(SKKN mới NHẤT) một số kỹ THUẬT TRUYỀN cảm HỨNG học môn TOÁN BẰNG TIẾNG ANH CHO học SINH lớp 10

Dạy học Toán bằng tiếng Anh cũng như đối với các ngôn ngữ thông thường,từ vựng đóng vai trò quan trọng trong ngôn ngữ toán học, tiếp theo là hiểu đượcnội dung bài học và giải bài tập áp

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

-****** -ĐỀ TÀI

MỘT SỐ KỸ THUẬT TRUYỀN CẢM HỨNG HỌC MÔN TOÁN BẰNG TIẾNG ANH

CHO HỌC SINH LỚP 10

MÔN: TOÁN

NĂM HỌC: 2021 - 2022

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƯỜNG THPT QUỲNH LƯU 3 -****** -

ĐỀ TÀI

MỘT SỐ KỸ THUẬT TRUYỀN CẢM HỨNG HỌC MÔN TOÁN BẰNG TIẾNG ANH

CHO HỌC SINH LỚP 10

GIÁO VIÊN : PHẠM THỊ QUỲNH MY

MỤC LỤC

5 Thực trạng của việc dạy Toán bằng tiếng Anh ở trường tác giả dạy trước khi

6 Kết quả về nhu cầu của học sinh phổ thông trường tác giả dạy đối với việc

6.1 Sự cần thiết của việc học Toán bằng tiếng Anh 16

6.3 Hứng thú của học sinh khi học Toán bằng tiếng Anh 17

Chương 2: THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC DẠY HỌC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ DẠY

HỌC MÔN TOÁN LỚP 10 BẰNG TIẾNG ANH CÓ SỬ DỤNG KỸ THUẬT

1 Mục tiêu của chương trình môn Toán lớp 10 hiện hành 18

2 Một số kỹ thuật gây hứng thú cho học sinh lớp 10 học Toán bằng tiếng Anh 192.1 Một số kỹ thuật gây hứng thú cho học sinh trong học từ vựng Toán bằng

2.1.4 Kỹ thuật thiết kế trò chơi qua ứng dụng Quizizz 232.1.5 Sử dụng phương tiện trực quan để giới thiệu từ vựng 252.1.5.1 Giới thiệu về hệ thống bảng điện tử tương tác 252.1.5.2 Sử dụng phần mềm ActivInsipe hỗ trợ dạy học từ vựng toán bằng

3 Kỹ thuật truyền cảm hứng cho học sinh giải bài tập Toán bằng tiếng Anh 333.1 Kỹ thuật điền từ vào chỗ trống để hoàn chỉnh một bài toán hay một

3.2 Kỹ thuật tổ chức trò chơi hiểu nội dung bài toán (dịch sang tiếng việt) 34

4 Thiết kế dạy một số chủ đề môn toán lớp 10 bằng tiếng Anh 35

5 Một số biện pháp sư phạm phát triển kĩ năng toán học bằng tiếng Anh 35

A ĐẶT VẤN ĐỀ:

1- Lý do chọn đề tài:

Thực hiện Đề án ngoại ngữ quốc gia năm 2020 nhằm đổi mới toàn diện việcdạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, triển khai chương trìnhdạy học và học ngoại ngữ mới ở các cấp học, trình độ đào tạo, nhằm đạt một bướctiến rõ rệt về trình độ, năng lực sử dụng ngoại ngữ của nguồn năng lực, nhất là đốivới một số lĩnh vực ưu tiên Hiện nay, các trường học, lớp học theo mô hình dạyhọc song ngữ đang phát triển rất nhanh do nhận thấy các vấn đề cấp thiết này Mộttrong các môn học được ưu tiên thử nghiệm đầu tiên đó là dạy học Toán songngữ Anh – Việt bởi hai lí do Thứ nhất, tiếng Anh là ngôn ngữ phổ biến nhất đểgiao tiếp trên thế giới Thứ hai, Toán học là môn học có ngôn ngữ rõ ràng, trongsáng và tương đối đơn giản Học sinh không cần phải mất nhiều thời gian mà vẫn

có đủ vốn từ để có thể theo học Hơn nữa học Toán là học cách tư duy, học Toánbằng tiếng Anh là học cách tư duy trực tiếp bằng tiếng Anh Học Toán (và các mônkhác) bằng tiếng Anh là thực hiện nguyên tắc học ngoại ngữ “Learning Englishthrough usage” (học tiếng Anh qua sử dụng tiếng) Cách học này nhằm khắcphục nhược điểm “học nhưng không sử dụng được” của một bộ phận lớn ngườihọc ở nước ta, đưa tiếng Anh từ ngoại ngữ (foreign language) trở thành ngôn ngữthứ hai (second language)

Tuy nhiên việc dạy học bằng tiếng Anh các môn khoa học nói chung và mônToán nói riêng cũng có những khó khăn, thách thức:

- Học sinh không sử dụng thường xuyên tiếng Anh trong các cuộc tròchuyện bình thường

- Trong khi đàm thoại tiếng Anh cũng yêu cầu phải có kĩ năng đọc và viết

- Sử dụng chính xác về ngữ pháp và từ vững rất quan trọng trong giao tiếp

và kĩ năng xử lý khác trong văn bản học thuật

- Học sinh chưa hứng thú và yêu thích học các môn khoa học bằng tiếngAnh nói chung và môn Toán nói riêng

Thực hiện đề án nâng cao năng lực sử dụng tiếng Anh cho học sinh phổthông trung học của khu vực Miền Bắc và Bắc Trung Bộ theo định hướng của BộGiáo Dục và Đào Tạo Trong những năm học qua đã triển khai chương trình thíđiểm dạy các môn Toán và khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh Cụ thể ở tỉnh BắcGiang, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Thanh Hóa cũng đã triển khai thí điểm ở nhiềutrường Ở Nghệ An cũng đã bắt đầu triển khai thí điểm dạy học Toán bằng tiếngAnh tại trường THPT Phan Bội Châu Thế nhưng, cái khó khăn lớn nhất là thiếugiáo viên chuyên ngành mà có trình độ tiếng Anh đạt chuẩn và khả năng tiếng Anhcủa học sinh không đồng đều trong việc lĩnh hội kiến thức các môn khoa học bằngtiếng Anh Hơn thế nữa, vì tiếng Anh mới chỉ là môn ngoại ngữ nên nhiều học sinhchưa yêu thích việc học tiếng Anh nói chung và học các môn khoa học bằng tiếngAnh nói riêng, trong đó có môn Toán

Dạy học Toán bằng tiếng Anh cũng như đối với các ngôn ngữ thông thường,

từ vựng đóng vai trò quan trọng trong ngôn ngữ toán học, tiếp theo là hiểu đượcnội dung bài học và giải bài tập áp dụng Việc dạy học Toán bằng tiếng Anh chohọc sinh Việt Nam nói chung và học sinh lớp 10 trường tôi đang dạy nói riêng phảiđồng thời thực hiện hai nhiệm vụ: Một là, nắm được nghĩa của từ vựng và sử dụng

có hiệu quả từ vựng đó Hai là, tạo sự hứng thú trong việc giải bài tập môn toánbằng tiếng Anh Từ đó thúc đẩy niềm say mê học tiếng Anh và các môn khoa họckhác bằng tiếng Anh

Xuất phát từ những lý do trên, tôi quyết định chọn tên đề tài sáng kiến kinh

nghiệm: “ Một số kỹ thuật truyền cảm hứng học môn Toán bằng tiếng Anh cho học sinh lớp 10 ’’

2- Xác định đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

- Khách thể nghiên cứu: Học sinh lớp 10 trường tác giả dạy

- Đối tượng nghiên cứu: Thiết kế và tổ chức dạy học một số chủ đề dạy họcmôn Toán lớp 10 bằng tiếng Anh bằng một số kỹ thuật

3- Xác định mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu:

- Xác định các yếu tố liên quan đến chất lượng dạy học, các kỹ thuật dạyToán bằng tiếng Anh

- Phân tích mô hình dạy học Toán song ngữ Anh – Việt theo định hướngtích hợp nội dung và ngôn ngữ

- Thiết kế nội dung dạy học một số bài học

- Thực nghiệm chất lượng dạy học trước và sau khi áp dụng mô hình dạy học

4 Xây dựng giả thiết nghiên cứu:

Nếu thiết kế và tổ chức thực hiện được một số chủ đề dạy học môn Toán lớp

10 bằng tiếng Anh tốt thì sẽ góp phần phát triển năng lực ngôn ngữ, năng lực vậndụng tiếng Anh vào Toán cho học sinh lớp 10 THPT Mô hình này học sinh tăngkhả năng tiếng Anh hơn tuy nhiên làm tăng thời gian học tập của học sinh

5 Lựa chọn phương pháp nghiên cứu:

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Sưu tầm, đọc, nghiên cứu các bài

báo, luận văn, sách tham khảo và tư duy phê phán

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát, tổng kết kinh

nghiệm, tham vấn chuyên gia

- Nhóm phương pháp xử lý thông tin: Định lượng, định tính, thống kê vàphân tích thống kê

6 Đóng góp mới về mặt khoa học của đề tài:

Phạm vi tác động: Các giáo viên toán THPT và các trường THPT

- Các kỹ thuật tạo hứng thú cho học sinh học Toán bằng tiếng Anh

- Các biện pháp sư phạm dạy học môn Toán bằng tiếng Anh.

- Một số chủ đề dạy học môn Toán lớp 10 bằng tiếng Anh

và tiếng Anh học thuật có tỉ lệ thành công trong công việc cao hơn hẳnnhững người chỉ sở trường một trong hai thứ Đặc biệt trong quá trình dạyhọc tiếng Anh toàn diện, người học được trang bị thành thục các kĩ năng tưduy, nghiên cứu, làm việc nhóm, thuyết trình, Đây là những kĩ năng rấtquan trọng không chỉ phục vụ cho việc học tập mà còn giúp ích rất nhiềucho người học trong công việc sau này.

Môn học Toán tiếng Anh là một sự bổ khuyết tuyệt vời có thể khắc phụcđược hạn chế chỉ tập trung giải Toán của hoc sinh Việt Nam Các chươngtrình Toán tiếng Anh quốc tế hướng học sinh tới việc giải quyết các vấn đềthực tế ở các cấp độ khác nhau tùy theo lứa tuổi Do đó học sinh thực sựhiểu được ý nghĩa của các con số, chứ không đơn giản chỉ là đi tìm ra đáp socuối cùng Cùng với đó các chủ đề Toán vô cùng quan trọng nhưng chưa có(hoặc chưa được nhấn mạnh) trong chương trình Toán tiếng Việ sẽ được bổkhuyết trong chương trình Toán tiếng Anh (Ví dụ các chủ đề liên quan tớiToán logic, bi ể u đồ t hống kê ở các c ấp độ khác nhau, )

Hoc Toán và các môn khoa hoc tự nhiên bằng tiếng Anh đang là xuhướng được các bậc phụ huynh định hướng cho con em mình, ngay từ khi còn

đi học tiểu học Việc dạy và học song ngữ được xem là cơ hội giúp học sinhthực hành ngoại ngữ Đây là mô hình mới, đáp ứng nhu cầu hội nhập chohọc sinh khi môi trường học tập ngày càng mở rộng Nắm bắt được nhucầu này, từ năm học 2015-2016, Bộ GD-ĐT đã khuyến khích thí điểm dạysong ngữ tiếng Anh đối với môn Toán và các môn khoa học tự nhiên tại cáctrường có đủ điều kiện Điều này đã nhận được sự hưởng ứng của rất nhiềucác bậc cha mẹ

Sau đây là một số công văn và đề án tiêu biểu:

Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo,đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trườngđịnh hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế

Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn2008- 2020” với mục tiêu đến năm 2020 đa số thanh niên Việt Nam tốt nghiệptrung cấp, cao đẳng và đại học có đủ năng lực ngoại ngữ sử dụng độc lập, tự tin

trong giao tiếp, học tập, làm việc trong môi trường hội nhập đa ngôn ngữ, đa vănhóa; biến ngoại ngữ trở thành thế mạnh của người dân Việt Nam, phục vụ sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Việc thực thi chính sách dạy Toán và các môn khoa học băng tiếng Anh tạocho giáo viên dạy Toán và các môn khoa học như tôi có một sự thay đổi đầy tráchnhiệm nhằm đảm bảo cho học sinh có đủ năng lực hoạt động trong các lĩnh vựcmôn học này bằng tiếng Anh Việc dạy toán cho người học ngoại ngữ tiếng Anhkhông chỉ nằm ở việc tạo ra các bài học hiểu được đối với học sinh mà còn trongviệc đảm bảo rằng học sinh sử dụng ngoại ngữ mình cần để hiểu sự chỉ dẫn và biểuthị việc nắm khái niệm toán học bằng cả ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết Ngườihọc môn toán bằng ngoại ngữ tiếng Anh có nhiệm vụ kép là học đông thời mộtngôn ngữ thứ hai và nội dung môn học

2 Thế nào là kỹ thuật truyền cảm hứng.

Truyền cảm hứng tức là truyền lửa, truyền sự hứng thú, say mê một vấn đề,nội dung nào đó cho người khác Truyền cảm hứng cho học sinh là nhiệm vụ rấtquan trọng của người Thầy Khi lên lớp chúng ta không chỉ làm nhiệm vụ dạy chữcho học sinh mà chúng ta còn phải làm thế nào để học sinh yêu thích giờ học, từ

đó mà yêu thích môn học, có như vậy mới phát huy được khả năng sáng tạo củahọc sinh

Kỹ thuật truyền cảm hứng cho học sinh tức là sử dụng một số phương pháp,

kỹ năng dạy học nhằm làm cho học sinh hứng thú hơn với môn học

3 Đặc điểm của dạy học Toán bằng tiếng Anh.

3.1 Khái niệm dạy học song ngữ

“Dạy học song ngữ và mục đích của nó là gì?” là một vấn đề mới và chưa cócâu trả lời chi tiết và rõ ràng, thậm chí chính dạy học đơn ngữ cũng vẫn còn cónhững câu hỏi xung quanh mục đích của nó Dạy học song ngữ ở từng vùng,từng đất nước lại có các mục đích khác nhau Tuy nhiên, dạy học song ngữ phảnánh phần lớn những chính sách của chính phủ hoặc các giá trị văn hoá truyềnthống

“Song ngữ là khả năng vận dụng như người bản xứ từ hai ngôn ngữ trở lên”

“Song ngữ là khả năng sử dụng nhiều ngôn ngữ để giao tiếp, tham gia vàocác hoạt động liên văn hóa, thành thạo hai ngôn ngữ trở lên ở nhiều mức độ khácnhau và trải nghiệm nhiều nền văn hóa” - Hội Đồng Châu Âu (2007)

Song ngữ được phân thành bốn cấp độ khác nhau:

· Mức độ cá nhân

· Mức độ gia đình

· Mức độ xã hội

Ngôn ngữ được xem là hữu ích hay vô ích còn phụ thuộc vào giá trị kinh tế

và văn hoá mà ngôn ngữ đó mang lại ví dụ như các ngôn ngữ quốc tế có nhiềungười sử dụng như: tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Tây Ban Nha, …

3.2 Các mục đích của dạy học song ngữ

Dạy học song ngữ trên thế giới có nhiều mục đích, “không phải lúc nào haingôn ngữ cũng được sử dụng cân bằng trong lớp học” “Bởi đằng sau dạy học songngữ luôn là các triết lý dạy học cùng với mục đích chính trị.” Những mục đíchkhác nhau dẫn đến các hệ thống dạy học khác nhau Baker đã đưa ra mười mụctiêu của song ngữ:

- Đồng hoá một cá nhân hoặc một nhóm vào xu thế chung của xã hội

- Thống nhất một xã hội đa ngôn ngữ về một ngôn ngữ chung

- Giúp một dân tộc có thể giao tiếp với thế giới bên ngoài

- Giúp người lao động có việc làm

- Giữ gìn bản sắc dân tộc và tôn giáo

- Hoà giải các cộng đồng có ngôn ngữ và chính trị khác nhau

- Truyền bá ngôn ngữ đến các vùng thuộc địa

- Để tăng cường kiến thức cho nhóm người ưu tú và giữ gìn vị trí của họtrong xã hội

- Tạo quan hệ pháp lý bình đẳng ở những ngôn ngữ mà tồn tại quan hệ pháp

lý không bình đẳng trong đời sống thường ngày

- Để hiểu sâu hơn về ngôn ngữ và văn hoá

Như vậy, có rất nhiều mục đích phụ thuộc vào những người lãnh đạo của cácnền văn hoá khác nhau Grojean đã tóm tắt về ảnh hưởng của các chính sách “chưacông bố” đến ngôn ngữ được sử dụng trong dạy học: “Tuỳ thuộc vào mục đíchchính trị của chính quyền (quốc gia hoặc vùng lãnh thổ), một vài nhóm ít người cóthể cho con họ học ngôn ngữ của họ trong khi số khác thì không” “Nếu mục tiêucủa chính phủ là để thống nhất đất nước, đồng hoá các dân tộc thiểu số hoặc truyền

bá quốc ngữ thì các ngôn ngữ thiểu số sẽ không thể có chỗ đứng trong nền dạyhọc” Trong khi đó, nếu một xã hội muốn bảo tồn bản sắc dân tộc, tạo ra sự bình

đẳng giữa các ngôn ngữ và văn hoá, làm sống lại một ngôn ngữ, dạy ngoại ngữhiệu quả hơn hoặc tạo ra các công dân sử dụng hai ngôn ngữ với hai nền văn hoáthì sẽ phát triển được các chương trình dạy học sử dụng hai ngôn ngữ và dựa trênhai nền tảng văn hoá.

Hoạt động dạy học là hoạt động trung tâm chi phối tất cả các hoạt động kháctrong nhà trường Vì vậy đó là con đường trực tiếp và thuận lợi nhất để giúp họcsinh lĩnh hội tri thức của loài người

Hoạt động dạy học làm cho học sinh nắm vững tri thức khoa học một cách

có hệ thống cơ bản, có những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết trong học tập, lao động

và đời sống Hoạt động này làm phát triển tư duy độc lập sáng tạo, hình thànhnhững năng lực cơ bản về nhận thức và hành động của học sinh, hình thành ở họcsinh thế giới quan khoa học, lòng yêu tổ quốc, yêu Chủ nghĩa xã hội, đó chính

là động cơ học tập trong nhà trường và định hướng hoạt động của học sinh

Vì vậy, có thể nói hoạt động dạy học trong nhà trường đã tô đậm chức năng

xã hội của nhà trường, đặc trưng nhiệm vụ của nhà trường và là hoạt động giáo dụctrung tâm, là cơ sở khoa học của các hoạt động giáo dục khác trong nhà trường

3.3 Các loại hình dạy học song ngữ

Với các mục tiêu đa dạng như trên, Baker đã chia thành mười loại hình songngữ trong quyển: “Foundations of Bilingual Education and Bilingualism” baogồm 6 loại hình yếu (bảng 1.1) và 4 loại hình mạnh (bảng 1.2) như sau:

TT Loại hình

Loại học sinh

Ngôn ngữ được

sử dụng trong lớp học

Mục tiêu dạy học/xã hội

Kết quả thu được

Ngôn ngữ chínhvới các bài học rútcho học sinh L2 *(tổ chức ở một địađiểm khác)

Đồng hoá Đơn ngữ

3 Phân biệt

chủng tộc

Ngônngữ phụ

Ngôn ngữ phụ (épbuộc, không đượclựa chọn)

Phân biệtchủng tộc Đơn ngữ

tiếp

Ngônngữ phụ

Chuyển dần từngôn ngữ phụsang ngôn ngữchính

Đồng hoá Đơn ngữ

quan hệ

5 Song ngữ

theo xu thế

Ngônngữchính

Ngôn ngữ chínhvới những bài họcdành cho L2/FL

Tăng cườngngôn ngữtrong giớihạn

Sử dụng đượchai ngôn ngữnhưng hạn chế

ngữ phụ

Ngôn ngữ phụ (tựlựa chọn)

Ly khai/ Tựtrị

Sử dụngđược hai ngônngữ nhưnghạn chế

Bảng 1.1 Các loại hình yếu của dạy học song ngữ (Một số trường hợp có thể

trùng với dạy học đơn ngữ)

TT Loại hình Loại học

sinh

Ngôn ngữ được sử dụng trong lớp học

Mục tiêu dạy học/xã hội

Kết quả thu được

chính

Song ngữ nhấnmạnh vào L2

Đa dạnghoá, tăngcường

Sử dụng và đọcviết thành thạohai ngôn ngữ

Song ngữ nhấnmạnh vào L1

Bảo tồn/ Đadạng hoá/

Tăng cường

Sử dụng và đọcviết thành thạohai ngôn ngữ

Kết hợp giữangôn ngữ chính

và ngôn ngữphụ

Bảo tồn/ Đadạng hoá/

Tăng cường

Sử dụng và đọcviết thành thạohai ngôn ngữ

Hai ngôn ngữchính

Bảo tồn/Đadạng hoá/

Tăng cường

Sử dụng và đọcviết thành thạohai ngôn ngữ

Bảng 1.2 Các loại hình mạnh của dạy học song ngữ

*L2 = [Students’] 2nd Language = Học sinh học ngôn ngữ thứ hai (ngoại ngữ).L1=1st [or native] Language = Học sinh nói tiếng mẹ đẻ

FL= Foreign Language = Ngoại ngữ

Song ngữ theo xu thế với việc giảng dạy bằng ngoại ngữ là loại hình phổbiến mà học viên được học một vài tiếng một tuần Như vậy, học viên không có đủmôi trường và thời gian tương tác Trong khi, giai đoạn trẻ em phát triển ngôn ngữ

là đến tám tuổi và đến tuổi dậy thì, chúng sẽ cần nỗ lực nhiều hơn mới có thể họctốt ngoại ngữ Vậy hình thức này không chỉ quá ít môi trường, kiến thức mà còn

quá chậm đối với lứa tuổi phát triển ngôn ngữ Đây cũng chính là hình thức họcngoại ngữ bấy lâu của dạy học Việt Nam.

Tại Việt Nam, một số mô hình trường học song ngữ đã xuất hiện Học sinhtại các trường này vẫn được học phần lớn các môn bằng tiếng Việt như các trườngbình thường Song song với chương trình chuẩn của Bộ, các em được học thêmmột số môn học bằng tiếng Anh với người bản xứ như: Math, Science, LanguageArts, ESL,… bằng sách giáo khoa nước ngoài Chương trình của hai hệ này hoàntoàn tách biệt Giáo viên cũng không hề lặp lại kiến thức hay dịch lại sang ngônngữ kia Điều này giúp tăng khả năng tự lĩnh hội kiến thức của học sinh, tạo tiền đềcho tương lai đi du học của thế hệ trẻ

3.4 Sự cần thiết của dạy học song ngữ Anh - Việt

Ở Việt Nam việc dạy học các môn khoa học tự nhiên bằng tiếng nước ngoài

là một vấn đề không mới Chương trình “Dạy học tăng cường tiếng Pháp và bằngtiếng Pháp” đã được thực hiện trên toàn quốc ở Việt Nam từ năm 1993 Mục tiêuchính của chương trình là hình thành đội ngũ học sinh có thể sử dụng tiếng Pháphoàn hảo và có một trình độ khoa học tốt để có thể theo học đại học hoàn toànhoặc một phần bằng tiếng Pháp khi kết thúc giáo dục phổ thông Chương trình

“Dạy học tăng cường tiếng Pháp và bằng tiếng Pháp” đã thu được những thànhcông nhất định Năm 2002, trong số 503/749 học sinh vào đại học có 70.78% (356em) tiếp tục theo các chương trình Pháp ngữ, trong đó 12.52% học trong cáctrường đại học Pháp ngữ, 30.42% học trong các khoa tiếng Pháp, 27.83% du họctại các nước nói tiếng Pháp [xem 6] Như vậy có thể thấy chương trình “Dạy họctăng cường tiếng Pháp và bằng tiếng Pháp” đã tạo điều kiện thuận lợi cho học sinhtrong việc tiếp tục học các chương trình Pháp ngữ ở bậc đại học Gần đây chươngtrình này gặp khó khăn vì cơ hội sử dụng tiếng Pháp ở Việt Nam ngày càng hạnchế

Một thống kê gần đây cho thấy: tiếng Anh chính là ngôn ngữ chính thức củahơn 53 quốc gia và vùng lãnh thổ, là ngôn ngữ chính thức của EU và là ngôn ngữthứ ba được nhiều người sử dụng nhất chỉ sau tiếng Trung Quốc và Tây Ban Nha(cần lưu ý rằng có sự chênh lệch về dân số, như Trung Quốc với số dân hơn một tỷngười) Các sự kiện quốc tế , các tổ chức toàn cầu,… cũng đều coi tiếng Anh làngôn ngữ giao tiếp thông dụng

Ngoài ra, tiếng Anh được hơn 400 triệu người trên toàn thế giới dùnglàm tiếng mẹ đẻ, hơn một tỷ người dùng tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai (theoWikipedia), những quốc gia có thu nhập đầu người cao nhất trên thế giới đềuthành thạo tiếng Anh, hoặc được sử dụng phổ biến, học trong trường…

Như vậy, nếu như chúng ta có ước mơ được tiếp xúc với các nền văn minhtiên tiến nhất hiện nay (Mỹ, EU,…), tiếp cận kho tri thức khổng lồ của nhân loại vàđược học tập, được khám phá, trong một thế giới không còn rào cản thì tiếng Anhchính là thứ đầu tiên chúng ta cần phải nắm vững

Việt Nam hiện nay đã mở cửa và đã có rất nhiều những công ty đa quốc giađầu tư vào Việt Nam Một trong những tiêu chuẩn đầu tiên để có thể làm việc đượccho các công ty này chính là trình độ tiếng Anh để có thể giao tiếp, trao đổi Thậmchí làm việc cho một công ty Nhật hay đa quốc gia khác, thì việc thành thạo tiếngAnh cũng sẽ giành được nhiều sự ưu tiên hơn.

Hơn nữa, xu hướng du học gần đây đang tăng rất mạnh Học sinh cầnthành thạo tốt tiếng Anh thì sẽ tự tin làm việc và học tập ở một quốc gia xa lạ

Tại châu Á, Singapore là một đất nước sử dụng tiếng Anh rất tốt Trẻ emSing được học trong một nền dạy học mà ngôn ngữ giảng dạy là tiếng Anh Vềmặt lịch sử , đây là một quyết định khó khăn của Thủ tướng Lý Quang Diệu và củađất nước này trong những ngày đầu lập quốc

Sau hơn mười năm theo đuổi hệ thống dạy học bằng ngôn ngữ tiếng Anh kể

từ sau ngày lập quốc, Singapore đã có một thế hệ trẻ em tốt về tiếng Anh màkhông hề bị kém đi về tiếng Hoa: ngôn ngữ mà các em sử dụng ở nhà và vẫnđược dạy ở trường

Mấu chốt của triết lý của Lý Quang Diệu là: trẻ em phải được học tiếng Anhnhư là một ngôn ngữ thực thụ của chúng: chúng cần được nhúng hoàn toàn vào bểngôn ngữ tiếng Anh Chúng phải được dạy kiến thức, cảm xúc, và suy nghĩ bằngtiếng Anh từ nhỏ Để cho chúng có được cái gọi là: tư duy ngôn ngữ thẳngbằng tiếng Anh Khi đó, học tập và làm việc trong bất kì môi trường nào, trẻ emcũng sẽ giống như người bản xứ, không cần thông qua ngôn ngữ mẹ đẻ

Chính bởi những lí do trên, việc dạy học song ngữ Anh – Việt là vô cùng cầnthiết trong thời đại hiện nay

4 Từ vựng toán học

4.1 Từ vựng

Theo [11], Richards và Schmidt định nghĩa:“Từ là đơn vị nhỏ nhất trong hệ

thống ý nghĩa của một ngôn ngữ có thể phân biệt được với các đơn vị tương tự Từ

là một đơn vị trừu tượng, có thể xuất hiện ở nhiều dạng khác nhau trong văn nói hoặc văn viết và tất cả các biến thể của từ đều được coi là một từ”; Macounová lại

định nghĩa từ vựng bằng cách so sánh sự khác biệt giữa từ (word) và từ vựng(vocabulary) Khi định nghĩa từ, nhà nghiên cứu này cho rằng từ là đơn vị ngônngữ có nghĩa Từ gồm một từ gốc và có thể có thêm tiền tố hoặc hậu tố Từ đượcdùng để cấu tạo các cụm từ, mệnh đề và câu Đặc biệt, Macounová đã đưa ra mộtquan điểm quan trọng để nhận biết từ trong các văn bản đó là mỗi từ được ngăncách với các từ khác bằng một dấu cách Thêm vào đó, mỗi từ sẽ thuộc vào mộthay nhiều nhóm từ loại sau: danh từ, tính từ, đại từ, động từ, giới từ, liên từ và thán

từ Theo [11] đối với từ vựng, Macounová trích dẫn hai định nghĩa trongCambridge Advanced Learner’s Dictionary:

1) Từ vựng là tất cả những từ được một người biết và sử dụng;

2) Từ vựng là tất cả những từ tồn tại trong một ngôn ngữ hay một chủ đề cụthể.

Cũng theo từ điển nói trên từ vựng được chia thành hai nhóm nhỏ: từ vựng

bị động và từ vựng chủ động Từ vựng bị động gồm các từ người đọc hoặc nghe cóthể hiểu được nhưng không được sử dụng trong khi nói hoặc viết Ngược lại, từvựng chủ động gồm các từ không chỉ được hiểu trong khi đọc hoặc nghe mà cònđược dùng để tạo nên các câu có ý nghĩa trong giao tiếp Theo [11] Harmer đi sâuhơn vào định nghĩa từ vựng với một bảng liệt kê các yếu tố cơ bản của từ vựng baogồm hình thức, ngữ pháp, biến đổi từ, nghĩa đen (nghĩa biểu thị), nghĩa bóng(nghĩa mở rộng), sự kết hợp từ, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa…

Chính vì từ vựng gồm nhiều thành tố cho nên người học từ vựng cần có khảnăng nhận ra phát âm, chữ viết của từ, đặc biệt là hiểu được các ý nghĩa khác nhaucủa cùng một từ trong các văn cảnh khác nhau

Rõ ràng là dù được định nghĩa theo cách nào, từ vựng cũng đóng một vai tròquan trọng trong việc tiếp cận một ngôn ngữ Từ vựng là những viên gạch góp

phần tạo thành “bức tường” giao tiếp Nhờ có từ vựng mà con người có thể nghe,

nói, đọc và viết Việc tiếp thu kiến thức cũng phát triển khi người học nắm được ýnghĩa của từ vựng Người học có nhiều từ vựng có khả năng hiểu một văn bảnngay cả khi văn bản có chứa một số từ mới Nhà ngôn ngữ học Thornbury cũng tánthành quan điểm coi từ vựng là nhân tố quan trọng trong giao tiếp, là đơn vị giao

tiếp cơ bản nhất vì ông cho rằng: “Bạn có thể nói được một chút ít bằng ngữ pháp,

nhưng bạn sẽ hầu như không nói được bất cứ điều gì mà không có từ vựng”

4.2 Từ vựng toán học

Theo [11] từ vựng toán học là các thuật ngữ chuyên môn (technical terms)được sử dụng trong các tài liệu chuyên ngành, bài viết, sách báo, hội thoại, giaotiếp, các bài diễn thuyết… có chủ đề thuộc về chuyên ngành Toán

Khác với từ vựng thông thường, từ vựng toán học được sử dụng nhiều hơntrong học thuật hoặc trong các lĩnh vực chuyên môn toán Từ vựng không thuộclĩnh vực chuyên ngành thì có thể thường xuyên được sử dụng trong các hoạt độnggiao tiếp của cuộc sống hàng ngày nhiều hơn và không tạo nên sự khác biệt quálớn trong ngôn ngữ phổ thông

Trong giảng dạy ngoại ngữ chuyên ngành nói chung và tiếng Anh chuyênngành toán nói riêng, từ vựng là yếu tố quan trọng không những tạo nên những đặcđiểm đặc thù của ngoại ngữ từng chuyên ngành mà còn cho ngoại ngữ chuyênngành khác với ngoại ngữ phổ thông

Từ vựng toán học là một khía cạnh quan trọng trong ngôn ngữ toán học và

có rất nhiều nét đặc trưng riêng Trên cơ sở đó có thể coi tập hợp các kí hiệu, thuậtngữ (từ, cụm từ), biểu tượng dùng trong toán học được gọi là từ vựng toán học.Trong đó kí hiệu là bộ phận chính và có tầm quan trọng trong từ vựng toán học.Nhờ có kí hiệu toán học mà học sinh có thể dễ dàng thực hiện được những phép

toán với những con số Nhờ có hệ thống kí hiệu mà các nhà toán học trên thế giới

có thể hiểu và trao đổi với nhau các vấn đề toán học Trong mạch nội dung Số học,

kí hiệu các chữ số biểu diễn trong hệ thập phân là 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Các dấuphép toán được kí hiệu “+, - , ×, :”, các kí hiệu này được đặt giữa các thành phầntrong phép tính Kí hiệu “ <, >, =” chỉ mối quan hệ giữa các số hoặc các biểu thức.Trong mạch nội dung yếu tố hình học thường sử dụng các chữ cái in hoa A, B, C,

… để kí hiệu điểm (point), đầu mút của các đoạn thẳng (segment), đỉnh (vertex) của các hình như: hình tam giác (triangle), hình vuông (square), hình chữ nhật

(rectangle), hình tứ giác (quadrilateral), S dùng để kí hiệu diện tích (surface area), V là kí hiệu thể tích (volume) của các khối đa diện.

Bên cạnh kí hiệu toán học thì thuật ngữ (từ, cụm từ) là một phần không thểthiếu trong từ vựng toán học và được dùng để diễn đạt nội dung toán học cụ thể.Các từ và cụm từ xuất hiện trong toán học có thể được chia thành ba loại sau:

Loại 1: từ, cụm từ có ý nghĩa trong toán học được sử dụng để thiết lập cácbối cảnh trong toán học hoặc đóng vai trò là lời dẫn trong bài toán, trong một nội

dung toán học cụ thể Chẳng hạn như các từ, cụm từ sau: let (cho), find (tìm), By

definition (theo định nghĩa …), It follows from that (từ….suy ra …), In others word (nói một cách khác…)…

Loại 2: từ, cụm từ chỉ xuất hiện trong toán học và có một nghĩa duy

nhất Chẳng hạn: parallelogram (hình bình hành), rectangle (hình chữ nhật),

square (hình vuông) …

Loại 3: từ có ý nghĩa trong toán học khác với ý nghĩa sử dụng thông thường

Chẳng hạn từ: power nghĩa trong toán học “lũy thừa”, nghĩa thông thường là “sức

mạnh”, hay root nghĩa trong toán là “căn, nghiệm” nghĩa thông thường là “rễ cây”…

Vai trò của từ vựng trong việc dạy và học Toán bằng tiếng Anh là hết sứcquan trọng Theo [29] toán học được xem là một ngôn ngữ Có thể thấy ngôn ngữtoán học là một tập hợp của các từ vựng Không thể hiểu ngôn ngữ mà không hiểubiết từ vựng, hoặc qua các đơn vị từ vựng Nhưng điều đó không đồng nghĩa vớiviệc chỉ hiểu các đơn vị từ vựng riêng lẻ, độc lập với nhau mà chỉ có thể nắm vữngđược ngôn ngữ thông qua mối quan hệ biện chứng giữa các đơn vị từ vựng Nhưvậy việc học từ vựng và rèn luyện kĩ năng sử dụng từ vựng là yếu tố hàng đầutrong việc truyền thụ và tiếp thu một ngôn ngữ toán học nói chung và dạy Toánbằng tiếng Anh nói riêng Vì từ vựng là một đơn vị ngôn ngữ nên nó được thể hiệndưới hai hình thức: lời nói và chữ viết Muốn sử dụng được ngôn ngữ đó, tức làphải nắm vững hình thức biểu đạt của từ bằng lời nói và chữ viết Song do có mốiliên quan của từ vựng với các yếu tố khác trong ngôn ngữ (ngữ pháp, ngữ âm, ngữ

điệu .) hoặc trong tình huống giao tiếp cụ thể, ta thấy từ vựng là các “viên

gạch”còn ngữ pháp và các yếu tố khác được coi như các “mạch vữa” để xây lên

thành một ngôi nhà toán học

4.3 Các đặc điểm của từ vựng toán học trong dạy học Toán bằng tiếng Anh

4.3.1 Đặc điểm của dạy học Toán bằng tiếng Anh ở Việt Nam

Theo [14] dạy học Toán cho người học ngoại ngữ tiếng Anh (ELLs) là mộtvấn đề được quan tâm nghiên cứu ở cả những nước mà tiếng Anh không phải làtiếng mẹ đẻ (foreign language) cũng như ở các nước mà tiếng Anh là tiếng mẹ đẻ(first language) Ở những nước nói tiếng Anh như nước Mỹ, trong một lớp đa ngônngữ (multilingual classrooms) xuất hiện vấn đề là làm sao để các học sinh khôngnói tiếng Anh như tiếng mẹ để có thể tham gia đầy đủ và hiệu quả vào các hoạtđộng toán học với các học sinh còn lại (những người nói tiếng Anh như tiếng mẹđẻ) Ở Việt Nam, dạy học Toán bằng tiếng Anh là một lĩnh vực nghiên cứu mới

Tiếng Anh đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng các thách thức củatoàn cầu hoá và sự bùng nổ thông tin nên Bộ Giáo dục muốn cải thiện sự thànhthạo tiếng Anh của học sinh ở cả bậc phổ thông lẫn cao đẳng, đại học Toán vàkhoa học là các lĩnh vực kiến thức thay đổi cơ động và nhanh chóng nhất, cả haiđều đóng góp có ý nghĩa cho sự phát triển của đất nước Hầu hết các tiến bộ trongtoán học và khoa học được trình bày trong các tài liệu được viết bằng tiếng Anh.Việc dạy các nội dung trong các môn khoa học bằng tiếng Anh sẽ thúc đẩy việclĩnh hội kiến thức khoa học để phát triển thành một quốc gia mạnh về khoa học vàonăm 2020

Như vậy, cơ sở để dạy Toán và khoa học bằng tiếng Anh bao gồm bốn phátbiểu về nhu cầu sau đây :

· Cải thiện năng lực của học sinh trong việc sử dụng tiếng Anh, vì nó là mộtngôn ngữ quốc tế để lĩnh hội kiến thức và giao tiếp;

· Ngăn chặn sự xuống dốc về sự thông thạo ngoại ngữ tiếng Anh của cáchọc sinh, cả ở trường phổ thông lẫn ở bậc cao đẳng, đại học;

· Trang bị cho thế hệ tương lai một ngoại ngữ mà sẽ giúp họ tiếp cận cáctiến bộ và phát triển mới trong khoa học và công nghệ để đáp ứng những tháchthức của toàn cầu hoá;

· Giải quyết nhiệm vụ khó khăn gặp phải khi dịch những phát triển côngnghệ mới nhất sang tiếng Việt Nam

Việc thực thi chính sách dạy Toán và khoa học bằng tiếng Anh tạo cho giáoviên dạy toán và các môn khoa học có một sự thay đổi đầy trách nhiệm nhằm đảmbảo cho học sinh có đủ năng lực hoạt động trong các lĩnh vực môn học này bằngtiếng Anh Vai trò của giáo viên trong việc quyết định sự phát triển của chính sách

mà họ có thể thực hiện và sự tiến triển của các đổi mới giáo dục cốt yếu dựa vàocác cách thức phát triển năng lực của giáo viên

Việc dạy Toán cho người học ngoại ngữ tiếng Anh không chỉ nằm ở việc tạo

ra các bài học hiểu được đối với học sinh mà còn trong việc đảm bảo rằng học sinh

sử dụng ngoại ngữ mình cần để hiểu sự chỉ dẫn và biểu thị việc nắm khái niệmtoán học bằng cả ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết Người học ngoại ngữ tiếng Anh

có nhiệm vụ kép là học đồng thời một ngôn ngữ thứ hai và nội dung môn học

4.3.2 Đặc điểm của từ vựng toán học trong dạy học toán bằng tiếng Anh

Theo [29] toán học được xem là một ngôn ngữ Theo [12] ngôn ngữ toánhọc là một thành phần quan trọng của việc dạy học Toán Điều này được thể hiện ở

Vì vậy, cũng như đối với các ngôn ngữ thông thường, từ vựng đóng vai trò

quan trọng trong ngôn ngữ toán học Từ vựng là toàn bộ hệ thống từ trong một ngôn ngữ Từ vựng (vocabulary) được xác định là yếu tố quan trọng nhất của năng

lực ngoại ngữ khi học nội dung khoa học (Kessler, Quinn, & Hayes, 1985)

Từ vựng toán học trong dạy học Toán bằng tiếng Anh có những đặc điểm sau:

§ Là từ chuyên môn chỉ tìm thấy trong tài liệu toán học như quadrilateral (tứ giác), polynomial (đa thức), rectangle (hình chữ nhật).etc.

§ Một từ có nhiều nghĩa, chẳng hạn từ “degree” vừa có nghĩa là “độ” trong

đo góc vừa có nghĩa là “bậc” của phương trình, hay từ “base” vừa có nghĩa là “cơ

số” trong loragit vừa có nghĩa “cạnh đáy, mặt đáy” trong hình học.

§ Nhiều từ có cùng một nghĩa, chẳng hạn khái niệm “cộng” có thể được diễn đạt bởi các từ khác nhau như “combine, add, plus, sum, increased by”.

§ Là một cụm từ toán học, chẳng hạn cụm từ “if and only if” (nếu và chỉ

nếu), “at most” (nhiều nhất), “without loss of generality”(không mất tính tổng quát), rectangular solid(hình hộp chữ nhật)

§ Nghĩa toán học khác với nghĩa thông thường, chẳng hạn, từ “volume” được sử dụng trong toán học với nghĩa “thể tích” còn trong tiếng Anh hàng ngày được hiểu là “mức độ ồn”, từ “prime” được sử dụng trong toán học với nghĩa “số

nguyên tố” còn trong tiếng Anh hàng ngày được hiểu là “xuất sắc, hoàn hảo, ưu tú”.

Việc dạy học từ vựng toán học trong dạy học toán bằng tiếng Anh cho họcsinh Việt Nam đòi hỏi học sinh phải thực hiện hai nhiệm vụ: nắm được nghĩa của

từ vựng và nhớ thuật ngữ tiếng Anh của từ vựng đó Điều này dẫn đến những khókhăn không chỉ đối với học sinh mà còn ảnh hưởng lớn đến giáo viên vì tiếng Anh

là ngoại ngữ của cả hai đối tượng này

4.3.3 Những nguyên nhân dẫn đến khó khăn trong học từ vựng toán học bằng tiếng Anh

Theo [12], [14] những khó khăn của học sinh xem tiếng Anh là ngoại ngữkhi học từ vựng toán học bằng tiếng Anh đến từ hai khía cạnh: nghĩa của từ vựng

và thuật ngữ tiếng Anh của từ vựng Do đó, ngôn ngữ toán học chứa đựng một vàiloại từ vựng có ảnh hưởng đến việc hiểu của đối tượng học sinh này như sau:

§ Các từ chuyên môn chỉ tìm thấy trong tài liệu toán học như quadrilateral (tứ giác), hyperbola (hy-pec-bôn), polynomial (đa thức), rectangle (hình chữ

nhật).etc.

§ Các định nghĩa bao hàm đầy đủ từ chuyên môn, các kí hiệu và sơ đồ(Pimm 1987) Giáo viên cần giúp học sinh làm sáng tỏ nghĩa của ngôn ngữ mớinày (Schlepegrell 2007)

§ Nhiều khái niệm toán học có thể diễn đạt được theo các cách khác nhau.Chẳng hạn, phép nhân 3´5 có thể được diễn đạt theo nhiều cách như: “3 times 5”

(3 lần 5), “3 multiplied by 5” (3 nhân với 5), “the product of 3 and 5” (tích của 3

và 5).

§ Các thuật ngữ khác nhau có thể được dùng để truyền đạt cùng một khái

niệm toán học, chẳng hạn khái niệm “cộng” có thể được diễn đạt bởi các từ khác nhau như “combine, add, plus, sum, increased by”.

§ Các cụm từ ghép được sử dụng để diễn đạt các khái niệm mới, như “least

common denominator” (mẫu chung nhỏ nhất), “regular polygon” (đa giác đều),

“greatest common divisor” (ước số chung lớn nhất), “least common multiple”( bội

số chung nhỏnhất)

§ Một số cụm từ toán học phải được học và hiểu trọn vẹn, chẳng hạn cụm từ

“if and only if” (nếu và chỉ nếu), “at most” (nhiều nhất), “without loss of

generality”(không mất tính tổng quát)

§ Nhiều từ toán học có nhiều nghĩa khác nhau, chẳng hạn từ “degree” vừa

có nghĩa là “độ” trong đo góc vừa có nghĩa là “bậc” của phương trình, hay từ

“root” vừa có nghĩa là “căn” trong tập số vô tỷ vừa có nghĩa là “nghiệm” của

phương trình Do đó, học sinh cần phải biết rằng cùng một từ nhưng trong các tìnhhuống khác nhau thì có nghĩa khác nhau (Moschkovich 2002)

§ Một số từ được sử dụng cả trong toán học lẫn trong tiếng Anh hàng ngàyvới nghĩa khác nhau (Kotsopoolos 2007; Moschkovich 2002) Chẳng hạn, từ

“volume” được sử dụng trong toán học với nghĩa “thể tích” còn trong tiếng Anh hàng ngày được hiểu là “mức độ ồn”, từ “prime” được sử dụng trong toán học với nghĩa “số nguyên tố” còn trong tiếng Anh hàng ngày được hiểu là “xuất sắc, hoàn

hảo, ưu tú”

§ Các từ đồng âm và các từ nghe giống nhau có thể gây thêm sự nhầm lẫn

Chẳng hạn, cặp từ “sum (tổng) - some (một số)” đồng âm /sʌm/ nhưng khác nghĩa

nhau; hoặc cặp từ “eight (tám) - ate (quá khứ của eat (ăn))” nghe giống nhau

nhưng nghĩa khác nhau

§ Một vài từ toán học có quan hệ với nhau nhưng học sinh có thể nhầm lẫn

giữa nghĩa của chúng, chẳng hạn “equation” và “expression”, “factor” và

em học sinh, từ chỗ các em không thích học tiếng anh , cho đến bây giờ hầu hếtcác em đề có hứng thú với môn học này

Riêng về vấn đề học toán bằng tiếng Anh thì vô cùng khó khăn, ngoài việcđội ngũ giáo viên chưa được đào tạo chính quy, tài liệu chưa thống nhất thì cáikhó khăn lớn nhất là ở chỗ các em học sinh, các em không có hứng thú khi tiếp cậnmôn học này , đa số đều có chung một suy nghĩ : khó và chưa cần thiết Và tôi đãkhảo sát nhu cầu dạy và học Toán bằng tiếng Anh để chỉ rõ thực trạng của việc dạy

và học Toán bằng tiếng Anh của trường tôi dạy

Để thu thập dữ liệu về nhu cầu của việc dạy và học Toán bằng tiếng Anh,chúng tôi đã sử dụng bảng hỏi (Xem phụ lục 1) với 546 học sinh khối 10 của cáclớp: 10A1, 10A2, 10A3, 10A4, 10A5, 10A6 (chuyên khối A, B, A1); 10D1,10D2, 10D3, 10D4, 10D5, 10D6, 10D7 (khối C, D)

6 Kết quả về nhu cầu của học sinh phổ thông trường tác giả dạy đối với việc học Toán bằng tiếng Anh.

6.1 Sự cần thiết của việc học Toán bằng tiếng Anh.

Có 10,6% học sinh cho rằng học Toán bằng tiếng Anh là cần thiết; 52,7%cho rằng ít cần thiết; 14,5% rất cần thiết; 21,2% cho rằng không cần thiết học Toánbằng tiếng Anh

Bảng 1.1: Sự cần thiết của việc học Toán bằng tiếng Anh.

Đa số học sinh cho rằng khó khăn khi học từ vựng Toán bằng tiếng Anh là

từ có nhiều nghĩa và nhiều từ có cùng một nghĩa, bên cạnh đó cho rằng khó khăn là donghĩa của từ trong toán khác với nghĩa tiếng Anh thông thường

Bảng 1.2: Khó khăn học từ vựng Toán bằng tiếng Anh.

6.3 Hứng thú của học sinh khi học Toán bằng tiếng Anh

Từ nhiều khó khăn ở trên nên học sinh khi được hỏi về việc có yêu thíchmôn học toán bằng tiếng Anh không thì có 10% rất thích, 15% thích, 35% bìnhthường và 40% không thích

Bảng 1.3: Mức độ hứng thú khi học Toán bằng tiếng Anh.

A1 Khối C Chung

Từ có nhiều nghĩa và nhiều từ

Nghĩa của từ trong toán học

khác với nghĩa thông thường 43,2% 26,6% 25,7% 31,8%

CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC DẠY HỌC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 10 BẰNG TIẾNG ANH CÓ SỬ DỤNG KỸ THUẬT TRUYỀN CẢM HỨNG.

1 Mục tiêu của chương trình môn Toán lớp 10 hiện hành

Theo Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức ,kĩ năng môn Toán lớp 10 của

Bộ Giáo dục và Đào tạo, chương trình môn Toán lớp 10 cần đảm bảo mục tiêu

- Thực hiện được các phép tính trên tập số thực

- Khảo sát được một số hàm số cơ bản: Hàm số bậc nhất, bậc hai

- Giải thành thạo phương trình, bất phương trình bậc nhất, bậc hai, hệ phương trìnhbậc nhất Giải được một số hệ phương trình, hệ bất phương trình bậc hai

- Giải được một số bài toán về biến đổi lượng giác

- Vẽ hình; vẽ biểu đồ; đo đạc; tính độ dài, góc, diện tích Viết phương trình đườngthẳng, đường tròn, elip

- Thu thập và xử lí số liệu thống kê

- Ước lượng kết quả đo đạc, tính toán

- Sử dụng các công cụ đo, vẽ, tính toán

- Suy luận và chứng minh

- Giải toán và vận dụng kiến thức Toán học trong học tập và đời sống

1.3 Về phẩm chất tư duy và thái độ

- Khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lí và suy luận loogic

- Các thao tác tư duy cơ bản (phân tích, tổng hợp)

- Các phẩm chất tư duy, đặc biệt là tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo

- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của

người khác.

- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập

- Có đức tính trung thực, cần cù, vượt khó, cẩn thận, chính xác, kỉ luật, sáng tạo

- Có ý thức hợp tác, trân trọng thành quả lao động của mình và của người khác

- Nhận biết được vẻ đẹp của Toán học và yêu thích môn Toán

Việc thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình giáo dục phổthông môn Toán lớp 10 cần đảm bảo các yêu cầu chung, đó là sát thực, trực quan,đúng chuẩn và đổi mới Một trong các yêu cầu chung đó là cần quan tâm đến tínhsát thực, bổ trợ ngay ngôn ngữ tiếng Anh đề học sinh có thể phát triển ở các cấphọc trên hoặc đi làm việc, làm cho HS thấy rõ học Toán bằng tiếng Anh có lợi nhưthế nào Đặc biệt sang năm học 2022 -2023, lớp 10 sẽ được học bộ sách mới, kiếnthức hàn lâm được lược bớt, thay vào đó chỉ còn kiến thức cốt lõi và sát thực tế.Như vậy, dựa trên mục tiêu của chương trình môn Toán lớp 10 thì “ một số kỹthuật truyền cảm hứng học toán bằng tiếng Anh cho học sinh lớp 10” hoàn toàn có

cơ sở để triển khai

2 Một số kỹ thuật gây hứng thú cho học sinh lớp 10 học Toán bằng tiếng Anh.

Từ trực trạng trên, tôi quyết tâm tìm ra giải pháp để khắc phục nó, tôi hiểuđựoc rằng dù khó khăn thế nào nhưng chúng ta thật sự yêu thích, đam mê chúng ta sẽthành công Và các em học sinh cũng vậy

Trước tiên trong từng tiết học tôi nghiên cứu rất kỹ nội dung của nó, lượng

từ vựng cần thiết và sau đó là thiết kế bài học làm sao để các em thấy dễ tiếp thu vàkhông chán nản Cụ thể tôi đã sử dung một số kỹ thuật sau:

2.1 Một số kỹ thuật gây hứng thú cho học sinh trong học từ vựng Toán bằng tiếng Anh.

2.1.1 Kỹ thuật bức tường từ (Word walls):

Tôi trình bày các từ vựng vào giấy, áp phích với phông chữ lớn , màu sắcđẹp và dán lên tường, bảng đen , bảng thông báo hoặc chiếu trên màn hình Tivi(máy chiếu), làm sao để bất cứ khi nào các em cần sử dụng từ đó đều có Tiếptheo tôi giới thiệu từ mới đó trong bối cảnh thực tế bằng hình ảnh hoặc sơ đồ, đặtcâu hỏi để các em suy nghĩ trả lời, từ đo giúp các em hiểu được ý tưởng Toán học

Hình 2.1: Fraction ( Phân số )

Hình 2.2: Percent ( Phần trăm )

Hình 2.3: Circle ( Đường tròn )

Hình 2.4: Line ( Đường thẳng )

Hình 2.5: Parallel ( Song song )

Hình 2.6: Perpendicular ( Vuông góc )

2.1.2 Kỹ thuật tổ chức Bản đồ khái niệm

Bản đồ khái niệm là những công cụ đồ thị để sắp xếp và trình bày kiếnthức.Theo [2] Bản đồ khái niệm được phát triển từ năm 1972 trong khoá học thuộcchương trình nghiên cứu của Novak tại trường Đại học Cornell ( Hoa Kỳ), trên cơ

sở phân tích quá trình nhận thức của con người

Cũng theo [2] hiệu quả của việc sử dụng Bản đồ khái niệm trong dạy học đãđược chứng minh ở nhiều môn học Chẳng hạn như trong giảng dạy một chuyên

đề, trong củng cố hệ thống kiến thức từng chương, trong kiểm tra kiến thức củahọc sinh, đánh giá mức độ sáng tạo của học sinh

Sau đây là ví dụ về Bản đồ khái niệm:

Bản đồ khái niệm đường tròn (The equation of a circle )

2.1.3 Kỹ thuật thiết kế trò chơi ô chữ bí mật

Chúng ta có thể tạo ra trò chơi giải ô chữ bí mật liên quan đến từ vựng Toánhọc như sau: học sinh lần lượt tự chọn ô câu hỏi, giáo viên đọc câu hỏi cho cả lớpcùng suy nghĩ, người lựa chọn câu hỏi trả lời trước, nếu trả lời đúng thì được 10điểm và chuyển qua học sinh khác lựa chọn câu hỏi; nếu trả lời sai hoặc không cócâu trả lời thì mất lượt, quyền trả lời thuộc về bạn khác Trò chơi cư sthees tiếp tụccho tới khi tìm được từ khóa của ô chữ và tìm ra được người thắng cuộc Trả lờiđược từ khóa được 40 điểm Cuối cùng là trao phần thuwongr và khắc ghi lại các

từ đã học được qua trò chơi này

Việc sử dụng kỹ thuật giải ô chữ bí mật là một trong những phương phápsáng tạo, hấp dẫn gây hứng thú mạnh mẽ nhất cho học sinh Qua trò chơi này các

em không những nắm vững được từ vựng, hiểu được khái niệm, tính chất của kháiniệm Toán học mà còn nhận được quà, được vui chơi, từ đó phát huy khả năng tựtin giao tiếp, xóa bỏ mặc cảm tự ti khi giao tiếp bằng tiếng Anh

Sau đây là một ví dụ về trò chơi ô chữ bí mật:

Như vậy, qua phần này tôi đã giới thiệu một số kỹ năng gây hứng thú chohọc sinh trong việc học từ vựng Toán bằng tiếng Anh Nhờ áp dụng các kỹ thuậtnày mà các em đã cảm thấy hứng thú hơn, các em học từ vựng một cách tự nhiên

mà không gò bó, ép buộc Đây cũng là nội dung cốt lõi để tạo nên sự thành côngtrong dạy học Toán bằng tiếng Anh Từ đó tạo tiền đề cho việc tiếp thu các phầnkiến thức khác của tiết học Toán bằng tiếng Anh, chẳng hạn như trình bày bàiToán bằng tiếng Anh, hiểu và phân tích bài toán bằng tiếng Anh…

2.1.4 Kỹ thuật thiết kế trò chơi qua ứng dụng Quizizz

Với Quizizz giáo viên chúng ta có thể:

- Tổ chức một trò chơi trực tiếp với các câu hỏi trắc nghiệm online trên các thiết bịmáy tính cá nhân, máy tính bảng, điện thoại cho học sinh Sau khi kết thúc trò chơiQuizizz giáo viên chúng ta sẽ có một bảng thống kê khá chi tiết về người chơi (học

sinh) như: bảng xếp hạng, số câu trả lời đúng, sai…Quý thầy cô có thể sử dụng tròchơi này để khởi động bài học.

- Giáo viên có thể kết nối Quizizz với Google Classrooom để chia sẻ câu đố củamình và nhận ngay kết quả trong Google lớp học

- Giao bài tập cho học sinh về nhà với hệ thống câu hỏi trắc nghiệm để học sinhluyện tập

- Giáo viên cũng có thể quản lí việc học tập, luyện tập của học với bảng thống kêrất sinh động và đầy đủ trong trang quản trị Quizizz của mình

Từ những lí do trên, giáo viên có thể sử dụng phần ứng dụng Quizizz để tạohứng thú cho học sinh trong việc học toán bằng tiếng Anh Để sử dụng, giáo viêntạo các câu hỏi trắc nghiệm toán bằng tiếng Anh trên ứng dụng https://quizizz.com/sau đó gửi link để học sinh cùng tham gia Ví dụ cụ thể như sau:

2.1.5 Sử dụng phương tiện trực quan để giới thiệu từ vựng

Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông vào dạy học Toán cũng nhưtiếng Anh ở trường phổ thông đã được các nhà giáo dục nghiên cứu và đạt nhiềukết quả Tuy nhiên, vấn đề nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin và truyềnthông vào dạy học Toán bằng tiếng Anh ở Việt Nam còn mới mẻ, chưa được thựchiện nhiều Trong khi đó, đây lại là một vấn đề nghiên cứu rất cần thiết trong bốicảnh đẩy mạnh dạy học toán và các môn khoa học bằng tiếng Anh nhằm đáp ứngyêu cầu hội nhập của đất nước hiện nay

Việc dạy học từ vựng toán học bằng tiếng Anh cho học sinh Việt Nam đòihỏi học sinh phải thực hiện hai nhiệm vụ: Nắm được nghĩa của từ vựng và nhớthuật ngữ tiếng Anh của từ vựng đó Điều này dẫn đến những khó khăn không chỉđối với học sinh mà còn ảnh hưởng lớn đến giáo viên vì tiếng Anh là ngoại ngữcủa cả hai đối tượng này Chính vì vậy, ứng dụng công nghệ thông tin sẽ giúp việcdạy học toán nói chung, từ vựng toán học nói riêng bằng tiếng Anh đạt hiệu quảcao hơn

Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học từ vựng toán học bằng tiếng Anh

sẽ giúp cho giáo viên dễ dàng hơn trong việc thiết kế bài giảng sinh động và thuhút được sự chú ý của học sinh Các chương trình tập huấn trước đây thườnghướng giáo viên sử dụng phần mềm Powerpoint để thiết kế bài giảng Tuy nhiên,phần mềm này có một nhược điểm là không tạo được sự tương tác giữa học sinh,giáo viên và nội dung bài giảng Nội dung bài học được xây dựng mang tính chấttrình chiếu, chính vì vậy trong thời gian qua đã có khá nhiều phần mềm được tạo ranhằm khắc phục nhược điểm đó Trong số đó, phần mềm ActivInspire hỗ trợ rất tốt

sự tương tác giữa giáo viên với học sinh trong quá trình dạy học, ngoài ra phầnmềm còn giúp cho giáo viên dễ dàng thiết kế những ý tưởng sư phạm phong phú

2.1.5.1 Giới thiệu về hệ thống bảng điện tử tương tác

Hình 2.21 Hệ thống bảng điện tử tương tác

Bảng điện tử ActivBoard được kết hợp với máy chiếu tạo ra khả năng điềuchỉnh độ cao của bảng trắng, giảm hiệu ứng đổ bóng và tăng cường độ an toàn chomáy chiếu Phòng học được trang bị hệ thống bảng điện tử tương tác có nhiều ưuđiểm vượt trội và hiện nay đang được nhiều trường sử dụng Đối với việc dạy vàhọc từ vựng toán học bằng tiếng Anh có sử dụng hệ thống bảng điện tử tương tác

2.1.5.1.3 ActiVote - Hệ thống phản hồi của học sinh (xem hình 2.24).

Hình 2.24 Hệ thống kiểm tra đánh giá ActiVote