1ột %ổ bíêti bèềt %ả kf Rểi{ cần Ibict khỉ %iei liu bai iIIvẽII Iniyỉi Irrn cếc phrnrng liệu thôn lia d|i cliMiC 1ột %ổ bíêti bèềt %ả kf Rểi{ cần Ibict khỉ %iei liu bai iIIvẽII Iniyỉi Irrn cếc phrnrng liệu thôn lia d|i cliMiC A Bểo chí BÔể chung l ttáo cliẨ %à cảc the loại báo chi I Bảo chí li gi? Báo chi lá mội htnh thải ý thúc xả hội, lảy hiện thực khách quan lảm đôi tượng phán ảnh Nghĩa là dối lượng phan ảnh dó phai xảc thực cụ thẻ Báo chi lả một hoại dộng ihông lin dụi chung nhàu nảng.
Trang 1\1ột %ổ bíêti bèềt %ả kf Rểi{ cần Ibict khỉ %iei liu* bai iIIvẽII Iniyỉi Irrn cếc phrnrng liệu thôn" lia d|i cliMiC
A Bểo chí BÔể chung
l.ttáo cliẨ %à cảc the loại báo chi
I Bảo chí li gi?- Báo chi lá mội htnh thải ý thúc xả hội, lảy hiện thực khách quan lảm đôi tượng phán ảnh Nghĩa là dối lượng phan ảnh dó phai xảc thực cụ thẻ - Báo chi lả một hoại dộng ihông lin dụi chung nhàu nảng dộng nhai trong các loại hinh hoại dộng iruycn thòng dại chúng hiện nay,
IL Chức nảng cúa báo chỉ
Chứv nủng thông tin: dẳy lá chức nảng cơ bán cua báo chi Thòng tin ơ đảv được hiẻu lả tniyen tai nhừng sự kiện ibui sự urong các hoại dộng cua xâ hội dẽn vói bạn dọc, người xem, người ngtw Xả hội cáng phái trién thi nhu cáu thòng tin càng cao, phong phú vả da dạng Tuy nhiên, thỏng tin đòi hòi phái chinh xác, đáy đù và cập nhật kịp thời
Chức nàng tuvèn truyẻn: Ngoài việc chuyén tai thỏng tin, báo chi còn giúp dộc giá năm, hiểu được các chú trương, đường lôi, chinh sách, quan điém cùa Dang, Nhà nước ve mọi lĩnh vực cùa đời sông xả hội Nhừng chi đạo, điều hãnh, tô chức thực hiện cua các bộ, ban, ngành; các
tỏ chức chinh trị xả hội đối vái từng lĩnh vực, từng vẩn dề; thậm chí trong từng vụ việc, sự kiện cụ thê
ChủV năng giáo dục vù vởn hóa: Báo chi phai hướng dộc gia đên những giá trị nhản văn qua việc chuyến tái thòng tin lành mạnh, lảm phong phú dôi song tinh thần, nhản vãn, góp phần xảy dựng xả hội văn minh, lành mạnh Báo chí còn tham gia nhiệm vụ nâng cao trình độ hiẻu bièt cho nhản dân, phát huy nhừng giả trị tốt dẹp trong sự kết hợp của hiện dại vả truyẻn thong
Ngoài ra, báo chi nói chung còn có các chức năng khác như: chức nâng giám sáu chức nảng giải trí và chức nảng tư tưởng
IU Các thê loại bảo chí
Thê loại là khái niệm đẽ chi một chinh thẻ cua một hình thức ỏn định tương ứng với nội dung của nỏ
Tin
Nói đẽn tin là nói đèn nhừng thòriii điệp vê các sự việc, sự kiện, hiện tữợng trong đời sống Tuy nhiẻn, không phai sự kiện hay hiện tượng nào cũng trờ thành tin tức Sự kiện và hiện tượng đó phải mới, mang tính giáo dục cao vả thu hút sự quan lảm của nhiêu người
Vỉ dụ: Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh quản đội lần thử VIII Xét về mặt sự kiện thì đáy là một sự kiện được lặp đi lặp lại theo một khoang thời gian nhắt định (thông thường là 5 năm) Nhung về mặt nội dung cùa sự kiện này chắc chẳn sẽ thu hút được sự quan tâm, chú ý cùa đoàn viên, thanh
niên trong quân đội Mọi người sẽ theo dõi sự kiện này qua báo chí đê biêt được Đại hội thảo luận và quyêt định những vấn đê gi Những vân đê được Đại hội thảo luận và quyêt định có tác động, ảnh hướng gì đên từng tập thê, cá nhân
Tường thuật
Tường là hiểu rõ, thuật là kể lại những sự kiện, sự việc, hiện tượng mà mình chứng kiến theo tiến trình từ đầu đến cuối Tường thuật là thê loại báo chí giúp cho bạn đọc biết và cảm nhận
sự việc, sự kiện, hiện tượng xảy ra như đang được trực tiếp chứng kiến (Tường thuật bóng đá; tường thuật trực tiêp lê trao giải Cánh Diêu vàng )
Tường thuật phải bảo đảm trật tự diễn biến cúa sự kiện như nó diễn ra, không được đảo lộn hay sắp xếp lại Trong bài tường thuật, có thể lược bớt một số chi tiết không cần thiết nhằm làm cho bài tường thuật ngắn gọn, súc tích, nhưng không được thêm chi tiết nào ngoại trừ cung cấp thêm thông tin cho sự kiện đang diễn ra nhằm làm nổi bật chi tiết muốn đề cập
Có hai thể loại tường thuật:
Tường thuật trực tiếp: Tường thuật sự kiện, sự việc khi nó đang diễn ra (Phát thanh, truyền hình, báo điện tử)
Trang 2Tường thuật gián tiếp: Tường thuật lại sự kiện, sự việc tại hiện trường nhưng không phải cùng thời điểm nó diễn ra (báo in)
Ghi nhanh
Là phóng sự viết nhanh, nhằm phản ánh nhanh chóng kịp thời sự kiện mới, liên quan đến dư luận và mang tính định hướng dư luận nhận thức đúng sự việc, sự kiện
Khác với phóng sự, ghi nhanh dừng ở việc mô tả sự kiện chứ không đi sâu nghiên cứu để phân tích, bình luận sâu sắc vấn đề đặt ra của sự kiện Bút pháp ghi nhanh có sự đan xen linh hoạt giữa thông tin sự kiện nóng hối kết hợp với mô tả sinh động cùng những nhận xét, phân tích ban đầu của sự kiện, sự việc đó
Ghi nhanh được thực hiện để phản ánh những sự kiện nóng hổi, cấp bách quan trọng theo dòng chủ lưu thời sự thông qua bút pháp mô tả trực tiêp hoặc tường thuật lại sự việc
Phóng sự
Là thê loại báo chí quan trọng, thông tin cụ thể, sinh động về con người, sự kiện có thật, có ý nghĩa tuyên truyền, giáo dục theo một quá trình phát sinh, phát triển thông qua cái tôi của tác giả với bút pháp linh hoạt
Trên bình diện tổng thể, phóng sự có tính chất kế thừa và tổng hợp cùng lúc nhiều thể ỉoại báo chí như: Tin, phỏng vấn, tường thuật, bình luận Phóng sự phải phản ánh sự kiện “có vấn đề”, liên quan đến tín đúng sai của một chương trình, của một quan hệ xã hội; là vấn đề đặt ra hàng loạt câu hỏi cần được giải quyết theo hướng mong đợi của đa số quần chúng
Khác với các thể loại khác, phóng sự đi vảo bản chát của sự kiện, phán tích, làm rô sự kiện Tuy nhiẻn, không phải phóng sự nào củng có thẻ giải quyết hết vấn đề đặt ra trong cùng một tác phâm Phóng sự có thê chia nhỏ vấn để ra từng “lát cắt” đế phân tích mố xẻ tạo thành phóng sự nhiêu kỳ, nhiều tập
Phỏng vấn
Phỏng vấn là một hinh thức đối thoại có chủ đích ệiừa hai hoặc nhiêu người, trong đó câu hỏi đưa ra nham thu nhận thông tin cân thiẻt từ người trả lời
Có hai dạng phỏng vấn:
Phỏng vấn để trích dẫn nguồn tin Tức phỏng vân nhân chứng để lấy phát biêu cho một bài phóng sự, ghi nhận
Phỏng vân trực tiêp những người có vai trò, có tẩm ảnh hưởng đên một chương trình hay kê hoạch nào đó thông qua hệ thông câu hỏi đã được sắp sẵn theo chủ đích của tác giả
IV Mô hình của tác phấm báo chí
Đối với mô hình của tác phẩm báo chí, một tác bao giờ cũng trả lời các câu hỏi theo công thức: 6W + H:
When: xảy ra khi nào? Lúc nào? Mấy giờ, buôi nào, ngày nào?
Where: ở đâu? Địả điểm nào và địa bàn nào?
What: chuyện gì xảy ra?
Who: ai liên quan?
With: sự kiện đó, sự việc đó còn liên quan đên ai, những ai?
How: xảy ra như thế nào?
Why: tại sao xảy ra như thế? Nguyên nhân?
Ngoài ra, thông qua tác phấm báo chí, nhà truyền thông muốn nhắn gửi thông điệp gì đến độc giả
Lưu ý
Đứng trước nguồn tin bao la, đê xác định xem có nên đưa tin hay không, người định viết cần phải trả lời được các câu hỏi sau:
Đó là sự kiện gì?
Sự kiện đó có mới không?
Có liên quan đến nhiều người không?
Thông tin sự kiện, sự việc này mang lại lợi ích gì? Lợi ích cho ai?
Trả lời được các câu hởi đó, người định viêt yên tâm phản ánh sự kiện, sự việc này ở thế loại
Trang 3Để chọn thể loại ghi nhanh, tường thuật hay phóng sự, người định viết cần phải trả lời được mức độ quan trọng và tâm ảnh hưởng của sự kiện, sự việc đó:
Hình thức xảy ra của sự kiện? Lễ, hội nghị? Hiện trường?
Tầm quan trọng đặc biệt của sự kiện?
Trang 4Sự kiện nảy cỏ gì đặc biệt so với cùng sự kiện ớ nơi khác?
Sự kiện này có được nhiêu người quan tảm không?
Đẻ làm được phóng sự, người định viết phài trả lời các câu hói:
Vì sao cỏ sự đặc biệt của sự kiện đỏ?
Đàng sau vấn dề đặc biệt đỏ là gì?
Từ sự kiện này cỏ sự tác động từ phía ai hay sè ảnh hướng đẻn ai?
Báo chí là một thê loại của truyền thông, là công việc tưởng chừng như nho
bé và âm thầm, nhưng đóng góp rất hiệu quả cho sự nghiệp cách mạng của
Đảng, sự phát triển của đat nước Báo chí cũng góp phần giáo dục, hình thành nhân cách, lối sống; củng cố và ngày càng vun đăp nhừng giá trị đạo đức của xã hội
Tóm lại: Báo, hay gọi đầy đủ là báo chí (xuất phát từ 2 từ "báo" - thông báo - và "chí” - giấy), nói một cách khái quát là nhừng xuất bản phẩm định kỳ Nhưng cũng đế chỉ cả các loại hình truyền thông khác như đài phát thanh, đài truyền hình Định nghĩa này cũng áp dụng được cho một tạp chí liên tục xuất bản trên web Tên gọi này có gốc thuân Việt
Các loại báo chỉ
Báo chí là tên gọi chung của các thể loại thông tin đại chúng Có những loại báo chí sau: Bảo viết: Thể loại báo chí xuất hiện lâu đời nhất, hình thức thể hiện trên giấy, có hình ảnh minh họa Ưu điểm: Tính phổ cập cao, có nội dung sâu, người đọc có thể nghiên cứu Nhược điểm: thông tin chậm, khả riăng tương tác hai chiều (giữá người đọc và người viết) kém Bảo nói: Thông tin được chuyển tải qua thiết bị đẩu cuôi là radio bằng ngôn ngữ Ra đời thế
kỷ 19 Ưu điểm: Thông tin nhanh Nhược điếm: không trình bày được các thông tin bằng hình ảnh (phóng sự ảnh) hoặc các thông tin có hình ảnh minh họa
Báo hình: Thông tin được chuyển tải bằng hình ảnh và âm thanh qua thiết bị đầu cuối là máy phát hình (đài truyền hình) và máy thu hình (television) Ưu điểm: thông tin nhanh; khuyết điểm: khả năng tương tác hai chiều chưa cao
Báo điện tử: Sử dụng giao diện website trên Internet để truyền tải thông tin bằng bài viết, âm thanh, hình ảnh, các đoạn video gồm cả hình ảnh động và âm thanh (video clip) Ưu điểm: thông tin cập nhật nhanh, tính tương tác hai chiêu cao Khuyết điểm: tính phổ cập yếu
Báo chí và tuyên truyền hay còn nói cách khác là một dịch vụ quảng cáo truyền thống Sức mạnh của báo chí rất rất to lớn có thể cứu sống được nghìn người thông qua báo chí nhưng ngược lại điều đó nghề báo còn nhiều bất cập và tiêu cực vẫn còn những nhà báo (người làm báo) trước khi đặt bút viết lên một bài báo họ chưa nghĩ về kết cục sau khi bài báo đã được đăng hay phát hành rộng rãi trên khắp cả nước
B Báo chí Quân đội
I Báo chí Quân đội nói chung
Báo chí trong quân đội nhừng năm qua phát triên khá mạnh và rộng khăp Trước đây, ngoài Báo ỌĐND, Chương trình Phát thanh QĐND; chương trình Truyên hình ỌĐND và một số tạp chí chuyên ngành, thì hiện nay báo chí quân đội không chỉ nhiều về số lượng, mà còn rất
đa dạng về loại hình như: Báo in, báo nói, báo hình, báo mạng Hầu hết trong từng lĩnh vực công tác của quân đội đều có báo in, tạp chí, báo mạng Ví dụ các tờ báo của Ọuân khu, quân chủng, bộ đội biên phòng; các loại tạp chí như: Tạp chí thanh niên; phụ nữ, công đoàn, tạp chí lịch sử quân sự Việt Nam; tạp chí lý luận chính trị; tạp chí dân quân, tạp chí quân huấn, tạp chí hậu cân, tạp chí nhà trường Trong cùng một cơ quan báo chí có thể cùng tôn tại nhiều loại hình báo chí: Báo Biên phòng, tạp chí QPTD, tạp chí Văn nghệ Quân đội có cả báo in, báo mạng;
Với Báo Quăn đội nhăn dăn
+ Hiện nay, Báo QĐND có 4 ấn phẩm gồm: Báo QĐND hằng ngày; Báo QĐND cuối tuần; Nguyệt san Sự kiện&nhân chứng: Báo QĐND điện tử (với ba ngôn ngữ: Tiếng Việt, Anh, Trung Quốc) Ngoài ra, Báo QĐND điện tử còn có bản tin media
Mục đích các ấn phẩm của Báo QĐND không có mục đích nào khác là tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đến với
Trang 5đông đảo bạn đọc trên cả nước; trong đó ưu tiên những chủ trương, chính sách, quan điêm của Đảng, Nhà nước về xây dựng nền QPTD, xây dựng LLVT nhân dân, xây dựng QĐND; phản ánh sinh động, phóng phú đời sống sinh hoạt, học tập, công tác, huân luyện, xây dựng đom vị của cán bộ, chiến sĩ QĐND, DQTV và DBĐV; đâu tranh phản bác lại các âm mưu chống phá Đảng, chống phá chế độ, chống phá Nhà nước; chống phá quân đội và sự nghiệp QPTD của các thế lực thù địch, cơ hội chính trị
Vê nhiệm vụ, chức năng, nội dung tuyên truyên cùa Phòng Biên tập CTĐ, CTCT Báo Quân đội nhân dân:
Phòng Biên tập CTĐ,CTCT là một trong 10 phòng biên tập, cùng 4 ban đại diện, thường trú ở
TP Hồ CHÍ Minh, cần Thơ, Đà Nằng, Nghệ An
Chức năng, nhiệm vụ của Phòng Biên tập CTĐ,CTCT: Chịu trách nhiệm trước Đảng ủy, Ban Biên tập Báo QĐND trong việc tô chức tuyên truyền các nội dung về hoạt động CTĐ,CTCT trong và ngoài quân đội Ví dụ như: Công tác tổ chức xây dựng Đảng, công tác cán bộ, tuyên huân, chính sách, dân vận, hoạt động của các tổ chức quần chúng: Thanh niên, phụ nữ, công đoàn; hoạt động của MTTQ
Nội dung tuyên truyền do Phòng Biên tập CTĐ,CTCT rộng lớn, có tính nguyên tãc cao; cỏ‘Sự ảnh hưởng lớn đôi với xà hội vỉ vậy đặt ra yêu cảu rât cao đôi với cán bộ, phóng viên, biẻn tập viên của phòng
về kết cấu:
Ngoài các vấn đề thời sự chính trị quan trọng của Đang, Nhà nước, Ọuân đội được phản ánh trên trang nhất báo ỌĐND hằng ngày; phòng Biên tập CTĐ,CTCT đảm nhiệm tô chức nội dung của trang 2 Từ thứ 2 đến thứ 5 với tiêu đê: Chính trị-xã hội Trang 2 ngày thứ sáu: Tiếp lửa truyền thống Trang 2 ngày thứ 7: Hậu phương cùa chúng ta Đặc biệt là trang 2 ngày chủ nhất: Tuổi trẻ với Tổ quốc
Vê trang Tuổi trẻ với Tổ quốc: Đây là một trang chuyên đề được báo QĐND hăng ngày duy trì trong nhiêu năm qua Nôi bật với chuyên mục “Nghìn lẻ một cách ngỏ lời” trước đây và bây giờ là “Tình yêu chiên sĩ\
Nội dung của trang: Tập trung phản ánh mọi mặt hoạt động của tuôi trẻ cả nước; hoạt động của tô chức đoàn Ưu tiên các hoạt động của Tuôi tré Quân đội
Ket cấu: Trang có bài chính, bài phụ và các chuyên mục như: Tình yêu chiến sĩ; góc nhìn trẻ Ngoài ra, trong trang 2 ngày thứ 6 “Tiếp lửa truyền thống’ còn có chuyên mục “Tuổi trẻ đồng hành”
Phụ trách trang hiện nay: Phóng viên, Biên tập viên Đào Hông Thạnh; điện thoại:
0978.708.579; em mail: tuoitreqd@gmail.com;
thanhbqd@gmail.com
c Kỹ năng viết và cộng tác:
Như phần trên đã đề cập, thực tế khi viết ở lĩnh vực nào cũng cần
phải suy xét, cân nhăc và trả lời cho được những câu hỏi được đê cập Trả lời được những câu hỏi ấy chính là chúng ta đã có thê viêt và công tác được với bất kỳ cơ quan báo chí nào, mà không phải riêng cho báo QĐND Tuy nhiên, ở đây cần lưu ý SỊT khác biệt giữa viết bài cho báo in, báo nói và tạp chí (chỉ xin so sánh ba loại hình này)
Đối với báo in: Ưu tiên đầu tiên là tính thời sự
Đối với tạp chí: Là sự đúc kết kinh nghiệm về một hoạt động, một phong trào, hay việc tổ chức một sự kiện nào đó Bài viết cho tạp chí đòi hỏi sự soi chiếu hiện thực khác quan và lý luận gôc đê so sánh tìm ra sự phù hợp (khẳng định) hay chưa phù hợp (đề xuất, kiến nghị) Báo nói (phát thanh): Cách viết, cách thể hiện gần giống báo in,
nhưng cần thiết và rất cần thiết phải có tiếng động (âm thanh) bảo đảm tính chân thực, sinh động
Cách viết một số thê loại:
Xin chỉ tập trung vào ba thể loại: Tin, bài phản ánh và gương người tốt việc tốt
Đối với tin
Trang 6Cỏ rất nhiều khái niệm về tin Tuy nhiên, nôm na chúng la cản hiẻu rẳng: Tin là nhừng thông điệp về các sự kiện, hiện tượng trong đời sông xâ hội hiện được được phàn ánh trên báo (tờ báo, bàn tin, chương trinh PT-TH) Tin là một thể loại thông dụng nhất của báo chí Tin là mội thê loại phàn ánh nhanh nhát những sự kiện thời sự có ỷ nghĩa trong đời sông xã hội với ngôn ngữ ngắn gọn, cô đọng, trực tiếp và dễ hiểu Như vậy, nói đến tin là nói đến sự kiện Sự kiện
là đối tượng nhận thức, phản ánh của thê loại tin; đông thời nó cũng chính là nội dung của tin Tuy nhiên, không phải sự kiện nào cũng trở thành đối tượng cùa tin tức báo chí Đối tượng trung tâm mà tin báo chí quan tâm là các sự kiện thời sự cấp bách, có tác động lớp đôi với xã hội và công chúng
Ví dụ: Hôm qua (20-3), tại Hà Nội, Ban Thanh niên Quân đội tô chức lớp tập huấn cho hơn
200 cán bộ đoàn trong toàn quân (Báo viêt)
Hoặc: Sáng nay, tại Đoàn 871, Ban Thanh niên Quân đội đã khai mạc lớp tập huấn nghiệp vụ cho hom 200 cán bộ đoàn toàn quân (Phát thanh và báo mạng )
Vậy, để khu biệt sự kiện thời sự cấp bách với các sự kiện khác, chúng ta cần xem xét và nắm chắc một số đặc điểm sau:
a về thời gian: Sự kiện cấp bách thường ở xảy ra ở những khoảng thời gian sau:
+ Mới xảy ra Ví dụ: Sáng nay (20-3), hơn 200 cán bộ đoàn trong toàn quân đã có mặt đầy đủ tại Đoàn 871 tham dự buôi khai mạc lớp tập huân do Ban Thanh niên Quân đội tô chức + Đang xảy ra: Ví dụ: Tại lớp tập huấn cho hơn 200 cán bộ đoàn do Ban Thanh niên Quân đội
tổ chức, nội dung về nâng cao chất lượng đội ngữ cán bộ đoàn được thảo luận rất sôi nổi trong chương trình làm việc sáng ngày tháng
+ Sắp xảy ra: Theo Thiếu tá cho biết: Kết thúc lớp tập huấn cán bộ đoàn toàn quân năm
2013 do Ban Thanh niên Quân đội tổ chức các đại biểu sẽ tham dự một chương trình giao lưu nghệ thuật nhằm gây quỹ ủng hộ, giúp đỡ đoàn viên thanh niên có hoàn cảnh khó khăn trong toàn quân
+ Mới phát hiện: Ngày tháng năm, trong một chuyến kiểm tra thường kỳ vê hoạt động đoàn
và phong trào thanh niên ở đơn vị X, Ban Thanh niên Quân đội đã phát hiện và tuyển chọn được 2 cán bộ đoàn rất có triển vọng
Hoặc: Sau một thời gian làm việc, ngày tháng năm, Ban Giám khảo cuộc thi X đã có kêt luận: Thí sinh Nguyễn Văn A không đủ điều kiện tham gia vòng chung khảo do vi phạm quy chế Trước đó, tại vòng sơ khảo
về thời điếm: Sự kiện thời sự cấp bách thường được tập trung phản ánh vào hai thời điểm: Bẳt đầu và kết thúc
Nói về thời điếm bắt đẩu cùa sự kiện trong tin là đặt nó trong khuôn khổ tiến trình vận động của sự kiện đó Ví dụ, khi đưa tin về lề khai mạc lớp tập huân cán bộ đoàn toàn quân là thời điểm phản ánh mở đâu của lớp tập huấn (mở đầu sự kiện) Tuy nhiên, trẻn thực tế, khi tin này được phản ánh trên báo thì lễ khai mạc đâ tiến hành xong Và nếu chúng la tách lớp tập huấn này thành nhiều sự kiện thì tin khai mạc cũng chính là phản ánh thời điêm kết thúc của một sự kiện: Đó là lễ khai mạc
Trên thực tế, tuyệt đại bộ phận tin đều đề cập ở thời điêm kết thúc sự kiện Chính vì thế có thể nói: Tin là nghệ thuật của điêm chót Ví dụ, sau một tuần làm việc nghiêm túc, lớp tập huấn nghiệm vụ công tác đoàn toàn quân năm 2013 đã hoàn thành nội dung, chương trình đặt ra Tại lớp tập huân này, hơn 200 cán bộ đoàn trong toàn quân được nghiêm cứu, tiêp thu một số chủ trương, biện pháp, mục tiêu trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác thanh niên của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và TCCT Cũng tại lớp tập huân này, đội ngũ cán bộ đoàn còn có dịp trao đôi kinh nghiệm, phô biên những cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả từ thực tiễn công tác đoàn và phong trào thanh niên ở đơn vị cơ sở Tiêp đên là ý nghĩa của lớp tập huân, những nội dung cần chú trong trong quá trình tập huân và hoạt động thực tiên; kêt hoạch tiêp theo của Ban Tô chức và các cơ quan chức năng (nêu thây cân thiết)
Hoặc: Từ ngày 2 đến 5-3, tại nhà Văn hóa Quân đoàn 1 diễn ra hội thi hùng biện dành cho cán
bộ đoàn toàn quân Hội thi do Ban Thanh niên Quân đội tổ chức Đây là một sáng kiến của
Trang 7Ban Thanh niên Quân đội và đã được Thủ trưởng TCCT phê duyệt (Đây là một trong nhiều hoạt động hướng ứng thanh Thanh niên trong Quân đội theo kế hoạch của TCCT )• Tham
dự giải có hơn 50 thí sinh là những cán bộ, đoàn viên, thanh niên tiêu biểu được lựá chọn qua các hội thi cấp cơ sở và từng khu vực Ket quả, Thiếu úy Nguyễn Thị Thu A của Đội Quyết thắng (Quân đoàn 1) đã đoạt giải nhất; giải nhìn thuộc về Thượng sĩ Phạm Văn c của Đội Hương Giang (Quân đoàn 2) và giải ba là Trung úy Trần Thị Hồng H của Đội Sông Hồng (Quân khu 3) Ngoài ra, Ban tổ chức còn trao 15 giải thưởng tặng cho các cá nhân đoạt thành tích cao ở từng nội dung như: Người có giọng nói hay nhất, người có khuôn mặt đẹp nhất; người có trang phục đẹp nhất
Cuộc thi không chỉ là hoạt động trong tâm trong thánh thanh niên, mà còn là dịp đê Ban Thanh niên Quân đội lựa chọn và thành lập đội tuyên tham gia hội thi hùng biện toàn quốc sẽ được tổ chức vào cuối tháng 3-2013
Vê ý nghĩa xã hội: Tác dụng của sự kiện được phản ánh có ảnh hưởng như thê nào đôi với xã hội và công chúng
Ị^fli ' ■ " '
Chúng ta cùng nhau phản tích tin được nêu ở phân trên để làm rõ điều
này:
Việc gì xảy ra: Hội thi hùng biện
Kêt quả ra sao: Lựa chọn được 3 thí sinh tiêu biểu đế trao giải
Việc xảy ra ờ đâu: Nhà Vãn hóa Quản đoàn 1
Xảy ra khi nào ? (thoài gian): Từ 2 đến 5-3
Ai làm việc đó: Ban Thanh niên Quân đội
Việc xảy ra thế thào: Thông qua hội thi
Tại sao xảy ra:
+ Thực hiện sáng kiến của Ban Thanh niên Quân đội
+ Thực hiện chỉ đạo của TCCT
+ Lựa chọn đội tuyển
Và còn nhiều nội dung khác như: Thái độ, phản ứng của các đôi tượng có liên quan (tô chức,
cá nhân); người ta giải quyêt sự việc ây ra sao
9
Tóm lại:
* Đối với bài phản ánh:
Đe viết được một bài báo, người viêt trải qua ba công đoạn cụ thê sau: 1) Phát hiện sự kiện, vấn đề 2)Khai thác tài liệu 3) Xử lý tài liệu và thê hiện tác phẩm
Phát hiện sự kiện, vân đẽ
Đây là vấn đề sống còn, yếu tố số một phản ánh tài năng của người viết (nhà báo) Điều này phụ thuộc vào nhiêu yêu tô như: Trình độ nhận thức, vốn tri thức, vốn sống và kinh nghiệm thực tiễn
Vấn đề đặt ra là vậy làm thế để phát hiện được vấn đề, sự kiện Trước hết, người viết phải bám sát thực tiễn đời sống khách quan diễn ra xung quanh mình Những thông tin mới thu nạp được từ việc quan sát các sự vật, hiện tượng diễn ra xung quanh hay cụ thê vào từng vân đê là
cơ sờ, điêu kiện đê người viết xem xét, phân tích, lựa chọn và quyết định nội dung cho bài báo
Tiếp đó, người viết phải nghiên cứu những tài liệu có liên quan đến sự kiện mà mình đã lựa chọn, như: Các chủ trương, chính sách, chỉ thị của Đảng, Nhà nước, Quân đội, đơn vị; dư luận
xã hội về vấn đề đang được mình quan tâm; các thông tin được đăng tải trên báo
Tuy nhiên, đây mới chỉ là những thông tin “thô” Tất cả những tư liệu ây cân được phân tích, đánh giá, xem xét một cách kỹ lưỡng đê từ đó người viêt có thê tiên đoán được sự vận động trong tương lai của sự kiện, vấn đề; đông thời săn sàng trả lời cho những câu hỏi mà xã hội đặt ra sau khi bài báo đuợc đăng tải
Trong nhiều trường hợp, đề tài (sự kiện, vấn đề) đến với người viết từ những gợi ý của lãnh
Trang 8đạo; từ câu chuyện nghe được của những người xung
quanh; từ sự tình cờ đợc được thông tin trên một tở báo Tuy nhiên, sự quan sat, phát hiện của chính người viết luôn là yếu tố quyết định Bới nó sè giúp người viết tư duy một cách độc lập, phát huy cao nhất khả năng sáng tạo
Khai thác tư liệu
Đây là công việc đôi lúc diễn ra rất phức tạp, khó khăn, đòi hởi nhiều công sức, trí tuệ mới giải quyết được Vì vậy, trong làng báo người ta thường dùng khái niệm như “săn tin”, “moi tin”
Khi đầ lựa chọn được sự kiện, vấn đê (đê tài), người viêt hình dung ra dàn ý cho tác phẩm của mình Trên cơ sở dàn ý người viẻt sẽ hình thành kê hoạch hay dự kiến những công việc cần phải tiến hành đẻ thu thập tài ỉiệu
Ví như gặp ai, hỏi vấn đề gì, nghiên cứu văn bản nào
Tiến hành khai thác tài liệu: Nghiên cứu tài liệu, văn bản có liên quan Quan sát, gặp gỡ, trò chụyện với những người nắm giữ thông tin, hoặc nhân vật Quá trình khai thác tài liệu vừa là quá trình kiêm chứng tính chân thật của thông tin, vừa hình thành cách thể hiện bài viết, đồng thời có quyết định hay không quyết định đi theo dàn ý đã được chuân bị Trong nhiêu trường hợp, khi thu thập tài liệu người viêt đã hoàn toàn thay đôi ý tưởng dựa trên những giá trị thông tin thu thập được
Cái khó nhất và cũng là cái quyết định nhất đối với người viết trong quá trình thu thập thông tin là làm thế nào đê bảo đảm được tính khách quan Hay nói cách khác là bảo đảm được tính chân thực của nguôn thông tin Bởi báo hoàn toàn khác với văn học Báo là thông tin trung thực, phản ánh thực tại khách quan đã được lựa chọn và xử lý qua “lăng kính” của tác giả Còn trong văn học, người ta cho phép hư cấu đê nhằm mục đích đạt được giá trị tư tưởng của một tác phâm cụ thê Nhân vật trong văn học có thê dựa vào một nguyên mẫu, nhưng cũng có thê phụ thuộc vào khả năng tưởng tượng của nhà văn Báo chí không cho phép làm điều đó Neu có những nhận định, đánh giá đều phải được dựa trên những thông tin có thật
3) Xử lỷ tài liệu và thê hiện tác phâm
Hình thành ý tưởng; lập dàn ý cho bài viết
Tiến hành viết bài báo theo dàn ý Cũng có người viết liên tục; nhưng cũng có người viết theo tùng đoạn Tuy nhiên, viết theo cách nào thì người viết cũng cần phải lưu ý một số yếu tố sau: Đường hướng chính trị (mục đích chuyển tải thông tin); phong cách tổng thể (gu) của tờ báo Một số điểm lưu ý:
+ Cách đặt vấn đề cho bài viết (vào đề)
+ Cách diên đạt thông tin và truyền tải thông tin: Ở phần này cần hết sức chú ý đên việc sử dụng chi tiết trong từng tác phẩm
Thê nào là chi tiết: Chi tiết là những bộ phận nhỏ nhất của sự kiện Chi tiêt có thê là một hành
vi, một lời nói, một cử chỉ của con người hay một
trạng thái cụ thể của hoàn cảnh diễn ra sự kiện Thông qua chi tiết, người viêt phàn ánh, mô tả
sự kiện
Trong hoạt động báo chí sự lựa chọn, xác định chi tiêt diễn ra sau khi người viết đã lựa chọn được sự kiện Để phát hiện những chi tiêt “đăt”, đòi hòi người viết phải cỏ sự hiểu biết toàn diện mọi khía cạnh của sự kiện; tỉm hiêu một cách tý mỉ với sự quan sát kỷ càng từng bộ phận, từng biểu hiện của sự kiện Đó chính là điều kiện để người viết so sánh, phân tích tìm ra nhừng chi tiết có sức biểu cảm, có ý nghĩa to lớn đối với nội dung tác phâm
Chi tiết có ý nghĩa rất quan trọng trong mỗi tác phâm báo chí Chi tiết chính là áci khách quan đầu tiên để tạo thành cái khách quan chung cho toàn bộ sự kiện Chính vì vậy, chi tiết cỏ sức thuyết phục lớn, có khả năng tạo ra tâm lý tin tường cho bạn đọc Thực tế, đôi khi chi cần một vài chi tiết “đắt” có khả năng tạo nên sức nặng của cả một tác phâm
+ Cách kết luận vấn đề
+ Dung lượng của một bài viết
Viết Gương người tốt việc tốt
Trang 9Đây cũng là loại bài báo mà toàn bộ thông tin chỉ tập trung vào một cá nhân cụ thê Có hai dạng viết về gương người tôt, việc tôt:
Viết về việc tốt: Lựa chọn một việc nổi bật mà ai đó đã làm được trong những hoàn cảnh đặc biệt Ví dụ như chiến sĩ A nhặt được của rơi; Chiến sĩ B dũng cảm cứu người trong bão lũ; Chiến sĩ c xung phong hiên máu trực tiếp để cứu chữa đồng đội
+Một số điểm lưu ý
Viết về người tốt: Có tính toàn diện, phản ánh đầy đủ về tính cách, công việc, trình độ, hiệu quả và chất lượng công tác; hoàn cảnh của đôi tượng (nhân vật) Hiện trên báo Quân đội nhân dân có chuyên mục “Những tấm gương bình dị mà cao quý”
+ Một số điểm lưu ý
Cộng tác:
Vơi báo QĐND
Tạp chí Thanh niên (Ban Thanh niên Quân đội)