dĩ đang khó khăn lại càng thêm chồng chất Trong tình hình căng thẳng hiện nay đã ít nhiều ảnh hưởng đến

một bộ phận những người có hoàn cảnh túng quẫn đã đánh mất lòng tự trọng của

bản thân mà đã làm những việc trái với đạo đức của người nhân viên y tế Tất cả

những việc làm trên của họ đều hướng đến mục đích cá nhân, mong thoát khỏi

hiện trạng khó khăn và được thỏa mãn nhu cầu cho bản thân Điều này đã gây ảnh hưởng đến mối quan hệ, niềm tin giữa đồng nghiệp với nhau và nói lên sự buông lỏng trong việc lãnh đạo quản lý Vì vậy tôi quyết định chọn đề tài: “Xử

lý tình hu ống nhân viên chiếm đoạt tiền quỹ tại Khoa Điều Trị Tổng Hợp

B ệnh viện Răng Hàm Mặt Thành Phố Hồ Chí Minh” cho bài tiểu luận tốt

nghiệp của mình

Với những kiến thức đã tiếp thu được trong thời gian học tập tại lớp bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước ngạch chuyên viên cộng với những kinh nghiệm thực tế trong công tác, tôi nghiên cứu và đưa ra phương án giải quyết cho tình huống trên Tuy nhiên do điều kiện thời gian ngắn và bị ảnh hưởng của công tác chuyên môn nên trong quá trình thực hiên tiểu luận này không tránh

khỏi những thiếu sót Rất mong được sự góp ý chân thành của quý Thầy, Cô Xin chân thành cảm ơn!

2 NỘI DUNG

2.1 Mô tả tình huống

Tại Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, kể từ tháng 05/2021, đại dịch Covid-19 do virus SARS-Covi2 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội, gây gián đoạn chuỗi cung ứng và lưu chuyển thương mại, làm đình trệ các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, tác động trực tiếp đến các ngành xuất, nhập khẩu, hàng không, du lịch, dịch vụ lưu trú, ăn uống, y tế, giáo dục, lao động, việc làm; nhiều doanh nghiệp phá sản, giải thể, tạm dừng hoạt động, thu hẹp quy mô…

Bệnh viện Răng Hàm Mặt Thành phố Hồ Chí Minh (sau đây gọi tắt là BV RHMTP) là một bệnh viện chuyên khoa hạng 1, chuyên điều trị các bệnh về răng miệng cho người dân thành phố Hồ Chí Minh và trong cả nước Bệnh viện

có 10 phòng chức năng, 12 khoa lâm sàng và 8 khoa cận lâm sàng Số lượng nhân viên hiện nay khoảng 414 người Trong giai đoạn dịch Covid diễn biến phức tạp, bệnh viện luôn chủ động thực hiện nhiệm vụ kép là khám và điều trị bệnh cho bệnh nhân đồng thỡi thực hiện công tác phòng, chống dịch Bên cạnh

đó, BGĐ bệnh viện tổ chức tuyên truyền hướng dẫn cho nhân viên luôn phải trong tâm thế sẳn sàng về tinh thần phục vụ, thái độ giao tiếp ứng xử, tiếp tục công việc chăm sóc sức khỏe, xây dựng phát triển trong tư thế trạng thái bình thường mới Xem bệnh nhân như khách hàng và là người trả lương cho mình

Đó chính là kim chỉ nam định hướng cho hoạt động của bệnh viện, vậy để bệnh nhân hài lòng thì tất cả các nhân viên y tế từ bác sỹ, điều dưỡng, hộ lý, các nhân viên khác phải toàn tâm toàn ý nâng cao tinh thần phục vụ ở mức cao nhất

Khoa Điều Trị Tổng Hợp trực thuộc bệnh viện RHM gồm có 25 người trong đó bác sĩ là 12 người (3 bác sĩ CKII, 8 bác sĩ CKI và 1 bácsĩ RHM), điều dưỡng là 13 người và 01 nhân viên phụ trách hành chính Tuổi trung bình nhân

sự trong khoa là 40 tuổi và nhỏ nhất là 25 Trong đó nhân viên hành chính N là

người nhiệt tình, nhờ gì cũng làm hết mình, thái độ trong giao tiếp chuẩn mực

và có mối quan hệ rất tốt với tập thể khoa Vì vậy nhân viên N đã được Khoa Điều Trị Tổng Hợp tin tưởng giao cho công việc đại diện khoa đi lãnh tiền năng suất, sau đó phân chia theo tỷ lệ dựa trên số lượng thực tế bệnh nhân đến khám và điều trị tại khoa Tình huống xảy ra cụ thể như sau:

Ngày 15/04/2020 điều dưỡng H theo thường lệ nhận được tiền do nhân viên N bàn giao với tổng số tiền là 23.000.000 vnđ Tuy nhiên điều dưỡng H yêu cầu không muốn nhận số tiền trên với lý do tháng 3 số lượng bệnh nhân điều trị ít hơn tháng 4 là 20 cas nhưng số tiền vẫn không thay đổi nhiều, thậm chí còn ít hơn Vì vậy điều dưỡng H yêu cầu cô N tính lại cụ thể cũng như lấy

số liệu của hai tháng 03/2020 và 04/2020 so sánh với nhau để tìm ra nguyên nhân tại sao lại có sự chênh lệch quá lớn như vậy thì nhân viên N trả lời do không lưu lại bảng kê đã phát tiền năng suất của tháng 03/2020 nên không thể lấy ra so sánh được Nghi ngờ có chuyện không ổn, ngày 18/04/2020 điều dưỡng H đã lên thẳng phòng Tài Chính Kế Toán trực tiếp yêu cầu sao kê bảng chia tiền năng suất của khoa thì phát hiện có sự thất thoát số tiền rất lớn, không dừng lại ở đó, điều dưỡng H tiếp tục xin sao kê toàn bộ bảng chia tiền từ tháng 5/2016 thì ngỡ ngàng và sốc nặng sau khi tính toán lại thì phát hiện tổng số tiền bị thất thoát dựa trên các chứng từ của phòng Tài Chính Kế Toán cung cấp phối hợp với hệ thống phần mềm Quản lý bệnh viện để có số liệu điều trị bệnh nhân đã phát hiện tổng số tiền đã bị biển thủ lên đến gần 500 triệu đồng Điều dưỡng H lập tức phản ánh với lãnh đạo bệnh viện Sau khi tiếp nhận thông tin, Ban Giám đốc BVRHM chỉ đạo phòng Quản lí chất lượng (QLCL) và Ban Thanh Tra Nhân Dân làm việc trực tiếp với nhân viên N tại khoa Điều Trị Tổng Hợp yêu cầu giải trình bằng văn bản Sau đó sự việc đã được tiến hành

và báo cáo lại cho BGĐ

2.2 Xác định mục tiêu giải quyết tình huống

M ục tiêu

Từ văn bản giải trình của nhân viên N và các bằng chứng từ bảng sao kê

do Phòng Tài Chính Kế Toán cung cấp gửi tại khoa Điều Trị Tổng Hợp những khiếu nại thắc mắc và phản ánh của tập thể nhân viên y tế tại khoa Điều Trị Tổng Hợp đối với nhân viên N, tập thể khoa Điều Trị Tổng Hợp đã phân tích tình huống nhằm nhận ra những vấn đề còn đang ẩn khuất bên trong Từ đó tìm

ra nguyên nhân khách quan, chủ quan của tình huống để có cơ sở đưa ra những giải pháp xử lý thích hợp nhất đảm bảo hợp tình, hợp lý, hạn chế tối đa những xung đột sau khi giải quyết sự vụ

Cơ sở lý luận và pháp lý

Theo quy định tại điều 52 Luật viên chức 2010, viên chức vi phạm các quy định của pháp luật trong quá trình thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ (như

Vi phạm việc thực hiện nghĩa vụ của viên chức và những việc viên chức không được làm quy định tại Luật viên chức; Vi phạm các nghĩa vụ khác cam kết trong hợp đồng làm việc đã ký kết với đơn vị sự nghiệp công lập….) tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm, phải chịu một trong các hình thức kỷ luật như:

Khiển trách; Cảnh cáo; Cách chức hoặc Buộc thôi việc Như vậy, tùy thuộc

vào hành vi vi phạm mà viên chức sẽ bị áp dụng hình thức kỷ luật tương ứng Đối với vụ việc trên tại khoa Điều Trị Tổng Hợp, số tiền biển thủ gần 1 tỷ đồng nếu có thể thu hồi, không có thiệt hại nghiêm trọng xảy ra, do đó nếu có hành vi không tuân thủ quy trình, quy định chuyên môn, nghiệp vụ thì có thể thủ quỹ cũng chỉ bị áp dụng hình thức kỷ luật khiển trách”

Tuy nhiên, theo nguyên tắc xử lý kỷ luật quy định tại Điều 3 Nghị định 27/2012/NĐ-CP, thái độ tiếp thu, sửa chữa và chủ động khắc phục hậu quả của viên chức có hành vi vi phạm pháp luật là yếu tố xem xét tăng nặng hoặc giảm nhẹ khi áp dụng hình thức kỷ luật Trường hợp nếu điều dưỡng H đã phát hiện

và báo cáo kịp thời tới lãnh đạo bệnh viện, ngăn chặn thiệt hại, không gây thất

thoát tài sản thì có thể được xem là yếu tố giảm nhẹ khi áp dụng hình thức kỷ luật Còn đối với hành vi có dấu hiệu biển thủ công quỹ thì cần xem xét đến các yêu tố cấu thành của tội danh này để xác định tội phạm đã hoàn thành hay chưa, hành vi chiếm đoạt thể hiện ở các chứng cứ nào thì mới có thể xem xét việc khởi tố hay không khởi tố trong trường hợp này

2.3 Phân tích tình huống

Sau khi điều dưỡng H phát hiện các dấu hiệu không trung thực của nhân viên N., điều dưỡng H phản ánh đến lãnh đạo bệnh viện Sự việc này diễn ra một thời gian tương đối dài Trong thời gian từ tháng 05/2016 đến thời điểm hiện tại, theo lời khai trong bản tường trình của nhân viên N., gia đình N đã mắc phải số tiền nợ rất lớn, tình hình gia đình ngày càng gặp khó khăn khi mức thu nhập cũng giảm một phần do hậu quả tình hình dịch covid-19 xảy ra khiến cho N ngày càng áp lực và mong muốn được giải quyết nhanh nhất Mặt khác do chủ nợ hối thúc gia đình trả nợ nên N đã thực hiện hành vi mà không nghĩ đến hậu quả Lợi dụng sự tin tưởng của mọi người cũng nhưu việc quản lý lỏng lẻo về tài chính lãnh đạo khoa, nên N đã từng đợt chiếm dụng một khoản tiền và thay đổi nội dung các chứng từ để che dấu việc làm sai trái của mình

Số tiền đó một phần N trả nợ cho gia đình, một phần N sử dụng tiêu xài cá nhân

a Phân tích nguyên nhân

 Nguyên nhân khách quan:

- Cuộc sống kinh tế quá khó khăn cũng mà mầm mống của hành vi vi

phạm, lúc đầu có thể là "làm liều" cho qua lúc khó khăn sau đó, có thể dẫn tới các hành vi vi phạm mang tính chất lớn hơn, gây nguy hiểm cho xã hội cao hơn

- Con người với sự nhận thức chưa đúng hoặc không nhận thức được hành vi nào là vi phạm pháp luật thì cũng là nguyên nhân dẫn đến vi phạm pháp luật (tất nhiên trừ những trường hợp biết là vi phạm pháp luật nhưng vẫn

cố tình làm)

 Nguyên nhân chủ quan:

- Trước tiên, chúng ta phải nói đến việc lãnh đạo Khoa chưa thể hiện hết

sự quan tâm, chia sẻ đến với nhân viên để hiểu thêm tâm tư nguyện vọng của CBCNV trong đơn vị mình quản lý

- Không giám sát, kiểm tra lại công việc đã phân công cho nhân viên

- Giao nhiệm vụ không đúng với chức năng nhiệm vụ của nhân viên

b Phân tích hậu quả

- Là Bệnh viện chuyên khoa hàng đầu trong việc chăm sóc sức khỏe răng miệng cho nhân dân Thành Phố Hồ Chí Minh nói riêng, cả nước nói chung Bên cạnh các yếu tố thuận lợi như vị trí địa lý, tạo điều kiện từ Ủy Ban Nhân dân Thành Phố, Sở y tế, đội ngũ cán bộ nhân viên y tế nhiệt tình, có trách nhiệm với công việc thì bệnh viện cũng gặp một số khó khăn do quỹ diện tích đất còn hạn chế, hạ tầng cơ sở công trình quy mô còn nhỏ, hẹp so với số lượng nhân viên ngày càng tăng cao

- Khi tình hình kinh tế cả nước đang bị ảnh hưởng bởi dịch covid-19 đã làm cho thực trạng bệnh viện ngày thêm khó khăn Ban lãnh đạo bệnh viện đã chủ động họp bàn, tìm giải pháp khắc phục với ưu tiên là quan tâm chăm lo đời

sống, bảo đảm an toàn cho cán bộ, công nhân viên - lao động (CBCNV-LĐ) Ngoài yêu cầu thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách lương, bảo hiểm y tế, thưởng, làm thêm giờ, công ty còn trang bị đầy đủ bảo hộ lao động theo quy định cho 100% CBCNV-LĐ, như: Quần áo, mũ, các công cụ dụng cụ phòng hộ khác phục vụ cho từng bộ phận, công việc cụ thể

- Trên thực tế cuộc sống khó khăn của nhân viên y tế cụ thể là nhân viên

N trong tình huống này đã nói lên những băn khoăn về thực trạng và liệu còn

có động cơ tiêu cực khác thực sự trong công việc vẫn chưa được nhìn nhận đúng đắn làm ảnh hưởng đến môi trường làm việc tại khoa Điều Trị Tổng Hợp Những thiệt về tài sản có thể xác định như đã nêu ở trên, còn những thiệt hại phi vật chất cũng cần được xác định, để đánh giá hậu quả do hành vi trộm

chiếm đoạt biển thủ tiền quỹ gây ra, như: ảnh hưởng xấu đến việc thực hiện quy trình làm việc, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín của khoa, gây hoang mang cho nhiều người trong nội bộ khoa Điều Trị Tổng Hợp

- Ảnh hưởng trước tiên là tập thể nhân viên trong khoa Điều Trị Tổng Hợp nghi ngờ lẫn nhau, mất niềm tin giữa nội bộ

- Tâm lý sợ có đồng phạm, ảnh hưởng trực tiếp đến lòng tin của nhau trong nội bộ khoa Điều Trị Tổng hợp

2.4 Xây d ựng các phương án giải quyết tình huống và lựa chọn phương án tối ưu

2.4.1 Đề xuất các phương án xử lý tình huống

 Phương án 1:

Lãnh đạo khoa Điều Trị Tổng Hợp sau khi nhận thông tin về phản ánh của điều dưỡng H với BGĐ, phòng QLCL và Ban Thanh Tra Nhân Dân đã đề nghị họp khoa Thành phần tham dự gồm BGĐ, phòng QLCL, đại diện Ban Thanh Tra Nhân Dân, nhân viên N và toàn thể cán bộ công nhân viên Khoa Điều Trị Tổng Hợp Trong cuộc họp Ban Thanh Tra Nhân Dân nêu rõ quy trình giải quyết khiếu nại của điều dưỡng H, sau đó bác sỹ trưởng khoa đề nghị ê-kíp gồm bác sĩ L (tổ trưởng Công đoàn), và Điều dưỡng trưởng B., điều dưỡng H và nhân viên N báo cáo lại sự việc cũng như quy trình quản lý, chức năng nhiệm vụ và cụ thể số số cas, số tiền năng suất của tập thể khoa trong thời gian nhân viên N thực hiện tính từ thời điểm tháng 05/2016 Sau khi trình bày xong, mỗi nhân sự trong khoa đều có ý kiến và chỉ ra ưu khuyết điểm của ê-kíp đó Sau cuộc họp bác sĩ trưởng khoa kết luận:

- Nhân viên N đã nhận lỗi là do hoàn cảnh khó khăn, mong muốn được trả nợ nên đã liều lĩnh thực hiện hành vi biển thủ số tiền, trong thời gian đầu thấy không ai phát hiện nên vẫn tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm

- Điều dưỡng trưởng B cũng đã nhận lỗi đã thiếu giám sát, kiểm tra công việc của nhân viên hành chính trong phạm vi quản lý

- Lãnh đạo khoa có nhiệm vụ phân tích và cũng xin lỗi trước Ban Giám Đốc, tập thể khoa song với lời hứa:

+ Sẽ thường xuyên họp nhắc nhở các nhân viên trong khoa cần có thái độ, tinh thần làm việc dựa trên những kinh nghiệm đã xảy ra đáng tiếc tại khoa + Sẽ áp dụng thường xuyên hơn nữa những bài học theo chủ đề “Học tập

và làm việc theo tấm gương, đạo đức của Bác Hồ” và về cách ứng xử giao tiếp

hằng ngày giữa nội bộ khoa Điều Trị Tổng Hợp

- Nhân viên N làm tường trình báo cáo nguyên nhân sự việc cho Bác sĩ giám đốc và cam kết hoàn toàn là sự thật, bàn giao nhân sự N cho phòng Tổ Chức Cán Bộ xử lý nghỉ việc

- Thư ký trong khoa ghi đầy đủ nội dung cuộc họp và lập một biên bản gửi

về Ban Thanh Tra Nhân Dân, phòng QLCL và BGĐ

 Phương án 2:

Bác sĩ trưởng khoa Điều Trị Tổng Hợp đề nghị nhân viên N viết bản tường trình về sự việc xảy ra

Sau khi nhận được bản tường trình, Bác sĩ trưởng khoa cho họp khoa khẩn

để giải quyết sự việc này

Sau khi nghe bản tường trình, Bác sĩ trưởng khoa đề nghị các nhân viên trong khoa cho ý kiến về bản tường trình

Bác sĩ trưởng khoa Điều Trị Tổng Hợp đọc nội dung tường trình của nhân viên N so sánh với nội dung phản ánh trực tiếp từ điều dưỡng H có đúng như tình huống mà nhân viên N đã đọc hay không

Sau đó Bác sĩ trưởng khoa Điều Trị Tổng Hợp sẽ phân tích những ưu điểm, khuyết điểm của nhân viên N trong quá trình công tác tại khoa Điều Trị Tổng

Hợp

Đề xuất không sử dụng nhân sự N tại khoa Điều Trị Tổng Hợp và bàn giao