Bài giảng đánh giá thực hiện công việc

Khái niệm, vị trí và vai trò của đánh giá thực hiện công việc Khái niệm, mục đích của ĐGTHCV Đánh giá thực hiện công việc được hiểu là quá trình thu nhận và xử lí thông tin để đo lườn

Bộ môn Quản trị nhân lực doanh nghiệp

 Đối tượng nghiên cứu:

MỞ ĐẦU

• Vị trí của QTNL trong tổng thể

• Vị trí của môn học trong tổng thể chương trình đào tạo

• Môn học tập trung nghiên cứu về đánh giá thực hiện công việc của nhân lực trong doanh nghiệp (còn được gọi là đánh giá thành tích)

 Nội dung học phần

MỞ ĐẦU

• Chương 1: Tổng quan về đánh giá thực hiện công việc

• Chương 2: Thiết kế hệ thống đánh giá thực hiện công việc

• Chương 3: Tiêu chuẩn đánh giá thực hiện công việc

• Chương 4: Phương pháp đánh giá thực hiện công việc

• Chương 5: Triển khai và sử dụng kết quả đánh giá thực

hiện công việc

 Tài liệu tham khảo MỞ ĐẦU

TT Tên tác giả Năm XB Tên sách, giáo trình, tên bài báo, văn bản NXB, tên tạp chí/ nơi ban hành VB

Giáo trình chính

Sách giáo trình, sách tham khảo

2 Lê Quân 2008 Kỹ thuật xây dựng hệ thống tiền

lương và đánh giá thành tích NXB Đại học Kinh tế Quốc dân

management

NXB Kogan Page

4 Sue Hutchinson 2013 Performance management NXB London

5 Mai Thanh Lan & Nguyễn

Thị Minh Nhàn 2016 Giáo trình quản trị nhân lực căn bản NXB Thống kê

Phương pháp chung

Phương pháp

duy vật biện chứng Phương pháp tình huống

Phương pháp cụ thể

Phương pháp

nêu vấn đề Phương pháp nhập vai

Phương pháp làm việc nhóm

MỞ ĐẦU

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐÁNH GIÁ THỰC

HIỆN CÔNG VIỆC

NỘI DUNG CHƯƠNG 1

1.1 Khái niệm, vị trí và vai trò của đánh giá thực

hiện công việc

Khái niệm, mục đích của ĐGTHCV

Đánh giá thực hiện công việc được hiểu là quá trình thu nhận và xử lí thông

tin để đo lường quá trình và kết quả thực hiện công việc của các bộ phận và

cá nhân người lao động trong tổ chức/doanh nghiệp trong một khoảng thời

1.1 Khái niệm, vị trí và vai trò của đánh giá thực hiện công việc

•Vai trò phát triển tổ

chức/doanh nghiệp

Thiết kế hệ thống đánh giá thực

hiện công việc

Triển khai đánh giá thực hiện

công việc

Sử dụng kết quả đánh giá thực

hiện công việc

1.2 Nội dung của đánh giá thực hiện công việc

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến đánh giá thực hiện công việc

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến đánh giá thực hiện

công việc

1.3.2 Các yếu tố chủ quan

• Đặc điểm hoạt động kinh doanh của tổ chức/doanh nghiệp

• Cơ cấu tổ chức của tổ chức/doanh nghiệp

• Sứ mệnh của tổ chức/doanh nghiệp

• Chiến lược của tổ chức/doanh nghiệp

• Quan điểm và năng lực của ban lãnh đạo tổ chức/doanh nghiệp

• Văn hoá tổ chức/doanh nghiệp

• Năng lực của người đánh giá và người được đánh giá

CHƯƠNG 2 THIẾT KẾ HỆ THỐNG ĐÁNH GIÁ

THỰC HIỆN CÔNG VIỆC

NỘI DUNG CHƯƠNG

Khái niệm và các yếu tố cấu thành

hệ thống đánh giá thực hiện công việc

Xác định mục tiêu và chu kỳ đánh giá

thực hiện công việc

Xác định tiêu chuẩn và phương pháp

đánh giá thực hiện công việc

Xác định chủ thể và đối tượng tham gia đánh giá thực hiện công việc

Quy chế đánh giá thực hiện công việc

2.1 Khái niệm và các yếu tố cấu thành hệ thống đánh giá thực hiện công việc

Khái niệm

Hệ thống đánh giá thực hiện công việc là tập hợp các

chủ thể, đối tượng và cách thức sử dụng trong quá trình

đánh giá thực hiện công việc của các bộ phận và các nhân

n gười lao động trong tổ chức/doanh nghiệp

2.1 Khái niệm và các yếu tố cấu thành hệ thống đánh giá thực hiện công việc

Yêu cầu và các yếu tố cấu thành

- Hướng tới thực hiện chiến lược

Đối tượng ĐGTHCV

Phương pháp ĐGTHCV

Quy trình ĐGTHCV Sử dụng KQ

ĐGTHCV Tiêu chuẩn ĐGTHCV

Về năng lực thực hiện công việc

2.2 Xác định mục tiêu và chu kỳ đánh giá thực hiện công việc

Tuần,

tháng

• Bám sát theo công việc, có thể gây căng thẳng và

lãng phí

• Áp dụng khi chuyển đổi hệ thống, công việc có chu

kỳ kinh doanh ngắn, sự kiện, chiến dịch

Quý • Thường được áp dụng

• Khoảng thời gian đủ dài để thực thi nhiệm vụm đủ

ngắn để không sao lãng Sáu

tháng

• Thường áp dụng với MBO

• Có thể bị chi phối bởi các sự kiện gần

Năm • Hệ thống đánh giá dễ trở thành hình thức

• Thường áp dụng đi liền với đánh giá quý, sáu tháng

2.2.2 Lựa chọn chu kỳ đánh giá

Lựa chọn chu kỳ đánh giá thực hiện

Căn cứ

 Phân loại tiêu chuẩn ĐGTHCV

Theo cấp độ quản lý

- Tiêu chuẩn ĐGTHCV cấp TC/DN;

- Tiêu chuẩn ĐGTHCV cấp phòng/ban;

- Tiêu chuẩn ĐGTHCV cá nhân

Theo nội dung

Sắp xếp theo mục đích đánh giá

Theo mục tiêu đánh giá

- Tiêu chuẩn đánh giá kết quả THCV;

- Tiêu chuẩn đánh giá hành vi THCV;

- Tiêu chuẩn đánh giá năng lực THCV

Theo phương thức đánh giá

- Tiêu chuẩn đánh giá trực tiếp;

- Tiêu chuẩn đánh giá gián tiếp

Theo thời gian

2.3 Xác định tiêu chuẩn và phương pháp ĐGTHCV

2.3.1 Xác định tiêu chuẩn ĐGTHCV

- Tiêu chuẩn ĐGTHCV đo lường cho quá khứ;

- Tiêu chuẩn ĐGTHCV đo lường cho hiện tại;

- Tiêu chuẩn ĐGTHCV đo lường cho tương lại

2.3 Xác định tiêu chuẩn và phương pháp ĐGTHCV

2.3.1 Lựa chọn phương pháp ĐGTHCV

PP thang điểm PP so

sánh luân phiên

PP so sánh cặp

PP nhật ký

công

tác

PP 360

PP tiếp cận MBO

PP tiếp cận MBP

2.4 Xác định chủ thể và đối tượng tham gia ĐGTHCV

Cấp trên

Đồng nghiệp

Hoặc nhóm

Khách hàng

Cá nhân

2.4 Xác định chủ thể và đối tượng tham gia ĐGTHCV

2.4.2 Đối tượng tham gia ĐGTHCV

2.5 Quy chế đánh giá thực hiện công việc

2.5.1 Nội dung của quy chế đánh giá

Mục đích, phạm vi, định nghĩa cơ bản Chu kì đánh giá, đối tượng đánh giá Phương pháp đánh giá

Tiêu chuẩn đánh giá Quy trình đánh giá

Sử dụng kết quả đánh giá Quản lí hồ sơ thông tin Quy định về các biểu mẫu kèm theo

2.5 Quy chế đánh giá thực hiện công việc

2.5.2 Xây dựng và ban hành quy chế đánh giá

CHƯƠNG 3 TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ THỰC HIỆN

CÔNG VIỆC

NỘI DUNG CHƯƠNG

Đo lường mức

độ hoành thành CV

Được xây dựng dựa trên

CV

Bao gồm

hành động, kết quả, thời hạn

3.1 Khái niệm và vai trò của tiêu chuẩn ĐGTHCV

3.1.2 Yêu cầu

3.1 Khái niệm và vai trò của tiêu chuẩn ĐGTHCV

Vai trò

3.2 Phân loại tiêu chuẩn ĐGTHCV

3.2.1 Phân loại theo cấp độ quản lý

Khía cạnh đào tạo và phát triển

- Sự cải tiến trong quy trình dịch vụ

- Mức độ hiệu quả trong những yêu cầu của nhà quản trị

- Bảo mật thông tin

- Quản trị khách hàng

- Mức độ sẵn sàng học tập của nhân viên

- Chương trình đào tạo

- Hiệu quả làm việc nhóm

- Mức độ hài lòng của nhân viên

- Văn hóa chia

- Tổng doanh số bán theo khách hàng

- Lợi nhuận bán hàng

- Số lượng khách hàng mới

- Chi phí bán hàng

- Số lượng đơn đặt hàng

- Chi phí đào tạo so với tổng tiền lương

- Tỷ lệ nhân viên được đào tạo trên tổng

số nhân sự

- Số giờ đào tạo trên mỗi nhân viên

- Mức độ hài lòng của nhân viên sau đào tạo

- Hiệu quả làm việc, mức độ trung thành của nhân viên, lương thưởng, an toàn lao động

3.2 Phân loại tiêu chuẩn ĐGTHCV

3.2.1 Phân loại theo cấp độ quản lý

TT Đối tượng Tiêu chuẩn đánh giá

I Lao động gián tiếp

1 Ban lãnh đạo Quản lý điều hành tốt mọi mục tiêu đã đề ra từ đầu năm

Đề ra các chương trình công tác, kế hoạch sản xuất kinh doanh phù hợp với điều kiện thực tế và năng lực của các đơn vị

2 Trưởng phòng Chỉ đạo hoàn thành chương trình công tác chung của phòng theo tiến độ được

giao

Có ý thức kỷ luật tốt, nghiêm chỉnh chấp hành nội quy công ty

3 Tổ trưởng, đội trưởng Hoàn thành tốt tiến độ công việc đề ra

Chấp hành tốt nội quy về giờ giấc, thời gian nghỉ phép Đảm bảo ngày công theo đúng quy định

- Phát triển mạng lưới bán hàng (điểm bán hàng, đại lý, kênh bán hàng…)

- Phát triển đội ngũ bán hàng (quản lý bán hàng, nhân viên bán hàng…)

3.2 Phân loại tiêu chuẩn ĐGTHCV

3.2.2 Phân loại theo thời gian

Tiêu chí Đo lường cho quá

khứ Đo lường cho hiện tại Đo lường cho tương lai Mức độ hài lòng của

người được bảo

hiểm

Mức độ hài lòng của 10% những người đã được bảo hiểm cao nhất

Mức độ hài lòng của 10% những người được bảo hiểm cao nhất đã khiếu nại/đòi hỏi phiếu đổi hàng/phiếu bảo đảm

Số lần gặp mặt dự kiến trong tuần tới/ hai tuần tới/ tháng tới với 10% những người được bảo hiểm cao nhất

Số máy bay trễ Số máy bay trễ trong

tháng vừa qua

Số máy bay trễ trong vòng hai giờ đồng hồ

Số đề xuất sẽ được triển khai trong tháng tới tại các khu vực mục tiêu hay xảy ra máy bay trễ

Tiêu chuẩn đánh giá trực tiếp

Tiêu chuẩn đánh giá gián tiếp

Mức độ hài lòng của khách hàng

Thái độ phục vụ của nhân viên

3.2 Phân loại tiêu chuẩn ĐGTHCV

3.2.3 Phân loại theo tính chất

Ví dụ về đánh giá kết quả: với vị trí quản lý cửa hàng bán lẻ

Kết quả có thể nằm ngoài tầm kiểm soát của người lao động

Có thể ảnh hưởng tới hợp tác nhóm

3.2 Phân loại tiêu chuẩn ĐGTHCV

3.2.4 Phân loại theo mục tiêu

Ví dụ về đánh giá hành vi: vị trí quản lý cửa hàng bán lẻ

Có mặt đầy

đủ Thực hiện báo cáo

đúng thời hạn

Theo dõi khách hàng

và nhân viên đối với việc mất trộm

Chào đón khách hàng, trợ giúp

khách hàng sau

Xác định tiêu chuẩn đánh giá

3.3 Xác định tiêu chuẩn ĐGTHCV

3.3.1 Xác định tiêu chuẩn đánh giá cấp TC/DN

Xác đinh tiêu chuẩn đánh giá

3.3 Xác định tiêu chuẩn ĐGTHCV

3.3.2 Xác định tiêu chuẩn đánh giá cấp bộ phận

Xác đinh tiêu chuẩn đánh giá

c ấp bộ phận

Vai trò

Quy trình

Chủ thể

Nghiên cứu chức năng, nhiệm

vụ và năng lực các phòng ban

3.3 Xác định tiêu chuẩn ĐGTHCV

3.3.2 Xác định tiêu chuẩn đánh giá cấp cá nhân

Phân tích bản mô tả công việc

Xác định nội dung cần đánh giá

Xác định tiêu chuẩn đánh giá

Xác lập hạn mức đánh giá

Mô tả công việc (phục vụ quán cafe) Nội dung đánh giá Tiêu chuẩn đánh giá Hạn mức

Tiếp xúc khách hàng, tiếp nhận yêu cầu của khách hàng

Thái độ phục vụ, cách thức giới thiệu các sản phẩm

- Thang điểm 5 về đánh giá thái độ phục vụ, quản l{ trực tiếp đánh giá

- Số phản hồi không tốt

từ khách hàng

- Số lần làm đổ vỡ

- Thái độ đạt 4 điểm trở lên

- <5% phản hồi tiêu cực

- Ít hơn 2 lần

Bưng bê Thái độ, cách thức

phục vụ, có làm đổ vỡ không

Thu tiền Thu có đầy đủ không,

có chính xác không

- Số phản hồi của khách hàng về nhầm lẫn

- Thiếu hụt so với hoá đơn

- < 0.2% phản hồi tiêu cực

- Không có thiếu hụt

Làm việc theo ca Có mặt đầy đủ không,

có đi muộn không

- Số buổi vắng không phép

- Số lần đi muộn

Đạt yêu cầu: không buổi vắng không phép, không đi muộn Ghi chú: nghỉ có phép, thu xếp được người làm thay thì không tính

CHƯƠNG 4 PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ THỰC HIỆN CÔNG VIỆC

NỘI DUNG CHƯƠNG 4

Nội dung

02

Nội dung 01

4.1 Khái niệm phương pháp ĐGTHCV

4.2 Các phương pháp đánh giá thực hiện công việc

4.2.1 Phương pháp thang điểm 4.2.2 Phương pháp nhật ký công việc 4.2.3 Phương pháp đánh giá theo tiếp cận quản trị mục tiêu (MBO) 4.2.4 Phương pháp đánh giá theo tiếp cận quản trị quá trình (MBP) 4.2.5 Phương pháp 360 độ

4.2.6 Phương pháp xếp hạng luân phiên 4.2.7 Phương pháp so sánh cặp

Nội dung

03

4.3.1 Quan điểm của nhà quản trị 4.3.2 Chiến lược kinh doanh

4.3.3 Ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh

4.3.4 Đối tượng đánh giá 4.3.5 Đặc điểm công việc

Phương pháp đánh giá thực hiện công việc được hiểu là cách thức để triển khai quy trình đánh giá thực hiện công việc trong tổ chức/doanh nghiệp nhằm phản ánh chính xác những đóng góp của mỗi

bộ phận vào mục tiêu của tổ chức/doanh nghiệp; những đóng góp của cá nhân người lao động vào việc hoàn thành mục tiêu của bộ phận trong một

khoảng thời gian nhất định

4.1 Khái niệm phương pháp ĐGTHCV

4.2 Các phương pháp ĐGTHCV

4.2.1 Phương pháp thang điểm

Tổ chức triển khai đánh giá tại TC/DN

Hộp 4.1 Ví dụ về phiếu đánh giá nhân viên theo phương pháp thang điểm

Phiếu đánh giá nhân viên

Công ty:

Tên nhân viên:

Chức danh Phòng

Hãy tích dấu X vào ô mô tả chính xác nhất những kết quả của nhân viên Tiêu chuẩn Yếu (1) Trung bình

(2)

Khá (3) Tốt (4) Rất tốt (5)

Chất lượng công việc Tiến độ hoàn thành công việc

Mức độ trách nhiệm Mức độ tuân thủ quy định, kỷ luật trong hoàn thành công việc Hành vi đạo đức trong công việc

Hãy cung cấp những dẫn chứng cho nhận định của bạn về mức hoàn thành theo từng tiêu chí

4.2 Các phương pháp ĐGTHCV

4.2.2 Phương pháp nhật ký công việc

• Bước 1: Xác định đối tượng đánh giá

• Bước 2: Xác định những công việc, quy trình triển khai thực hiện công việc với đối tượng đánh giá

• Bước 3: Xác lập những hành vi tích cực, những

hành vi tiêu cực của nhân viên trong quá trình triển khai công việc

• Bước 4: Triển khai theo dõi, ghi chép kết quả, hành

vi của nhân viên trong quá trình thực hiện công

việc gồm các thành tích nổi trội, sai lầm và sai sót lớn của nhân viên trong kz

4.2 Các phương pháp ĐGTHCV

4.2.3 Phương pháp đánh giá theo tiếp cận quản trị mục tiêu MBO

Xác lập tiêu chuẩn

đánh giá theo từng

cấp độ

Nhân viên và nhà quản lý thỏa thuận

về mục tiêu ban đầu của nhân viên

Nhân viên lên kế hoạch để thực hiện mục tiêu đã đề ra

Nhân viên thực hiện công việc theo kế hoạch đã xây dựng

Nhà quản trị tiến hành đánh giá

4.2 Các phương pháp ĐGTHCV

4.2.4 Phương pháp đánh giá theo tiếp cận quá trình MBP

• Bước 1: Xác lập đối tượng, phạm vi đánh giá theo quá trình

• Bước 2: Thiết lập quy trình chuẩn với các đối tượng trong quá trình triển khai công việc

• Bước 3: Theo dõi, giám sát và ghi chép quá trình làm việc của nhân viên trong kỳ đánh giá

• Bước 4: Tổng hợp kết quả đánh giá

• Bước 5: Hướng dẫn, hỗ trợ nhân viên

• Bước 5: Phân tích thông tin và đưa ra nhận định, kết

quả thực hiện công việc của đối tượng được đánh giá

• Ví dụ: 1 Bob; 2 Carol; 3 Ted; 4 Alice

52

được so sánh với tất cả các nhân viên còn lại trong quá trình xếp hạng

QUAN ĐIỂM CỦA NHÀ QUẢN TRỊ

CHIẾN LƯỢC KINH DOANH

NGÀNH NGHỀ, LĨNH VỰC KINH DOANH

ĐỐI TƯỢNG ĐÁNH GIÁ

ĐẶC ĐIỂM CÔNG VIỆC

4.3 Các căn cứ lựa chọn phương pháp ĐGTHCV

CHƯƠNG 5 TRIỂN KHAI VÀ SỬ DỤNG KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ THỰC HIỆN CÔNG VIỆC

NỘI DUNG CHƯƠNG 5

5.1 Triển khai đánh giá thực hiện công việc

- Truyền thông ĐGTHCV

- Đào tạo ĐGTHCV

- Tiến hành ĐGTHCV

- Phản hồi ĐGTHCV

- Các sai lầm thường gặp trong ĐGTHCV

5.2 Sử dụng kết quả đánh giá thực hiện công việc

- Sử dụng kết quả ĐGTHCV trong đãi ngộ nhân lực

- Sử dụng kết quả ĐGTHCV trong đào tạo và phát triển

5.1 Triển khai đánh giá thực hiện công việc

• Các giai đoạn cần truyền

• Các đối tượng đào tạo

• Theo quy chê ́ đã xây dựng và

ban hành

Khái ni ệm Phản hồi ĐGTHCV

Thỏa mãn- thăng tiến

Không thỏa

mãn- điều chỉnh

Quy trình phỏng vấn đánh giá thực hiện công việc

+ Đánh giá tổng thể + Thảo luận

+ Tổng kết và báo cáo

60

Sai lầm do người đánh giá chỉ nhìn

một mặt

Sai lầm do định

kiến

Sai lầm do sử dụng tiêu chuẩn đánh giá không rõ ràng, không thống nhất

Sai lầm do xu hướng trung bình chủ nghĩa

Sai lầm do đánh giá

dễ dãi/đánh giá khắt khe

Sai lầm do ấn tượng

5.1 Triển khai đánh giá thực hiện công việc

5.2 Sử dụng kết quả đánh giá thực hiện công việc

61

Sử dụng kết quả ĐGTHCV trong đãi ngộ nhân lực

Sử dụng kết quả ĐGTHCV trong đào tạo và phát triển nhân

lực

Sử dụng kết quả ĐGTHCV trong bố trí

và sử dụng nhân lực

Sử dụng kết quả ĐGTHCV trong các hoạt động quản trị nhân lực khác