Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bả[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT TRẦN HỮU TRANG
ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA
MÔN NGỮ VĂN
NĂM HỌC 2021-2022 Thời gian làm bài: 120 phút
ĐỀ THI SỐ 1
I ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Nhiều người cho rằng có tiền là có tất cả
Tiền bạc quả thật có sức mạnh lớn lao
Nhưng tiền bạc không phải là vạn năng
Nó có thể mua được chiếu giường, nhưng không mua được giấc ngủ
Nó có thể mua được châu ngọc, nhưng không mua được sắc đẹp
Nó có thể mua được giấy bút, nhưng không mua được ý thơ
Nó có thể mua được nhà cửa, nhưng không mua được gia đình
Nó có thể mua được thức ăn, nhưng không mua được sự ngon miệng
Nó có thể mua được trò chơi, nhưng không mua được niềm vui
Nó có thể mua được xu nịnh, nhưng không mua được lòng trung thành
Nó có thể mua được cảnh hẩu, nhưng không mua được tình bạn
Nó có thể mua được sự phục tùng, nhưng không mua được lòng kính trọng
Nó có thể mua được quyền thế, nhưng không mua được trí tuệ
Nó có thể mua được thể xác, nhưng không mua được tình yêu
Nó có thể mua được vũ khí, nhưng không mua được hòa bình
(Theo Thác-cơ-rê, dẫn theo Ngữ văn 11 Nâng cao, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam)
Câu 1 Xác định thể thơ của văn bản trên
Câu 2 Chỉ ra hai biện pháp nghệ thuật được sử dụng và nêu tác dụng
Trang 2Câu 3 Vì sao tác giả cho rằng: “Tiền bạc quả thật có sức mạnh lớn lao/Nhưng tiền bạc không phải là vạn
năng.”
Câu 4 Thông qua việc đọc hiểu văn bản, anh/chị rút ra được điều gì trong cách ứng xử với tiền bạc?
Viết đoạn văn 200 chữ trình bày suy nghĩ của em về sự chi phối của đồng tiền trong cuộc sống hiện đại hôm nay
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 Cảm nhận tinh thần bi tráng của hình tượng người lính Tây Tiến được nhà thơ Quang Dũng thể hiện trong những đoạn thơ sau:
Anh bạn dãi dầu không bước nữa Gục lên súng mũ bỏ quên đời!
Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành
(Trích Tây Tiến, Quang Dũng, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục, 2008, tr.88-89)
Hai biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản trên là:
+ Điệp ngữ: lặp lại nhiều lần các cụm từ và cấu trúc: Nó có thể mua được , nhưng không mua được
Trang 3+ Liệt kê: nêu ra những thứ mà theo tác giả, đồng tiền có thể mua được: chiếu giường, châu ngọc, giấy bút, nhà cửa, thức ăn, trò chơi, xu nịnh, cánh hẩu, sự phục tùng, quyền thế, thể xác, vũ khí; và những thứ tiền không mua được như: giấc ngủ, sắc đẹp,ý thơ, gia đình, sự ngon miệng, niềm vui, lòng trung thành, tình bạn, lòng kính trọng, trí tuệ, tình yêu, hòa bình
+ Tác dụng:
Biện pháp liệt kê và điệp ngữ được sử dụng đan xen và kết hợp vừa tạo ra nhịp điệu, âm hưởng cho bài
thơ, vừa thể hiện nội dung tư tưởng mà tác giả muốn gửi gắm: tiền mua được rất nhiều thứ “có sức mạnh lớn lao”, nhưng nó “không phải vạn năng”, cũng bất lực trước rất nhiều giá trị đáng quý trong xã hội này
Qua đó, tác giả đã rất thành công trong việc phản bác ý kiến đưa ra ban đầu: “Nhiều người cho rằng có tiền
là có tất cả.”
Câu 3 - Lý giải lý do tác giả cho rằng “Tiền bạc quả thật có sức mạnh lớn lao/ Nhưng tiền bạc không phải
là vạn năng”:
* Muốn nhấn mạnh bản chất và sức mạnh của đồng tiền:
+ Tiền bạc có sức mạnh lớn lao vì nó mua được nhiều thứ giá trị trong cuộc sống
+ Nhưng nó “không phải vạn năng” bởi không phải cái gì nó cũng có thể mua được Đặc biệt là những giá trị quý giá trong cuộc sống như: tình cảm, sức khỏe, tri thức
* Thể hiện quan điểm cá nhân về đồng tiền: cần có cái nhìn đúng đắn về giá trị đồng tiền
Gợi ý:
Bằng quan điểm của một nhà thơ, một con người trải nghiệm trong xã hội, Thác-cơ-rê cho rằng “Tiền bạc quả thật có sức mạnh lớn lao/ Nhưng tiền bạc không phải là vạn năng” Một nhận định với hai vế Tiền bạc có sức mạnh lớn lao là điều không ai bàn cãi, nhất là trong xã hội mà giá trị vật chất được đề cao như hiện tại Tiền mua được quyền lực, vui thú, Thậm chí, có người vì đồng tiền mà đánh đổi tự do, tình thân
và thậm chí là mạng sống Nhưng nhà thơ cũng nhận ra tiền bạc không phải chiếc chìa khóa vạn năng Bởi
lẽ, nó vẫn chỉ đứng ngoài rìa những giá trị chân thực và trân quý trong xã hội này Đó là trí tuệ, sức khỏe, tình cảm, Và qua đó, tác giả nhấn mạnh, cần có cái nhìn đúng đắn về đồng tiền, không coi thường nó, không cực đoan hóa nó
Câu 4
Thí sinh chủ động đưa ra ý kiến của bản thân, đảm bảo được yêu cầu về nội dung và hình thức như sau:
- Nội dung: trình bày được quan điểm cá nhân và bàn luận ngắn gọn về quan điếm đó
Trang 4Bài học: biết quý đồng tiền nhưng không tôn thờ nó; đừng quá coi trọng đồng tiền (cũng chính là chạy theo giá trị vật chất),
- Hình thức: đoạn văn ngắn, khoảng 8 – 10 dòng, diễn đạt mạch lạc
Gợi ý:
Đồng tiền quả thực có sức hấp dẫn rất lớn Trong xã hội hiện đại, nó cấu thành nên cảm giác hạnh phúc của con người Nhưng ứng xử với đồng tiền là cả một nghệ thuật Nếu phớt lờ nó, bạn dễ đi vào con đường thủ cựu, không hòa nhập với những giá trị hiện đại của cuộc sống Nhưng tôn sùng nó, bạn sẽ bị nó mê hoặc và sa đà vào con đường thực dụng Vậy nên, phải tỉnh táo để vừa đủ coi trọng, vừa đủ giới hạn cho sức mạnh của đồng tiền Để đồng tiền không chi phối ta, mà nó phải phục vụ cho cuộc sống của ta
+ Thể hiện được quan điểm cá nhân, đảm bảo được tính nhân văn trong bài viết
+ Triển khai vấn đề thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, trình tự hợp lí, lập luận chặt chẽ; sử dụng phù hợp các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng
- Hình thức:
+ Đảm bảo cấu trúc đoạn văn nghị luận;
+ Đoạn văn mạch lạc, diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết;
Trang 5- Tiền là một vật ngang giá chung được sử dụng từ lâu trong xã hội Tiền có tính quy ước, chứ bản thân nó không phải là một vật mang giá trị sử dụng
Phân tích
- Tiền có giá trị quan trọng như thế nào trong cuộc sống hiện đại?
+ Có tiền là có được những giá trị vật chất trong xã hội, từ những nhu cầu cuộc sống đến những dịch vụ đẳng cấp
+ Tiền còn cho ta quyền lực và địa vị, người có tiền thường được xã hội tôn trọng và cuộc sống có tiền là cuộc sống đáng mơ ước của nhiều người
- Vì sao xã hội hiện đại, đồng tiền lại chi phối được cuộc sống?
+ Vì xã hội hiện đại thiên về tính dịch vụ, đồng tiền mang đến giá trị vật chất và dịch vụ nên nó trở thành thước đo cho giá trị con người
+ Một bộ phận không nhỏ người trong xã hội chạy theo lối sống thực dụng, quan điểm “có tiền là có hạnh phúc”, đẩy vị thế đồng tiền lên tối đa, khiến mọi suy nghĩ, hành vi của họ bị chi phối bởi đồng tiền
Phản biện
- Tiều có giá trị nhưug nó không phải vạn năng
+ Tiền mua được nhiều thứ, rất đáng quý khi là kết quả của lao động, mang lại niềm vui cho cuộc sống
+ Tiền không phải vạn năng, không được đánh đồng giá trị tiền bạc và hạnh phúc
Liên hệ
- Bài học/Liên hệ + Từ khóa
Thanh niên cần có cái nhìn tích cực, coi đồng tiền là một giá trị của cuộc sống, nhưng không để nó chi phối cuộc sống cá nhân
Bài làm tham khảo:
Bạn có biết câu chuyện về chàng thanh niên vài ba năm truớc, để có tiền mua điện thoại Iphone đã bán một quả thận để có tiền? Điên rồ ư? Nhưng đó có thể là quyết định của không chỉ một người trong xã hội này Bởi, từ lâu, tiền đã có sức mạnh chi phối con người Trước tiên, cần hiểu rằng, tiền là vật ngang giá, được dùng để trao đổi hàng hóa trong xã hội Bản thân đồng tiền giấy không có giá trị sử dụng Nhưng nó lại là một tờ giấy rất mạnh Có tiền là có được những giá trị vật chất trong xã hội, từ những nhu cầu cơ bản trong cuộc sống đến những dịch vụ đẳng cấp Tiền còn cho ta quyền lực và địa vị, người có tiền thường
Trang 6được xã hội tôn trọng và cuộc sống có tiền là cuộc sống đáng mơ ước của nhiều người Vì sao ư? Vì xã hội hiện đại thiên về tính dịch vụ, đồng tiền mang đến giá trị vật chất và dịch vụ nên nó trở thành thước đo cho
vị thế con người Một bộ phận không nhỏ người trong xã hội chạy theo lối sống thực dụng, quan điểm “có tiền là có hạnh phúc”, đẩy vị thế đồng tiền lên tối đa, khiến mọi suy nghĩ, hành vi của họ bị chi phối bởi đồng tiền Những người này sẵn sàng đánh đổi nhân cách, liêm sỉ để có tiền, như ta thấy tràn lan những kẻ câu viu (view) bằng tin giả, ảnh nóng để có tiền Bàn luận ra, đúng là tiền có thể mua được nhiều thứ, rất đáng quý, đặc biệt khi là kết quả của lao động, mang lại niềm vui cho cuộc sống Nhưng tiền không phải vạn năng, ta không được đánh đồng giá trị tiền bạc và hạnh phúc Tiền không mua được sức khỏe, không đổi được thời gian, không mang lại tri thức Bởi vậy, ta cần có cái nhìn tích cực, coi đồng tiền là một phần giá trị của cuộc sống hiện đại, nhưng không để nó dẫn dắt suy nghĩ và cuộc sống cá nhân
- Khái quát nội dung của đoạn trích: tinh thần bi tráng của hình tượng người lính Tây Tiến
II Thân bài
* Cảm nhận về tinh thần bi tráng của hình tượng người lính Tây Tiến trong đoạn thơ
- Tinh thần bi tráng (mang hai yếu tố bi và tráng) là những mất mát đau thương nhưng vẫn mang màu sắc hào hùng, là đặc điểm của hình tượng người lính Tây Tiến được Quang Dũng tái hiện trong hai đoạn thơ khi nhà thơ nhìn thẳng vào hiện thực gian khó, thiếu thốn nhưng không phải để bi lụy mà nhằm ngợi ca tinh thần chiến đấu, xả thân của anh bộ đội cụ Hồ
Trang 7- Tinh thần bi tráng được thể hiện qua sự khẳng định những hiện thực trên chặng đường hành quân, nơi khốc liệt chiến trường nhưng người lính Tây Tiến vẫn giữ vững lí tưởng cao đẹp, làm nên vẻ đẹp bi tráng hào hùng
+ Hai câu thơ ở đoạn 1 bài thơ: Bi thương bởi hiện thực nghiệt ngã về giây phút nghỉ chân hiếm hoi, nỗi nhọc mệt, sự hi sinh giữa cuộc hành quân: dãi dầu không bước nữa…gục lên súng mũ Hùng tráng bởi sự
ra đi thầm lặng, thanh thản với khí phách bỏ quên đời, hiến dâng đời xanh làm nên mùa xuân cho đất nước + Bốn câu thơ tiếp ở đoạn 3 bài thơ: Bi thương với hiện thực tàn khốc chiến tranh: thiếu thốn, bệnh tật, mất mát hi sinh rải rác biên cương mồ viễn xứ…áo bào thay chiếu anh về đất Hùng tráng với lí tưởng cao đẹp
vì độc lập tự do Tổ quốc- Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh, quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh, với âm vang vừa đau thương vừa dữ dội oai hùng Sông Mã gầm lên khúc độc hành tiễn đưa, tôn vinh tầm vóc sử thi của người lính trong hi sinh
- Tinh thần bi tráng được thể hiện bằng giọng điệu trầm hùng; thể thất ngôn rắn rỏỉ, cách nói giảm nói tránh, bút pháp lãng mạn với sự tương phản, cường điệu, ngôn ngữ vừa quen thuộc vừa mới lạ giàu tính tạo hình, biểu cảm, giàu chất họa, chất nhạc, chất thơ với lượng từ Hán Việt tôn nghiêm, bất tử hóa sự ra
đi của người lính Tây Tiến
III Kết bài:
- Vẻ đẹp hình tượng người lái đò
- Phong cách nghệ thuật độc đáo, tài hoa và uyên bác của nhà văn Nguyễn Tuân
Trang 8Trong nòng đại bác gỉ hoen
Lũ trẻ con chơi trốn tìm Sau mấy xác xe tăng cũ Trên sắt thép chiến tranh nguội lạnh
Mùa xuân đang về
Ở bảo tàng này
Xe tăng và đại bác là tù binh của trẻ em Máy bay và tên lửa là tù binh của mùa xuân
Những tù binh tự nguyện Không còn nghe thấy gì nữa Tiếng gầm gào của bom đạn và chiến tranh Không còn nhìn thấy được nữa Gương mặt xanh xao của những người lính trận thuở ấy
Chỉ còn thấy mây trắng trên cao Bay qua những núi đồi ngút ngàn bia mộ
Nhưng ở bảo tàng này Cuộc chiến tranh ngày xưa chưa chịu yên ngủ Vẫn đang thắp lên ngọn lửa cảnh báo
Về những ngày nhân loại đau thương
Bên bảo tàng này Các con cứ chơi trò trốn tìm, cứ chơi trò trận giả Mong rằng bao nhiêu trận đánh thật Cha ông trước đây đánh hết cả rồi Tiếng lích chích của bầy chim sẻ
Và tiếng reo hò của lũ trẻ hồn nhiên sau chiến tranh
Trang 9Là bản nhạc của ngày phục sinh trên đất đai rớm máu
(Nguyễn Việt Chiến, Tổ quốc nhìn từ biển, NXB Phụ nữ, 2015)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích
Câu 2 Trong đoạn trích, những chứng tích của chiến tranh được nhắc đến qua những chi tiết, hình ảnh
nào?
Câu 3 Anh/Chị hiểu như thế nào về nội dung đoạn thơ sau?
Nhưng ở bảo tàng này Cuộc chiến tranh ngày xưa chưa chịu yên ngủ Vẫn đang thắp lên ngọn lửa cảnh báo
Về những ngày nhân loại đau thương
Câu 4 Nội dung những dòng thơ sau có ý nghĩa gì với anh/chị?
Không còn nhìn thấy được nữa Gương mặt xanh xao của những người lính trận thuở ấy
Chỉ còn thấy mây trắng trên cao Bay qua những núi đồi ngút ngàn bia mộ
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân về những việc mà mỗi chúng ta có thể làm để góp thêm những thanh âm tốt đẹp vào bản nhạc của ngày phục sinh trên đất đai rớm máu
Câu 2 (5,0 điểm)
Lúc ấy đã khuya Trong nhà đã ngủ yên, thì Mị trở dậy thổi lửa Ngọn lửa bập bùng sáng lên, Mị lé mắt trông sang, thấy hai mắt A Phủ cũng vừa mở, một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã xám đen lại Nhìn thấy tình cảnh như thế, Mị chợt nhớ lại đêm năm trước A Sử trói Mị, Mị cũng phải trói đứng thế kia Nhiều lần khóc, nước mắt chảy xuống miệng, xuống cổ, không biết lau đi được Trời ơi, nó bắt
Trang 10trói đứng người ta đến chết, nó bắt mình chết cũng thôi, nó bắt trói đến chết người đàn bà ngày trước cũng
ở cái nhà
này Chúng nó thật độc ác Cơ chừng này chỉ đêm mai là người kia chết, chết đau, chết đói, chết rét, phải chết Ta là thân đàn bà, nó đã bắt ta về trình ma nhà nó rồi thì chỉ còn biết đợi ngày rũ xương ở đây thôi Người kia việc gì mà phải chết thế A Phủ Mị phảng phất nghĩ như vậy
Đám than đã vạc hẳn lửa Mị không thổi, cũng không đứng lên Mị nhớ lại đời mình, Mị lại tưởng tượng như có thể một lúc nào, biết đâu A Phủ chẳng đã trốn được rồi, lúc ấy bố con Pá Tra sẽ bảo là Mị đã cởi trói cho nó, Mị liền phải trói thay vào đấy, Mị phải chết trên cái cọc ấy Nghĩ thế, trong tình cảnh này, làm sao Mị cũng không thấy sợ
Lúc ấy, trong nhà đã tối bưng, Mị rón rén bước lại, A Phủ vẫn nhắm mắt, nhưng Mị tưởng như A Phủ đương biết có người bước lại Mị rút con dao nhỏ cắt lúa, cắt nút dây mây A Phủ cứ thở phè từng hơi, không biết mê hay tỉnh Lần lần, đến lúc gỡ được hết dây trói ở người A Phủ thì Mị cũng hốt hoảng, Mị chỉ thì thào được một tiếng "Đi ngay ", rồi Mị nghẹn lại A Phủ bỗng khuỵu xuống, không bước nổi Nhưng trước cái chết có thể đến nơi ngay, A Phủ lại quật sức vùng lên, chạy
Mị đứng lặng trong bóng tối
Rồi Mị cũng vụt chạy ra Trời tối lắm Nhưng Mị vẫn băng đi Mị đuổi kịp A Phủ, đã lăn, chạy, chạy xuống tới lưng dốc, Mị nói, thở trong hơi gió thốc lạnh buốt:
- A Phủ cho tôi đi
A Phủ chưa kịp nói, Mị lại nói:
- Ở đây thì chết mất
A Phủ chợt hiểu
Người đàn bà chê chồng đó vừa cứu sống mình
A Phủ nói: “Đi với tôi” Và hai người lẳng lặng đỡ nhau lao chạy xuống dốc núi
(Trích Vợ chồng A Phủ, Tô Hoài, Ngữ văn 12, Tập hai,
NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, tr.13-14)
Phân tích diễn biến tâm trạng và hành động của nhân vật Mị trong đoạn trích trên; từ đó, nhận xét về tư tưởng nhân đạo sâu sắc và mới mẻ của nhà văn Tô Hoài được thể hiện trong đoạn trích
-HẾT -
Trang 11ĐÁP ÁN ĐỀ THI SỐ 2
I ĐỌC – HIỂU
Câu 1 Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm
Câu 2 Những chứng tích của chiến tranh được nhắc đến qua những chi tiết, hình ảnh: nòng đại bác gỉ
hoen, xác xe tăng cũ, sắt thép chiến tranh nguội lạnh, máy bay và tên lửa, những cánh bay chết chóc, những họng pháo rực lửa…
Câu 3 Nội dung đoạn thơ: Những gì còn lại ở bảo tàng nhắc chúng ta nhớ rằng cuộc chiến tranh dù đã đi
qua, những đau thương đã lùi dần về quá khứ nhưng vẫn không thể vĩnh viễn mất đi, thậm chí vẫn có thể tái diễn ở tương lai Bởi vậy, mỗi chúng ta phải luôn cảnh giác, sáng suốt, nỗ lực trong hiện tại để những ngày nhân loại đau thương không bao giờ lặp lại ở tương lai
- Mỗi chúng ta cần ghi nhớ, tri ân, trân trọng sự hi sinh của những người lính đã chiến đấu, hi sinh vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc
II LÀM VĂN
Câu 1
a Đảm bảo yêu cầu hình thức đoạn văn nghị luận
Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, móc xích hoặc song hành
Trang 12Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách Có thể theo hướng sau:
- Bản nhạc của ngày phục sinh trên đất đai rớm máu : Là bản nhạc về những ngày cuộc sống được hồi sinh, tươi đẹp trở lại, xoa dịu, thay thế dần những đau thương, vết tích của chiến tranh
- Những việc mà mỗi chúng ta có thể làm để góp phần hồi sinh cuộc sống, xoa dịu nỗi đau chiến tranh: Biết tri ân những mất mát, hi sinh trong quá khứ để trân trọng hơn và quyết tâm bảo vệ nền hòa bình mà chúng ta đang có; không ngừng rèn luyện, tu dưỡng bản thân để có thể bằng những nhận thức, năng lực
và hành động thiết thực của mình góp phần làm cho đất nước tốt đẹp hơn, không chỉ khắc phục, vượt qua những mất mát sau chiến tranh mà còn phát triển ngày một giàu mạnh hơn, to đẹp hơn; luôn tỉnh táo, sáng suốt trước mọi âm mưu thù địch và sẵn sàng lên đường, cống hiến khi Tổ quốc cần…
d Chính tả, dùng từ, đặt câu
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ nghĩa, ngữ pháp tiếng Việt
Câu 2
a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Có đủ mở bài, thân bài, kết bài Mở bài nêu được vấn đề Thân bài triển khai được vấn đề Kết bài khái quát được vấn đề
b Xác định đúng vấn đề nghị luận
c Triển khai vấn đề nghị luận
Vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng
*Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn trích
*Phân tích diễn biến tâm trạng và hành động của nhân vật Mị
- Mị là thiếu nữ trẻ trung, xinh đẹp, tài năng, yêu đời, có khát vọng tự do mãnh liệt Vì gia đình có món
nợ truyền kiếp với nhà thống lí, Mị bị bắt về làm con dâu gạt nợ Danh nghĩa là con dâu, nhưng thực chất
Mị là tôi tớ, nô lệ cho nhà thống lí Sự thống trị của cường quyền và thần quyền khiến Mị hoàn toàn chai sạn, vô cảm về tâm hồn Nhưng rồi, sức sống của Mị bỗng trỗi dậy mạnh mẽ, đặc biệt là trong đêm cắt dây cởi trói cho A Phủ
- Ban đầu, nhìn thấy A Phủ bị trói, Mị hoàn toàn dửng dưng, vô cảm, lạnh lùng Nhưng khi nhìn thấy A Phủ khóc, Mị đã hoàn toàn thay đổi Mị nhớ lại tình cảnh của mình đêm tình mùa xuân năm trước Giữa
Mị và A Phủ đã có sự đồng cảm của những người cùng cảnh ngộ Nhận ra tội ác của bọn thống trị, Mị lo
Trang 13A Phủ sẽ chết, một cái chết bất công, vô lí Mị suy nghĩ, quyết định cắt dây cởi trói cứu A Phủ và tự giải phóng đời mình
- Diễn biến tâm trạng và hành động của nhân vật Mị được thể hiện qua nghệ thuật xây dựng nhân vật chân thực; miêu tả, phân tích tâm lí sâu sắc, chi tiết truyện đặc sắc, tình huống giàu tính nhân văn
*Tư tưởng nhân đạo sâu sắc, mới mẻ của Tô Hoài
Đồng cảm, xót thương cho cuộc đời của những người lao động cùng khổ; tố cáo tội ác của bọn thống trị miền núi; phát hiện, trân trọng, ngợi ca những phẩm chất tốt đẹp của con người, đặc biệt là khát vọng giải phóng, tự do; chỉ ra con đường đấu tranh, giải phóng cho người lao động
*Đánh giá
Qua diễn biến tâm trạng và hành động của nhân vật Mị, Tô Hoài tái hiện chân thực cuộc sống của đồng bào vùng cao; quá trình vùng lên đấu tranh tự giải phóng khỏi ách áp bức, kìm kẹp của bọn thống trị Đoạn trích kết tinh giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm và tài năng nghệ thuật của nhà văn Tô Hoài
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
Vào một buổi chiều mùa xuân lạnh lẽo, một cậu con trai dắt người cha mù vào quán Cậu con trai trạc mười tám mười chín tuổi, quần áo đơn giản, lộ rõ vẻ nghèo túng, nhưng từ cậu lại toát lên nét trầm tĩnh của người
có học Cậu con trai tiến đến trước mặt tôi nói to: "Cho hai bát mì bò!" Tôi đang định viết hoá đơn, thì cậu
ta hướng về phía tôi và xua xua tay rồi chỉ tay vào bảng giá treo ở trên tường nói nhỏ với tôi chỉ làm một bát mì cho thịt bò, bát kia chỉ cần rắc chút hành là được Lúc đầu, tôi hơi hoảng, nhưng sau đó chợt hiểu ra ngay Hoá ra, cậu ta gọi to hai bát mì thịt bò như vậy là cố tình để cho người cha nghe thấy, thực ra thì tiền không đủ, nhưng lại không muốn cho cha biết Tôi cười với cậu ta tỏ vẻ hiểu ý
Nhà bếp nhanh nhẹn bê lên ngay hai bát mì nóng hổi Cậu con trai chuyển bát mì bò đến trước mặt cha, ân cần chăm sóc: "Cha, có mì rồi, cha ăn đi thôi, cha cẩn thận kẻo nóng đấy ạ!" Rồi cậu ta tự bưng bát mì nước về phía mình Người cha không vội ăn ngay, ông cầm đũa dò dẫm đưa qua đưa lại trong bát Mãi lâu
Trang 14sau, ông mới gắp trúng một miếng thịt, vội vàng bỏ miếng thịt vào bát của người con "Ăn đi con, con ăn nhiều thêm một chút, ăn no rồi học hành chăm chỉ, sắp thi tốt nghiệp rồi, nếu mà thi đỗ đại học, sau này làm người có ích cho xã hội" Người cha nói với giọng hiền từ, đôi mắt tuy mờ đục vô hồn, nhưng trên khuôn mặt đầy nếp nhăn lại sáng lên nụ cười ấm áp Điều khiến cho tôi ngạc nhiên đó là, cái cậu con trai
đó không hề cản trở việc cha gắp thịt cho mình, mà cứ im như thóc đón nhận miếng thịt từ bát của cha, rồi lại lặng lẽ gắp miếng thịt đó trả về Cứ lặp đi lặp lại như vậy, dường như thịt trong bát của người cha cứ gắp lại đầy, gắp mãi không hết "Cái quán này thật tử tế quá, một bát mì mà biết bao nhiêu là thịt" Ông lão cảm động nói Kẻ đứng ngay bên cạnh là tôi, chợt toát hết cả mồ hôi, trong bát chỉ có vài mẩu thịt tội nghiệp, quắt queo bằng móng tay, lại mỏng chẳng khác gì xác ve Người con trai nghe vậy vội vàng tiếp lời cha: "Cha à, cha ăn mau ăn đi, bát của con đầy ắp không biết để vào đâu rồi đây này" "Ừ ừ, con ăn nhanh lên, ăn mì bò thực ra cũng có chất lắm đấy"
Hành động và lời nói của hai cha con đã làm chúng tôi rất xúc động Chẳng biết từ khi nào, bà chủ cũng đã
ra đứng cạnh tôi, lặng lẽ nhìn hai cha con họ Vừa lúc đó, cậu Trương đầu bếp bê lên một đĩa thịt bò vừa thái, bà chủ dẩu dẩu môi ra hiệu bảo cậu đặt lên bàn của hai cha con nọ Cậu con trai ngẩng đầu tròn mắt nhìn một lúc, bàn này chỉ có mỗi hai cha con cậu ngồi, cậu ta vội vàng hỏi lại: "Anh để nhầm bàn rồi thì phải, chúng tôi không gọi thịt bò."Bà chủ mỉm cười bước lại chỗ họ: "Không nhầm đâu, hôm nay chúng tôi kỉ niệm ngày mở quán, đĩa thịt này là quà biếu khách hàng "Cậu con trai cười cười, không hỏi gì thêm Cậu lại gắp thêm vài miếng thịt vào bát người cha, sau đó, bỏ phần còn thừa vào trong một cái túi nhựa Chúng tôi cứ im lặng chờ cho hai cha con ăn xong, rồi lại dõi mắt tiễn hai cha con ra khỏi quán Mãi khi cậu Trương đi thu bát đĩa, đột nhiên kêu lên khe khẽ Hoá ra, đáy bát của cậu con trai đè lên mấy tờ tiền giấy, vừa đúng giá tiền của một đĩa thịt bò, được viết trên bảng giá của cửa hàng Cùng lúc, tôi, bà chủ, và
cả cậu Trương chẳng ai nói lên lời, chỉ lặng lẽ thở dài, mỗi người theo đuổi một ý nghĩ riêng
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt trong văn bản trên?
Câu 2 Hãy đặt nhan đề cho văn bản?
Câu 3 Anh/chị hãy lí giải tại sao cậu con trai lại kín đáo trả lại tiền đĩa thịt bò mà trước đó bà chủ quán mời hai cha con?
Câu 4 Anh/chị hãy viết đoạn văn (khoảng 5 đến 7 dòng) thể hiện suy nghĩ của mình về tình cảm hai cha
con trong văn bản trên?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ) nói lên suy nghĩ bản thân về sự cần thiết của tính chủ động để
