(SKKN MỚI NHẤT) VẬN DỤNG KỸ NĂNG CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG GIẢNG DẠY CÁC BÀI “CÔNG”, “ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN CƠ NĂNG” ( VẬT LÍ 10) NHẰM NÂNG CAO PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC HỌC SINH

Lý do chọn đề tài Chuyển đổi số trong giáo dục là quá trình chuyển đổi hoạt động giáo dục từ không gian truyền thống sang không gian số thông qua công nghệ mới, thay đổi phương thức dạy

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

S¸ng kiÕn kinh nghiÖm

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

MỤC LỤC MỤC LỤC

CÁC KÍ HIỆU VIẾT TẮT TRONG ĐỀ TÀI

2 Mục đích nghiên cứu Trang 2

3 Đối tượng nghiên cứu của đề tài Trang 2

4 Phương pháp nghiên cứu Trang 3

5 Phạm vi nghiên cứu Trang 3

Phần II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Trang 4

2.1 Khái niệm năng lực số và khung năng lực số Trang 4

2.1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển năng lực số cho học sinh Trang 5

2.2 Mục đích của khung năng lực số Trang 8

2.4 Các lưu ý khi ứng dụng ICT trong dạy học Trang 9 2.4.1 Khung đánh giá hiệu quả của việc ứng dụng CNTT (4A) Trang 9+10 2.4.2 Lưu ý ứng dụng ICT khi thiết kế hoạch bài dạy Trang 11

3 Các chủ đề Vật lí THPT có thể ứng dụng ICT trong dạy học Trang 12 3.1 Một số địa chỉ có thể lồng ghéo ICT để phát triển NLS và KNCĐ

trong dạy học môn Vật lý THPT

Trang 12

3.2 Một số chủ đề ( bài học) trong chương trình Vật lý THPT hiện

hành có thể ứng dụng ICT trong dạy học và có thể áp dụng cho cả

4 Chi tiết ứng dụng ICT trong dạy học chủ đề “ Công” và “ Định

luật bảo toàn cơ năng” trong chương trình Vật lí 10

Trang 31

TÀI LIỆU THAM KHẢO

CÁC KÍ HIỆU VIẾT TẮT TRONG ĐỀ TÀI

Information &Comunication Technologies ICT

SKKN NĂM HỌC 2021-2022

Tên đề tài:

VẬN DỤNG KỸ NĂNG CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG GIẢNG DẠY CÁC BÀI:

“CÔNG”, “ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN CƠ NĂNG”( VẬT LÍ 10) NHẰM

NÂNG CAO PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC HỌC SINH

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài

Chuyển đổi số trong giáo dục là quá trình chuyển đổi hoạt động giáo dục từ không gian truyền thống sang không gian số thông qua công nghệ mới, thay đổi phương thức dạy học, kiểm tra đánh giá và quản lí quá trình dạy học nhằm đáp ứng nhu cầu học tập, giảng dạy, giúp phát huy tối đa khả năng tư duy, sáng tạo, chủ động của giáo viên và học sinh Chuyển đổi số trong giáo dục bao gồm chuyển đổi

số trong công tác quản lý giáo dục và trong dạy học

Dự thảo Kế hoạch chuyển đổi số trong giáo dục giai đoạn 2021-2025 (tầm nhìn 2030) đã đặt ra mục tiêu:

+ Đổi mới mạnh mẽ phương thức dạy và học, hình thức kiểm tra, đánh giá, đưa tương tác, trải nghiệm trên môi trường số trở thành hoạt động giáo dục thiết yếu, hàng ngày với mỗi người học và mỗi nhà giáo, nâng cao năng lực tự học của người học

- 100% cơ sở giáo dục triển khai dạy học trực tuyến, trong đó: 60% cơ sở giáo dục tiểu học triển khai tối thiểu 5% nội dung chương trình; 70% cơ sở giáo dục dục trung học và giáo dục thường xuyên triển khai tối thiểu 10% nội dung chương trình; 80% cở sở giáo dục đại học triển khai tối thiểu 20% nội dung chương trình;

- Hình thành các kho học liệu chia sẻ, trực tuyến đáp ứng 50% nhu cầu về tài liệu học tập của người học ở tất cả bậc học; các khóa học trực tuyến đáp ứng 50% nhu cầu học tập suốt đời của người dân;

- Hình thành một số nền tảng dạy học, kiểm tra, đánh giá trực tuyến là sản phẩm quốc gia, chiếm 50% thị phần giáo dục trực tuyến trong nước

+ Đổi mới căn bản phương thức quản lý nhà nước về giáo dục, quản trị cơ sở giáo dục theo hướng tinh gọn, hiệu quả, minh bạch với dữ liệu, công nghệ số là nền tảng, công cụ quản trị chủ yếu

+ Đổi mới căn bản phương thức, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ hành chính công của các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục, chất lượng dịch vụ hỗ trợ người học của các cơ sở giáo dục

Trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018 được ban hành kèm theo Thông

tư số 32/TT-BGDĐT, ngày 26/12/2018 của Bộ GDĐT Theo đó, các kĩ năng chuyển đổi đã được tích hợp trong 5 phẩm chất: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm; 3 năng lực cốt lõi: tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo và 07 năng lực đặc thù: ngôn ngữ, toán học, khoa học, công nghệ, tin học, thẩm mỹ và thể chất Các năng lực, phẩm chất này sẽ được hình thành và phát triển trong suốt quá trình học tập của các em học sinh ở trường cũng như những trải nghiệm của mình trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày Trong bối cảnh môi trường kĩ thuật số phát triển rất nhanh và ngày càng trở nên phổ biến, các thầy, cô giáo cần nỗ lực để khai thác thế mạnh kĩ thuật số mang lại để giúp học sinh có được các năng lực, phẩm chất cũng như những năng lực năng số cơ bản cũng giúp các em linh hoạt, dễ dàng thích nghi để sống, làm việc và thành công trong điều kiện môi trường sống ngày nay

Môn Vật Lí là bộ môn có thế mạnh trong việc ứng dụng ICT trong dạy học nhờ sự phong phú của các thí nghiệm ảo, phần mềm mô phỏng, hỗ trợ Trong những năm qua việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học bộ môn Vật lý THPT đã diễn ra khá mạnh mẽ, tuy nhiên vẫn đang ở trạng thái tự phát chứ chưa

có một nghiên cứu cụ thể về quy trình chuyển đổi số để giáo viên có thể áp dụng

Xuất phát từ thực trạng nói trên tôi đề xuất đề tài nghiên cứu Vận dụng kỹ

năng chuyển đổi số trong giảng dạy các bài: “Công”, “Định luật bảo toàn cơ năng”( Vật lý 10) nhằm nâng cao phẩm chất và năng lực của học sinh

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của đề tài là nhằm giải quyết những vấn đề sau:

- Hệ thống hóa chuyển đổi số trong giáo dục và kĩ năng chuyển đổi

- Quy trình ứng dụng ICT trong dạy học

- Ứng dụng ICT trong dạy học Vật lí THPT

- Vận dụng cụ thể cho hai chuyên đề “ Công” ; “ Định luật bảo toàn cơ năng” trong chương trình Vật lí 10 – SGK cơ bản

- Xây dựng nguồn tài liệu rõ ràng, có hệ thống phục vụ cho việc vận dụng các chuyên đề dạy học khác trong chương trình Vật lí THPT

3 Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài:

Chuyên đề tập trung nghiên cứu về chuyển đổi số và kĩ năng chuyển đổi số trong giảng dạy môn Vật lý THPT

4 Phương pháp nghiên cứu:

Tìm hiểu, đọc, tổng hợp, phân tích các kiến thức về kỹ năng chuyển đổi số trong giáo dục

Phân loại, hệ thống hóa và khái quát phương pháp ứng dụng ICT trong dạy học Vật lý THPT Triển khai, áp dụng và rút kinh nghiệm sau các đợt dạy thử nghiệm Hình thành ý tưởng từ các đợt tập huấn đổi mới phương pháp giảng dạy Tổng hợp và phát triển sáng kiến từ kinh nghiệm giảng dạy của bản thân, học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp

5 Phạm vi nghiên cứu:

Đề tài chỉ giới hạn ở nội dung ứng dụng ICT trong dạy học Vật lí THPT và

xây dựng chi tiết cho hai chủ đề “ Công” và “ Định luật bảo toàn cơ năng” trong

- Vận dụng cụ thể cho hai chuyên đề “ Công” ; “ Định luật bảo toàn cơ năng” trong chương trình Vật lí 10 – SGK cơ bản

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1 Cơ sở lý luận

Thế giới đang vận động sang kỉ nguyên số, đòi hỏi nguồn nhân lực có năng lực số, cần được giáo dục sớm từ trong nhà trường

Giáo dục đứng trước những thách thức có thể khiến trường học đóng cửa, trẻ

em không thể tới trường (như trong đại dịch Covid)

Trường học có thể vận hành tốt hơn, tiếp cận đa dạng nhu cầu người học hơn khi sử dụng công nghệ số

Nhận thức được những nhu cầu đó, trong những năm qua, Chính phủ, Bộ Giáo dục và đào tạo Việt Nam đã có nhiều quyết sách khởi động chương trình Chuyển đổi số giáo dục trong tổng thể Chiến lược Chuyển đổi số quốc gia Các trường học, từng giáo viên có trách nhiệm thực hiện thành công chiến lược này Bộ môn Vật lý là một trong những môn có thế mạnh trong việc ứng dụng chuyển đổi

số trong dạy học càng cần phải có những bước chuyển mình mạnh mẽ trong việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình dạy học cũng như kiểm tra đánh giá học sinh

Theo Stergioulas 2006, năng lực số là nhận thức, thái độ và khả năng của cá nhân trong việc sử dụng hợp lý các công cụ và phương tiện kỹ thuật số để xác định, tiếp cận, quản lý, tích hợp, đánh giá, phân tích và tổng hợp tài nguyên số, xây dựng kiến thức mới, tạo ra các hình thức truyền thông và giao tiếp với người khác trong các tình huống đời sống cụ thể nhằm tạo điều kiện cho hoạt động xã hội mang tính xây dựng và suy ngẫm về quy trình này

Theo UNESCO (2018), khái niệm năng lực công nghệ số là khả năng tiếp cận, quản lý, hiểu, tích hợp, giao tiếp, đánh giá và tạo thông tin một cách an toàn

và hợp lý thông qua công nghệ kỹ thuật số phục vụ cho việc làm và lập nghiệp Năng lực công nghệ số bao gồm các năng lực khác nhau liên quan đến kĩ năng công nghệ thông tin - truyền thông, kiến thức thông tin và truyền thông

Năm 2018, Ủy ban Châu Âu sử dụng khái niệm năng lực số: “Năng lực số liên quan đến việc sử dụng cũng như tham gia vào công nghệ số một cách tự tin, chủ động và có trách nhiệm phục vụ cho học tập, làm việc và tham gia vào xã hội Năng lực số gồm có kiến thức về thông tin và số liệu, truyền thông và hợp tác, kiến thức truyền thông, tạo nội dung số (bao gồm cả lập trình), an toàn (bao gồm cả lợi ích và năng lực số liên quan đến an ninh mạng) và các vấn đề liên quan đến sở hữu trí tuệ, giải quyết vấn đề và tư duy phản biện

Năng lực số (Digital Literacy) đề cập đến kiến thức, kỹ năng và thái độ cho phép trẻ 2 phát triển và phát huy tối đa khả năng trong thế giới công nghệ số ngày càng lớn mạnh trên phạm vi toàn cầu, một thế giới mà trẻ vừa được an toàn, vừa được trao quyền theo cách phù hợp với lứa tuổi cũng như phù hợp với văn hóa và bối cảnh địa phương

2.1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển năng lực số cho học sinh

Các nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra các yếu tố sau đây có ảnh hưởng đến năng lực số của học sinh

Môi trường xã hội của học sinh, cơ sở hạ tầng hạn chế (như điều kiện kết nối Internet khó khăn và tỷ lệ hộ gia đình có máy tính thấp), chi phí cao cho việc sử dụng hạ tầng CNTT-TT, chất lượng công nghệ thấp, hoặc không có nội dung trực tuyến bằng ngôn ngữ địa phương (Tan et al 2017) Hơn nữa, trong khi bối cảnh công nghệ đang thay đổi nhanh chóng, nếu quá trình cải cách chương trình giáo dục diễn ra chậm sẽ dẫn đến sự lạc hậu về công nghệ (ITU 2018a)

Hoàn cảnh gia đình là nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến năng lực số của học sinh “Hiểu biết của cha mẹ về vai trò của CNTT-TT đối với tương lai của trẻ, các cuộc thảo luận về các cơ hội và rủi ro của Internet và các hoạt động truyền thông hàng ngày đối với trẻ, tất cả đã hình thành nên phương thức giáo dục trong

đó trẻ hòa nhập xã hội bằng cách sử dụng phương tiện truyền thông số tại nhà” (Mascheroni et al 2016) Livingstone và Byrne (2015) lưu ý về vai trò của cha mẹ

và gia đình là phương tiện số trung gian thay đổi tùy theo bối cảnh địa phương với

sự khác biệt rõ rệt giữa các nước phát triển và các nước đang phát triển, đồng thời

đề xuất chính phủ các nước và các bên liên quan khác nên đầu tư nhiều hơn vào nâng cao năng lực công nghệ số nhằm hỗ trợ cha mẹ để họ có thể tạo điều kiện cho con cái họ học tập và phát triển trong thời đại công nghệ số

Các nhà trường đóng một vai trò quan trọng trong việc phát triển các năng lực số bao gồm khả năng sáng tạo khi tích hợp công nghệ kỹ thuật số như một công cụ học tập tích cực (Chaudron et al 2018) Các trường học cũng như các trung tâm học tập cộng đồng là chìa khóa để nâng cao nhận thức, xây dựng kĩ năng

tư duy phản biện và khả năng thích nghi cũng như có ảnh hưởng đến chiến lược công nghệ hỗ trợ trung gian của các gia đình

Vai trò của tổ chức, cá nhân trong việc hỗ trợ phát triển năng lực số cho trẻ

em ngày càng được thừa nhận, cả về nỗ lực trong thiết kế các thiết bị và dịch vụ giúp 3 trao quyền và bảo vệ trẻ em thông qua việc áp dụng xóa mù công nghệ số hiệu quả và các cơ chế an toàn (Kidron và Rudkin 2018) cũng như về khả năng hỗ trợ các sáng kiến nhằm đẩy mạnh xóa mù công nghệ số, như Sáng kiến An toàn của Google Ngoài ra, các công ty đa quốc gia có vai trò nổi bật trong việc tạo ảnh hưởng đến quyết định của chính phủ các nước về năng lực xóa mù công nghệ số - năng lực cần được giảng dạy và đánh giá, nhất là ở các nước đang phát triển (UNESCO 2017)

Vai trò của môn Tin học trong việc hình thành năng lực số Khác với môn học khác, các mạch kiến thức về kĩ năng số, CNTT-TT và Khoa học máy tính (CS) không những góp phần phát triển NLS nói riêng mà còn phát triển năng lực tin học nói chung Một cách cụ thể hơn, các chủ đề Tin học vừa cung cấp nội dung vừa cung cấp phương tiện để phát triển NLS Phương tiện ở đây bao gồm các thiết bị số

và phần mềm tin học (online và offline, độc lập, rời rạc hoặc tạo thành hệ thống)

để hỗ trợ học tập, làm việc và các hoạt động tương tác trong xã hội số

Gần đây, nghiên cứu của UNESCO cũng chỉ ra phát triển năng lực số có liên quan đến các yếu tố sau:

- Thứ nhất, năng lực số bị ảnh hưởng nhiều hơn bởi việc sử dụng hơn là tiếp cận Nghĩa là việc có được thiết bị CNTT-TT không đảm bảo rằng nó sẽ được sử dụng trong thực tế

- Thứ hai, điều quan trọng không phải là thời gian ngồi trước máy tính mà là việc khai thác hết các chức năng của máy tính, cả ở nhà và ở trường

- Thứ ba, kỹ năng số bị ảnh hưởng bởi số năm trẻ sử dụng máy tính: càng sớm có

kỹ năng số thì tác động càng lớn

- Thứ tư, cần tăng cường kỹ năng về ngôn 4 ngữ viết của học sinh như đọc, hiểu và

xử lý văn bản để phát triển các kỹ năng số cho các em

- Thứ năm, việc giáo viên ứng dụng CNTT-TT có mối tương quan tích cực với trình độ kỹ năng số của học sinh: nếu nhà trường muốn phát triển tốt nhất kỹ năng

số của học sinh thì cần phải đầu tư vào đào tạo CNTT-TT cho giáo viên, đồng thời

hỗ trợ tích hợp CNTT-TT vào chương trình giảng dạy (UNESCO 2017)

2.1.3 Khung năng lực số

Khung năng lực số là một tập hợp các năng lực thành phần để nâng cao năng lực của một nhóm đối tượng cụ thể Các khung năng lực số chủ yếu được sử dụng rộng rãi hiện nay bao gồm:

a) Khung năng lực số của Châu Âu (2018) với 05 miền lĩnh vực 21 năng lực thành phần:

1 Kĩ năng thông tin và dữ liệu/ Information and Data Literacy

2 Kĩ năng giao tiếp và hợp tác/ Communication and Collaboration

3 Kĩ năng tạo nội dung số/ Digital Content Creation

4 Kĩ năng An toàn/Safety

5 Kĩ năng giải quyết vấn đề/ Problem Solving

b) Khung Năng lực số của UNESCO gồm 07 miền lĩnh vực năng lực, 26 năng lực thành phần

1 Sử dụng các thiết bị số/Device and Software Operation

2 Kĩ năng thông tin và dữ liệu/Information and Data Literacy

3 Giao tiếp và Hợp tác/Communication and Collaboration

4 Tạo nội dung số/Digital Content Creation

5 An toàn kĩ thuật số/Safety

6 Giải quyết vấn đề/Problem-Solving

7 Năng lực định hướng nghề nghiệp/Career-related Competency

c) Khung năng lực số cho trẻ em Châu Á - Thái Bình Dương (DKAP)

1 Kiến thức kỹ thuật số 1.1 Kiến thức CNTT-TT

1.2 Kiến thức thông tin

2 An toàn và khả năng

phục hồi số

2.1 Hiểu về quyền trẻ em 2.2 Dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư và uy tín

2.3 Bảo vệ và tăng cường sức khỏe và phúc lợi

2.4 Khả năng phục hồi kỹ thuật số

d) Năng lực số trong chương trình môn Tin học của Việt Nam (2018) ban

hành theo Quyết định số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2020 Năng lực Tin học bao gồm 05 năng lực thành phần sau

– NLa: Sử dụng và quản lí các phương tiện công nghệ thông tin và truyền thông;

– NLb: Ứng xử phù hợp trong môi trường số;

– NLc: Giải quyết vấn đề với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông;

– NLd: Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong học và tự học;

– NLe: Hợp tác trong môi trường số

2.2 Mục đích của khung năng lực số

Định hướng phát triển NLS cho học sinh phổ thông Thông qua đó góp phần thực hiện thành công Chương trình giáo dục phổ thông 2018

Làm cơ sở để giáo viên, cán bộ quản lí giáo dục, các cơ sở giáo dục phổ thông xây dựng kế hoạch phát triển năng lực số cho học sinh, giáo viên;

Cụ thể hóa năng lực CNTT của học sinh theo chương trình giáo dục phổ thông 2018

Làm cơ sở xây dựng các khuyến nghị đối với gia đình, các tổ chức xã hội cùng với nhà trường phát triển năng lực số cho trẻ em trong độ tuổi đang đi học phổ thông

2.3 Kỹ năng chuyển đổi

Theo các tổ chức Quốc tế, bên cạnh năng lực số thì những kĩ năng qua trọng đối với học sinh là những kĩ năng chuyển đổi (Transferable Skills) bao gồm các kỹ năng tư duy bâc cao và kĩ năng sống như: giải quyết vấn đề, hợp tác, sáng tạo, quản lý cảm xúc, thấu hiểu và giao tiếp tạo điều kiện cho trẻ em và thanh thiếu niên trở thành những người học nhanh nhẹn, dễ thích nghi và là những công dân được trang bị để tự điều chỉnh, định hướng khi phải đối mặt với các thách thức cá nhân, học tập, 3 xã hội và kinh tế Kỹ năng chuyển đổi đi kèm với kiến thức và giá trị nhằm kết nối, củng cố và phát triển các kỹ năng khác cũng như xây dựng kiến thức sâu rộng hơn

Các kĩ năng chuyển đổi được hình thành phát phát triển cho học sinh thông qua việc giáo viên khai thác công cụ CNTT để tổ chức dạy học gồm:

(a) Kỹ năng tự học được hình thành khi học sinh xem video bài giảng, tài liệu học tập, bài tập

(b) Khi học sinh tương tác với bạn trong nhóm để hoàn thiện nhiệm vụ, sản phẩm học tập (thông qua các ứng dụng được kết nối trên Internet) các kỹ năng hợp tác chia sẻ của học sinh được phát triển;

(c) Khi học sinh đánh giá bài học của từng nhóm, các kỹ năng tương tác với nhau được phát triển;

(d) Khi học sinh trong nhóm hoàn thiện sản phẩm và trao đổi với các nhóm khác, các kỹ năng trao đổi, hợp tác cũng được pháp triển;

(e) Khi học sinh trong nhóm báo cáo kết quả với cả lớp, kỹ năng thuyết trình

và hợp tác được củng cố và phát triển;

(f) Ngoài ra, các kĩ năng tư duy bậc cao và kĩ năng sống như: giải quyết vấn

đề, sáng tạo, quản lý cảm xúc, thấu hiểu và giao tiếp được phát triển; đây chính là các kỹ năng chuyển đổi tạo điều kiện cho học sinh năng động, dễ thích nghi và là những công dân được trang bị để tự điều chỉnh, định hướng khi phải đối mặt với các thách thức cá nhân, học tập, xã hội và kinh tế Kĩ năng chuyển đổi đi kèm với kiến thức và giá trị nhằm kết nối, củng cố và phát triển các kĩ năng khác cũng như xây dựng kiến thức sâu rộng hơn

2.4 Các lưu ý khi ứng dụng ICT trong dạy học

2.4.1 Khung đánh giá hiệu quả của việc ứng dụng CNTT (4A)

Để ứng dụng CNTT-TT một cách hiệu quả trong dạy học, người ta thường

Câu hỏi 1: Học sinh cần có những kỹ năng ICT nào để tiếp cận việc học

trong bài học? Những gì ICT sẽ tăng cường khả năng tiếp cận bài học?

Câu hỏi 2: Thầy,cô sẽ kiểm tra như thế nào về việc liệu học sinh có các kỹ

năng cần thiết để tiếp cận việc học hay không?

Câu hỏi 3: Thầy,cô sẽ điều chỉnh bài học/chủ đề dạy học của mình như thế

nào để phản ánh nhu cầu của học sinh và/hoặc việc ứng dụng ICT trong bài học của bạn?

Câu hỏi 4: Thầy,cô sẽ đánh giá việc học tập của học sinh như thế nào? Bạn

sẽ đánh giá sự phát triển của bản thân như thế nào?

Câu hỏi 5: Bước tiếp theo là như thế nào? Để trả lời các câu hỏi này, chúng

ta cần làm rõ qua việc phân tích cụ thể như sau:

a) Tiếp cận

Nhìn vào kế hoạch bài dạy của thầy, cô hãy cho biết:

+ Học sinh cần có những kỹ năng ICT nào để tiếp cận bài học?

+ Những gì ICT sẽ tăng cường khả năng tiếp cận bài học?

b) Kiểm tra

Làm rõ các kỹ năng ICT hoặc cách ICT có thể nâng cao hiệu quả bài học của thầy/cô Hãy suy nghĩ về cách thầy/cô có thể kiểm tra xem học sinh có các kỹ năng cần thiết mà họ cần để tiếp cận việc học hay không? Để làm điều này, thầy/cô

có thể:

- Nhìn vào chương trình học và đưa ra nhận định

- Lập kế hoạch kiểm tra trước khi bắt đầu học sẽ cung cấp cho bạn thông tin cần thiết để đưa ra nhận định

- Sử dụng suy nghĩ của thầy/cô từ bước trước (học sinh cần gì để tiếp cận việc học hoặc CNTT sẽ giúp gì cho việc học), dành thời gian lập kế hoạch cho một nhiệm vụ đánh giá sẽ cho phép thầy cô xác định xem học sinh có các kỹ năng CNTT-TT mà họ cần để tiếp cận việc học hay không đã lên kế hoạch

c) Điều chỉnh

Sử dụng thông tin từ hai bước trước đó để điều chỉnh bài học, điều này sẽ bao gồm:

- Có bài kiểm tra học sinh trước (pre-test) khi vào bài học

- Điều chỉnh kế hoạch học tập dựa trên thông tin thu được từ bài kiểm tra trước, có thể lập kế hoạch cho một bài học bổ trợ để dạy một kỹ năng cụ thể; lập kế hoạch cho một bài học bổ trợ để giới thiệu một công nghệ cụ thể cần thiết

- Việc điều chỉnh có thể liên quan đến việc thay đổi cách tiếp cận dạy học của bạn, ví dụ: bạn có thể thành lập các nhóm dựa trên nhu cầu hoặc trình độ kỹ năng của sinh viên; bạn có thể hợp tác với những học sinh có trình độ kỹ năng thành thạo với những học sinh không có những kỹ năng đó

- Viết ra một số ý tưởng về cách bạn có thể điều chỉnh bài học/đơn vị công việc của mình

d) Đánh giá

Bước này liên quan đến việc xem xét lại những gì HS đã học được có liên quan đến CNTT-TT Cần lưu ý rằng bên cạnh việc đánh giá kết quả học tập của học sinh cần lưu ý đến đánh giá sự phát triển năng lực số của học sinh song với những nội dung môn học Do vậy, cần chú ý dành thời gian:

- Lập kế hoạch cách bạn có thể đánh giá học sinh về năng lực số trong bài học

- Lập kế hoạch đánh giá việc ứng dụng CNTT để giảng dạy như thế nào

- Kết quả đánh giá có thể thực hiện theo bảng sau:

(Chỉ liệt kê những hoạt động có ứng dụng CNTT trong bài học)

TT Tên hoạt động Nội dung/Tổ chức

tổ chức dạy học

Minh họa một số năng lực số,

kỹ năng chuyển đổi được hình thành ở học sinh

2.4.2 Lưu ý ứng dụng ICT khi thiết kế hoạch bài dạy

- Không làm thay đổi kế hoạch bài dạy so với hướng dẫn số 5512/BGDĐTGDTrH ngày 18 tháng 12 năm 2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) và Công văn số 2613/BGDĐT- GDTrH, ngày 23 tháng 6 năm 2021 của

Bộ GDĐT mà là cụ thể hóa hơn việc khai thác CNTT một cách hiệu quả tránh lạm dụng CNTT;

- Toàn bộ công việc khai thác và sử dụng CNTT, phần mềm, phương tiện kĩ

thuật số sử dụng trong việc tổ chức dạy học được mô tả trong mục thiết bị dạy học;

3 Các chủ đề Vật lí THPT có thể ứng dụng ICT trong dạy học

3.1 Một số địa chỉ có thể lồng ghéo ICT để phát triển NLS và KNCĐ trong dạy học môn Vật lý THPT

http://http://vatlyvietnam.org/home/index.php

Tin tức khoa học, Vật lý phổ thông, Vật lý chất rắn, Vật lý hạt nhân, Vật lý lượng

tử, Vật lý năng lượng cao, Vật lý thiên văn, Lịch sử vật lý, Vật lý và triết học, Vật

Trang web mô phỏng một cách sinh động chuyển động của hệ con lắc đơn, con lắc

lò xo bằng ngôn ngữ lập trình Java với những tham số có thể thay đổi tùy thích

Đây là website khoa học do các nhà khoa học gốc Việt đang làm việc ở các trường đại học lớn trên thế giới, du học sinh và cộng đồng Người Việt lập lên

Website này cung cấp rất nhiều kiến thức bổ ích về nhiều lĩnh vực, trong đó Vật

Lý là một mảng đồ sộ các bài viết chất lượng về: thiên văn học, lịch sử thiên văn, lịch sử vật lý, tiểu sử các danh nhân, các phát minh, các giải vật lý, thuật ngữ về vật lý, từ vựng vật lý, từ vựng thiên văn

Nghiên cứu vật lý và kỹ thuật hạt nhân

Nghiên cứu tính chất vật lý của các loại vật liệu

Nghiên cứ vật lý và ứng dụng của quang học và laser

Nghiên cứu và ứng dụng kỹ thuật điện tử, kỹ thuật thông tin liên lạc, kỹ thuật viễn thám, kỹ thuật tự động hoá, chế tạo thiết bị khoa học

http://www.thuvienkhoahoc.com/

Website mang tên Thư Viện Khoa Học(Vietnamese Library of Science, VLoS) này

là nơi lưu trữ các loại văn bản khoa học bao gồm thư viện đề thi , nghiên cứu khoa học, quy trình công nghệ, tài liệu giảng dạy, giới thiệu sách và ngân hàng ý tưởng

http://www.vatlysupham.com/

Chào mừng bạn ghé thăm trang Vật lý sư phạm Website này ra đời năm ngoái, phát triển trên cơ sở hệ thống Nuke Viet Đây là web của những nhà giáo giảng dạy môn vật lý Những mục chính của web bao gồm: Đố vui vật lý, Giảng dạy, Học tập, Kiến thức - Lịch sử vật lý, Ngân hàng đề thi và những mục hấp dẫn khác như: Thiên văn, Vật lý vui, Thư giãn, Tin tức vật lý và ứng dụng

http://www.vatlyvietnam.org/

Sau giai đoạn tạm ngừng hoạt động để nâng cấp, đến nay website này đã tải lên những thông tin khá phong phú qua các mục: Tin tức khoa học, Vật lý phổ thông, Vật lý chất rắn, Vật lý hạt nhân, Vật lý lượng tử, Vật lý năng lượng cao, Vật lý thiên văn, Lịch sử vật lý, Vật lý và triết học, Vật lý và cuộc sống

http://ephysicsvn.com/ver2/

Website này do Hiệp sĩ CNTT 2005 Nguyễn Đức Hiệp xây dựng Thầy là giáo viên trường THPT chuyên Lương Thế Vinh, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai Hiện

đang giảng dạy tại trường THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa, TP.HCM Thầy tự học tin học và mang những hiểu biết của mình ứng dụng vào việc viết sách, làm giáo

án điện tử Web site này rẩt lý tưởng cho giáo viên, học sinh THPT yêu thích vật lý tham gia học hỏi, trao đổi kinh nghiệm

Cổng điện tử vật lý này đã được nâng cấp lên phiên bản 2.0, nơi bạn có thể đăng

ký là thành viên để tham gia các lớp học trực tuyến

http://www.tinhha.giaovien.net/

Trang web này của Thầy Trương Tinh Hà - Giảng viên Khoa Vật Lý - ĐHSP Tp.Hồ Chí Minh xây dựng để lưu trữ các tài liệu quang học, vật lý học, tin học, giảng dạy Vật lý, nhằm phục vụ cho việc giảng dạy và học tập của bản thân, đồng thời giúp đỡ các bạn sinh viên, giáo viên có thêm một nguồn tư liệu để tham khảo

http://mendeleiev.cyberscol.qc.ca/scienceanimee/

Đây là trang web đăng bài thu hoạch của dự án "Khoa học sinh động ", một chương trình phi thương mại hướng tới tất cả học sinh trung học của hiệp hội AQUOPS- Hiệp hội những người sử dụng máy tính ở bậc tiểu học và trung học vùng Québec AQUOPS(Canada ) Bài thu hoạch được trình bày bằng PowerPoint và phải có các hình ảnh , âm thanh , văn bản và có thể có các đoạn video.Những học sinh tham gia dự án này phải làm sinh động hóa một thí nghiệm hay một nội dung kiến thức trong chương trình trung học

http://www.uel.education.fr/consultation/reference/index.htm

Quý Thầy cô và các bạn biết tiếng Pháp có thể sử dụng nguồn tài nguyên học tập quý giá qua trang web này Bộ học liệu được biên soạn và minh họa hết sức công phu, thể hiện tính sư phạm cao với mục đích giúp đỡ cho việc học tập và giảng dạy

4 môn khoa học cơ bản Toán học, Vật Lý, Hóa học và Sinh học ở trình độ đại cương của Đại học Mỗi module học tập bao gồm 5 hoạt động: Học tập, Mô phỏng, Quan sát, Làm bài tập, Đánh giá

http://scienceworld.wolfram.com/physics/topics/RadioAstronomy.html

Trang web lý tưởng trình bày khá đầy đủ về lý thuyết từ Vật lý cổ điển đến Vật lý hiện đại

http://www.myphysicslab.com/

Trang web mô phỏng một cách sinh động chuyển động của hệ con lắc đơn ,con lắc

lò xo bằng ngôn ngữ lập trình Java với những tham số có thể thay đổi tùy thích

http://coolcosmos.ipac.caltech.edu/

Trang web của NASA trình bày các kiến thức về tia hồng ngoại và tia tử ngoại Trang web đặc biệt tuyệt vời khi có một bộ sưu tập hình ảnh hồng ngoại của các vật dụng, các loài thú, v.v

http://physicslearning.colorado edu/PiraHome/pira200/pira200 htm

Trang web của trường ĐH Colorado (Mỹ) cung cấp những kiến thức Vật lý hiện đại Những kiến thức hiện đại được trình bày với những giải thích dễ hiểu, có kèm theo nhiều hình ảnh minh họa hay các Java applet

3.2.1 Một số địa chỉ có thể lồng ghép ICT để phát triển NLS và KNCĐ ở môn Vật Lý lớp 10

- Vẽ được đồ thị độ dịch chuyển –

thời gian trong chuyển động thẳng

- Tính được tốc độ từ độ dốc của đồ thị độ dịch chuyển – thời gian

- Mô tả được một vài phương pháp

đo tốc độ thông dụng và đánh giá được ưu, nhược điểm của chúng

Các hình ảnh, video về chuyển động trong thực tiễn

Thí nghiệm mô tả chuyển động

10/ve-do-thi-cua-chuyen-dong- thang-deu.jsp

- Thảo luận để thiết kế phương án hoặc lựa chọn phương án và thực hiện phương án, đo được gia tốc rơi

tự do bằng dụng cụ thực hành

- Thực hiện được dự án hay đề tài nghiên cứu tìm điều kiện ném vật trong không khí ở độ cao nào đó để đạt độ cao hoặc tầm xa lớn nhất

Thực hiện thí nghiệm biểu diễn hoặc sử dụng video tại địa chỉ:

Mô tả được một cách định tính chuyển động rơi trong trường trọng lực đều khi có sức cản của không khí

- Thực hiện được dự án hay đề tài nghiên cứu ứng dụng sự tăng hay giảm sức cản không khí theo hình dạng của vật

- Sử dụng các video về thí nghiệm các định luật Niu tơn theo địa chỉ

- Mô tả được bằng ví dụ thực tiễn

và biểu diễn được bằng hình vẽ các lực cơ bản

- Giải thích được lực nâng tác dụng lên một vật ở trong trong nước (hoặc trong không khí)

- Sử dụng các thí nghiệm thực kết hợp với các thí nghiệm ảo

https://phet.colorado.edu/vi/sim ulations/masses-and-springs- basics

Các định luật bảo toàn

- Thực hiện thí nghiệm và thảo luận được sự thay đổi năng lượng trong một số trường hợp va chạm đơn giản

- Thảo luận để thiết kế phương án hoặc lựa chọn phương án, thực hiện phương án, xác định được tốc độ và đánh giá được động lượng của vật

- Có thể sử dụng thí nghiệm thực hoặc thí nghiệm ảo tại địa chỉ

- Hiểu được đơn vị về “số điện”

dùng trong cuộc sống hàng ngày

-Vận dụng được ĐLBT cơ năng trong một số trường hợp đơn giản

- Phân tích bài toán rơi tự do, xây dựng và phát biểu được giả thuyết cần tìm hiểu dữ liệu bằng các tham

số thống kê đơn giản; rút ra được giả thuyết

- Giải thích, chứng minh được một

số vấn đề thực tiễn liên quan đến ĐLBT cơ năng

- Chuẩn bị “Khung và bản đồ tròn”

- Đường link Google.docs cho

HS hoạt động nhóm lớn

- Câu hỏi TNKQ và PM Kahoot!

- Câu hỏi TNKQ và PM Plickers, Plickers card

- Sử dụng phương tiện kĩ thuật số: sử dụng thí nghiệm tương tác trên màn hình Coach 6, MS Excel, Phet.colorado

- Phát triển năng lực Giao tiếp, hợp tác KTS

- Giải quyết vấn đề với việc sử dụng phương tiện KTS Files Công cụ, phần mềm tiện ích và

- Thực hiện thí nghiệm, nêu được:

mối liên hệ nội năng của vật với năng lượng của các phân tử tạo nên vật, định luật 1 của nhiệt động lực học

- Vận dụng được định luật 1 của nhiệt động lực học trong một số trường hợp đơn giản

http://http://www.sciencesharew are.com/

Website này cho phép download miễn phí các phần mềm mô phỏng và các bài học vật lý, toán, máy móc

sự truyền năng lượng nhiệt giữa chúng

Thảo luận để thiết kế phương án hoặc lựa chọn phương án và thực hiện phương án, đo được nhiệt dung riêng, nhiệt nóng chảy riêng, nhiệt hoá hơi riêng bằng dụng cụ thực hành

- Từ các kết quả thực nghiệm hoặc

mô hình, thảo luận để nêu được các giả thuyết của thuyết động học phân

tử chất khí

ly-6/hien-tuong-co-lien-quan- den-su-no-vi-nhiet-cua-chat- khi-la-gi faq364303.html

https://hoc247.net/hoi-dap/vat Giải thích các hiện tƣợng liên quan chất khí:

https://sites.google.com/site/vatl yeinstein/vat-ly-360-do/120- giai-thich-ve-hien-tuong-vat-ly

- Hiện tượng đối lưu? Xảy ra hiên tượng đối lưu trong chất khí và chất lỏng:

https://tschem.com.vn/doi-luu/ http://arduino.vn/bai-viet/608- bo-thi-nghiem-kiem-chung- dinh-luat-thuc-nghiem-cua-

chat-khi 3.2.2 Một số địa chỉ có thể lồng ghép ICT để phát triển NLS và KNCĐ ở môn Vật Lý lớp 11

mô tả được sự hút (hoặc đẩy) của một điện tích vào một điện tích khác

- Phát biểu được định luật Coulomb và nêu được đơn vị đo điện tích

- Thí nghiệm ảo về định luật Culông

- Video về các hiện tượng nhiễm điện

- Trang web giới thiệu sản phẩm: mô phỏng các hiện tượng Điện, Quang , Chuyển động

cơ học, Sóng

clips.com/en/Physics/

- Hình ảnh mô phỏng về đường sức điện trường của các trường hợp khác nhau

Tụ điện

và điện

dung

- Vận dụng được (không yêu cầu thiết lập) công thức điện dung của bộ tụ điện ghép nối tiếp, ghép song song

- Thảo luận để xây dựng được biểu thức tính năng lượng tụ điện

- Lựa chọn và sử dụng thông tin để xây dựng được báo cáo tìm hiểu một số ứng dụng của tụ điện trong cuộc sống

- Hình ảnh về các loại tụ điện:

+ Đơn lẻ + Các bản mạch + Quạt điện, động cơ điện + Trạm điện

- Video về thay tụ quạt điện:

- Trang web hay,trình bày các vấn đề: Cơ, Sóng, Điện và từ được viết bằng ngôn ngữ lập trình Java , mô phỏng rất trực quan với những thông số thay đổi tùy ý

http://http://www.ngsir.netfirms.com /englishVersion.htm

- Phần mềm Crocodile Physics 605 về phần dòng điện, mạch điện

Mạch

điện và

điện trở

- Vẽ phác và thảo luận được về đường đặc trưng

I – U của vật dẫn kim loại ở nhiệt độ xác định

- Phát biểu được định luật Ohm

- Thảo luận để thiết kế phương án hoặc lựa chọn phương án và thực hiện phương án, đo được suất điện động và điện trở trong của pin hoặc acquy

http://http://www.ngsir.netfirms.com /englishVersion.htm

- Trang web giới thiệu sản phẩm: mô phỏng các hiện tượng Điện, Quang , Chuyển động

cơ học, Sóng

clips.com/en/Physics/

http://http://www.crocodile Bài giảng điện tử chương dòng điện không đổi trên trang Violet Nghệ An

http://www.ngsir.netfirms.com/

englishVersion.htm Trang web hay,trình bày các vấn đề: Cơ, Sóng, Điện và từ được viết bằng ngôn ngữ lập trình Java , mô phỏng rất trực quan với những thông số thay đổi tùy ý

- Nêu được đơn vị cơ bản

và dẫn xuất để đo các đại lượng từ

-Thảo luận để thiết kế phương án, lựa chọn phương án, thực hiện phương án, đo được (hoặc mô tả được phương pháp đo) cảm ứng từ bằng cân “dòng điện”

- Vận dụng được định luật Faraday và định luật Lenz về cảm ứng điện từ

- Giải thích được một số ứng dụng đơn giản của hiện tượng cảm ứng điện

90%E1% BB%8Bnh_lu%E1%BA%ADtc% E1%BA%A3m%E1%BB%A9ng_Faraday

3.2.3 Một số địa chỉ có thể lồng ghép ICT để phát triển NLS và KNCĐ ở môn

số ví dụ đơn giản về dao động tự do

- Dùng đồ thị li độ – thời gian có dạng hình sin (tạo

ra bằng thí nghiệm, hoặc hình vẽ cho trước), nêu được định nghĩa: biên độ, chu kì, tần số, tần số góc,

độ lệch pha

- Sử dụng đồ thị, phân tích và thực hiện phép tính cần thiết để xác định được: độ dịch chuyển, vận tốc và gia tốc trong dao động điều hoà

- Video về dao động của một số vật thể

( Tải từ youtobe hoặc lập trình từ PowerPoint)

- Lập trình từ PowerPoint về mối quan hệ giữa chuyển động tròn đều và dao động điều hòa