BÀI GIẢNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG

ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC TRONG TRƯỜNG PHỔ THÔNG A Mục tiêu Sau khi tham gia chuyên đề người học có được 1 Kiến thức Trình bày và phân tích được các yêu cầu của dạy học và quản lý hoạt động dạy học, giáo dục và quản lý hoạt động giáo dục trong trường PHỔ THÔNG hiện nay; Xác định được các hoạt động cần thực hiện trong quản lý hoạt động dạy học và hoạt động giáo dục theo yêu cầu đổi mới, hiểu rõ nội dung và cách tiến hành các hoạt động đó ở trường PHỔ THÔNG 2 Kĩ năng.

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC

TRONG TRƯỜNG PHỔ THÔNG

A Mục tiêu: Sau khi tham gia chuyên đề người học có được:

1 Kiến thức: Trình bày và phân tích được các yêu cầu của dạy học và quản

lý hoạt động dạy học, giáo dục và quản lý hoạt động giáo dục trong trường PHỔTHÔNG hiện nay; Xác định được các hoạt động cần thực hiện trong quản lýhoạt động dạy học và hoạt động giáo dục theo yêu cầu đổi mới, hiểu rõ nội dung

và cách tiến hành các hoạt động đó ở trường PHỔ THÔNG

2 Kĩ năng: Vận dụng được các kiến thức về khoa học quản lý và quản lý

dạy học, quản lý hoạt động giáo dục vào tổ chức triển khai các hoạt động quản

lý dạy học và giáo dục theo đúng yêu cầu, đồng thời giải quyết có hiệu quả cáctình huống trong quản lý dạy học và giáo dục ở trường PHỔ THÔNG

3 Thái độ: Ý thức được sự cần thiết phải đổi mới quản lý, tích cực, chủ

động và quyết tâm trong quản lý dạy học ở trường PHỔ THÔNG theo yêu cầu

xã hội

B Tóm tắt nội dung chuyên đề

Chuyên đề trình bày các yêu cầu cơ bản của hoạt động dạy học và quản lýhoạt động dạy học, hoạt động giáo dục và quản lý hoạt động giáo dục trongtrường PHỔ THÔNG hiện nay; xác định các nội dung cơ bản và cách tiến hànhquản lý hoạt động dạy học và hoạt động giáo dục ở trường PHỔ THÔNG; Cungcấp một số bài học kinh nghiệm, giải quyết tình huống trong quản lý dạy học ởtrường PHỔ THÔNG

C Nội dung chuyên đề

Phần 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC

1 Khái niệm quản lý hoạt động dạy học và giáo dục

Quản lý các hoạt động dạy học và giáo dục là những tác động có mục đích, có kế hoạch của Hiệu trưởng đến tập thể giáo viên, học sinh, những lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm huy động họ tham gia, cộng tác, phối hợp trong các hoạt động của nhà trường, giúp quá trình dạy học và giáo dục vận động tối ưu tới mục tiêu dự kiến.

2 Đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu của quản lý hoạt động dạy học và giáo dục

Quản lý các hoạt động dạy học và giáo dục có đối tượng nghiên cứu là:

Các biện pháp quản lý các hoạt động dạy học và giáo dục

Nhiệm vụ nghiên cứu là:

- Xây dựng cơ sở lý luận của quản lý hoạt động dạy học và giáo dục.

- Nghiên cứu thực tiễn (thực trạng) của quản lý hoạt động dạy học và giáo dục

- Xây dựng các biện pháp quản lý các hoạt động dạy học và giáo dục một cách khoa học, hiệu quả.

3 Phương pháp nghiên cứu của quản lý hoạt động dạy học và giáo dục

Phương pháp luận duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin cungcấp cho người nghiên cứu Quản lý hoạt động dạy học và giáo dục phương phápnhận thức đối tượng khách quan trong sự vận động và phát triển Nó định hướngcho người nghiên cứu xem xét đối tượng một cách toàn diện trong mối liên hệtác động qua lại, trong hệ thống giáo dục và giữa hệ thống với môi trường Đồngthời, giúp các nhà khoa học có cách nhìn biện chứng về quá trình dạy học và quátrình giáo dục trong nhà trường

Quản lý hoạt động dạy học và giáo dục có các phương pháp cụ thể sau:Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận như: Phân tích, tổng hợp, so sánh,

hệ thống hoá, khái quát hoá nhằm tìm kiếm ứng dụng khoa học quản lý vào thựctiễn quản lý hoạt động dạy học và giáo dục

Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn gồm:

- Phương pháp nghiên cứu hồ sơ quản lý

- Phương pháp quan sát thực tiễn quản lý hoạt động dạy học và giáo dụcnhằm thu thập thông tin về thực tiễn quản lý giáo dục.

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm quản lý giáo dục

- Phương pháp chuyên gia: nhằm thẩm định tính khả thi và hiệu quả cácbiện pháp đã xây dựng

- Phương pháp thực nghiệm giáo dục nhằm xây dựng hệ thống các biệnpháp quản lý các hoạt động giáo dục một cách hiệu quả

Nhóm các phương pháp bổ trợ: Sử dụng toán thống kê và một số phầnmềm tin học như SPSS; Excel để xử lý những kết quả thu được

4 Mối quan hệ của quản lý hoạt động dạy học và giáo dục với các khoa học khác

Để quản lý các hoạt động này một cách khoa học môn học này phải dựavào thành tựu của các môn học khác Cụ thể:

a Với các môn khoa học cơ bản như Triết học, Kinh tế học giáo dục, Điềukhiển học, Các khoa học này cung cấp cho người nghiên cứu và các nhà quản

lý những tri thức có ý nghĩa phương pháp luận làm cơ sở khoa học cho hoạtđộng quản lý hoạt động dạy học và giáo dục

b Với các môn khoa học hỗ trợ đó là Tâm lý học, Giáo dục học, Toánhọc, Tâm lý học quản lý Các khoa học này nghiên cứu một khía cạnh nào đócủa quản lý (như Tâm lý học quản lý); Giáo dục học nghiên cứu bản chất, cấutrúc, quy luật của quá trình dạy học và giáo dục là những kiến thức cơ sở chohoạt động quản lý

c Với các khoa học quản lý khác nhau như: Khoa học quản lý đại cương;Quản lý giáo dục vĩ mô; quản lý giáo dục vi mô; Quản lý giáo dục và đạotạo đồng thời xác định rõ phạm vi, đối tượng nghiên cứu của bộ môn

5 Cơ sở khoa học của quản lý hoạt động dạy học và giáo dục trong nhà trường

Việc xây dựng các biện pháp quản lý những hoạt động dạy học và giáodục trên những cơ sở khoa học sau:

5.1 Khoa học quản lý đại cương

5.2 Các kiến thức về Lý luận dạy học và Lý luận giáo dục

5.2.1 Lý luận dạy học

5.2.1.1 Khái niệm

Dạy học gồm hai hoạt động thống nhất biện chứng: hoạt động dạy củathầy và hoạt động học của trò Trong đó dưới sự lãnh đạo, tổ chức điều kiển củagiáo viên, học sinh tự giác, tích cực tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động học tậpcủa mình nhằm thực hiện những nhiệm vụ dạy học

Trong hoạt động dạy học, hoạt động dạy của thầy và hoạt động học củatrò có mối liên hệ tác động qua lại lẫn nhau Nếu thiếu một trong hai hoạt động

đó, hoạt động dạy học không diễn ra

Quản lý hoạt động dạy học là quản lý hai hoạt động dạy và học trong mốiquan hệ thống nhất biện chứng của chúng

5.2.1.2 Cấu trúc của quá trình dạy học

Cấu trúc của quá trình dạy học là cấu trúc hệ thống có tính sư phạm xãhội, cấu trúc đó bao gồm những thành tố sau: Mục đích của quá trình dạy học;nội dung dạy học; phương pháp, phương tiện dạy học; hình thức tổ chức dạyhọc; Chủ thể của quá trình dạy học; khách thể (đối tượng) của quá trình dạy học;Kết quả dạy học Quá trình dạy học bao giờ cũng diễn ra trong môi trường xãhội nhất định Sự phát triển chính trị, kinh tế, văn hoá, khoa học, công nghệ cóảnh hưởng quyết định đến sự vận động và phát triển của quá trình dạy học

5.2.1.3 Các nhiệm vụ dạy học

- Tổ chức điều khiển người học nắm vững hệ thống những tri thức khoahọc PHỔ THÔNG, cơ bản, hiện đại, phù hợp với thực tiễn đất nước và tư duycủa HS, trên cơ sở đó rèn luyện cho HS những kỹ năng, kỹ xảo tương ứng

- Tổ chức điều khiển người học hình thành và phát triển các năng lực hoạtđộng trí tuệ và phẩm chất trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy sáng tạo

- Tổ chức điều khiển người học hình thành thế giới quan, nhân sinh quan,các phẩm chất nhân cách đáp ứng yêu cầu của nghề nghiệp và yêu cầu cảu xãhội

Quản lý giáo dục phải thực hiện nhiệm vụ trên trong mối quan hệ chặt chẽvới nhau nhằm thực hiện giáo dục nhân cách phát triển toàn diện.

5.2.1.4 Bản chất của quá trình dạy học

Quá trình dạy học về bản chất là quá trình lãnh đạo, tổ chức, điều khiểnhoạt động nhận thức của người học (là quá trình nhận thức độc đáo của học sinhdưới vai trò chủ đạo của người giáo viên) Trong quá trình dạy học, một mặtgiáo viên phải tuân theo các quy luật hoạt động chung của của loài người, mặtkhác phải quan tâm đến đặc điểm phát triển năng lực nhận thức của học sinhtheo từng lứa tuổi để lãnh đạo, tổ chức điều khiển quá trình dạy học đạt hiệuquả

Để đạt hiệu quả cao trong quản lý hoạt động dạy học, tổ chức, chỉ đạohoạt động dạy học trong nhà trường, người giáo viên cần tuân thủ các quy luậtnêu trên

5.2.1.5 Tính quy luật của quá trình dạy học

Tính quy luật của quá trình dạy học bao gồm:

- Tính quy luật về tính quy định của xã hội đối với quá trình dạy học

- Tính quy luật về sự thống nhất biện chứng giữa dạy và học

- Tính quy luật về sự thống nhất biện chứng giữa dạy học và đặc điểm tâmsinh lý của đối tượng dạy học

- Tính quy luật về sự thống nhất biện chứng giữa dạy học và sự phát triểntrí tuệ của người học

- Tính quy luật về sự thống nhất biện chứng giữa mục tiêu, nội dung,phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức dạy học và kết quả dạy học

Quản lý hoạt động dạy học trên cơ sở các quy luật khách quan của nó sẽgiúp nhà quản lý lãnh đạo, tổ chức dạy học đạt mục tiêu quản lý

- Nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất giữa cái cụ thể và trìu tượng trongdạy học

- Nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất giữa tính vững chắc của tri thức kỹnăng kỹ xảo với tính mền dẻo của tư duy

- Nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất giữa tính vừa sức chung và tính vừasức riêng trong dạy học

- Nguyên tắc đảm bảo sự thống nhất giữa vai trò chủ đạo của giáo viênvới tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh trong dạy học

tự giác, tích cực tự giáo dục nhằm hình thành thế giới quan, nhân sinh quan vànhững phẩm chất đạo đức cần thiết khác của người công dân

5.2.2.2 Bản chất của quá trình giáo dục

Quá trình giáo dục là quá trình nhà giáo dục tổ chức các hoạt động và giaolưu cho người học nhằm chuyển hoá các giá trị văn hoá thành thái độ và hành vicủa người được giáo dục

5.2.2.3 Cấu trúc của quá trình giáo dục

Quá trình giáo dục có cấu trúc hệ thống bao gồm các thành tố: Mục đíchgiáo dục; nội dung giáo dục; phương pháp, phương tiện giáo dục, hình thức tổchức giáo dục; chủ thể giáo dục; khách thể giáo dục và kết quả giáo dục

Các nhân tố trên tồn tại và phát triển trong mối quan hệ thống nhất biệnchứng với nhau Cả quá trình giáo dục lại tồn tại và phát triển trong mối quan hệbiện chứng với môi trường kinh tế - xã hội

5.2.2.4 Đặc điểm của quá trình giáo dục

a Quá trình giáo dục diễn ra với những tác động phức hợp từ nhiều phía

b Quá trình giáo dục chứa đựng nhiều mâu thuẫn

c Giáo dục gắn liền với tự giáo dục

d Quá trình giáo dục có tính lâu dài

e Quá trình giáo dục có tính cá biệt và cụ thể cao

g Quá trình giáo dục được thực hiện trong quá trình tổ chức cuộc sống hoạt động và giao lưu

h Quá trình giáo dục thống nhất với quá trình dạy học

5.2.2.5 Các quy luật của quá trình giáo dục

- Quá trình giáo dục thống nhất biện chứng với môi trường xã hội

- Quy luật thống nhất biện chứng giữa hoạt động giáo dục của nhà giáodục với và hoạt động tự giáo dục của đối tượng giáo dục

- Quy luật thống nhất biện chứng giữa mục đích, nội dung, phương pháp,phương tiện và các hình thức tổ chức giáo dục

- Quy luật thống nhất biện chứng giữa giáo dục và dạy học

5.2.2.7 Các nguyên tắc giáo dục

5.2.2.8 Các phương pháp giáo dục

(Yêu cầu học viên xen lại trong môn Lý luận giáo dục đã học)

6 Cơ sở pháp lý của quản lý hoạt động dạy học và hoạt động giáo dục trong các nhà trường

- Nghị quyết Ban chấp hành TW 2 khoá VIII, Nghị quyết đại hội Đảng X, Chỉthị 40 của TW, Nghị quyết 37 Quốc hội tháng 11 năm 2004

- Luật Giáo dục năm 2005, sửa đổi năm 2009

- Điều lệ nhà trường, các văn bản quy định của Sở Giáo dục - Đào tạo

- Chiến lược phát triển giáo dục, các chính sách phát triển giáo dục của Đảng

và Nhà nước

- Kế hoạch giáo dục hàng năm của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chương trình Sách giáo khoa

- Mục tiêu kế hoạch giáo dục - đào tạo của các Sở Giáo dục - đào tạo

- Biên chế năm học

- Hướng dẫn giảng dạy, giáo dục của cơ sở giáo dục cụ thể

- Các thông tư hướng dẫn của Bộ Giáo dục và đào tạo về thi tốt nghiệp, thihọc sinh giỏi

- Các chỉ thị của Bộ Giáo dục và đào tạo về vấn đề dạy thêm, học thêm

- Luật phổ cập giáo dục

7 Cơ sở thực tiễn của QL hoạt động dạy học và Giáo dục

- Tình hình phát triển của thế giới, đất nước, địa phương ảnh hưởng trựctiếp đến sự phát triển của quá trình dạy học trong nhà trường

- Thực trạng của hệ thống giáo dục

- Thực tiễn phát triển của nhà trường

Câu hỏi ôn tập, thảo luận

1 Hãy phân tích đối tượng, nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu môn họcquản lý các hoạt động dạy học và giáo dục

2 Tại sao quản lý hoạt động dạy học là nội dung quản lý cơ bản trong quản

lý trường học?

3 Để quản lý nhà trường có hiệu quả tại sao Hiệu trưởng phải nắm vững cơ

sở khoa học của quản lý hoạt động dạy học và hoạt động giáo dục

4 Hãy chọn một đề tài nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học hoặc hoạtđộng giáo dục và xây dựng đề cương nghiên cứu

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC TRONG TRƯỜNG

PHỔ THÔNG

1 Khái quát về hoạt động dạy học và giáo dục ở trường PHỔ THÔNG

1.1 Vị trí, vai trò, nhiệm vụ và quyền hạn của nhà trường PHỔ THÔNG

1.2 Đặc trưng hoạt động dạy học và giáo dục ở trường PHỔ THÔNG

1.2.1 Đặc trưng học sinh PHỔ THÔNG

Học sinh PHỔ THÔNG có những đặc trưng riêng so với các cấp học khác vềnhận thức, về tri giác, về khả năng chú ý, về trí nhớ, về khả năng tưởng tượng, về tưduy và sự phát triển tư duy Những đặc trưng riêng về đặc điểm học sinh PHỔ

THÔNG làm cho hoạt động dạy học và giáo dục ở PHỔ THÔNG có tính đặc thù.

1.2.2 Mục tiêu dạy học và giáo dục ở PHỔ THÔNG:

Mục tiêu dạy học và giáo dục ở trường PHỔ THÔNG nhằm hình thành chohọc sinh những hiểu biết cơ bản, cần thiết về tự nhiên, xã hội, tư duy và con người,

về mối quan hệ giữa người với người; phát triển ở học sinh PHỔ THÔNG kỹ năngnhận biết và giải quyết vấn đề trong cuộc sống hàng ngày, có kỹ năng , thái độ cănbản để chuẩn bị đối diện với những thách thức, cơ hội trong cuộc sống ở các cấp học

cao hơn; có thái độ tôn trọng văn hóa truyền thống, cuộc sống văn hóa, có tình yêuđối với người xung quanh, với đất nước

1.2.3 Nội dung dạy học và giáo dục ở trường PHỔ THÔNG

Nội dung dạy học ở PHỔ THÔNG được chia làm 2 giai đoạn: lớp 1,2,3 có 6môn học vắt buộc đó là: Tiếng Việt, Toán, Đạo đức, Tự nhiên và xã hội, Nghệ thuật,THể dục; Lớp 4, 5 có 8 môn bắt buộc là: Tiếng việt, Toán, đạo đức, Khoa học, Lịch

sử, Đại lý, Nghệ thuật, thể dục Ngoài ra có 2 môn tự chọn Mỗi lớp có 1 tiết dinhhoạt tập thể lớp trong tuần để học sinh làm quen cách tổ chức sinh hoạt cho tổ, nhóm

và lớp trong học tập

Nội dung giáo dục trong trường PHỔ THÔNG tập trung vào giáo dục giá trị và kĩ

năng sống, giáo dục lao động, kĩ thuật tổng hợp và hướng nghiệp, giáo dục đạođức, giáo dục thể chất, giáo dục thẩm mỹ

1.2.4 Đặc điểm hoạt động dạy học và giáo dục PHỔ THÔNG

Cấp PHỔ THÔNG là cấp học đầu tiên của hệ thống giáo dục PHỔ THÔNG

và được xem như bậc học cách học của học sinh Giáo viên PHỔ THÔNG phải dạytoàn diện các môn học bắt buộc ở cấp học So với các cấp học khác thì giáo viênPHỔ THÔNG phải đảm đương nhiệm vụ dạy học toàn diện các môn bắt buộc chomột lớp học cụ thể ngay từ đầu năm Với đặc trưng dạy nhiều môn thì giáo viênPHỔ THÔNG thực hiện đúng nghĩa là “người thầy tổng thể” bao quát các lượngkiến thức các môn học và phương pháp dạy các môn ở cấp PHỔ THÔNG Giáo viênPHỔ THÔNG là thần tượng của học sinh mình đang dạy Trong mắt học sinh, giáoviên là người giỏi nhất, đúng nhất,…

PHỔ THÔNG là cấp học đặc trưng với nhiều hình thức hoạt động học tập và giáodục, đa dạng các phương pháp dạy học, và phương pháp giáo dục do đặc điểm tâmsinh lí lứa tuổi quy định

2 Nguyên tắc quản lý hoạt động DH và GD ở trường PHỔ THÔNG

2.1 Khái niệm

Nguyên tắc quản lý là các yêu cầu cơ bản, những quy định có tính chỉ đạo

mà những người làm công tác quản lý phải tuân thủ trong quá trình quản lý

2.2 Hệ thống nguyên tắc quản lý hoạt động DH và GD

2.2.1 Nguyên tắc đảm bảo sự lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối của Đảng trong quản lý hoạt động DH và GD

* Đảm bảo sự lãnh đạo toàn diện tuyệt đối của Đảng trong QLHĐ DH&GD làm cho tư tưởng cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin mà Đảng đã cụ thể hoá thành đường lối chủ trương, chính sách giáo dục trở thành hệ tư tưởng và quan điểm chủ đạo duy nhất của toàn bộ công tác giáo dục.

2.2 Nguyên tắc tập trung dân chủ

Đảm bảo tính tập trung dân chủ là hoạt động quản lý giáo dục phải quán triệtchủ trương đường lối của Đảng, chính sách và Pháp luật của Nhà nước, đồngthời phải phát huy được vai trò của mỗi cá nhân trong hoạt động quản lý giáodục Tập trung - dân chủ phải đi liền với nhau, càng tập trung cao thì dân chủcàng phải mở rộng Tập trung phải trên cơ sở dân chủ, dân chủ phải thực hiệntrên cơ sở tập trung

* Nguyên tắc này yêu cầu trong QLHĐ DH&GD phải phát huy cao độ khả năng tiềm tàng, trí tuệ tập thể.

2.2.3 Nguyên tắc kết hợp hài hoà các lợi ích

QLGD thực chất là quản lý con người nhằm phát huy tính tích cực lao độngsáng tạo của con người Song động lực của quản lý (của cả chủ thể và đối tượngquản lý) là lợi ích Phải chú ý đến lợi ích con người, đảm bảo sự kết hợp hài hoà cáclợi ích, trong đó lợi ích của người lao động là động lực trực tiếp, đồng thời phải chú ýđến lợi ích của tổ chức và xã hội

Kết hợp hài hoà các lợi ích phải được xem xét đề ra ngay từ khi xây dựng kếhoạch đến tổ chức chỉ đạo và kiểm tra đánh giá

2.2.4 Nguyên tắc sử dụng kết hợp toàn diện các phương pháp quản lý (phương pháp hành chính, tâm lý giáo dục và kinh tế)

Đây là nguyên tắc thể hiện sự tác động của chủ thể quản lý tới đối tượng quản

lý thông qua việc vận dụng các quy luật tổ chức hành chính, các quy luật tâm lý vàkinh tế

* Thông qua các phương pháp hành chính, nhà quản lý thiết lập các mốiquan hệ hợp lý giữa cấp quản lý và khâu quản lý, giữa tập trung và phân cấp,giữa quyền hạn và trách nhiệm trong tổ chức giáo dục của mình Trên cơ sở đó

Hiệu trưởng tạo sự thống nhất ý chí trong tình cảm, bao gồm các thành viên của

tổ chức, giữa những người bị quản lý với nhau, giữa những người bị quản lý vớingười quản lý

* Các phương pháp tâm lý giáo dục là sự tác động đến đối tượng quản lýthông qua các quan hệ tư tưởng, tình cảm Các yếu tố tạo động cơ thúc đẩy conngười làm việc hàm chứa các yếu tố: sự thành đạt; sự công nhận; khả năng thăngchức; sự thách thức; tinh thần trách nhiệm và khả năng phát triển Người quản lýnếu biết xây dựng, phát triển những động cơ này ở các thành viên của tổ chứccủa mình sẽ tạo lập sự say mê, phấn khởi, ý thức trách nhiệm, tinh thần sáng tạođối với công việc

* Các phương pháp kinh tế lấy lợi ích vật chất làm động lực thúc đẩy conngười hành động Các lợi ích được phân phối theo nguyên tắc: làm theo năng lực,hưởng theo lao động Người quản lý thực hiện các chức năng quản lý thông quađiều phối hợp lý quan hệ giữa lợi ích xã hội, tập thể, cá nhân, lợi ích giữa các cánhân với nhau

2.2.5 Nắm bao quát, chú ý toàn diện, tập trung xử lý khâu yếu

Nguyên tắc này yêu cầu phương pháp làm việc của người quản lý đòi hỏiphải nắm tình hình một cách bao quát, toàn diện Đồng thời từ sự phân tích và nắmbắt tình thế của hệ thống mà tìm ra các khâu xung yếu, các vấn đề then chốt, cáccông việc cấp bách để tập trung giải quyết có hiệu quả và dứt điểm Khắc phục tìnhtrạng phân tán nguồn lực không có một việc gì được hoàn thành trọn vẹn và có hiệuquả

Trong quá trình quản lý hoạt động DH &GD, Hiệu trưởng cần có đượcnhững thông tin chính xác về các yêu cầu và đặc điểm từ môi trường bên ngoài

và bên trong để xác định những vấn đề cơ bản của nhà trường, đồng thời tậptrung nguồn lực giải quyết chúng để đưa nhà trường tiến lên

2.2.6 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả

Là nguyên tắc quy định mục tiêu của quản lý, bao gồm cả hiệu quả kinh

tế, hiệu quả xã hội Nguyên tắc hiệu quả đòi hỏi người quản lý phải có quanđiểm hiệu quả đúng đắn Quản lý hoạt động giáo dục không thể không tính đếnhiệu quả kinh tế, đến vấn đề đầu tư và lợi ích Trong điều kiện nhu cầu về pháttriển quy mô, chất lượng đào tạo là chưa đủ thì việc vận dụng các phương pháp

khoa học vào công tác quản lý như các phương pháp dự báo, tối ưu hoá hệ thống

và cơ cấu tổ chức các cơ quan quản lý giáo dục, tổ chức khoa học giáo dục làcực kỳ cần thiết để đạt mục tiêu với những nguồn lực cho phép

3 Những nội dung cơ bản trong quản lý hoạt động dạy học ở PHỔ THÔNG

3.1 Khái niệm và đặc điểm của quản lý hoạt động dạy học

3.1.1 Khái niệm

Quản lý hoạt động dạy học là tổ chức chỉ đạo giáo viên và học sinh thực hiệnquá trình dạy học theo những quy luật khách quan nhằm thực hiện mục tiêu dạy học

3.1.2 Đặc điểm của quản lý quá trình dạy học

Quản lý quá trình dạy học có các đặc điểm sau:

- Mang tính chất quản lý hành chính sư phạm

- Mang tính chất đặc trưng của khoa học quản lý

- Hiệu quả của quản lý quá trình dạy học được tích hợp trong kết quả đàotạo được thể hiện qua các chỉ số:

3.1.3 Nội dung quản lý hoạt động dạy học

3.1.3.1 Xây dựng kế hoạch dạy học năm học

* Mục tiêu kế hoạch

* Các công việc dự kiến:

* Giải pháp thực hiện

* Vấn đề phân bổ nguồn lực

* Kế hoạch thời gian

3.1.3.2 Hoàn thiện cơ cấu tổ chức, thực hiện có hiệu quả kế hoạch dạy học năm học

- Hoàn thiện tổ chức chính quyền

- Xây dựng và phát triển tổ chuyên môn

- Tuyển chọn GV, sắp xếp theo năng lực vào công việc phù hợp

- Phân công trách nhiệm, liên đới trách nhiệm

- Xác định các mối quan hệ chỉ đạo thực hiện, các mối quan hệ phối hợp từ

đó có kế hoạch cụ thể

3.1.3.3 Hiệu trưởng chỉ đạo triển khai và thực hiện kế hoạch

Quản lý dạy học trong trường PHỔ THÔNG là thực hiện việc lập kế hoạch,

tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra hoạt động dạy học nhằm đạt được mục tiêu dạy học củacấp học

Hiệu trưởng chỉ đạo việc thực hiện mục tiêu, chương trình dạy học

- HT chỉ đạo tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch chung cả tổ

- HT chỉ đạo tổ chuyên môn hướng dẫn GV xây dựng kế hoạch dạy học

- HT chỉ đạo tổ chuyên môn quản lý hoạt động giảng dạy của GV

+ HT chỉ đạo tổ chuyên môn theo dõi, đôn đốc việc thực hiện chương trình

đủ và đúng tiến độ

+ HT chỉ đạo tổ chuyên môn quản lý việc soạn bài lên lớp của GV

+ HT chỉ đạo tổ chuyên môn quản lý hoạt động kiểm tra và đánh giá kếtquả học tập của HS

Hiệu trưởng chỉ đạo xây dựng nề nếp dạy học

a Khái niệm nề nếp dạy học, quản lý nề nếp dạy học

b Đặc điểm của quản lý nề nếp dạy học

- Quản lý nề nếp dạy học mang dấu hiệu đặc trưng của quản lý hành chính

c Nội dung quản lý nề nếp dạy học

- Quản lý nề nếp dạy học là xây dựng tập thể nhà trường có tính ổn địnhcao về tổ chức hoạt động sư phạm cũng như về tinh thần, đời sống, có sự đoàn

kết gắn bó, cộng đồng hợp tác với nhau trong công việc một cách nhịp nhàng,thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ dạy học.

- Quản lý nề nếp dạy học là xây dựng môi trường nhà trường xanh, sạch,đẹp Môi trường làm việc có kỷ luật chặt chẽ, HS có ý thức tổ chức kỷ luật cao

- Xoá bỏ nề nếp lạc hậu, xây dựng nề nếp mới cần thiết cho việc nâng caochất lượng dạy và học

Hiệu trưởng chỉ đạo, quản lý hoạt động của tổ chuyên môn

Căn cứ vào qui định của Điều lệ trường học về nhiệm vụ của tổ chuyênmôn (TCM) có thể xác định các nội dung cơ bản quản lý TCM gồm:

- Xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch hoạt động của tổ

- Quản lý hoạt động dạy học, giáo dục

- Xây dựng và phát triển đội ngũ

- Thực hiện công tác tham mưu, phối hợp các hoạt động

- Quản lý cơ sở vật chất tài sản của TCM…

Hiệu trưởng chỉ đạo việc phát triển chương trình giáo dục

(Nghiên cứu sâu trong học phần Quản lý, phát triển chương trình giáo dục)

Hiệu trưởng chỉ đạo việc đổi mới phương pháp dạy học

- Quán triệt định hướng đổi mới PPDH ë nhµ trêng Phæ th«ng

Nội dung của việc chỉ đạo đổi mới PPDH

- Điều kiện để thực hiện tốt quản lý chỉ đạo việc đổi mới PPDH

Hiệu trưởng chỉ đạo hoạt động đánh giá kết quả dạy học

-Định hướng đổi mới kiểm tra, đánh giá hoạt động học tập của học sinh

- Đánh giá theo năng lực

Đảm bảo các yêu cầu, nguyên tắc đổi với kiểm tra, đánh giá kết quả học tậpcủa học sinh: Phải đánh giá được các năng lực khác nhau của học sinh, Đảm bảotính khách quan, Đảm bảo sự công bằng, Đảm bảo tính toàn diện, Đảm bảo tínhcông khai, Đảm bảo tính giáo dục, Đảm bảo tính phát triển

- Định hướng xây dựng câu hỏi, bài tập đánh giá năng lực học sinh

B NHỮNG NỘI DUNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC

1 Xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động giáo dục học sinh

a Căn cứ xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động giáo dục học sinh

Hướng dẫn của cấp trên

Tình hình giảng dạy và nội dung chương trình

Điều kiện kinh tế, xã hội của địa phương và cơ sở vật chất, kinh phí củanhà trường

Đặc điểm HS

b Kế hoạch quản lý hoạt động giáo dục học sinh

Chọn lọc các hoạt động phù hợp

Có kế hoạch và lịch hoạt động

Kết hợp các hình thức và nội dung sinh hoạt

2.Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

2.1.Khái niệm

- Quản lý là hoạt động GDNGLL là tác động có mục đích, có tổ chức,

khoa học của Hiệu trưởng đến tập thể giáo viên và những lực lượng giáo dụctrong và ngoài nhà trường, nhằm chỉ đạo họ tổ chức hoạt động GDNGLL theonhững quy luật khách quan nhằm thực hiện mục tiêu phát triển nhân cách toàndiện cho HS

2.2 Nội dung quản lý giáo dục ngoài giờ lên lớp

Tiếp cận dưới góc độ chức năng của quản lý

Quản lý giáo dục HĐGDNGLL người Hiệu trưởng phải thực hiện các nội dungsau:

* Xây dựng kế hoạch: Các loại kế hoạch

+ Hàng ngày: Duy trì nề nếp, học tập, sinh hoạt