(SKKN mới NHẤT) học LỊCH sử QUA VIỆC tìm HIỂU ý NGHĨA tên ĐƯỜNG TRÊN địa bàn THÀNH PHỐ VINH, TỈNH NGHỆ AN NHẰM góp PHẦN PHÁT TRIỂN NĂNG lực tìm HIỂU LỊCH sử, PHẨM CHẤT yêu nước và TRÁCH NHIỆM

Tổ chức trò chơi trong dạy học lịch sử để tìm hiểu các nhân vật được đặt tên đường trên địa bàn thành phố Vinh.. Sử dụng sơ đồ tư duy trong dạy học đảo ngược môn Lịch sử để tìm hiểu các

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

Lĩnh vực: Lịch sử

Năm học: 2021- 2022

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƯỜNG THPT LÊ VIẾT THUẬT

Lĩnh vực: Lịch sử

Nhóm tác giả:

Đặng Thị Kim Hoa - 0986 650 349 Nguyễn Thị Hằng - 0986650349

Năm học: 2021- 2022

MỤC LỤC

Trang

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu 2

2.1 Mục đích nghiên cứu của đề tài 2

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài 2

2.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 2

2.4 Phương pháp nghiên cứu 3

3 Tính mới 4

4 Đóng góp của đề tài 4

II NỘI DUNG 6

1 Cơ sở lý luận ……… 6

1.1 Sơ lược vấn đề nghiên cứu 6

1.2 Các khái niệm liên quan trong đề tài 6

2 Cơ sở thực tiễn 8

2.1 Thực trạng về việc tìm hiểu ý nghĩa tên đường 8

2.2 Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên 11

3 Một số giải pháp góp phần phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử, phẩm chất yêu nước và trách nhiệm cho học sinh THPT thông qua việc tìm hiểu ý nghĩa tên đường trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An 12

3.1 Tổ chức trò chơi trong dạy học lịch sử để tìm hiểu các nhân vật được đặt tên đường trên địa bàn thành phố Vinh 12

3.2 Sử dụng sơ đồ tư duy trong dạy học đảo ngược môn Lịch sử để tìm hiểu các nhân vật được đặt tên đường trên địa bàn thành phố Vinh 18

3.3 Tổ chức cuộc thi “ Khám phá con đường tôi yêu” tìm hiểu ý nghĩa tên đường 22

3.4 Sử dụng mạng xã hội để góp phần lan tỏa ý nghĩa tên các con đường 31

4 Kết quả đạt được 33

4.1 Đánh giá kết quả thực nghiệm 33

4.2 Hiệu quả, lợi ích, ý nghĩa của đề tài 35

5 Hướng phát triển đề tài 36

III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 37

1 Phạm vi và mức độ ứng dụng của đề tài 37

2 Kết luận và kiến nghị 37

TÀI LIỆU THAM KHẢO 39 Phụ lục 1 Một số tư liệu, bảng biểu, hình ảnh, giáo án Pl-1 Phụ lục 2 Một số mẫu phiếu Pl-28

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài

Đường có tên, nhà có số đó là một trong những tiêu chí cơ bản phán ánh

sự khác biệt giữa thành thị và nông thôn Nhưng việc đặt tên đường, tên phố ở mỗi quốc gia trên thế giới lại không giống nhau Nếu như ở Mĩ và một số quốc gia ở châu Âu, tên đường, tên phố được đặt theo các con số và bảng chữ cái thì ở Nhật Bản lại đặt theo từng block nhà

Ở nước ta tên đường được đặt theo tên danh nhân, anh hùng giải phóng dân tộc, những di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, sự kiện chính trị, xã hội, văn hóa tiêu biểu

Như vậy, việc đặt tên đường phố ở nước ta ngoài chức năng góp phần thực hiện tốt công tác quản lý đô thị, quản lý hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân trong các hoạt động giao dịch kinh tế, văn hóa, xã hội còn

có ý nghĩa quan trọng trong việc giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc, nâng cao tình yêu quê hương, đất nước, lòng tự hào dân tộc, tình hữu nghị và đoàn kết quốc tế

Trong chương trình GDTHPT,môn Lịch sử giữ vai trò chủ đạo trong việc giáo dục lòng yêu nước, tinh thần tự tôn dân tộc, truyền thống lịch sử và văn hoá dân tộc, lòng khoan dung, nhân ái, tinh thần cộng đồng và hình thành những phẩm chất của công dân Việt Nam, công dân toàn cầu trong xu thế phát triển của thời đại cho học sinh (HS) Vì thế, việc giúp học sinh tìm hiểu ý nghĩa tên đường cũng là một trong những nội dung dạy học của môn Lịch sử nói riêng và các hoạt động dạy học nói chung Thông qua đó, học sinh dễ dàng biết được các nhân vật lịch sử, văn hóa, sự kiện, địa danh và những đóng góp của họ đối với

sự phát triển của lịch sử dân tộc như: Lê Hoàn, Ngô Quyền, Lý Thường Kiệt, Trần Quốc Tuấn, Quang Trung, Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Trần Phú, Lê Hồng Phong là ai? Vì sao họ lại được đặt tên đường Thế nhưng, hiện nay một thực tế đã, đang diễn ra rất phổ biến là đa số học sinhchán và không thích học lịch sử Các em học lịch sử chỉ để đối phó với thi cử, với thầy, cô chứ không phải học để tìm hiểu, khám phá, hiểu biết Vì thế, học xong, thi xong là các em quên hết Nhiều em hiểu về lịch sử một cách mơ hồ, thậm chí những sự kiện cơ bản hay nhân vật anh hùng tiêu biểu cũng không nhớ hoặc nhớ sai, nhầm lẫn giữa nhân vật này với nhân vật khác

Khi đi trên các con đường, đa số các em không biết nhân vật được đặt tên đường là ai, có đóng góp gì Bởi theo các em việc tìm hiểu ý nghĩa tên đường không cần thiết, không mang lại lợi ích cho bản thân nên không quan tâm, không hứng thú với việc tìm hiểu Vì vậy, việc giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc, nâng cao tình yêu quê hương, đất nước, lòng tự hào dân tộc, tình hữu nghị và đoàn kết quốc tế thông qua tên đường ở nước ta nói chung và thành phố Vinh nói riêng còn rất hạn chế

Từ thực tiễn trên, nhóm tác giả đã manh dạn nghiên cứu đề tài:“Học lịch

sử qua việc tìm hiểu ý nghĩa tên đường trên địa bàn thành phố Vinh tỉnh Nghệ

An nhằm góp phần phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử, phẩm chất yêu nước và trách nhiệm cho học sinh THPT” Đây là một đề tài hoàn toàn mới, cho đến nay

chưa có công trình nào nghiên cứu

2 Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu 2.1 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Nghiên cứu thực trạng để đưa ra các giải pháp nhằm góp phần phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử và phẩm chất yêu nước, trách nhiệm cho học sinh trung học phổ thông (THPT) thông qua việc tìm hiểu ý nghĩa tên đường trên địa bàn thành phố Vinh

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

- Thực trạng hiểu biết ý nghĩa tên đường trên địa bàn thành phố Vinh của học sinh THPT hiện nay như thế nào?

- Nguyên nhân nào dẫn đến học sinh THPT không hiểu biết nhiều về ý nghĩa tên đường trên địa bàn thành phố Vinh?

- Làm thế nào để nâng cao hiểu biết ý nghĩa tên đường trên địa bàn thành phố Vinh qua đó góp phần phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử và phẩm chất yêu nước, trách nhiệm cho học sinh THPT?

2.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Đề xuất các giải pháp về thực hiện dự án

- Khách thể: Học sinh, giáo viên, phụ huynh trường THPT Lê Viết Thuật, THPT Huỳnh Thúc Kháng, THPT chuyên Phan Bội Châu, THPT Hà Huy Tập, DL Nguyễn Trường Tộ và một số cư dân trên địa bàn thành phố Vinh

2.4 Phương pháp nghiên cứu

* Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

+ Mục đích: Nhóm nghiên cứu đã thu thập, tổng hợp phân tích tài liệu liên quan nhằm đáp ứng mục tiêu nghiên cứu

+ Nguyên tắc: Tìm hiểu, lựa chọn những thông tin cần thiết, có độ tin cậy cao nhất trong tài liệu để làm cơ sở lí luận của dự án

+ Nội dung: Mục tài liệu tham khảo

+ Cách tiến hành: Chúng tôi sử dụng nguồn tài liệu sách, báo, công trình nghiên cứu có nội dung liên quan để có thể so sánh các nghiên cứu trước đây với kết quả của đề tài

* Phương pháp thực tiễn

- Phương pháp điều tra bảng hỏi

+ Mục đích: Tìm hiểu ý nghĩa tên các con đường ở thành phố Vinh

+ Nguyên tắc: Khách thể tham gia điều tra lựa chọn các phương án trả lời một cách khách quan, độc lập, không trao đổi kết quả với nhau

+ Nội dung: Phụ lục kèm theo

+ Cách tiến hành: Phát 780 phiếu điều tra cho các đối tượng sau: 518 học sinh các trường THPT ở thành phố Vinh, 125 giáo viên, 108 phụ huynh, 29 cư dân trên địa bàn thành phố Vinh

- Phương pháp phỏng vấn, hỏi chuyên gia

+ Mục đích: Sử dụng hệ thống câu hỏi phỏng vấn được chuẩn hóa nhằm tìm hiểu sâu hơn những vấn đề nghiên cứu về ý nghĩa tên các con đường trên địa bàn thành phố Vinh

+ Nguyên tắc: Phỏng vấn trong không khí cởi mở, tin cậy, người được phỏng vấn tự do trình bày những vấn đề người phỏng vấn đưa ra

+ Nội dung: Ở mục kết qủa thực nghiệm và phụ lục kèm theo

- Cách tiến hành: phỏng vấn trực tiếp chuyên gia nguyên là CB sở KHCN, một

số học sinh, cán bộ quản lý, giáo viên chủ nhiệm, cán bộ đoàn Người phỏng vấn ghi chép hệ thống các nội dung trao đổi bằng các hình thức như ghi âm, lưu ghi chú điện thoại, nhật ký, tốc ký

+ Nội dung thực nghiệm ở mục 4

+ Cách tiến hành: Quan sát nhiều đối tượng trong một lần và quan sát nhiều lần

về một đối tượng học sinh dưới hình thức quan sát từ bên ngoài (quan sát thâm nhập, quan sát công khai, quan sát không thâm nhập)

* Phương pháp xử lý toán thống kê

+ Mục đích: Tìm ra nguyên nhân, thực trạng, từ đó đề ra các giải pháp

+ Nguyên tắc: Chính xác, trung thực, khách quan

+Nội dung: Phụ lục kèm theo

+ Cách tiến hành: Sử dụng máy tính, bảng biểu, sơ đồ… để xử lý số liệu phân

tích, tổng hợp, đánh giá kết quả

3 Tính mới

- Là đề tài đầu tiên của nhóm tác giả tìm hiểu ý nghĩa tên đường trên địa bàn

thành phố Vinh và cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu

- Đề tài đã hệ thống hóa được cơ sở lý luận, phân tích thực trạng, nguyên nhân,

đề xuất các giải pháp có tính giáo dục, tính khả thi và tính thực tiễn nhằm phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử, phát triển phẩm chất yêu nước, trách nhiệm cho học sinh THPT thông qua việc tìm hiểu ý nghĩa tên đường trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An

4 Đóng góp đề tài

* Ý nghĩa thực tiễn:

Đề tài góp phần tạo hứng thú học tập môn Lịch sử và nâng cao hiểu biết ý nghĩa tên đường trên địa bàn thành phố Vinh, từ đó phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử, phẩm chất yêu nước và trách nhiệm cho học sinh THPT

* Ý nghĩa khoa học:

Đề tài đã góp phần phát triển và nâng cao nhiều kĩ năng cho học sinh: Thu thập và xử lí thông tin, thống kê, đánh giá, hợp tác, tổng hợp kiến thức, kĩ năng

tự quản lí, tự nhận thức; tƣ duy sáng tạo, tự tin, giải quyết các tình huống đặt ra

từ thực tiễn đời sống

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1 Cơ sở lý luận

1.1 Sơ lược vấn đề nghiên cứu

Qua nghiên cứu tài liệu liên quan, nhóm nghiên cứu nhận thấy: Việc tìm hiểu ý nghĩa tên đường trên địa bàn thành phố Vinh từ trước đến nay chưa có

công trình nào nghiên cứu cụ thể

Với mong muốn “truyền lửa” cho các thế hệ trẻ, vun đắp tinh thần yêu nước, khơi dậy tinh thần trách nhiệm, niềm tự hào và trân trọng truyền thống lịch sử quý báu của dân tộc cho thế hệ trẻ, những năm qua ngành giáo dục đã đẩy mạnh công tác giáo dục truyền thống cho học sinh, thông qua nhiều hoạt động như tham quan học tập các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, thi tìm hiểu, tổ chức các câu lạc bộ… nhưng việc kết hợp giới thiệu về lịch sử dân tộc

qua các tên đường là một nội dung mới, chưa được triển khai tìm hiểu

Tên đường phố ở nước ta không đơn thuần là chỉ dẫn địa lý để thực hiện tốt công tác quản lý đô thị, quản lý hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân trong các hoạt động giao dịch kinh tế, văn hóa, xã hội còn có ý nghĩa quan trọng trong việc giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc, nâng cao tình yêu quê hương, đất nước, lòng tự hào dân tộc, tình hữu nghị và đoàn kết quốc tế Thế nhưng hiện nay đa số cư dân thành phố, nhất là học sinh không biết hoặc biết rất ít về đường phố nơi mình ở, hoặc đi qua, như danh nhân được đặt tên cho đường phố là ai, có công trạng gì với nước với dân, ý nghĩa những địa danh, sự kiện lịch sử được đặt tên đường

Vì vậy, những tấm biển ghi tên đường, phố nếu được có thêm những thông tin tóm tắt về ngày sinh, ngày mất cùng thân thế, sự nghiệp, công trạng của các danh nhân, anh hùng dân tộc… thì chắc chắn sẽ nhận được sự quan tâm của nhiều người dân và ý nghĩa giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc cho cư dân nói chung và thế hệ trẻ nói riêng thông qua tên đường sẽ hiệu quả hơn Tuy nhiên, vấn đề này mới chỉ thực hiện ở một số địa phương như: Hà Nội,

Đà Nẵng, Hội An, Thành phố Hồ Chí Minh còn ở thành phố Vinh và nhiều địa phương khác chưa thực hiện

1.2 Các khái niệm liên quan trong đề tài

- Lịch sử là toàn bộ hoạt động của con người diễn ra trong quá khứ từ khi lơiaf

xuất hiện cho đến nay, được con người ghi nhớ và truyền lại

- Tên đường phố là hình ảnh lịch sử, truyền thống văn hóa, là mỹ quan bộ mặt

của thành phố, góp phần giáo dục sâu rộng nếp sống và tinh thần của con người

( Các khái niệm trên trích Đại từ điển Tiếng Việt-Trung tâm Ngôn ngữ và Văn hóa Việt Nam Bộ GD-ĐT, NXB Văn hóa Thông tin -1999 )

- Năng lực tìm hiểu lịch sử giúp HS bước đầu nhận diện được các loại hình tư liệu lịch sử; hiểu được nội dung, khai thác và sử dụng được tư liệu lịch sử trong quá trình học tập Tái hiện và trình bày được dưới hình thức nói hoặc viết diễn trình của các sự kiện, nhân vật, quá trình lịch sử từ đơn giản đến phức tạp; xác định được các sự kiện lịch sử trong không gian và thời gian cụ thể

- Phẩm chất yêu nước:

+Yêu đất nước, tự hào về truyền thống về bảo vệ và xây dựng Tổ quốc

+Tích cực, chủ động vận động người khác tham gia: Các hoạt động bảo vệ thiên nhiên; bảo vệ, phát huy giá trị các di sản văn hoá của quê hương, đất nước, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc

- Phẩm chất trách nhiệm:

+ Có trách nhiệm với bản thân: Tích cực, tự giác và nghiêm túc rèn luyện, tu dưỡng đạo đức của bản thân; Có ý thức sử dụng tiền hợp lí, khi ăn uống, mua sắm đồ dùng học tập, học tập; Sẵn sàng chịu trách nhiệm về lời nói và hành động của bản thân

+ Có trách nhiệm với bản thân: Có ý thức làm tròn bổn phận với người thân và gia đình; Quan tâm, bàn bạc với người thân

+ Có trách nhiệm với nhà trường và xã hội: Tích cực tham gia và vận động người khác hoạt động công ích, tuyên truyền pháp luật; Đánh giá được hanh vi chấp hành kỉ luật, pháp luật của bản thân và người khác; Đấu tranh, phê bình các hành vi kỉ luật, vi phạm pháp luật

+ Có trách nhiệm với môi trường sống: Có ý thức tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, đấu tranh, ngăn chặn các hành vi sử dụng bừa bãi, lãng phí vật dụng, tài nguyên; chủ động, tích cực tham gia và vận động người khác tham gia các hoạt động tuyên truyền, chăm sóc bảo vệ thiên nhiên, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững

(Trích Chương trình GDPT năm 2018)

- Học sinh THPT là thuật ngữ để chỉ nhóm học sinh đầu tuổi thanh niên (từ 15 tuổi đến 18 tuổi), theo tâm lý học lứa tuổi, tuổi thanh niên là giai đoạn bắt đầu từ lúc dậy thì và kết thúc khi bước vào tuổi mới lớn

Số lƣợng

Biểu đồ về đối tượng khảo sát

*Kết quả khảo sát

Nhóm tác giả tiến hành khảo sát với các nội dung khác nhau và thông qua

quá trình khảo sát đã thu đƣợc kết quả:

Thứ nhất, điều tra về mức độ quan tâm

Nhóm tác giả sử dụng câu hỏi:

Mức độ quan tâm của bạn về việc đặt tên đường ở thành phố Vinh như thế nào?

Kết quả thu được như sau:

Biểu đồ mức độ quan tâm tới tên đường thành phố

Số liệu điều tra chứng tỏ, mức độ rất quan tâm chiếm tỉ lệ rất thấp chỉ 8,7%, mức độ quan tâm chiếm 28,6 %, trong khi đó chưa quan tâm và không quan tâm chiếm tới 62,7%

Kết quả điều tra đã phán ánh rõ thực trạng là đa số học sinh, cư dân chưa quan tâm về ý nghĩa tên đường thành phố Vinh

Thứ 2, điều tra về mức độ hiểu biết của học sinh về các nhân vật được đặt tên cho các con đường thành phố Vinh

Nhóm tác giả sử dụng câu hỏi: Khi đi trên con đường mang tên một một nhân vật lịch sử hoặc văn hóa, bạn có biết về nhân vật đó không?

Biểu đồ mức độ hiểu biết tới tên đường

Ở câu hỏi này, chúng tôi đã thu được kết quả: mức độ không biết chiếm tỉ lệ 59,6%, biết một ít chiếm 26,4%, biết và hiểu rõ nhân vật chiếm tỉ lệ 14 %

Qua số liệu trên chứng tỏ rằng đa số học sinh, cư dân chưa biết nhiều về tên nhân vật được đặt tên cho các con đường

- Thứ 3, mức độ hứng thú trong việc tìm hiểu ý nghĩa tên đường

Chúng tôi sử dụng câu hỏi: Bạn có hứng thú với việc tìm hiểu ý nghĩa tên các con đường không?

Biểu đồ Mức độ hứng thú trong việc tìm hiểu ý nghĩa tên đường

Ở câu hỏi này, chúng tôi đã thu được kết quả như sau: học sinh hứng thú chỉ chiếm 32,8%, không hứng thú chiếm tỉ lệ 67,2%

Nhận xét chung: Kết quả điều tra đã phán ánh rõ thực trạng là đa số cư dân chưa quan tâm về ý nghĩa tên đường thành phố Vinh, chưa biết nhiều về tên nhân vật, sự kiện, địa danh được đặt tên cho các con đường; học sinh chưa mấy hứng thú trong việc tìm hiểu ý nghĩa tên đường

2.2 Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên

Để tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới việc học sinh biết ít hoặc không biết về ý nghĩa tên các con đường, chúng tôi sử dụng câu hỏi khảo sát:

Lí do bạn không hiểu biết về ý nghĩa tên các con đường ở thành phố Vinh?

Biểu đồ về nguyên nhân

Với câu hỏi này, chúng tôi đã thu được kết quả như sau: chỉ tìm hiểu về vị trí con đường chiếm tỉ lệ 75,1%, không cần thiết chiếm tỉ lệ 61,9%, không hứng thú chiếm tỉ lệ 34,2 %, không có thời gian tìm hiểu chiếm tỉ lệ 30,9% Như vậy, nguyên nhân quan trọng nhất dẫn đến việc học sinh, cư dân không hiểu về ý nghĩa tên các con đường là do chỉ chú trọng tìm hiểu về vị trí con đường

Ngoài những nguyên nhân chủ quan nêu trên còn có nguyên nhân khách quan, đó là trong biển chỉ dẫn tên đường ở thành phố Vinh chưa ghi tóm tắt tiểu

sử của các nhân vật, sự kiện, địa danh được đặt tên đường

Không cần thiết Không có thời

gian để tìm hiểu Chỉ tìm hiểu về vị trí con đường Không hứng thú

Những kết quả thu được qua cuộc khảo sát là cơ sở quan trọng để chúng tôi xây dựng, đề ra và thực thi các giải pháp tìm hiểu ý nghĩa tên các con đường trên địa bàn thành phố Vinh

3 Một số giải pháp góp phần phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử, phẩm chất yêu nước và trách nhiệm cho học sinh THPT thông qua việc tìm hiểu ý nghĩa tên đường trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và khảo sát thực tiễn, với nguyên tắc: đảm bảo tính thực tiễn, hệ thống và đồng bộ, tính khả thi, tính mới và tính mục đích,

nhóm nghiên cứu đã đề xuất và thực hiện các giải pháp cụ thể như sau:

3.1 Tổ chức trò chơi trong dạy học Lịch sử để tìm hiểu các nhân vật lịch sử được đặt tên đường trên địa bàn thành phố Vinh

Trong chương trình lịch sử THPT, có nhiều nhân vật lịch sử, văn hóa, sự kiện, địa danh được chọn đặt tên đường ở nhiều tỉnh thành trong cả nước nói chung và thành phố Vinh nói riêng Vì vậy việc tổ chức một số trò chơi tìm hiểu các nhân vật lịch sử, văn hóa được đặt tên đường trong các giờ học lịch sử là một trong những hình thức dạy học hiệu quả

* Mục tiêu:

- Tạo một không khí học tập sôi nổi, thoải mái cho học sinh

- Góp phần phát triển một số năng lực quan trọng cho học sinh như: giao tiếp, hợp tác

- Học sinh biết, hiểu hơn về tiểu sử, những đóng góp của các nhân vật lịch sử, văn hóa được đặt tên đường trên địa bàn thành phố Vinh nói riêng và trên cả nước nói chung

+ Chia lớp thành 2 đội chơi

+ Người quản trò: GV hoặc HS

+ Thời gian trả lời: 10-15 giây/ 1 câu hỏi Số điểm: Từ câu 1 đến câu 4 trả lời đúng mỗi câu được 1 điểm, từ câu 5 đến câu 7, mỗi câu 2 đ)

+ Đội trả lời đúng sẽ được điểm hoặc quà tặng, trả lời sai đội bạn sẽ giành quyền trả lời (hoặc khán giả)

- Hệ thống câu hỏi và đáp án sử dụng tổ chức trò chơi

Câu 1: Tổ chức Việt Nam quốc dân đảng do ai sáng lập?

Câu 5: Nguyễn Đức Cảnh là đại biểu của tố chức nào tham dự Hội nghị hợp nhất 3 tổ chức Đảng?

Đáp án: Đông dương Cộng sản đảng

Câu 6: Tổng bí thư đầu tiên của Đảng cộng sản Đông Dương là ai?

Đáp án: Trần Phú

đầu là cầu kênh Bắc, điểm cuối là ngã 3 Quảng Trường?

Đáp án: Nguyễn Văn Cừ

Sau khi trò chơi kết thúc, GV nhận xét, cho điểm các đội chơi đồng thời khuyến khích các hs khác nêu những hiểu biết của bản thân về tiểu sử, những đóng góp của một số nhân vật đã nêu trên, nếu hs chưa trả lời được, giáo viên yêu cầu các

em tìm hiểu tiểu sử, đóng góp của các nhân vật trên

Ví dụ 2: Tổ chức trò chơi “Giải mã lịch sử”.

* Cách thức tiến hành:

- Nội dung kiến thức: Bài 23: Phong trào yêu nước và cách mạng ở Việt Nam

từ đầu thế kỉ XX đến chiến tranh thế giới thứ nhất ( 1914) - Lịch sử 11

- Thời điểm tổ chức trò chơi: Hoạt động khởi động

- Thời gian 5 phút

- Giáo viên chuẩn bị các dữ liệu: Thông tin, con số, hình ảnh về nhân vật Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh

- Luật chơi:

+ Đối tượng tham gia: Tập thể lớp

+ GV đưa ra dữ liệu cho một nhân vật, nếu HS nhận diện nhân vật ngay từ dữ liệu đầu tiên sẽ được 10 điểm, những học sinh khác trả lời đúng nhân vật cần tìm

từ những dữ liệu tiếp theo sẽ được điểm 9 hoặc 8

- Sau khi kết thúc trò chơi, giáo viên sử dụng những dữ liệu trong hoạt động khởi động để khai thác hoạt động hình thành kiến thức mới bằng một số câu hỏi: Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh là ai? Có những đóng góp gì đối với lịch sử dân tộc? Nêu vị trí của dường Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh?

Dữ liệu tổ chức trò chơi “Giải mã lịch sử” Bài 23 lớp 11

Ví dụ 3: Tổ chức trò chơi Nhận diện nhân vật lịch sử qua thơ, văn, những câu nói nổi tiếng

* Cách thức tiến hành:

- Phạm vi kiến thức:

Chủ đề: Truyền thống yêu nước Việt Nam thời phong kiến- Lịch sử lớp 10

- Thời điểm tổ chức trò chơi: Hoạt động hình thành kiến thức mới ở mục 3

Nét đặc trưng của truyền thống yêu nước Việt Nam thời phong kiến

- Thời gian: 5 phút

- Luật chơi:

+ Các đội chơi sẽ được nghe đoạn thơ, hoặc câu nói nổi tiếng về các nhân vật lịch sử giai đoạn từ thế kỉ X đến thế kỉ XVIII

+ Các đội giành quyền trả lời trước bằng cách giơ tay

+ Thời gian trả lời mỗi câu tối đa là 10 giây

+ Trả lời sai phải nhường quyền trả lời cho đội bạn Trả lời đúng sẽ được điểm hoặc quà tặng

- Câu hỏi và đáp án:

Câu 1:

“ Nam quốc sơn Hà nam đế cư

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”

Bài thơ trên do ai viết được đọc trong cuộc kháng chiến nào?

Đáp án: Lí Thường Kiệt trong cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược

Câu 2: “ Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ giận chưa xả thịt, lột da, ăn gan, uống máu quân thù, dẫu cho trăm thân ta phơi ngoài nội cỏ, nghìn thây ta bọc trong da ngựa, cũng nguyện xin làm ” Đoạn trích trên thuộc tác phẩm nào? Do ai sáng tác?

Câu 5: “ Đem đại nghĩa để thắng hung tàn

Lấy chí nhân để thay cường bào?

Hai câu thơ trên được trích trong tác phẩm nào? Của ai?

Đáp án: Bình Ngô Đại cáo- Nguyễn Trãi

Câu 6: “Ta thà làm ma nước Nam chứ không làm vương đất Bắc” là câu nói nổi

tiếng danh tướng nào dưới triều Trần trong cuộc kháng chiến chống quan Mông- Nguyên?

Đáp án: Trần Bình Trọng

Câu 7: Bài thơ Bạch Đằng giang phú của ai?

Đáp án: Trương Hán Siêu

Câu 8: “ Đánh cho để dài tóc

Đánh cho để đen răng

Đánh cho nó chích luân bất phản

Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn

Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ”

Bài Hiểu dụ trên là của ai? Viết trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược nào?

Đáp án: Vua Quang Trung trong cuộc kháng chiến chống quân Thanh 1789

- Sau khi HS trả lời xong, GV nhận xét và chốt lại: Đây là những nhân vật lịch

sử có vai trò lớn đối với lịch sử dân tộc, được chọn đặt tên đường cho nhiều tỉnh thành trên cả nước, trong đó có thành phố Vinh

- Giáo viên yêu cầu HS về tìm hiểu về tiểu sử, đóng góp, con đường mà những nhân vật chúng ta vừa tìm hiểu Giờ học sau, HS giới thiệu trước lớp về 1 hoặc 2 con đường mà em đã tìm hiểu (Giáo án powerpoint phần phụ lục 1)

* Đánh giá hoạt động

Hoạt động tổ chức trò chơi trong giờ học Lịch sử đã tạo không khí học tập vui

vẻ, phấn chấn, chủ động, hứng thú trong học tập của học sinh Thông qua trò chơi, học sinh đã thể hiện được khả năng nhận thức, khám phá, tìm tòi, phát hiện và xử lý vấn đề một cách nhanh nhạy, sáng tạo, quyết đoán, nâng cao tinh thần tập thể, mạnh dạn tham gia trò chơi

Các trò chơi đã giúp học sinh ghi nhớ rất nhanh và hiểu biết sâu hơn về các nhân vật lịch sử, văn hóa mà các em đã tìm hiểu Từ đó các em thêm yêu và tự hào hơn về những nhân vật được đặt tên đường mà hàng ngày mà mình đã đi qua

Tổ chức trò chơi có thể sử dụng được trong những bài có tên các nhân vật lịch

sử văn hoá, địa danh được đặt tên được như: Bài 16, 20, 23, 24, 25 Lịch sử lớp 10; Bài: 19, 20, 21, 24 Lịch sử 11; Bài: 12, 14, 15, 16 17,18 Lịch sử 12.

3.2 Sử dụng sơ đồ tư duy trong lớp học đảo ngược môn Lịch sử để tìm hiểu

các nhân vật lịch sử được đặt tên đường trên địa bàn thành phố Vinh

Flippped classroom là một phương pháp đào tạo mới trong đó cung cấp

nội dung học tập cho người cho người học trước khi vào lớp, người học sẽ học

hai không gian trong và ngoài phạm vi lớp học làm tăng thời lượng và hiệu quả

học tập Lớp học đảo ngược là một chiến lược hướng dẫn học tập, và là một kiểu

học tập kết hợp đảo ngược môi trường học tập truyền thống bằng cách cung cấp

nội dung hướng dẫn học tập, thường là trực tuyến, cho học sinh học tập ngoài giờ học trên lớp

Sơ đồ tư duy còn gọi là lược đồ tư duy, bản đồ tư duy là một công cụ tổ chức tư duy nền tảng đơn giản, là phương tiện ghi chép đầy sáng tạo và rất hiệu

quả Sơ đồ tư duy cho ta một cách nhìn tổng quan về một vấn đề hay một lĩnh

vực rộng lớn Cho ta thấy rõ và kết nối những ý tưởng và thông tin tổng hợp Đồng thời hiểu được các mối quan hệ chủ chốt, tập hợp số lượng lớn dữ liệu vào một chỗ Có thể nói lược đồ tư duy cũng là một tấm bản đồ thể hiện quá trình tư

duy về một vấn đề đặt ra Sơ đồ tư duy có cấu trúc cơ bản là các nội dung được

phát triển rộng ra từ trung tâm, rồi nối các nhánh chính tới hình ảnh trung tâm,

và nối các nhánh cấp hai, cấp ba với nhánh cấp một và cấp hai Điều này giống

như phương thức của cây trong thiên nhiên nối các nhánh toả ra từ thân của nó

* Mục tiêu:

- Sử dụng kỹ thuật sơ đồ tư duy trong lớp học đảo ngược nhằm tạo cho các em

tính chủ động, tích cực, sự hứng thú và sáng tạo trong việc tìm hiểu các nhân vật lịch sử được đặt tên đường

- Hệ thống hóa những hiểu biết về các nhân vật một cách khoa học, dễ nhớ, dễ hiểu

- Phát huy được phong cách cá nhân, năng lực thấm mĩ của từng học sinh

* Cách thức thực hiện:

- Các bước tiến hành

Bước 1: HS lập SĐTD theo nhóm hay cá nhân với gợi ý của GV

Bước 2: HS hoặc đại diện của các nhóm HS báo cáo, thuyết minh (trực tuyến hoặc trực tiếp) về SĐTD mà nhóm mình đã thiết lập

Bước 3: HS thảo luận, bổ sung, chỉnh sửa để hoàn thiện SĐTD về kiến thức của bài học đó GV sẽ là người cố vấn, là trọng tài giúp HS hoàn chỉnh SĐTD, từ đó dẫn dắt đến kiến thức của bài học

Bước 4: Củng cố kiến thức bằng một SĐTD mà GV đã chuẩn bị sẵn hoặc một LĐTD mà cả lớp đã tham gia chỉnh sửa hoàn chỉnh, cho HS lên trình bày, thuyết minh về kiến thức đó

- Sử dụng sơ đồ tư duy: Có 2 hình thức dạy học bằng sơ đồ tư duy

Thứ nhất, giáo viên tự lập sơ đồ tư duy dựa trên phần mềm Mindmap hoặc tự vẽ Thứ hai, học sinh tự vẽ sơ đồ tư duy theo sự hướng dẫn của giáo viên

Trong phạm vi của đề tài này, chúng tôi sử dụng hình thức thứ hai, giáo viên hướng dẫn học sinh tự vẽ sơ đồ tư duy

- Thời điểm sử dụng sơ đồ tư duy: Sử dụng sơ đồ tư duy là một trong những hình thức dạy học hiệu quả đối với môn Lịch sử Do đó, tùy từng bài học cụ thể

mà giáo viên sử dụng linh hoạt hình thức sơ đồ tư duy cho phù hợp GV có thể

sử dụng sơ đồ tư duy ở hoạt động khởi động, hình thành kiến thức mới, củng cố, vận dụng, tìm tòi

* Ví dụ

Ví dụ 1: Bài 19: Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm ở các thế kỉ X đến

XV ( Lịch sử lớp 10- Ban cơ bản) (giáo án phụ lục 1)

- Nội dung kiến thức: Tìm hiểu về thân thế, sự nghiệp những nhân vật lịch sử tiêu biểu trong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm từ thế kỉ X- XV được đặt tên đường trên địa bàn thành phố Vinh

Hình thức: Giáo viên yêu cầu học sinh tự vẽ sơ đồ tư duy bằng thủ công về các nhân vật lịch sử được đặt tên đường Sơ đồ phải thể hiện được 3 nội dung chính: Tiểu sử, đóng góp của nhân vật lịch sử được đặt tên đường, vị trí con đường trên địa bàn thành phố

- Thời điểm tiến hành: Hoạt động vận dụng, tìm tòi

- Không gian tiến hành: Ngoài lớp học

- Cách thức tiến hành:

+ Gv chia lớp thành 4 nhóm( hoặc cá nhân)

+ Giáo viên hướng dẫn học sinh vẽ sơ đồ tư duy: Màu sắc, mũi tên, các nhánh rẽ , nội dung của sơ đồ đảm bảo 3 nôi dung( tiểu sử, đóng góp của nhân vật, vị trí tên đường)

- Thời gian chuẩn bị và hoàn thiện sản phẩm (4 ngày)

- Gv thu các sản phẩm, sau đó nhận xét, cho điểm, chọn sản phẩm tốt nhất cho học sinh trình bày ở hoạt động củng cố khi dạy học chủ đề: Truyền thống yêu nước thời phong kiến

Ví dụ 2: Bài 14: Phong trào cách mạng 1930- 1935- Lịch sử lớp 12- Ban cơ bản

Đây là bài học có nhiều nhân vật được đặt tên đường trên địa bàn thành phố Vinh: Lê Mao, Lê Viết Thuật, Nguyễn Tiềm, Trần Phú, Nguyễn Đức Cảnh, Nguyễn Phong Sắc

- Nội dung kiến thức: Tìm hiểu về thân thế, sự nghiệp những nhân vật lịch sử tiêu biểu trong phong trào 1930- 1931 được đặt tên đường trên địa bàn thành phố Vinh

- Hình thức: Giáo viên yêu cầu học sinh tự vẽ sơ đồ tư duy bằng thủ công về các nhân vật lịch sử được đặt tên đường Sơ đồ phải thể hiện được 3 nội dung chính: Tiểu sử, đóng góp của nhân vật lịch sử được đặt tên đường, vị trí con đường trên địa bàn thành phố

- Thời điểm tiến hành: Hoạt động khởi động

- Không gian tiến hành: Trong lớp học

- Cách thức tiến hành:

+Giáo viên hướng dẫn học sinh vẽ sơ đồ tư duy: Màu sắc, mũi tên, các nhánh rẽ , nội dung của sơ đồ đảm bảo 3 nôi dung( tiểu sử, đóng góp của nhân vật, vị trí tên đường)

- Thời gian chuẩn bị và hoàn thiện sản phẩm(4 ngày)

- Gv thu các sản phẩm và chọn sản phẩm tốt nhất để học sinh trình bày ở hoạt động khởi động bài 14

+ Thời gian: 5 phút

+ Giáo viên sử dụng sơ đồ tư duy để dẫn dắt các em vào học bài 14

Hình ảnh sơ đồ tư duy các nhân vật lịch sử được đặt tên đường

* Đánh giá hiệu quả sau khi thực hiện:

- Với việc giúp học sinh tìm hiểu các nhân vật lịch sử được đặt tên đường trên địa

bàn thành phố Vinh thông qua hình thức vẽ sơ đồ tư duy không những phát huy được khả năng sáng tạo, tư duy, năng lực thẩm mĩ mà còn giúp các em hiểu biết hơn về những nhân vật lịch sử, văn hóa được đặt tên đường Từ đó các em sẽ hứng

thú hơn trong học tập, tự hào về truyền thống của quê hương, đất nước

- Dạy học bằng SĐTD là phương pháp tạo hứng thú trong học tập cho học sinh,

góp phần làm đổi mới và phong phú hơn các PPDH góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Lược đồ tư duy có tác dụng cao trong ôn tập, hệ thống kiến thức từ đó giúp học sinh nhớ tốt hơn, trình bày kiến thức đầy đủ và nâng cao hiệu quả giờ ôn tập, luyện tập nhất là đối với những học sinh khối 12

3.3 Tổ chức cuộc thi “Khám phá con đường tôi yêu” để tìm hiểu ý nghĩa tên đường

3.3.1 Mục tiêu: Tạo một sân chơi lí thú, bổ ích, qua đó góp phần tạo hứng thú

học tập, nâng cao hiểu biết về lịch sử, văn hóa dân tộc cho học sinh THPT trên địa bàn thành phố Vinh

3.3.2 Cách tiến hành:

Thứ nhất, xây dựng kế hoạch: Nội dung, hình thức, đối tượng, thời gian

- Thành phần tham dự thi: Học sinh toàn trường

- Thời gian: Từ 1/11/2020 đến 30/11/2020

- Nội dung:

+ Tuỳ theo khả năng, mỗi chi đoàn xây dựng một video hoặc bài hát hoặc powpoint, hoặc hùng biện trình bày hoặc vẽ tranh, hoặc thiết kế sáng tạo phần mềm, cẩm nang giới thiệu về con đường nơi mình sinh sống gắn liền với tên các anh hùng dân tộc, các danh nhân văn hóa, các địa danh

+ Tuỳ theo sản phẩm dự thi, học sinh có thể hoàn toàn thoả sức sáng tạo hoặc có

sự hướng dẫn tư vấn của giáo viên, người quản lí

- Hình thức thi: Cuộc thi tiến hành qua hai vòng

- Thành lập ban giám khảo để chấm vòng sơ tuyển

1 Cô Hứa Thị Hoa Mai- Bí thư đoàn trường, Trưởng ban

2 Nguyễn Thị Nhật Linh- Ban chấp hành đoàn trường- Ban viên

3 Lê Thị Quỳnh Trang- Ban chấp hành đoàn trường

4 Phạm Việt Tú- Ban viên

- Chấm vòng sơ khảo:

+ Thời gian:Từ ngày 21/11 đến ngày 26/11/2020

+ Những sản phẩm chất lượng sẽ được chọn tham gia vòng thi chung kết

* Vòng chung kết:

- Thời gian: Tiết 1 thứ hai trong chương trình hoạt động ngoài giờ lên lớp của chi đoàn 10A, 10D

- Cách tiến hành:

+ Chuẩn bị: Ma két, cơ sở vật chất: chi đoàn 10A, 10D

+ Dẫn chương trình: Quỳnh Trang, Việt Tú

+ Thành phần tham dự: Toàn thể giáo viên và học sinh toàn trường

+ Ban giám khảo: Thầy Hà phó hiệu trưởng, Thầy Sỹ phó bí thư chi bộ, cô Mai

Bí thư Đoàn trường

+ Nội dung: 3 phần

Phần 1: Các tác giả trình bày sản phẩm dự thi được đã được bình chọn

Phân 2: Câu hỏi dành cho khán giả

Phần 3: Trao giải chung kết cuộc thi (đại diện giám hiệu, đoàn trường)

3.3.3 Kết quả: Quan một tháng triển khai cuộc thi, chúng tôi đã thu được kết

quả như sau:

Sản phẩm 1: Xây dựng clip video

Trong một thời gian không dài, đã có gần 48 sản phẩm video của 45 chi

đoàn và 3 cá nhân tham gia dự thi Giải nhất: chi đoàn 10D6 và 11D, giải nhì(8) các chi đoàn 11T1, 10A, 10A2, 10D5, 10T2, 10D4, 12D1, 12A2 và 20 giải ba Các clip video không những thể hiện được sự sáng tạo, khám phá, tìm tòi, chinh phục bản thân về năng lực tìm hiểu lịch sử, công nghệ thông tin của học sinh lối cuốn người xem bởi sự phong phú, hiểu biết sâu rộng về tên nhân vật, sự kiện,

địa danh được đặt tên cho các con đường mà hằng ngày mình đi qua trên địa bàn thành phố Vinh Một số đường link và hình ảnh minh hoạ

- Thể loại dân ca ví dặm Nghệ Tĩnh - Bài hát:“Thành Vinh và những con đường”- sáng tác và trình bày học sinh Hà Ngân lớp 12 D1

+Đường link:

https://www.facebook.com/search/top/?q=%C4%91o%C3%A0n%20tr%C6%B0

%E1%BB%9Dng%20thpt%20l%C3%AA%20vi%E1%BA%BFt%20thu%E1%B A%ADt%20-%20tp%20vinh

+ Lời bài hát:

“Là người ơi, có ai qua miền Trung xứ Nghệ, nhớ dừng chân về với Thành Vinh, ơ hờ, chơ dòng Lam xanh mát ơ ân tình, dặt dìu câu ví, đò dưa mặn nồng

Nằm trên trục giao thông Bắc Nam, có đường mang tên danh nhân văn hoá quán Bánh đến Quán Bàu là đường Nguyễn Trãi, đường Nguyễn Du với Bến Thuỷ anh hùng Mai Hắc Đế, Lê Lợi, Quang Trung, đường Mai Hắc đế, Lê Lợi, Quang Trung, tên các nhà vua nhà anh hùng dân tộc, đến các Tổng Bí thư Trần Phú rồi Lê Duẫn làm rạng danh thêm phố đỏ kiên ơ cường Từ thành phố lên quê Bác yêu thương, rẽ đường Phan Bội Châu, đường Trường Chinh, Trần Hưng Đạo, đến tắm biển Cửa lò hay vẫy vùng Cửa Hội, rẽ đường Trường Thi,

Lê Viết Thuật lên đường Vào trung tâm thành phố náo nhiệt thân thương, các tuyến đường vào thành phố náo nhiệt hân hoan Rẽ đường Nguyễn Văn Cừ thăm tượng đài của Bác; đường Trần Phú, Lê Mao, Trường Thi, Hồ Tùng Mậu, như vòng tay ôm ấp lẫy Quảng Trường

Đường Đào Tấn có thành cổ rêu phong, đường Đặng Thái Thân mùi hương trầm bay bổng, đường Lê Hồng phong bật thêm màu tươi mới, đường Nguyễn Sĩ Sách thêm ánh điện muôn màu Mời bạn dến thành Vinh quê tôi, lên núi Dũng Quyết ngắm thành vinh xinh tươi Ngắm đường về sông Lam uốn mềm như dãi lụa, sóng gió lao xao, ngọt ngào câu ví dặm, bước chân vui trên mọi nẻo

ơ đường”

Tác phẩm “Thành Vinh và những con đường”đạt giải nhất cuộc thi

- Thể loại Ráp: “Ráp đường phố”, Phạm Việt Tú và Quang Anh lớp 10D

tự sáng tác bản Ráp tên đường phố

Các tác phẩm âm nhạc tuy ca từ, giai điệu chưa thật hay nhưng đã thu hút hơn 10.000 lượt nghe, chạm đến trái tim độc giả, đưa người nghe trải qua nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau Từ đó sẽ tạo cảm hứng, sự quan tâm nhiều hơn

của học sinh và độc giả trong việc tìm hiểu ý nghĩa tên các con đường

Sản phẩm 3: Thiết kế cẩm nang

Dựa trên những gợi ý của giáo viên cùng với sự đam mê, sáng tạo và năng lực công nghệ thông tin của học sinh, chúng tôi đã thu được sản phẩm thiết kế khoa học, bắt mắt, cung cấp nhiều thông tin bổ ích Có 3 sản phẩm dự thi, trong

đó có sản phẩm của hai học sinh Lan Hương lớp 12A1 và Tuấn Minh lớp 11T1 chất lượng tốt nhất

Cẩm nang được thiết kế giống như một bản đồ thu nhỏ:

- Mặt trước là những con đường dẫn đến các địa điểm du lịch của thành phố Vinh và Nghệ An

- Mặt sau là bản đồ tên đường thành phố Vinh có ghi tóm tắt, công trạng của các nhân vật lịch sử, văn hóa, địa danh của Nghệ An

Hình cẩm nang đạt giải nhất cuộc thi năm học 2020-2021 của tác giả Lan Hương lớp 12A1

và Tuấn Minh lớp 11T1, trường THPT Lê Viết Thuật

Sản phẩm đã được in và phát 129 tờ cẩm nang cho các bạn học sinh, giáo viên trường THPT Lê Viết Thuật và một số cư dân thành phố Vinh Đa số học sinh, cư dân khi nhận được cẩm nang của chúng tôi đã có những phản hồi tích cực, khen ngợi tính hữu ích, tiện lợi trong việc tìm hiểu ý nghĩa tên đường

Từ những kết quả đạt được ban đầu, chúng tôi dự kiến trong thời gian tới

sẽ đề xuất, phối hợp với Sở Du lịch, các công ty lữ hành tiếp tục triển khai ứng dụng sản phẩm này

Sản phẩm 5: Sáng tạo “Lập trình ứng dụng” để tìm kiếm tên đường thành phố Vinh

Cuộc thi đã có một số sản phẩm tham gia nhưng sản phẩm có tính khả thi, phù hợp năng lực học sinh đó là Code Block Hiệu quả tốt nhất của sản phẩm này là sử dụng nhanh, gọn, phù hợp với mọi đối tượng

Sử dụng Code Block để thiết lập nội dung gồm: vị trí, điểm đầu - điểm cuối của con đường, tên, năm sinh năm mất, công trạng của nhân vật đươc đặt tên đường

Chuyển file và nhân rộng phần mềm Code Blocks bằng các cách:

+ Nối từ máy tính sang điện thoại để coppy dữ liệu

+ Coppy và paste links lên các trang mạng xã hội như face book, zalo Từ đó người dùng tải ứng dụng tra cứu về google drive điện thoại, lúc này cần mạng internet, nhưng khi sử dụng mở điện thoại nhập thông tin tra cứu không cần mạng internet nữa Cách này thông dụng và tiện lợi hơn

Phần mềm có thể cài đặt và sử dụng được trên các máy vi tính và có phiên bản để sử dụng trên các thiết bị di động như điện thoại thông minh, máy tính bảng… để tra cứu mọi lúc, mọi nơi, không cần mạng Khi tra cứu một tên đường

cụ thể sẽ hiển thị các nội dung cơ bản sau: vị trí, điểm đầu - cuối, tên, năm sinh năm mất, công trạng của danh nhân, nhân vật được đặt tên đường

Có thể khẳng định rằng, thông qua sáng chế phần mềm ứng dụng đã góp phần phát hiện, hình thành, phát triển năng lực sáng tạo từ đó để học sinh, cư

dân tra cứu ứng dụng mọi lúc, mọi nơi và không cần mạng để biết ý nghĩa tên các con đường thành phố Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, chúng tôi nhận thấy về cách thức trình bày chưa bắt mắt Vì vậy, để sản phẩm này được sử dụng rộng rãi, cần nâng cấp về trình độ và hình thức

Hình ảnh Phần mềm Code:: Blocks - Đường link: CH play/ Cmolile

3.3.4 Đánh giá hoạt động chung

Cuộc thi “Khám phá con đường tôi yêu” đã tạo nên một sân chơi sôi nổi,

lí thú, thu hút được đông đảo các bạn học sinh tham gia Chỉ trong vòng 10 ngày

kể từ khi phát động cuộc thi, ban tổ chức đã nhận 52 tác phẩm dự thi với nhiều hình thức phong phú, đa dạng: video, hát, hùng biện, thiết kế cẩm nang, tạo ứng dụng, vẽ tranh… Những sản phẩm dự thi và đạt giải chúng tôi đưa lên mạng xã hội như face book Vinh xưa, Đoàn trường THPT Lê Viết Thuật

Cuộc thi không những tạo cơ hội để học sinh thể hiện được tài năng, sự sáng tạo, niềm đam mê, nhiệt huyết của mình mà còn mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực, bổ ích, nhất là trong việc góp phần làm thay đổi suy nghĩ của nhiều bạn học sinh Nếu như trước đây, với các bạn tên con đường chỉ đơn giản là cái tên để gọi thì bây giờ các bạn đã hiểu hơn về ý nghĩa tên các con đường Từ đó, các bạn sẽ yêu và tự hào hơn về lịch sử, văn hóa của dân tộc và quê hương mình

Vì thế mà hiệu ứng của cuộc thi đã vượt khỏi phạm vi của trường THPT

Lê Viết Thuật và có sức lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng mạng, có gần 70.000 lượt chia sẻ, 5,1k likes các tác phẩm dự thi

Những kết quả đạt được đã làm thay đổi tỉ lệ khảo sát về các mức độ hứng thú, quan tâm, hiểu biết, cách thức tìm hiểu trước và sau khi áp dụng giải pháp (Phụ lục 2)

Hình ảnh Ban giám khảo và MC trong chung kết cuộc thi “ Khám phá con đường tôi yêu”

năm học 2020-2021

3.4 Sử dụng mạng xã hội để góp phần lan tỏa ý nghĩa tên đường

Mạng xã hội có thể hiểu là một trang web hay nền tảng trực tuyến với rất nhiều dạng thức và tính năng khác nhau, giúp mọi người dễ dàng kết nối từ bất

cứ đâu Bao gồm Facebook, YouTube,Instagram

Mục tiêu của mạng xã hội là tạo ra một hệ thống cho phép người dùng có thể kết nối, giao lưu, chia sẻ những thông hữu ích trên nền tảng Internet, tạo nên một cộng đồng có giá trị, nâng cao vai trò của mỗi người dùng trong việc xây dựng các mối quan hệ Vì vậy, để sử dụng của mạng xã hội phù hợp lứa tuổi học sinh, chúng tôi lựa chọn trang Face book của Đoàn trường và trang Vinh xưa để góp phần lan toả ý nghĩa tên đường

Trang face đoàn trường là trang gần gũi nhất trong mọi hoạt động và học tập của các em, là nơi ghi dấu tuổi học trò của thế hệ học sinh

Links:https://www.facebook.com/search/top/?q=%C4%91o%C3%A0n%2 0tr%C6%B0%E1%BB%9Dng%20thpt%20l%C3%AA%20vi%E1%BA%BFt%2 0thu%E1%BA%ADt%20-%20tp%20vinh

Vinh xưa https://www.facebook.com/groups/245868530138067 là trang

mạng xã hội đã thu hút đông đảo thành viên hơn 38,2k thành viên, là người Việt đến đang sinh sống ở 10 nước khác nhau trên thế giới Trong trang Vinh xưa có chủ đề: Từ điển đường phố Đây là 1 trong những chủ đề có ý nghĩa thiết thực, cung cấp cho người đọc nhiều thông tin, hình ảnh, tư liệu bổ ích về các đường phố Vinh thời thuộc Pháp và ngày nay

*Mục đích: Thông qua trang face book Đoàn trường và Vinh xưa, tạo hiệu

ứng likes, chia sẻ để đông đảo mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là giới trẻ hiểu biết thêm về ý nghĩa tên đường thành phố Vinh, qua đó góp phần nâng cao hiểu biết lịch sử, văn hóa dân tộc và quê hương cho học sinh và cư dân

*Cách tiến hành: Chúng tôi đã đưa lên trang Vinh Xưa những tác phẩm hay, có giá trị được đánh giá cao trong cuộc thi “Con đường tôi yêu”(trang

panpeg của Đoàn trường) như bài hát sáng tác về tên đường, những video, vẽ tranh…

* Kết quả: Những tác phẩm chúng tôi đăng lên đã tạo ra hiệu ứng tích

cực, nhiều phản hồi tích cực của đông đảo học sinh, phụ huynh, cư dân, nhất là

bài “Ráp đường phố”, bài dân ca “Thành vinh và những con đường”, các video

“Con đường tôi yêu” Giải pháp này đã góp phần tạo nguồn cảm hứng, lên ý

tưởng mới cho các tác giả, nhà nghiên cứu lịch sử

Các tác phẩm dự thi ở trang face book Đoàn trường, theo thống kê không đầy đủ đã có hơn 68 nghìn lượt chia sẻ, 5,1k likes; âm nhạc có đến hơn 8.200 lượt nghe, 129 người sử dụng cẩm nang, có 178 người sử dụng tra cứu ứng dụng Kết quả này thể hiện rõ sự thay đổi vượt bậc tỉ lệ trước khi áp dụng giải pháp

là 41,3% đã tăng lên 84,2% sau khi áp dụng giải pháp (Pl )

4 Kết quả đạt được

4.1 Đánh giá kết quả thực nghiệm

Sau quá trình khảo sát, tiến hành thực nghiệm với 780 người gồm 518 học sinh, 125 giáo viên, 108 phụ huynh và 29 cư dân trên địa bàn thành phố Vinh, chúng tôi đã thu được kết quả như sau:

* Kết quả đối chứng thông qua số liệu điều tra

Biểu đồ mức độ của quan tâm, hiểu biết, hứng thú trước và sau khi áp dụng giải pháp

Chưa quan tâm

Không quan tâm

Không biết

Biết một

ít

Biết và hiểu rõ

về nhân vật đó

Biểu đồ Kết quả khảo sát trước và sau khi áp dụng các giải pháp

Kết quả khảo sát cho thấy:

- Tỉ lệ các mức độ quan tâm về việc đặt tên đường ở thành phố Vinh đã có sự chuyển biến rõ rệt: không quan tâm từ tỉ lệ 26,8% xuống còn 9,3%, quan tâm từ 36% lên 50,1, tỉ lệ rất quan tâm tăng từ 8,7% lên 24,2 %

- Tỉ lệ các mức độ hiểu biết về các nhân vật được đặt tên cho các con đường như sau: không biết đã giảm từ 59,6 % xuống 8,6%, biết một ít từ tỉ lệ 26,4% gtăng lên 50,4%, biết và hiểu rõ tăng từ 14% lên 41% Đây là kết quả mong đợi của chúng tôi

Với kết quả trên cho thấy, tỉ lệ về phương cách tìm hiểu ý nghĩa tên các con đường thành phố đã có sự thay đổi rõ nét: tỉ lệ thông qua cuộc thi nhảy vọt

từ 12,6% lên 77,2 %, tỉ lệ sử dụng âm nhạc tăng từ 17,3% lên 53,9%, tỉ lệ sử dụng ứng dụng trên điện thoại tăng từ 13,5% lên đến 62,7%, hiệu ứng thông qua mạng xã hội từ tăng gấp đôi từ 41,3% lên 84,2% Đây là những con số biết nói cho giải pháp chúng tôi thực hiện trong dự án

* Kết quả thông qua phỏng vấn:

Nhóm nghiên cứu tiến hành phỏng vấn trực tiếp một chuyên gia nguyên là

CB sở KHCN, một số học sinh, một cán bộ quản lý, một giáo viên chủ nhiệm với hệ thống câu hỏi khoa học, sát thực

Tra cứu google

Thông qua cuộc thi

Thông qua các môn học

Đọc sách Thông

qua âm nhạc

Thông qua quảng bá

Trang mạng xã hội

Thông qua các phương tiện khác

Phỏng vấn với câu hỏi “Cảm nhận của anh (chị) như thế nào đối với những giải pháp mà chúng tôi thực hiện trong đề tài?” Đa số những người

được phỏng vấn đều cho rằng đây là một trong những việc làm hay, cần thiết, bổ ích để giúp học sinh hiểu biết về ý nghĩa lịch sử về tên các con đường Ngoài những giải pháp mà chúng tôi đưa ra, họ còn mong muốn các cấp chính quyền

sẽ gắn dưới bảng chỉ tên đường về tiểu sử, công trạng của những danh nhân, địa danh được đặt tên đường

“Nếu các tấm bảng gắn trên đường phố, có chú giải ngắn gọn về tiểu sử, công trạng các danh nhân được đặt tên đường sẽ giúp mình hiểu biết hơn về họ Qua đó chúng ta sẽ tự hào về truyền thống lịch sử của dân tộc,quê hương đồng thời giúpviệc cho việc học lịch sử sẽ nhẹ nhàng hơn” (Bạn Thảo Anh, học sinh lớp 10D4, Trường THPT Lê Viết Thuật chia sẻ)

“ Đề tài đã tạo một cơ hội thú vị cho các cháu học sinh tìm hiểu về các tên đường trong thành phố Vinh, qua đó hiểu biết thêm về các danh nhân lịch sử, các sự kiện lịch sử được chọn để đặt tên cho đường phố Tuy nhiên, thành công quan trọng nhất không phải ở đó, mà qua các hoạt động này đã góp phần tạo cảm hứng lịch sử cho học sinh, giúp các cháu hứng thú hơn, yêu thích hơn môn học lịch sử trong nhà trường Bằng việc sáng tạo ra các hình thức hoạt động rất sinh động, rất trẻ, phù hợp với lứa tuổi, chắc chắn các cháu sẽ cảm thấy lịch sử và môn học lịch sử không hề khô khan, xưa cũ, mà rất gần gũi, thiết thực và thú vị Đó là chưa kể, qua các hoạt động này các cháu cũng được rèn tệp thêm nhiều kĩ năng về sử dụng phương tiện nghe nhìn, kĩ năng diễn xuất, diễn thuyết, kĩ năng phối hợp nhóm (Ông Phạm Xuân Cần - Nguyên PGĐ Sở khoa học công nghệ tỉnh Nghệ An)

4.2 Hiệu quả, lợi ích, ý nghĩa của đề tài

Đề tài đã đem lại cách thức tiếp cận mới đối với những vấn đề về lịch sử văn hóa, thông qua việc tìm hiểu ý nghĩa tên các con đường ở thành phố Vinh Đây

là cách học lịch sử hết sức tiện lợi và thích hợp với người đô thị, nhất là lớp trẻ Các sản phẩm của đề tài không chỉ áp dụng cho GV-HS trường THPT Lê Viết Thuật mà còn có thể triển khai rộng rãi cho học sinh ở các bậc học Đề tài tạo cảm hứng cho học sinh không chỉ tìm hiểu ý nghĩa tên đường phố ở Vinh,

mà còn tìm hiểu về những vấn đề lịch sử, văn hóa, kinh tế, xã hội của quê hương, đất nước