Chủ nghĩa xã hội khoa học là một trong ba bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Mác-Lênin đã nghiên cứu một cách toàn diện về các quy luật chính trị xã hội của quá trình phát sinh, hình thành
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
-o0o -TIỂU LUẬN MÔN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
Đề Tài: Giai cấp công nhân hiện đại và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thời đại ngày nay
Giảng viên hướng dẫn : GV Hoàng Ánh Đông
Mã lớp bài tập: 120300
Hà Nội 12/2020
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 2
PHẦN NỘI DUNG 4
Chương 1: Cơ sở lý thuyết 4
1 Cơ sở lý thuyết về giai cấp công nhân 4
2 Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân 5
3 Điều kiện khánh quan quyết định vai trò và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân 6
4 Những nhân tố chủ quan trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịnh sử của giai cấp công nhân 6
Chương 2: Giai cấp công nhân hiện đại và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thời đại ngày nay 8
1 Giai cấp công nhân hiện đại 8
2 Thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân 9
Phần 3: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam 11
1 Đặc điểm của giai cấp công nhân Việt Nam 11
2 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay: 12
3 Một số giải pháp nhằm tăng cường sức mạnh của giai cấp công nhân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay 13
KẾT LUẬN 14
PHẦN MỞ ĐẦU
1.Lí do chọn đề tài
Trang 3Lịch sử nhân loại đã chứng minh trong mỗi thời kỳ chuyển biến cách mạng
từ hình thái kinh tế xã hội này sang hình thái kinh tế xã hội khác luôn có một giai cấp đứng ở vị trí trung tâm, lãnh đạo quá trình chuyển biến đó Giai cấp này
có sứ mệnh lịch sử là thủ tiêu xã hội cũ, xây dựng xã hội mới phù hợp với tiến trình khách quan của lịch sử Việc xoá bỏ chế độ TBCN, xoá bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng mình, giải phóng nhân dân lao động và toàn thể nhân loại thoát khỏi sự áp bức bóc lột, xây dựng thành công xã hội CSCN chính là sứ mệnh lịch sử của GCCN
Ngày nay trước sự biến động phức tạp, khó lường của tình hình thế giới, trước sự phát triển quanh co của lịch sử, nhất là từ sau khi chế độ XHCN ở Liên
Xô và Đông Âu sụp đổ, phong trào cách mạng thế giới lâm vào thoái trào, CNTB tạm thắng thế Lợi dụng tình hình này không ít kẻ cơ hội đã tìm cách phê phán, xuyên tạc phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, phủ nhận học thuyết về sứ mệnh lịch sử của GCCN và rêu rao về "sự tận cùng của lịch sử" Trong bối cảnh
đó, việc làm sáng tỏ và nhận thức lại một cách đúng đắn về GCCN và sứ mệnh lịch sử của GCCN là vấn đề có ý nghĩa lý luận, thực tiễn sâu sắc và thiết thực Hiểu đúng, hiểu rõ về GCCN, đặc biệt là về sứ mệnh lịch sử của GCCN là một vấn đề hết sức quan trọng trong nhận thức của mỗi người Qua đó mỗi cá nhân trong xã hội cần không ngừng nâng cao ý thức trách nhiệm về giai cấp, về nhận thức xã hội để nâng cao tri thức văn hóa của mình
Chủ nghĩa xã hội khoa học là một trong ba bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Mác-Lênin đã nghiên cứu một cách toàn diện về các quy luật chính trị xã hội của quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của các hình thái kinh tế xã hội cộng sản chủ nghĩa.Trong đó, chủ nghĩa xã hội khoa học đã tập chung nghiên cứu những nguyên tắc căn bản, những điều kiện, con đường, hình thức, phương pháp đấu tranh của giai cấp công nhân để thực hiện chuyển biến từ chủ nghĩa tư bản sang chủ nghĩa xã hội Từ vai trò to lớn của giai cấp công nhân, việc khẳng định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận lẫn thực tiễn.Vì vậy, trong bài viết này, chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu về giai cấp công nhân hiện đại và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thời đại ngày nay
Xuất phát từ thực tế cấp bách đó, với vốn kiến thức đã học, cùng với sự hướng dẫn nhiệt tình của thầy giáo, giảng viên Hoàng Ánh Đông, em mạnh dạn nghiên cứu đề tài: Giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thời đại ngày nay
Trang 4Do thời gian và trình độ có hạn nên các vấn đề em trình bày không tránh khỏi nhiều thiếu sót, rất mong nhận được ý kiến đánh giá, nhận xét của thầy cô để bài tiểu luận của em hoàn chỉnh hơn Em xin chân thành cảm ơn
PHẦN NỘI DUNG
Chương 1: Cơ sở lý thuyết
1 Cơ sở lý thuyết về giai cấp công nhân
1.1 Khái niệm về giai cấp công nhân
Giai cấp công nhân là giai cấp của những người lao động hoạt động sản xuất trong các ngành công nghiệp thuộc các trình độ kĩ thuật khác nhau, mà địa vị kinh tế xã hội của họ phụ thuộc vào chế độ xã hội đương thời Trong xã hội tư bản chủ nghĩa, giai cấp công nhân là một trong những giai cấp cơ bản, chủ yếu, đối lập với giai cấp tư sản, là giai cấp bị giai cấp tư sản tước đoạt hết tư liệu sản xuất, buộc phải bán sức lao động cho nhà tư bản để sống, bị bóc lột giá trị thặng
dư Họ là những người được tự do về thân thể và có quyền bán sức lao động tùy theo cung – cầu hàng hóa sức lao động Đây là giai cấp bị bóc lột nặng nề, bị bần cùng hóa về vật chất lẫn tinh thần Sự tồn tại của họ phụ thuộc và quy luật cung – cầu hàng hóa sức lao động, phụ thuộc vào kết quả lao động của chính
họ Họ phải tạo ra giá trị thặng dư, nhưng giá trị thặng dư lại bị giai cấp tư sản chiếm đoạt
Dưới chủ nghĩa tư bản, C Mác và Ph Ăngghen đã định nghĩa rằng, “Giai cấp
vô sản là giai cấp những công nhân làm thuê hiện đại, vì mất hết tư liệu sản xuất của bản thân, nên buộc bán sức lao động của mình đế sống” Chúng ta có thể định nghĩa giai cấp công nhân như sau: Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với quá trình phát triển của nền đại công nghiệp hiện đại, với nhịp độ phát triển của lực lượng sản xuất có tính chất
xã hội hóa ngày càng cao, là lực lượng lao động cơ bản trực tiếp hoặc tham gia vào quá trình sản xuất, tái sản xuất ra của cải vật chất và cải tạo các quan hệ xã hội; đại biểu cho lực lượng sản xuất và phương thức sản xuất tiên tiến trong thời đại ngày nay
1.2 Đặc điểm của giai cấp công nhân
Dù giai cấp công nhân có bao gồm những công nhân làm những công việc khác nhau như thế nào đi nữa, thì theo C Mác và Ph Ăngghen, họ vẫn chỉ có hai tiêu chí cơ bản để xác định, phân biệt với các giai cấp, tầng lớp xã hội khác
Trang 5- Một, về phương thức lao động, phương thức sản xuất, đó là những người lao động trong nền sản xuất công nghiệp Có thể họ là người lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hóa cao Đã là công nhân hiện đại thì phải gắn với nền đại công nghiệp, bởi vì nó là sản phẩm của nền đại công nghiệp Giai cấp công nhân hiện đại là hạt nhân, bộ phận cơ bản của mọi tầng lớp công nhân
- Hai, về vị trí trong quan hệ sản xuất của giai cấp công nhân, chúng ta phải xem xét trong hai trường hợp sau:
+ Dưới chế độ tư bản chủ nghĩa thì giai cấp công nhân là những người vô sản hiện đại, không có tư liệu sản xuất, nên buộc phải làm thuê, bán sức lao động cho nhà tư bản và bị toàn thể giai cấp tư sản bóc lột Tức là giá trị thặng dư mà giai cấp công nhân tạo ra bị nhà tư bản chiếm đoạt Chính căn cứ vào tiêu chí này mà những người công nhân dưới chủ nghĩa tư bản được gọi là giai cấp vô sản
+ Sau cách mạng vô sản thành công, giai cấp công nhân trở thành giai cấp cầm quyền Nó không còn ở vào địa vị bị áp bức, bị bóc lột nữa, mà trở thành giai cấp thống trị, lãnh đạo cuộc đấu tranh cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới – xã hội
xã hội chủ nghĩa Giai cấp công nhân cùng với toàn thể nhân dân lao động làm chủ những tư liệu sản xuất chủ yếu đã công hữu hóa Như vậy họ không còn là những người vô sản như trước và sản phẩm thặng dư do họ tạo ra là nguồn gốc cho sự giàu có và phát triển của xã hội xã hội chủ nghĩa
2 Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Nói một cách khái quát, nội dung và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là xoá bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xoá bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi mọi sự
áp bức, bóc lột, nghèo nàn lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa văn minh Ph.Ăngghen viết: "Thực hiện sự nghiệp giải phóng thế giới ấy đó là sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản hiện đại" V.I.Lênin cũng chỉ rõ: " Điểm chủ yếu trong học thuyết của Mác là ở chỗ nó làm sáng rõ vai trò lịch sử thế giới của giai cấp vô sản là người xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa”
Trong giai đoạn cách mạng xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân từng bước lãnh đạo nhân dân lao động xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, không có người bóc lột người, giải phóng nhân dân lao động khỏi mọi sự áp bức, bóc lột, bất công Như vậy thực chất sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là xóa bỏ chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất khác với việc thay thế chế độ tư hữu này bằng chế độ tư hữu khác, và tính triệt để cách mạng trong việc thực hiện sứ mệnh đó
Trang 6là giải phóng giai cấp cùng với quá trình giải phóng dân tộc và nhân loại Giai cấp này chỉ hoàn thành sứ mệnh khi xây dựng thành công giai đoạn cao trào của hình thành kinh tế xã hội cộng sản chủ nghĩa là xã hội cộng sản chủ nghĩa văn minh Điều kiện khánh quan quyết định và thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
3 Điều kiện khánh quan quyết định vai trò và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
C.Mác và Ph.Ăngghen đã luận chứng một cách sâu sắc về hai điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân:
- Thứ nhất, địa vị kinh tế - xã hội khách quan của giai cấp công nhân quy định sứ mệnh lịch sử của họ: Giai cấp công nhân là những người gắn chặt với lực lượng sản xuất tiên tiến nhất và là người đại biểu cho phương thức sản xuất mới¸
họ là giai cấp duy nhất có khả năng lãnh đạo xã hội xây dựng lực lượng sản xuất
và quan hệ sản xuất mới trong sự kết hợp thống nhất và phát triển mạnh mẽ Điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là người “đào huyệt” chôn chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa cộng sản còn do chính những mâu thuẫn nội tại, vốn có trong lòng của chủ nghĩa tư bản tạo nên
- Thứ hai, địa vị chính trị - xã hội của giai cấp công nhân quy định sứ mệnh lịch sử của họ: Giai cấp công nhân là con đẻ của nền sản xuất đại công nghiệp, được nền đại công nghiệp ren luyện về tính tự giác, tính kỷ luật, sự đoàn kết và tổ chức lại thành một lực lượng xã hội hùng mạnh Họ là giai cấp cách mạng triệt để nhất chống lại chế độ áp bức, bóc lột, bất công; thực hiện giải phóng giai cấp và toàn xã hội khỏi chế độ tư bản chủ nghĩa, xây dựng chế độ xã hội mới tốt đẹp hơn: xã hội cộng sản mà giai đoạn đầu là xã hội xã hội chủ nghĩa Trong cuộc đấu tranh ấy, họ chỉ mất xiềng xích và được cả thế giới về mình
Do địa vị kinh tế - xã hội khách quan và địa vị chính trị - xã hội của giai cấp công nhân quy định nên giai cấp công nhân trở thành giai cấp cách mạng triệt để nhất bởi sự giác ngộ sâu sắc về địa vị lịch sử của mình, họ được lý luận của chủ nghĩa xã hội khoa học soi sáng, dẫn đường; biến giai cấp công nhân từ giai cấp “tự nó” thành giai cấp “vì nó” Sự phản kháng quyết liệt và triệt để của giai cấp công nhân đối với giai cấp tư sản đã làm cho họ trở thành giai cấp cách mạng triệt để để nhất ý chí và lực lượng kiên quyết chống lại chế độ áp bức, bóc lột tư bản chủ nghĩa Điều kiện sinh hoạt khách quan của họ quy định họ phải tự giải phóng, tự cứu lấy mình bằng cách giải phóng toàn xã hội khỏi chế độ áp bức, bóc lột, bất công tư bản chủ nghĩa
Trang 74 Những nhân tố chủ quan trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịnh sử của giai cấp công nhân
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân xuất hiện một cách khách quan; song, để biến khả năng khách quan thành hiện thực thì phải thông qua những nhân tố chủ quan Trong các nhân tố chủ quan
thì bản thân giai cấp công nhân phải phát triển về số lượng, chất lượng; đặc biệt
là sự ra đời của Đảng Cộng sản, đại diện trung thành với sự nghiệp cách mạng, với lợi ích của giai cấp công nhân và quần chúng nhân dân có ý nghĩa quyết định bảo đảm cho giai cấp công nhân hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình
Đảng Cộng sản là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân trong cuộc đấu tranh thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình
Để làm tròn sứ mệnh lịch sử ấy, giai cấp công nhân phải tự xây dựng thành chính đảng, có chiến lược, sách lược và phương pháp cách mạng đúng đắn, sáng tạo, phù hợp với điều kiện hoàn cảnh cụ thể, tập hợp được đông đảo quần chúng nhân dân đi theo Đảng để làm cách mạng C.Mác đã nhấn mạnh rằng, chỉ khi nào giai cấp vô sản tự mình tổ chức thành một chính đảng độc lập của mình, thì mới có thể hành động với tư cách là một giai cấp được Vì vậy, bản thân giai cấp công nhân và mỗi người công nhân cần phải vươn lên, trưởng thành về các mặt: tư tưởng, chính trị, lập trường giai cấp, văn hóa, khoa học, công nghệ, tay nghề… ngay trong quá trình phát triển sản xuất công nghiệp hiện đại, v.v Nói một cách khác, về mặt chủ quan, điều kiện có ý nghĩa quyết định đối với việc hoàn thành sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là phải có một chính đảng vững mạnh của giai cấp công nhân, nắm vững chủ nghĩa Mác - Lênin; có đường lối chiến lược, sách lược đúng đắn; quan hệ mật thiết với quần chúng; có khả năng tập hợp đoàn kết rộng rãi các giai cấp và tầng lớp nhân dân và toàn dân tộc
Cùng với đó là trình độ tự giác, sự nhận thức về ý thức, trách nhiệm của giai cấp công nhân, cũng như việc tiếp thu, vận dụng lý luận khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin vào thực tiễn đấu tranh cách mạng Trình độ
lý luận cho phép giai cấp công nhân nhận thức đầy đủ, sâu sắc vị trí, vai trò của mình trong xã hội, nguồn gốc tạo nên sức mạnh, biết tạo nên sức mạnh đó bằng
sự đoàn kết với các giai cấp, tầng lớp trong xã hội, nhận rõ mục tiêu, con đường
và những biện pháp đấu tranh tự giải phóng giai cấp mình, giải phóng cả xã hội
và giải phóng nhân loại
Theo V.I.Lênin, nhân tố chủ quan của con người là nhân tố quyết định trực tiếp; bởi lẽ, lịch sử là do con người làm ra Khi quan hệ sản xuất không còn phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất thì nó nhất định sẽ bị phá
vỡ Nhưng quan hệ sản xuất bị phá vỡ lúc nào thì điều đó tùy thuộc vào một loạt nhân tố về kinh tế, xã hội và chính trị, trong đó đóng vai trò quyết định chính là
Trang 8hoạt động chủ quan của giai cấp đại biểu cho lực lượng sản xuất mới là của giai cấp công nhân Thế nhưng hoạt động chủ quan này lại trực tiếp phụ thuộc vào nhiều điều kiện khác Cách mạng Tháng Mười Nga nổ ra
năm 1917 vì lúc đó nước Nga là khâu yếu nhất trong sợi dây chuyền của chủ nghĩa đế quốc, nơi tập trung tất cả những mâu thuẫn của chủ nghĩa đế quốc, nơi hội tụ đủ những điều kiện của tình thế cách mạng
Chương 2: Giai cấp công nhân hiện đại và sứ mệnh lịch
sử của giai cấp công nhân trong thời đại ngày nay
1 Giai cấp công nhân hiện đại
Ngay từ khi mới hình thành trong xã hội tư bản chủ nghĩa, bản thân giai cấp công nhân đã không ngừng hoạt động và trưởng thành từng bước về số lượng và chất lượng
Về số lượng chẳng những ngày càng tăng lên rất rõ rệt ở tất cả các nước, kể cả
trong "kinh tế tri thức" hiện nay, mà còn đa dạng hơn về cơ cấu các loại công nhân với nhiều ngành nghề ngày càng phong phú, phát triển, tinh vi hơn Theo
Tổ chức lao động Quốc tế (ILO) thì: từ năm 1900, toàn thế giới có 80 triệu công nhân; đến năm 1990, thế giới đã có hơn 600 triệu công nhân và đến 1998 đã có
800 triệu công nhân
Về chất lượng, bản thân giai cấp công nhân luôn có sự nâng cao về học vấn, về
khoa học công nghệ và tay nghề; từ hoạt động kinh tế, đấu tranh kinh tế trước mắt,
đã từng bước hoạt động chính trị, đấu tranh chính trị, thông qua các tổ chức nghiệp đoàn, công đoàn, từng bước có ý thức giai cấp, giác ngộ giai cấp và cao nhất là dẫn đến hình thành đảng tiên phong là đảng cộng sản Khi đó, theo chủ nghĩa Mác-Lênin, giai cấp công nhân đã từ chỗ là "giai cấp tự nó" (tức là chưa có ý thức giác ngộ giai cấp) đến chỗ là "giai cấp vì nó" (tức giai cấp tự giác)
Ngày nay, với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản trong nửa sau của thế kỷ XX,
bộ mặt của giai cấp công nhân hiện đại có nhiều thay đổi khác trước Chính sự phát triển của lực lượng sản xuất xã hội đã vượt xa trình độ văn minh công nghiệp trước đây, sự xã hội hoá và phân công lao động xã hội mới, cơ cấu của giai cấp công nhân hiện đại; các hình thức bóc lột giá trị thặng dư đã làm cho diện mạo của giai cấp công nhân hiện đại không còn giống với những mô tả của C.Mác trong thế kỷ XIX Tuy thế nhưng giai cấp công nhân hiện đại vẫn tồn tại, vẫn có sứ mệnh lịch sử của mình trong xã hội tư bản hiện đại; những thuộc tính
cơ bản của giai cấp công nhân mà C.Mác đã phát hiện ra vẫn còn nguyên giá trị
Trang 9Đặc trưng cơ bản nhất của giai cấp công nhân mà các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác- Lênin nêu ra là lao động công nghiệp, trực tiếp sản xuất hoặc tham gia chủ yếu vào quá trình sản xuất công nghiệp tạo ra giá trị vật chất cho xã hội Vận dụng đặc trưng này vào xem xét giai cấp công nhân trong điều kiện nền sản xuất hiện đại với trình độ khoa học và công nghệ tiên tiến hiện nay chúng ta thấy giai cấp công nhân hiện đại ngày nay không chỉ bao gồm những người lao động chân tay, trực tiếp điều khiển những máy móc cơ khí, mà còn bao gồm một bộ phận những người lao động sản xuất với trình độ trí tuệ cao Đó là những công nhân - trí thức, những người vừa nghiên cứu, sáng chế, vừa áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, các kỹ sư, kỹ thuật viên, cán bộ kỹ thuật, cán bộ quản lý, trực tiếp lao động hoăc tham gia vào quá trình sản xuất công nghiệp, sản xuất và tái sản xuất ra của cải vật chất, thực hiện chức nang của người công nhân lành nghề trong sản xuất Như vậy, một bộ phận ngày càng tăng là công nhân - trí thức, gắn liền trực tiếp với lao động công nghiệp, với quy trình sản xuất công nghiệp, tạo ra của cải vật chất cho xã hội cũng thuộc phạm trù giai cấp công nhân Do sự phát triển của khoa học và công nghệ, đòi hỏi đội ngũ công nhân ngày càng phải nâng cao trình độ trí tuệ Trong những dây chuyển sản xuất công nghệ hiện đại, lao động trí tuệ của người công nhân nhiều hơn lao động cơ bắp Nhìn chung trình độ học vấn, trí tuệ của giai cấp công nhân ngày càng được nâng cao Do vậy, một bộ phận trí thức gia nhập vào đội ngũ giai cấp công nhân Tất nhiên không phải tất cả trí thức đều là công nhân, đưa tất cả trí thức vào công nhân là sai lầm cả về lý luận và thực tiễn Giữa công nhân và trí thức có sự khác nhau ở phương thức lao động, lao động của trí thức là lao động trí óc phức tạp, sáng tạo, có tính độc lập tương đối, sản phẩm lao động của trí thức mang dấu ấn cá nhân rõ rệt
Giai cấp công nhân hiện đại ngày nay không chỉ bao gồm những người lao động trong công nghiệp trực tiếp tạo ra các giá trị vật chất cho xã hội, mà còn bao gồm những người lao động trong lĩnh vực dịch vụ công nghiệp (giao thông vận tải, thông tin, cung ứng vật tư công nghiệp…), lao động của họ gắn liền với sản xuất công nghiệp, có tính chất công nghiệp
Những biểu hiện của giai cấp công nhân hiện nay không làm thay đổi địa vị cơ bản của họ trong chủ nghĩa tư bản Họ là lực lượng đối lập trực tiếp với giai cấp
tư bản, bị bóc lột nhiều nhất, khoảng cách về mức thu nhập của họ với giới chủ ngày càng lớn Họ càng được trang bị nhiều về tri thức bao nhiêu thì họ càng bị ràng buộc chặt chẽ hơn vào guồng máy sản xuất của tư bản, càng bị bóc lột nặng nề và tinh vi Ví dụ: Theo tổ chức là quốc tế ILO tỷ suất bóc lột giá trị thặng dư trung bình của thế kỷ 19 là 20 thì hiện nay là 300 Từ một khía cạnh khác, sự tăng lên của tri thức khoa học, văn hóa của công nhân cũng là một tiền
đề quan trọng để giúp họ nhận thức, cải tạo xã hội Họ đang phê phán chủ nghĩa
Trang 10tư bản và đến với chủ nghĩa xã hội như đến với cái đúng và do sự thôi thúc của
lý trí, chứ không phải vì nghèo đói Với tri thức và khả năng sáng tạo, ý thức về
sứ mệnh, giai cấp công nhân hiện nay đang có thêm điều kiện để tự giải phóng
2 Thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
có quan điểm cho rằng, luận điểm của Mác về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trước đây có thể đúng nhưng không có đúng trong thời đại ngày nay Theo họ thì thời đại ngày nay là thời đại của nền “văn minh trí tuệ”, của “kinh
tế tri thức”, do đó tri thức mới là lực lượng tiên phong, có vai trò lãnh đạo cách mạng Tất nhiên, trí thức có vai trò quan trọng trong mọi thời đại.Trong sự nghiệp xây dựng xã hội mới, vai trò trí thức ngày càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng Song, trí thức không thể đóng vai trò lãnh đạo thay thế vai trò lãnh đạo thay thế giai cấp công nhân Bởi lẽ, trong xã hội trí thức chỉ là một tầng lớp đặc biệt và không thuần nhất Trí thức chưa bao giờ và không bao giờ là một giai cấp Nó không đại biểu cho một phương thức sản xuất nào, không là một lực lượng kinh tế, chính trị độc lập trước các giai cấp và tầng lớp xã hội khác Do
đó, không có hệ tư tưởng riêng, không thể là người lãnh đạo cách mạng Mặt khác, tri thức không có lợi ích đối kháng trực tiếp với giai cấp tư sản Dưới chế
độ tư bản, trí thức cũng làm thuê nhưng được giai cấp tư sản đào tạo và một bộ phận được ưu đãi.Trí thức không phải là tầng lớp có tinh thần cách mạng triệt
để như giai cấp công nhân Thực tế lịch sử cho thấy chưa bao giờ có tầng lớp trí thức nào có thể thay thế một giai cấp để lãnh đạo cách mạng.Do đó có thể khẳng định giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử là đấu tranh để thủ tiêu chế
độ tư bản chủ nghĩa và từng bước xây dựng thành công xã hội mới – xã hội xã hội chủ nghĩa và chủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới Để hoàn thành
sứ mệnh lịch sử đó, giai cấp công nhân phải tự tổ chức ra chính Đảng của mình, tiến hành cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, thiết lập chuyên chính vô sản, thực hiện quá trình cải tạo xã hội cũ và xây dựng xã hội mới – xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa
Cơ cấu của giai cấp công nhân hiện đại rất đa dạng, có nhiều trình độ khác nhau
và không ngừng biến đổi theo hướng không thuần nhất: Công nhân kỹ thuật ngày càng tăng công nhân ngày càng được nâng cao về trình độ, đóng vai trò chính trong quá trình phát triển, công nhân truyền thống giảm dần Mặc dù mức sống công nhân có cao hơn trước, công nhân có được tham gia quản lý thông qua đại biểu trong hội đồng xí nghiệp theo “chế độ tham dự” và “chế độ ủy nhiệm”' nhưng họ vẫn là người làm thuê bán sức lao động, ý chí của chủ nghĩa
tư bản vẫn là quyền lực chi phối, tầng lớp “nhà quản lý” vẫn chỉ là kẻ phụ thuộc vào giới chủ Giai cấp công nhân vẫn luôn là lực lượng sản xuất cơ