Có thể, đối với những người tham dự, thành công của buổi lễ chỉ dừng lại ở việc đánh giá hiệu quả thực hiện nhưng đối với nhà trường, thành công này bắt nguồn từ chính công tác giáo dục
Trang 11
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG
“ LỄ TRI ÂN VÀ TRƯỞNG THÀNH” Ở TRƯỜNG THPT”
LĨNH VỰC: KỸ NĂNG SỐNG
Trang 2
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT ĐÔ LƯƠNG I
- -
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG
“ LỄ TRI ÂN VÀ TRƯỞNG THÀNH” Ở TRƯỜNG THPT”
Trang 3PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I Lý do chọn Đề tài
Nghị quyết 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng nêu rõ quan điểm: “Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội.”
“Đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời.”
Thực tế trong xã hội hiện đại luôn đòi hỏi con người có những kỹ năng ứng phó trước những tình huống xảy ra trong cuộc sống vì vậy việc rèn luyện kỹ năng sống giữ một vai trò rất quan trọng trong việc phát triển toàn diện cho mỗi con người nói chung và cho các em học sinh nói riêng Theo tổ chức UNESCO đề xướng mục đích của học tập là: Learn to Know ( học để biết), Learn to Do ( học để làm), Learn to Live together ( học để chung sống), Learn to Be ( học để khẳng định mình) Và mục đích đó cũng đã được cụ thể hóa trong nội dung chương trình tổng thể Giáo dục phổ thông 2018 với 5 phẩm chất và 10 năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh
Cũng như nhiều trường THPT khác, những năm gần đây trường THPT Đô Lương 1 đã chú trọng vào việc phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh thông qua giáo dục kỹ năng sống Ngoài việc lồng ghép vào những giờ lên lớp thì các em còn được tham gia các hoạt động giáo dục STEM, trải nghiệm sáng tạo, chương trình ngoại khóa, hoạt động ngoài giờ lên lớp
“Lễ tri ân và trưởng thành” là dịp để các em học sinh khối 12 bày tỏ tấm lòng của người con đối với ông bà cha mẹ, của người học trò đối với thầy cô, của những người bạn Các em có nhiều chia sẻ đầy xúc động khi nói đến công sinh thành dưỡng dục của cha mẹ đối với mình; Nhắc đến những kỉ niệm gắn bó không thể nào quên của các em đối với trường THPT, với thầy cô, với bạn bè Không chỉ mang ý nghĩa của một buổi lễ tri ân mà thời khắc này còn đánh dấu một bước ngoặt to lớn trong cuộc đời của mỗi học sinh Kể từ phút giây này, các em sẽ không còn được ở trong vòng tay bao bọc, chở che của các thầy cô giáo nữa, mà phải tự hoàn thiện bản thân, chuẩn bị những hành trang cần thiết để vào đời trên chính đôi chân của mình Tạo ra sự tự tin, tự hào cho các em trước khi bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPTQG
Điều đặc biệt của buổi lễ tri ân là từ khâu lên ý tưởng, xây dựng kế hoạch và
Trang 4triển khai thực hiện đều do chính các em lớp 12 phụ trách Chỉ trong một thời gian ngắn, bên cạnh sự nỗ lực để vượt qua kỳ thi đầy cam go, các em đã tận dụng những khoảng thời gian quý báu để thực hiện chuỗi hoạt động chuẩn bị cho buổi lễ tri ân Những tiết mục văn nghệ, những dòng thư tri ân, những lời tâm sự và cả những giọt nước mắt đã khiến cha mẹ, thầy cô không khỏi bùi ngùi và xúc động
Có thể, đối với những người tham dự, thành công của buổi lễ chỉ dừng lại ở việc đánh giá hiệu quả thực hiện nhưng đối với nhà trường, thành công này bắt nguồn từ chính công tác giáo dục kỹ năng sống trong từng tiết học, trong các buổi ngoại khóa, trong các hoạt động giáo dục và cả cách giao tiếp ứng xử hàng ngày Đến chương trình tri ân là thêm một lần các em có cơ hội hoàn thiện và phát triển hơn nữa những kỹ năng sống mà mình đã có
Với những ý nghĩa mà chương trình mang lại và thành công từ nhiều năm tổ chức chương trình “ Lễ tri ân và trưởng thành” cho học sinh khối 12 chúng tôi
mạnh dạn trình bày những kinh nghiệm thu góp được qua đề tài: “Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động “ Lễ tri ân và trưởng thành” ở trường THPT”
II Tính mới của đề tài
Thực hiện lễ tri ân và trưởng thành trên cơ sở là tổ chức một hoạt động ngoài giờ lên lớp, thời gian gói gọn trong một buổi, song quá trình chuẩn bị rất công phu, bài bản Kế hoạch của nhà trường đón nhận nhiều ý kiến đóng góp để rồi điều chỉnh và các chương trình đồng hành đã làm cho cảm xúc đạt đến độ chín muồi Nhà trường đã xây dựng lên được một không gian có chiều dài về thời gian, chiều rộng về đối tượng tham gia và chiều sâu về cảm xúc và cả sự thăng hoa Sự thành công của buổi lễ tri ân và trưởng thành qua nhiều năm chứng tỏ các trò tuổi 18 thực sự phát huy được các kỹ năng sống, có được hành trang vững vàng tiếp bước trên chặng đường mới
Đây là đề tài hoàn toàn mới, lần đầu tiên khai thác việc nâng cao giáo dục các
kỹ năng sống cho học sinh lứa tuổi 18 thông qua việc hướng dẫn các em tự tổ chức hoạt động “ Lễ tri ân và trưởng thành” đưa đến ý nghĩa thiết thực nhất trong việc thực hiện tốt quan điểm chỉ đạo của Chương trình giáo dục phổ thông mới
Đề tài có khả năng vận dụng được trong nhiều trường học cấp THPT
III Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc hình thành kỹ năng sống cho học sinh
- Điều tra thực trạng việc tổ chức hoạt động “Lễ tri ân và trưởng thành” của học sinh THPT hiện nay
- Lồng ghép các giải pháp nhằm nâng cao giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động “Lễ tri ân và trưởng thành” ở trường THPT
Trang 5- Phân tích kết quả thực nghiệm chương trình “Lễ tri ân và trưởng thành” đã được tổ chức tại trường THPT Đô Lương 1 để kiểm tra giả thuyết khoa học của đề tài
IV Đối tượng và khách thể nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu, tìm hiểu, phân tích, đánh giá thực trạng và đề
xuất giải pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 12 trường THPT thông qua
hoạt động Lễ tri ân và trưởng thành
Khách thể: Học sinh trường THPT Đô Lương 1
V Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm
- Phương pháp Test
- Phương pháp so sánh đối chiếu
- Phương pháp điều tra, khảo sát, xử lí số liệu
VI Cấu trúc của đề tài
Phần I: Đặt vấn đề
Phần II: Nội dung
Phần III: Kết luận và kiến nghị
Trang 6PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I Cơ sở khoa học của đề tài
1 Cơ sở lí luận
Việc tổ chức các hoạt động dành cho khối 12 là điều hết sức cần thiết nhất là những hoạt động mang tính giáo dục tình cảm, tư tưởng như lễ tri ân và trưởng thành Tuy nhiên để tổ chức một buổi lễ ấn tượng, nhiều cảm xúc và để cho các em học sinh cảm nhận được rằng đây là buổi lễ được tổ chức riêng cho mình thì chỉ cần tập trung vào việc nghiên cứu đặc điểm tâm lí của lứa tuổi học sinh THPT và đặc điểm các hoạt động tập thể để lựa chọn và xây dựng kế hoạch, kịch bản phù hợp
Lứa tuổi học sinh THPT là giai đoạn có tầm quan trọng đặc biệt trong cuộc đời mỗi con người, do đó giáo dục phổ thông là điều kiện cơ bản để góp phần đào tạo ra những con người có nhân cách, phát triển toàn diện đáp ứng yêu cầu của xã hội và đất nước
Học sinh THPT nằm trong độ tuổi vị thành niên và là giai đoạn cuối của tuổi
vị thành niên và giai đoạn giữa của tuổi thanh niên Ở lứa tuổi này, nét nổi bật về tính cách của các em là khuynh hướng ham hoạt động, năng động, tự lập, ham hiểu biết Các em mạnh dạn hơn, suy nghĩ táo bạo hơn, có những nhu cầu mới hơn, đặc biệt là nhu cầu về hoạt động
Quan hệ với cha mẹ, thầy cô, bạn bè đã trở nên thuận lợi hơn do sự trưởng thành nhất định trong nhận thức của học sinh và sự thay đổi trong cách nhìn nhận của người lớn Tuy vậy, tính cách ít xác định về quan hệ xã hội vẫn còn Một mặt học sinh đã có những sự độc lập nhất định trong tư duy, trong hành vi ứng xử, mặt khác học sinh lại chưa có sự độc lập về kinh tế do vẫn phụ thuộc vào gia đình Trong gia đình học sinh có thể có được quan hệ tương đối dân chủ hơn, được tôn trọng và lắng nghe Học sinh có thể tự quyết định một số vấn đề của bản thân hoặc được tham gia vào việc ra các quyết định đó như lựa chọn nghề nghiệp, học hành, tình cảm Sự tin cậy, thẳng thắn từ phía phụ huynh giúp các em có thể nhanh chóng trưởng thành theo chiều hướng tích cực Do vậy, việc phụ huynh áp đặt các hành vi và cách suy nghĩ của mình có thể gây ra phản ứng của các em Học sinh chủ yếu mong muốn cha mẹ là những người bạn, người “cố vấn”
Một trong những nguyên tắc giáo dục quan trọng là giáo dục thông qua hoạt động và bằng hoạt động Hoạt động tập thể của học sinh sẽ là cầu nối giữa hoạt động trên lớp với hoạt động ngoài lớp Đối với học sinh THPT hoạt động tập thể sẽ
là phương tiện tốt nhất để lôi cuốn các em tham gia vào các mối quan hệ trong đời sống tập thể ở nhà trường và xã hội
Hoạt động tập thể do chính các em được tham gia tổ chức và điều khiển thực
sự có ý nghĩa giáo dục rất lớn Bởi vì chính sự tham gia vào hoạt động sẽ tạo điều kiện để các em thể hiện suy nghĩ, tình cảm, thái độ và ước mơ của tuổi trẻ Đây
Trang 7cũng chính là cơ hội để mọi học sinh thể hiện tài năng, trí tuệ, sự sáng tạo, tính chủ động, linh hoạt Học sinh còn trầm lắng cũng sẽ nhanh nhẹ, hoạt bát hơn, thích nghi và hòa đồng với tập thể, rèn luyện năng lực giao tiếp, ứng xử, làm chủ bản thân…
1.1 Khái niệm về tri ân và lễ tri ân
Tri ân có nghĩa là biết ơn
Lễ tri ân có nghĩa là những nghi thức tiến hành thể hiện sự biết ơn Ta thường thấy như tri ân thầy cô, tri ân cha mẹ, tri ân khách hàng,… Có nhiều lễ hội hiện nay, tuy là tên gọi hoàn toàn không có cụm từ tri ân nhưng quá trình tổ chức và
mục đích tổ chức vẫn toát lên ý nghĩa này Ta rất dễ nhận thấy trong đa số các lễ hội đã và đang được tổ chức trên khắp thế giới, dù cho đó là lễ hội thờ Thiên thần, Nhiên thần (như thờ trời, đất, gió, mưa,…), Tô tem (như thờ hổ, rắn, rồng, chồn, khỉ, chó,…), hay Nhân thần (các nhân vật truyền thuyết hay các nhân vật lịch sử),
… Chẳng hạn như Lễ hội Đền Cuông, Lễ hội vua Mai, Lễ hội Đền Hạc Linh, Lễ hội làng Sen,… đều có phần dâng hương, phần lễ tạ – những biểu hiện của lòng biết ơn
Bên cạnh đó, một số lễ hội mặc dù tên gọi hoàn toàn không có sự xuất hiện
của cụm từ lễ tri ân song ý nghĩa vẫn hướng tới điều này như Ngày của Cha, Ngày
của Mẹ, Ngày nhà giáo Việt Nam, Ngày Quốc tế hạnh phúc, Ngày thương binh liệt
sỹ, Giỗ tổ Hùng Vương…
Như vậy, ta dễ nhận thấy trong các lễ hội, lễ tục luôn hàm chứa thành tố nhân bản, đó là sự biết ơn Chính nhờ sự biết ơn mà các thế hệ loài người đã biết lĩnh hội, học hỏi các kinh nghiệm, tri thức, kĩ năng của các lớp người đi trước, để rồi phát triển, sáng tạo lên giúp xã hội loài người ngày càng tốt đẹp hơn
Gọi là "trưởng thành" vì các em nhìn chung bước vào tuổi 18- tuổi thành niên Kết thúc cấp THPT, tuỳ hoàn cảnh cụ thể, các em sẽ thi đại học, cao đẳng, đi du học hoặc chuyển sang học nghề Một số khá lớn các em cũng có thể vào đời với những công việc khác nhau Cần ghi nhận sự trưởng thành đó và tạo cơ sở để các
em có thể tự hào là thành niên thời đại mới- thời đại Hồ Chí Minh
Nhấn mạnh từ "tri ân" cốt nhằm mục đích ở tuổi người lớn ấy, các em được Tạo điều kiện để:
-Tri ân công sức nuôi nấng chăm sóc của cha mẹ, ông bà đằng đẵng trong nhiều năm
-Tri ân thầy cô đã hết lòng giảng dạy, giáo dục các em về tri thức khoa học, tư tưởng đạo đức tình cảm
- Khắc sâu tình bạn trong sáng của những năm cùng chung sống dưới mái trường THPT
Cuộc họp mặt này, nếu tổ chức chu đáo, sẽ là một kỷ niệm đẹp đẽ, sâu sắc cho mỗi em; tạo sự tự tin, tự hào cho các em trước khi bước vào hai kỳ thi lớn trong đời đi học- thi tốt nghiệp THPT và thi Đại học, Cao đẳng
1.2 Khái niệm về trưởng thành, tuổi trưởng thành và lễ trưởng thành
Trang 8Trưởng thành là khả năng thích ứng được với môi trường xã hội, nhận thức được thời gian và địa điểm chính xác để có những cư xử đúng mực và biết được khi nào nên làm gì, tùy theo hoàn cảnh và phụ thuộc vào nền văn hóa xã hội mà ta đang sống
Tiêu chí xác định một người trưởng thành khi cá nhân đó có khả năng chịu trách nhiệm với bản thân tự suy nghĩ, hành vi và cảm xúc Là khi mọi suy nghĩ, hành động lời nói không gây ảnh hưởng làm tổn thương người khác và bản thân Trong cuộc đời con người có những thời điểm vô cùng quan trọng, đánh dấu một sự kiện trong đời như: lúc chào đời, lúc lập gia đình, lúc có con, Tuy nhiên
có một thời điểm quan trọng không kém chính là thời điểm trưởng thành của một con người Để đánh giá một con người và xem họ đã trưởng thành chưa thật là khó khăn, mơ hồ Có người thì xem tuổi 18 là trưởng thành, đánh đồng với tuổi thành niên (tương đương đến tuổi được pháp luật công nhận và công nhận là công dân với đầy đủ các quyền lợi và nghĩa vụ (theo Từ điển tiếng Việt – Hoàng Phê)) Người thì lại nghĩ lập gia đình mới xem là trưởng thành Có người còn cầu toàn hơn nữa, trưởng thành là khi họ đạt được một địa vị nhất định nào đó…
Các quốc gia quan niệm về tuổi trưởng thành cũng có sự khác nhau Chẳng hạn một số quốc gia ở Châu Phi và Nam Mỹ thì thường công nhận tuổi trưởng thành là 14 đến 16 tuổi Ở Hàn Quốc hay Nhật Bản thì xem tuổi này là 20 Còn đa
số các quốc gia khác, tuổi trưởng thành thường lấy là 18 Việt Nam cũng vậy Bộ
luật Dân sự 2005 (Điều 18), quy định: “Người chưa đủ 18 tuổi là người chưa thành niên”
18 được coi là tuổi trưởng thành bắt nguồn từ luận điểm của lý thuyết về tâm lý học phát triển Các nhà tâm lý cho rằng ở tuổi 18 các cơ quan trong cơ thể đã gần như phát triển toàn diện Sự tăng tiết các hormone đã giúp cho sự phát triển cơ thể và não
bộ, giúp sự nhận thức phát triển ở mức cao bằng như người lớn
Các nhà tâm lý cho rằng giai đoạn tuổi 18 là thời gian thử những giới hạn bản thân, phá vỡ những mối quan hệ lệ thuộc, thiết lập căn tính mới
Ở tuổi này, các bạn cũng đang khủng hoảng dậy thì Mâu thuẫn chính giai đoạn này xoay quanh việc xác định rõ căn tính, thiết lập cái tôi, xác định rõ mục tiêu và ý nghĩa của cuộc đời Đồng thời, đây cũng là thời điểm các bạn khẳng định bản thân - tìm chân dung chính mình và tiềm năng, sứ mạng, ý nghĩa cuộc đời
Tuy nhiên tuổi 18 chỉ là cột mốc đầu tiên của giai đoạn đầu thời kỳ trưởng thành Thực tế các em vẫn chưa thực sự trưởng thành, chưa đủ chín chắn trong suy nghĩ, chưa đủ trải nghiệm, chưa có nhiều cơ hội để tự mình giải quyết vấn đề cho đời sống của chính con
Theo phân chia về sự phát triển lứa tuổi của Freud - trường phái phân tâm học, giai đoạn 18-35 tuổi gọi là thời kỳ trưởng thành Theo sự phân chia trên, thời kỳ trưởng thành sẽ có các đặc điểm sau: tự do "yêu và làm việc", không còn lệ thuộc vào
Trang 9cha mẹ, có khả năng quan tâm đến người khác, nhiệm vụ chính là thiết lập mối tương quan mật thiết (với người khác phái - lấy vợ lấy chồng)
Mặc dù quan niệm về tuổi trưởng thành có sự khác nhau, nhiều quốc gia hay
bộ tộc trên thế giới vẫn thường tổ chức lễ trưởng thành để ghi nhớ thời khắc trọng đại đó đối với mỗi con người
Lễ tri ân và trưởng thành được các trường THPT trên toàn quốc tổ chức hiện nay cũng có một lịch sử ra đời rất thú vị Hoạt động ý nghĩa này được tổ chức lần đầu tại một số trường tư thục trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, như trường THPT Trương Vĩnh Ký, trường THPT Thái Bình vào khoảng những năm 2000, xuất phát từ việc những người đứng đầu của trường đã học tập mô hình ở những nước có nền giáo dục phát triển Phong trào đã lan tỏa mạnh mẽ Bắt đầu từ năm học 2008 – 2009, quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tổ chức lễ trưởng thành và tri ân gắn liền với phong trào “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” Lễ tri ân và trưởng thành từ đó thường do các nhà trường tự tổ chức cho học sinh THPT vào dịp cuối năm với sự tham gia của bạn bè, thầy cô và phụ huynh Trang phục trong lễ trưởng thành thường là đồng phục áo trường hoặc áo
mũ tốt nghiệp Đây là dịp để các học sinh chia sẻ suy nghĩ, dự định tương lai, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn, tri ân đến thầy cô và cha mẹ khi bước vào tuổi trưởng thành
1.3 Các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện “ Lễ tri ân và trưởng thành”
Thực hiện phong trào “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” Sở giáo dục và đào tạo Nghệ An mấy năm gần đây có ra văn bản đề nghị các đơn vị chủ động sắp xếp thời gian tổ chức chương trình lễ tri ân và trưởng thành cho học sinh lớp 12 vào cuối năm học phù hợp với điều kiện thực tế tại các trường học
Sau phần chương trình lễ tổng kết năm học, tùy theo điều kiện thực tế tại đơn
vị, nhà trường tổ chức các hoạt động vui chơi lành mạnh, phù hợp với lứa tuổi của học sinh
Sở gáo dục đặc biệt lưu ý, người đứng đầu các cơ sở GD phải xây dựng kế hoạch tổ chức và phân công trách nhiệm cụ thể từng thành viên trong ban tổ chức Chương trình phải đảm bảo tạo được không khí vui tươi, hân hoan, phấn khởi và đạt được mục tiêu giáo dục nhận thức cho học sinh khi tham gia;
Phối hợp với ban đại diện cha mẹ học sinh trường, ban đại diện cha mẹ học sinh lớp cùng chuẩn bị cho công tác tổ chức; Nhà trường tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động vui chơi lành mạnh của học sinh trong điều kiện cơ
sở vật chất tại đơn vị Tuy nhiên việc tổ chức các hoạt động vui chơi phải đảm bảo
an ninh trật tự, an toàn, đảm bảo sức khỏe học sinh và bảo quản, giữ gìn cơ sở vật chất tại đơn vị;
Chương trình lễ tri ân và trưởng thành được thông tin rộng rãi đến cha mẹ học sinh, để mời gọi cha mẹ học sinh cùng tham gia với hoạt động chung của nhà trường và ghi nhận sự trưởng thành của các em;
Trang 10Nhà trường tổ chức chương trình bằng nhiều hình thức vui tươi, sinh động nhưng không phô trương hình thức gây tốn kém cho cha mẹ học sinh và học sinh
2 Cơ sở thực tiễn
2.1 Sơ lược về tình hình kinh tế - xã hội ở địa bàn nhà trường tuyển sinh
Huyện Đô Lương nằm ở phía Tây Nghệ an Phía bắc giáp huyện Yên Thành; phía đông nam giáp huyện Nam Đàn, Nghi Lộc; phía tây bắc giáp huyện Tân Kỳ, Anh Sơn; phía nam giáp huyện Thanh Chương
Cư dân Đô Lương hình thành từ lâu đời và phát triển ngày càng đông đúc Từ
xa xưa Đô lương đã nổi tiếng là mảnh đất hiếu học, nhân dân luôn coi trọng việc học hành, khoa cử
Nền kinh tế của Huyện Đô Lương khá ổn định ở một số địa bàn Cộng thêm tính cần cù chịu khó của nhân dân với mong mỏi thoát nghèo, làm giàu Trên địa bàn có nhiều doanh nghiệp, chợ Trung tâm,… Bên cạnh đó còn có nhiều xã khó khăn, kinh tế chậm phát triển, thường xuyên phải hứng chịu những tác động khắc nghiệt của thiên nhiên như bão, lụt, hạn hán, … Ngoài ra Đô Lương còn có những khó khăn riêng, xa trung tâm tỉnh, xa các trục đường giao thông lớn về đường bộ, đường sắt và đường biển, đường hàng không, …
Hơn nữa, trước diễn biến phức tạp của dịch Covid -19, hàng chục địa phương trên cả nước trong đó có cả tỉnh Nghệ an đã buộc phải cho học sinh dừng đến trường, chuyển sang học online đã kéo theo sự lo lắng của nhà trường, phụ huynh
và đặc biệt là tâm trạng của nhiều học sinh
Do những yếu tố trên đã kéo theo hệ lụy là các em kém về kĩ năng sống, đặc biệt là kĩ năng giao tiếp, kĩ năng thích ứng hoàn cảnh và điều kiện mới, kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng xác định giá trị, kỹ năng quản lý thời gian, kỹ năng hợp tác, tài chính, kỹ năng thể hiện tình yêu thương, kỹ năng bày tỏ suy nghĩ tích cực trước cuộc sống, kỹ năng truyền thông, …
Thấu hiểu được hoàn cảnh, văn hóa vùng miền, tính cách con người, đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi là một trong những yếu tố then chốt để nâng cao tính hiệu quả trong quá trình giáo dục của giáo viên Khi tổ chức các hoạt động đòi hỏi giáo viên phải thực sự tâm huyết và chân thành
2.2 Thực tiễn về việc tổ chức hoạt động tri ân và trưởng thành hiện nay
Lễ tri ân và trưởng thành là lễ đánh dấu bước ngoặt của tuổi 18, độ tuổi của sự trưởng thành khi chuẩn bị rời xa mái trường, bước vào ngưỡng cửa cuộc đời Nhưng ở đó chất chứa bao kỷ niệm thân thương và sẽ là hành trang theo mỗi người trên đường đời Tôi chưa đến tuổi 18, chỉ tròn 17 tuổi thôi nhưng 17 quá gần 18 rồi nhỉ! Lễ tri ân và trưởng thành là dịp để học sinh bày tỏ lòng biết ơn, tri ân đến cha
mẹ, thầy cô luôn đồng hành cùng các em trong cuộc sống, tri ân đến những người bạn đã giúp đỡ mình trong quá trình học tập và luôn đồng hành cùng các em trong
cuộc sống, tôi luyện cho các em đôi chân thật cứng để đứng vững trên mọi hoàn
Trang 11cảnh Và phải sống thật tử tế, sống đúng với bài học làm Người mà thầy cô, gia
đình và bạn bè luôn nhắc nhở : “Sống chân thành, lương thiện, sống biết chia sẻ, yêu thương cho đi là còn mãi!” Khi rời xa mái trường THPT, phía trước các em là
đường đời muôn ngả Mỗi em sẽ chọn một ngã rẽ và đích đến cho riêng mình Như vậy, tổ chức tốt Lễ tri ân và trưởng thành chính là một hoạt động trải nghiệm bổ ích để rèn luyện phẩm chất, thái độ và kĩ năng sống cho học sinh Kết quả tốt đẹp của buổi lễ nhân văn này sẽ là cầu nối gắn kết tình cảm con cái và cha
mẹ, học trò và thầy cô giáo, nhà trường và gia đình, xã hội Cha mẹ và thầy cô cũng hiểu được con cái, học trò hơn Kết quả tốt đẹp của buỗi lễ này chính là liều thuốc tinh thần quan trọng giúp các em tăng sự quyết tâm và đạt được kết quả cao trong các kì thi sắp tới
Tuy nhiên, để tổ chức được lễ tri ân và trưởng thành trọn vẹn và thành công vẫn còn gặp một số khó khăn dẫn đến kết quả chưa được như mong muốn Khó khăn trong việc tổ chức hoạt động này có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan
- Nguyên nhân khách quan:
+ Mặc dù có sự chỉ đạo của cấp Bộ, Sở về hoạt động này trong Chương trình giáo dục phổ thông mới nhưng cách thức tổ chức như thế nào thì các Nhà trường phải tự lên kịch bản, nội dung chương trình
+ Điều kiện thời tiết của miền Trung trong thời gian này rất khắc nghiệt (nắng nóng oi bức) nên sẽ ảnh hưởng đến chất lượng buổi lễ
- Nguyên nhân chủ quan:
+ Tính nhân văn, tính thiết thực của chương trình là rất cao nên đòi hỏi phải
có quá trình chuẩn bị lâu dài, huy động số lượng người tham gia rất lớn Khâu chuẩn bị phải thực sự chi tiết và công phu Hoạt động lại diễn ra vào thời gian các
em phải tập trung ôn thi cho các kỳ thi quan trọng nên đã gây ra không ít khó khăn + Còn nhiều lúng túng khi tổ chức buổi lễ bởi đây là đề tài mới Không có kịch bản sẵn
+ Nhận thức về Lễ tri ân và trưởng thành của học sinh và thậm chí của một số giáo viên còn mơ hồ
+ Ban tổ chức có khi là Đoàn trường hoặc do nhóm học sinh khối 12 đảm nhận nên việc phân công, chịu trách nhiệm cho buổi lễ còn lúng túng
II Thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua việc tổ chức
Lễ tri ân và trưởng thành ở trường THPT một số năm trước khi áp dụng đề tài
1 Điều tra, khảo sát thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua việc tổ chức Lễ tri ân và trưởng thành
1.1 Nội dung khảo sát
Trang 12PHIẾU ĐIỀU TRA
PHIẾU KHẢO SÁT VỀ CHƯƠNG TRÌNH LỄ TRI ÂN VÀ TRƯỞNG THÀNH ĐƯỢC TỔ CHỨC TỪ NĂM 2018 TRỞ VỀ TRƯỚC
Kính thưa thầy cô giáo, quý vị phụ huynh và các em học sinh hiện tại bản thân tôi đang làm đề tài nghiên cứu “Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động “ Lễ tri ân và trưởng thành” ở trường THPT”, để có những đánh gía khách quan về vấn đề này kính mong thầy cô giáo, phụ huynh và các em học sinh giúp đỡ hoàn thành phiếu khảo sát dưới đây, mọi câu trả lời cũng như thông tin của người tha, gia khảo sát sẽ được giữ kín vì vậy mong thầy cô, phụ huynh và các em học sinh trả lời theo đúng tinh thần khách quan nhất có thể
ND1 Đánh giá của bạn về nội dung chương trình các buổi lễ " Tri ân và trưởng thành" được tổ chức từ năng 2018 trở về trước
ND2 Nội dung chiếm nhiều thời lượng nhất trong chương trình là?
Tri ân công sức nuôi nấng chăm sóc của cha mẹ, ông
Tri ân thầy cô đã hết lòng giảng dạy, giáo dục các em
về tri thức khoa học, tư tưởng đạo đức tình cảm
Khắc sâu tình bạn trong sáng của những năm cùng
ND3 Đánh giá mức độ hiệu quả của các hoạt động:
Hiệu quả cao
Hiệu quả Hiệu quả
thấp
Không hiệu quả Tri ân công sức nuôi nấng chăm
sóc của cha mẹ, ông bà đằng đẵng
Trang 13trong nhiều năm
Tri ân thầy cô đã hết lòng giảng
dạy, giáo dục các em về tri thức
khoa học, tư tưởng đạo đức tình
cảm
Khắc sâu tình bạn trong sáng của
những năm cùng chung sống dưới
Link phiếu khảo sát: https://forms.gle/UzHbqEMx9kTvSuaY6
2 Phân tích, đánh giá thực trạng thông qua số liệu điều tra, khảo sát
Trong thời gian thực hiện đề tài chúng tôi đã tiến hành khảo sát, và đã có 376 lượt người tham gia khảo sát Trong đó đa số người tham gia khảo sát cho rằng nội dung của chương trình Tri ân trưởng thành trước đây được tổ chức có nội dung chưa phù hợp Phần lớn thời lượng của chương trình đang tập trung vào hoạt động vui chơi, văn nghệ của học sinh mà chưa chú trọng tới nội dung phần lễ tri ân
Biểu đồ 1: Đánh giá nội dung chương trình các buổi lễ "Tri ân và trưởng thành"
được tổ chức từ năm 2018 trở về trước
Về việc đánh giá hiệu quả các hoạt động Phần lớn các ý kiến đánh giá cho rằng các hoạt động “ Tri ân công sức nuôi nấng chăm sóc của cha mẹ, ông bà đằng đẵng trong nhiều năm.”, “Tri ân thầy cô đã hết lòng giảng dạy, giáo dục các em về tri thức khoa học, tư tưởng đạo đức tình cảm.”, “Khắc sâu tình bạn trong sáng của những năm cùng chung sống dưới mái trường THPT.” Và 243/ 376 người tham gia đánh giá cho rằng chương trình này không có ý nghĩa về giáo dục KNS cho học sinh
Trang 14Ghi chú:
A: Tri ân công sức nuôi nấng chăm sóc của cha mẹ, ông bà đằng đẵng trong nhiều năm
B: Tri ân thầy cô đã hết lòng giảng dạy, giáo dục các em về tri thức khoa học, tư tưởng đạo đức tình cảm
C: Khắc sâu tình bạn trong sáng của những năm cùng chung sống dưới mái trường THPT
D: Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh
Biểu đồ 2: Đánh giá hiệu quả hoạt động lễ “ Tri ân và trưởng thành trước năm 2018”
Từ đó chúng tôi nhận thấy rằng học sinh đang nhầm tưởng hoạt động “Tri ân trưởng thành” là bữa tiệc Party cuối khóa của học sinh khối 12 Việc thiếu kỹ năng trong tổ chức chương trình biến một chương trình ý nghĩa thành một chương trình được đánh giá là kém hiệu quả và thậm chí là phản cảm Vì vậy sức hút của chương trình ngày càng giảm do nhiều học sinh không muốn mất khoảng thời gian quý báu của mình để tham gia tổ chức cũng như tham dự chương trình Các thầy cô giáo cũng dần không muốn tham dự chương trình do nội dung không phù hợp Phụ huynh cũng không ủng hộ vì sợ ảnh hưởng tới thời gian học tập của các con và sợ các con bị cuốn vào hoạt động không bổ ích Nhận thấy những điều đó chúng tôi cho rằng cần phải có các biện pháp định hướng cho HS tổ chức chương trình Tri ân
và trưởng thành, biến việc tổ chức và tham dự chương trình thành một “ Hoạt động giáo dục lớn” để học sinh rèn luyện KNS
III Giải pháp nâng cao giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động “Lễ tri ân và trưởng thành” ở trường THPT.
1 Nguyên tắc đề xuất giải pháp
1.1 Phải đáp ứng yêu cầu phát triển nhân cách của học sinh
Chủ nghĩa Mác- Lênin đã nêu rõ: “ Con người vừa là thực thể tự nhiên, vừa là thực thể xã hội, nhưng con người có cá tinh riêng” Trong quá trình hoạt động, nhờ
có các mỗi quan hệ với thê giới tự nhiên, thế giới đồ vật do các thế hệ trước tạo ra
và các quan hệ xã hội mà con người gắn bó, nhân cách của con người được hình thành, phát triển Bởi vậy, trong quá trình lựa chọn các biện pháp giáo dục kỹ năng truyền thông cho học sinh, chúng tôi nhận thấy ần áp dụng các giải pháp phát huy
Trang 15cao nhất các yếu tố hình thành, phát triển nhân cách của học sinh, đảm bảo tinh tự nhiên trong phát triển con người và nâng cao năng lực tự chủ của mỗi cá nhân
1.2 Đảm bảo quan điểm giáo dục theo phương pháp sư phạm tương tác
Theo phương pháp sư phạm tương tác, trong quá trình học tập và rèn luyện ở trường THPT, mỗi học sinh phải tự mình chiêm lĩnh hệ thống tri thức, kỹ năng, phải nắm vững những cơ sở của nghề nghiệp tương lai ở trình độ phổ thông và có tiềm năng vươn lên thích ứng với những yêu cầu do thực tiễn xã hội và cách mạng khoa học công nghệ đặt ra Muốn vậy, khi tiến hành hoạt động học tập ở trường THPT, học sinh cần tiến hành hoạt động nhận thức trên cơ sở khả năng tư duy độc lập, có óc phê phán, có thể khẳng định, phủ định, hoài nghi và tự xây dựng cho mình phương pháp học tập thích hợp
Từ quan điểm giáo dục trên, chúng tôi cũng thông qua quá trình thực hiện Lễ tri ân và trưởng thành đã giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trên tinh thần phát huy tư duy độc lập sáng tạo và các năng lực, sở trường của học sinh Giáo dục cho học sinh phải tạo được sự tương tác, không giáo dục một chiều hay máy móc, rập khuôn
1.3 Đảm bảo tính thực tiễn của hoạt động giáo dục
Các biện pháp được đề xuất cho việc tổ chức quá trình học tập được thực thi trong thực tiễn dạy học ở trường THPT Đô Lương 1 Điều đó có nghĩa là các biện pháp phải đáp ứng mục tiêu đào tạo của nhà trường, giúp học sinh nắm kiến thức
và kỹ năng thực hành tương ứng, có khả năng phát hiện, giải quyết những vấn đề
cơ bản của giáo dục ở trường THPT đặt ra
Các biện pháp phải phù hợp với nội dung, phương pháp tổ chức, tức là phải đảm bảo tính hiện đại, cân đối hài hòa của nội dung, phương pháp dạy học, coi trọng phương pháp tự học, tự nghiên cứu, tạp điều kiện để người học phát huy tính chủ động, sáng tạo của mình
2 Thuận lợi và khó khăn trong quá trình tổ chức hoạt động giáo dục
2.1 Thuận lợi
- Được sự quan tâm chỉ đạo của Cấp ủy, Ban giám hiệu nhà trường Sự vào cuộc đồng hành của ban đại diện cha mẹ học sinh Sự ủng hộ tài trợ kinh phí của các cá nhân, doanh nghiệp đóng trên địa bàn
- Học sinh khối 12 đã từng tham gia nhiều hoạt động tập thể, nhiều học sinh
đã là thành viên của BTC của các chương trình trước đây nên các em cũng đã có một số kỹ năng sống cơ bản
- Là hoạt động thường niên nên các em có nhiều thuận lợi trong khâu tổ chức, triển khai Học sinh khóa trước sẽ truyền đạt lại kinh nghiệm cho các em khóa dưới tạo nên một truyền thống tốt đẹp
Trang 16- Là hoạt động “ Lễ tri ân và trưởng thành” rất ý nghĩa là cơ hội để các em thể hiện và hoàn thiện và nâng cáo các kỹ năng sống cần thiết nên thu hút đông đảo học sinh hưởng ứng và nhiệt tình tham gia
2.2 Khó khăn
- Đa số học sinh hiện nay đang còn yếu và thiếu kỹ năng sống nên thiếu tự tin
và không dám thể hiện trong các hoạt động Nhiều học sinh tham gia vào Ban tổ chức (BTC) chưa có nhiều kinh nghiệm trong tổ chức hoạt động tập thể nên còn lúng túng
- Do chương trình dành cho khối 12 là học sinh cuối cấp lịch học dày đặc nên gặp khó khăn trong việc tìm nhân sự cũng như sắp xếp bố trí thời gian Phần lớn học sinh ngại tham gia vào BTC vì sợ ảnh hưởng tới học tập, và một phần do sự ngăn cấm của phụ huynh
- Do ảnh hưởng từ dịch bệnh Covid đã tạo ra thêm nhiều thách thức hơn cho khâu tổ chức
3 Xây dựng kế hoạch phát triển KNS
Mục tiêu của kế hoạch: định hướng hoạt động tổ chức Lễ tri ân và trưởng thành cho học sinh khối 12, lồng ghép việc giáo dục kỹ năng sống ( thời gian 5 tuần trước khi tổ chức chương trình)
KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG SỐNG
- KN linh hoạt xử lý tình huống
Tuần 1
2 Xây dựng kế hoạch hoạt động
+ Thống nhất nội dung chương
trình
+ Đơn xin tổ chức chương
trình
+ Thư ngỏ
+ Các tiểu ban lập kế hoạch
hoạt động, phân công nhiệm vụ
- KN bày tỏ suy nghĩ tích cực
Tuần 1
Trang 174 Các tiểu ban thực hiện theo kế
hoạch
- KN hợp tác
- KN quản lý thời gian
- KN thể hiện tình yêu thương
- KN bày tỏ suy nghĩ tích cực
- KN linh hoạt xử lý tình huống
Tuần 2, 3, 4
5 Chạy thử chương trình - KN quản lý thời gian
- KN bày tỏ suy nghĩ tích cực
- KN linh hoạt xử lý tình huống
Tuần 5
6 Mời đại biểu tham dự - KN hợp tác
- KN truyền thông
- KN linh hoạt xử lý tình huống
- KN bày tỏ suy nghĩ tích cực
- KN linh hoạt xử lý tình huống
- KN quản lý tài chính
Tuần 5 Theo kế hoạch của nhà trường
8 Họp tổng kết chương trình - KN truyền thông
- KN quản lý thời gian
- KN bày tỏ suy nghĩ tích cực
- KN hợp tác
Tuần 5 Sau khi kết thúc chương trình
Nhận diện thành viên cốt cán (là những HS khối 12, có tầm ảnh hưởng lớn trong khối, đã từng tham gia các hoạt động tập thể, có tinh thần trách nhiệm cao,
có nguyện vọng tham gia chương trình)
4 Thực hiện một số giải pháp nâng cao giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động “Lễ tri ân và trưởng thành” ở trường THPT
4.1 Giải pháp nâng cao kỹ năng quản lý thời gian
Kỹ năng quản lý thời gian là kỹ năng sử dụng và kiểm soát tốt thời gian giúp phân bổ thời gian thực hiện các công việc trở nên hợp lý và hoàn thiện hơn Đa số các nội dung trong hoạt động ngoại khóa đều giúp HS rèn luyện KN quản lý thời gian
Trang 18Để giúp HS biết cách quản lý thời gian chúng tôi đã định hướng cho BTC chương trình thành lập thành lập các tiểu ban, mỗi tiểu ban phụ trách một mảng nội dung Sau khi nhận nhiệm vụ đã được phân công các tiểu ban cần phải liệt kê những công việc cần phải làm Lập thời gian biểu liệt kê những việc mình cần phải làm và phải sắp xếp thời gian theo thứ tự ưu tiên Trong quá trình thực hiện phải rèn luyện tính kỷ luật và phải có lòng quyết tâm thực hiện mục tiêu Phát triển các thói quen, bởi vì một khi các thói quen được phát triển, chúng sẽ mất ít thời gian hơn để thực hiện Cố gắng tập trung vào những việc mà mình đã lên lịch, vào một thứ duy nhất và không để ý đến mọi thứ khác
* Một số sản phẩm hoạt động của HS:
NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH
3 Văn nghệ mở đầu Tiểu ban văn nghệ 16h 40ph – 17h15ph
4 Tuyên bố lý do Trưởng ban tổ chức 17h15ph – 17h25ph
5 Giới thiệu đại biểu Trưởng ban tổ chức 17h25 – 17h30ph
6 Hoạt động tri ân thầy cô
Tiểu ban văn nghệ 19h 10ph – 20h15ph
11 Thu dọn lễ đài BTC, Tiểu ban hậu cần 20h 15ph – 21h
Nguyễn Kim Dũng
4.2 Giải pháp nâng cao kỹ năng hợp tác
Hợp tác để cùng phát triển là nguyên tắc hàng đầu để nâng cao hiệu suất công việc đồng thời phát triển, nâng cao năng lực bản thân, đặc biệt là trong một nhiệm
vụ hoàn toàn mới với các em HS "Muốn đi nhanh, hãy đi một mình - Muốn đi xa, hãy đi cùng người khác", đây là một quan điểm hoàn toàn đúng đắn vì dù cho bạn
có giỏi đến đâu, có năng lực thế nào nhưng bạn sẽ không thể thành công nếu chỉ làm việc một mình, không biết hợp tác với người khác Nhiều người, nhiều ý tưởng,
Trang 19nhiều năng lượng tích cực và nỗ lực sẽ giúp công việc thuận lợi Vì vậy ngay từ những ngày đầu bước vào chuẩn bị chương trình chúng tôi đã chú trọng tới việc xây dựng một nguyên tắc làm việc chung mà tất cả các thành viên đều phải tuân theo
Các nguyên tắc khi hoạt động tập thể có thể bao gồm:
- Giữ thông tin liên lạc cởi mở và không cố ý giữ lại thông tin cần thiết để thực hiện nhiệm vụ chung
- Đạt được sự đồng thuận về các mục tiêu và phương pháp hoàn thành các dự
án hoặc nhiệm vụ
- Công nhận sự đóng góp của những người khác trong nhóm của bạn
- Xác định trở ngại và cùng nhau giải quyết các vấn đề một cách hợp lý khi nó xảy ra dù đó là lỗi của ai
- Đặt các mục tiêu của nhóm lên trên sự hài lòng và ý kiến cá nhân (đặc biệt quan trọng là người lãnh đạo)
- Xin lỗi vì những sai lầm của bản thân, tha thứ cho những sai lầm của người khác
Đối với các em HS ở lứa tuổi 17, 18 còn có nhiều suy nghĩ mag tính cá nhân
và cái tôi rất cao, nên trong lúc làm việc cùng nhau không tránh khỏi những xung đột Nhưng nhờ dựa vào những nguyên tắc đã đề ra như trên mà những mâu thuẫn được sớm phát hiện và giải quyết Chính nhờ những bất đồng về quan điểm và được giải quyết thông quan đàm thoại mà đã có nhiều ý tưởng mới mẻ được đưa ra
Nguyễn Kim Dũng BTV đoàn trường, Bí thư
chi đoàn 12A1 – Trưởng ban tổ chức
Chịu trách nhiệm phụ trách chung, lên kế hoạch, xin phép
tổ chức, Phụ trách tiểu ban sự kiện hậu cần, tài chính
Nguyễn Thị Mai
Hiên
BCH Đoàn trường, Bí thư Chi đoàn 12A3 – Phó ban tổ chưc
Phụ trách các tiểu ban nội dung truyền thông, kỹ thuật
Trang 20Tăng Văn Mạnh BCH Đoàn trường, Bí
thư chi đoàn 12T1 – Phó ban tổ chức, Trưởng Ban Nghệ thuật
Phụ trách tiểu ban nghệ thuật
Phân công nhiệm vụ của các tiểu ban
Tiểu ban Trưởng tiểu ban Phó Tiểu ban Nhiệm vụ
Tài chính Nguyễn Mai Hiên Đinh Tiến Sang
Nguyễn Thị Hoa
Xin tài trợ, cân đối thu chi, mua, thuê các trang
bị cần thiết Nghệ thuật Tăng văn Mạnh Nguyễn Thị Lan
Anh ( hát múa) Nguyễn Sỹ Đạt ( nhảy)
Tập luyện các tiết mục
có trong chương trình, đảm bảo nội dung do BTC đề ra
thông
Lê Khánh Huyền Lê Khanh
Thái Ngô Quyền
Phụ trách đăng tin bài
về chương trình trên trang facebook, tổ chức các hoạt động nhỏ để lan tỏa ý nghĩa thông điệp của chương trình
Chuẩn bị các trang thiết
bị cần thiết cho chương trình, dưng sân khấu, khu vực check in, chuẩn
bị quà tặng, thư mời, đảm bảo an ninh trong khi tổ chức sự kiện, dọn dẹp sau sự kiện,
Chính việc cụ thể hóa các nhiệm vụ của từng thành viên đã giúp các em xử lý được rất nhiều tình huống
Điển hình như trong hoạt động “Chụp ảnh lưu niệm cùng các thầy cô giáo” Ban đầu các em rất lúng túng khi chạy thử sân khấu Do số lượng người quá đông ( khoảng 30 giáo viên và 40 HS mỗi lớp), có 13 lớp khối 12 nên việc di chuyển để xếp đội hình chụp ảnh gặp nhiều rắc rối Việc không có sự hợp đồng giữa các lớp chụp trước và sau, việc không quy định hướng di chuyển làm cho sân khấu trở nên
hỗ loạn và dường như không thể giải quyết Sau 1 buổi cố gắng sắp xếp không đạt được kết quả Tối hôm đó BTC đã tổ chức cuộc hôi ý với các Lớp trưởng 13 lớp
Trang 21khối 12 để tìm cách giải quyết Trong cuộc họp các em đã thẳng thắng nhìn nhận ra nguyên nhân dẫn đến tình trạng lộn xộn trên và cùng nhau tìm cách giải quyết Các
em đã đưa ra những nguyên tắc mà các lớp phải tuân thủ theo như: mỗi lớp chỉ có
5 ph để di chuyển lên sân khấu và sắp xếp đội hình chụp ảnh, vị trí đứng của học sinh, tất cả các lớp đều di chuyển lên bên phải sân khấu và di chuyển xuống bên trái sân khấu Nhờ vậy ơ buổi lễ chính thức phần chụp ảnh lưu niệm đã diễn ra rất quy củ, đảm bảo thời gian và tất cả các lớp đều có những hình ảnh đẹp để lưu làm
kỷ niệm
4.3 Giải pháp nâng cao kỹ năng quản lý tài chính
Mục tiêu của quản lý tài chính trước hết là giúp các em có những quan niệm đúng đắn về tiền bạc, xác định giá trị và cách sử dụng tiền bạc đúng cách, chi tiêu
ít hơn số tiền kiếm được
Để có thể quản lý tài chính một cách hiệu quả chúng tôi đã đưa ra giải pháp hướng dẫn các em lập kế hoach thu chi và dự trù kinh phí
Các nguồn thu có thể:
- Từ đóng góp của HS ( nguồn thu chủ đạo)
- Từ sự ủng hộ của ban đại diện cha mẹ HS
- Từ sự tài trợ của cá nhân, doanh nghiệp trên địa bàn
Các nguồn chi lớn:
- Thuê sự kiện: ánh sáng, âm thanh, bàn ghế
- Thuê quay phim, chụp ảnh
- Mua quà tặng cho giáo viên, phụ huynh
- In ấn Maket, panner, ruybang, trang trí sân khấu
- Kinh phí hỗ trợ cho các bạn tập văn nghệ
* Sản phẩm của HS
BẢNG DỰ TRÙ KINH PHÍ
1 Thuê sự kiện 10 000 000 (đ) Hợp đồng trọn gói,
chương trình ngoài trời,
số lượng 600 người
2 Thuê quay phim, chụp ảnh 5 000 000 (đ) Hợp đồng trọn gói
3 Quà tặng Giáo viên 4 000 000 (đ) Bộ ấm chén có in logo
chương trình, Hoa
Trang 224 In maket 3 000 000 (đ) 1 maket lớn 6X12
1 maket bé 3x 6
5 Mua vật dụng laghim 2 000 000 (đ) Paner, ruybang, vật
dụng trang trí sân khấu
6 Thuê trang phục văn nghệ 1 000 000 (đ) 3 tiết mục cần thuê đồ
7 Hỗ trợ tập luyện 3 000 000 (đ)
8 Chi phí phát sinh 1 500 000 (đ)
Dự trù thu:
- Từ nguồn đóng góp của HS: mỗi HS 50 000 (đ) Tổng thu: 27 300 000 ( đ)
- Từ hỗ trợ của hội phụ huynh: 1 000 000 ( đ)
- Từ hỗ trợ của đoàn trường: 1 000 000 (đ)
- Nhận hỗ trợ bằng hiện vật hoặc tiền mặt của các cá nhân và tổ chức khác Cân đối còn dư:
(Dự kiến số tiền còn dư sẽ dùng để ủng hộ các em khóa sau có tinh thần vượt khó vươn lên trong học tập)
Qua bảng dự trù kinh phí trên cho thấy các em đã biết sử dụng nguồn tài chính một cách tiết kiệm, khôn ngoan Biết cách vận động sự tài trợ và biết cách tiết kiệm tiền bằng cách tự bỏ công sức ra để làm những việc mình có thể làm
4.4 Giải pháp nâng cao kỹ năng linh hoạt xử lý tình huống
Kỹ năng xử lý tình huống là khả năng vận dụng tri thức (Tâm lý học, ngôn ngữ học, hiểu biết pổ thông…), những kinh nghiệm thực tiễn, những kinh nghiệm ứng xử để giải quyết một cách hợp lý các tình huống nảy sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao Trong cuộc sống có rất nhiều thình huống bất ngờ xảy ra
mà chúng ta không lường trước được, đặc biệt là khi các em lần đầu tiên tự mình tổ chức một chương trình trực tiếp và có quy mô lớn như “ Lễ tri ân và trưởng thành” Trong quá trình chuẩn bị hay tổ chức chương trình, dù là ở vị trí nào thì cũng luôn gặp phải các tình huống đa dạng, phức tạp và thường xuất hiện một cách bất ngờ, đòi hỏi các em phải xử lý kịp thời, khách quan Việc khéo léo ứng xử sư phạm của các em, vừa linh hoạt, vừa đảm bảo các nguyên tắc giáo dục sẽ thể hiện
sự tôn trọng nhân cách của học sinh, cha mẹ học sinh, giáo viên… phát huy tính tích cực, sáng tạo và tư duy độc lập, phản biện của học sinh, tạo mọi điều kiện thuận lợi về mặt tâm lý để phát triển động cơ đúng đắn ở học sinh, phát huy được tính tích cực hoạt động trí tuệ, phát triển tính sáng tạo, xây dựng thái độ làm việc
Trang 23nghiêm túc, xoá đi hàng rào ngăn cách xa lạ giữa giáo viên với học sinh, tạo ra những xúc cảm, tình cảm tích cực ở cả giáo viên và học sinh
Để nâng cao được kỹ năng linh hoạt xử lý tình huống cần trang bị cho HS những kiến thức cơ bản về các nguyên tắc, phong cách và kỹ năng giao tiếp, ví dụ như: Nguyên tắc tôn trọng nhân cách đối tượng giao tiếp, có thiện chí và đồng cảm trong giao tiếp, đảm bảo tính mô phạm trong giao tiếp; phong cách dân chủ, độc đoán, tự do trong giao tiếp; kỹ năng tìm hiểu môi trường và đối tượng giao tiếp, tạo
ấn tượng ban đầu trong giao tiếp, tự chủ cảm xúc hành vi, phản hồi, thuyết phục…
* Sản phẩm của HS:
Như trong buổi lễ “tri ân trưởng thành năm 2020” ở phần giao lưu với Giáo viên chủ nhiệm, đã có một tình huống rất bất ngờ xảy ra đó là: Khi MC mời giáo viên chủ nhiệm lớp 12 A1 – Cô Nguyễn Thị Kim Anh cùng giao lưu với HS Theo kịch bản chương trình phần này chỉ diễn ra trong 2 phút Nhưng khi được hỏi và trả lời, cô Kim Anh đã có rất nhiều cảm xúc và đã kể rất nhiều kỷ niệm liên quan tới quãng thời gian đi dạy của mình Nhận thấy sự xúc động qua từng lời nói của cô đã chạm tới trái tim của nhiều Giáo viên, học sinh, phụ huynh tham gia buổi lễ nên
MC đã đặt ra thêm nhiều câu hỏi nữa dành cho cô để đẩy sự xúc động của mỗi người tham gia buổi lễ lên cao trào, đã có những giọt nước mắt, những cái ôm thật chặt, những bàn tay nắm chặt vào nhau khi chứng kiến đoạn tâm sự này Và sau này mỗi khi xem lại video được trực tiếp ngày hôm ấy, ai ai cũng dâng trào cảm xúc Sau đó các em đã lược bớt những câu hỏi đã sử dụng nên phần giao lưu các thầy cô diễn ra sau được rút ngắn Chính quyết định táo bạo thay đổi kịch bản ngay lúc đó của MC đã tạo nên một nốt trầm đầy sâu lắng cho chương trình mà vẫn đảm bảo thời gian
4.5 Giải pháp nâng cao kỹ năng thể hiện tình yêu thương, sự cảm thông
Với lứa tuổi học trò "Sự chín chắn bắt đầu khi bạn biết nghĩ cho người khác nhiều hơn quan tâm đến bản thân mình."
Khi cùng nhau làm việc, thực hiện theo nhiệm vụ phân công trên cơ sở đó nắm bắt và hiểu hơn hoàn cảnh của nhau Các bạn thể hiện tình yêu thương của mình khéo léo, vừa đủ và không điều kiện Hãy nghĩ cho người khác Đặt mình vào hoàn cảnh của người khác Kĩ năng này có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường hiệu quả giao tiếp và ứng xử với người khác; cải thiện các mối quan hệ giao tiếp xã hội, đặc biệt trong bối cảnh đa văn hóa, đa sắc tộc Kĩ năng thể hiện sự cảm thông cũng giúp khuyến khích thái độ quan tâm và hành vi thân thiện, gần gũi với những người cần sự giúp đỡ Kĩ năng thể hiện sự cảm thông được dựa trên kĩ năng
tự nhận thức và kĩ năng xác định giá trị, đồng thời là yếu tố cần thiết trong kĩ năng giao tiếp, giải quyết vấn đề, giải quyết mâu thuẫn, thương lượng, kiên định và kiềm chế cảm xúc
Trong quá trình thực hiện, do các bạn là học sinh lực chọn từ các lớp khác nhau vì vậy không ít những lần các bạn gặp khó khăn, bất đồng quan điểm và sự
Trang 24cảm thông chính là động lực để các bạn ấy trở thành cộng sự tốt và cao hơn nữa là trở thành những người bạn thân thiết
Để nâng cao kỹ năng thể hiện tình yêu thương và cảm thông chúng tôi luôn nhắc nhở các em “ Của cho không bằng cách cho” và “ Làm việc gì cũng đặt cả trái tim của mình vào đó” và để “ With Sunshine, We are One” từ đó làm khơi dậy
sự đồng cảm yêu thương của các em Bên cạnh đó chúng tôi cũng tổ chức nhiều hoạt đồng bên lề để các em HS có cơ hội thể hiện tình yêu thương và cảm thông như chương trình “ Xuân yêu thương”, chuỗi radio chia sẻ về những kỷ niệm khi tôi 18, chuỗi bài viết cùng nhau đếm ngược, chuỗi bài viết về thanh xuân … được đăng trên face book của chương trình
* Sản phẩm của HS
Sau khi chương trình đã có rất nhiều bạn HS viết tâm sự về chương trình đăng trên trang facebook cá nhân, hay các bài viết đến từ ban tổ chức để gửi gắm biết bao tâm sự về chương trình Bạn Tăng Thế Mạnh – Phó ban Tổ chức Sunshine
2020 đã có những chia sẻ trên facebook cá nhân của mình như sau:
Link bài viết:
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=1446426729037076&id=100010092882375
Nội dung bài viết:
“Lễ TRi Ân Và Trưởng Thành Cho Ta Những Gì
về một chuyên môn của một ngành nào đó mà hầu hết là Kỹ Năng Sunshine nói riêng Lễ Tri ân nói chung có phải là chương trình chỉ có tập luyện xong đến ngày diễn thì nhảy, hát, múa thôi như các bạn nghĩ đâu, đó là cả quá trình lên kế hoạch, tổng hợp ý tưởng, tích góp, chọn lọc từng chút một Mà muốn thế bọn mình phải họp Và đương nhiên muốn họp được, thử hình dung trong một cuộc hội thoại để anh em đồng đội hiểu ý tưởng của mình bạn phải biết cách truyền đạt nó một cách chính xác Cho nên KỸ năng đầu tiên các bạn có lớn nhất khi tham gia chương trình là Kỹ năng Giao Tiếp Nói một cách đơn giản ko cao sang hơn, ví như thằng bạn Nguyễn Kim Dũng của mình từ một thằng trầm tính, ít nói sau khi tham gia xong mơi biết bản thân cũng có năng lực cx chém gió tán gái hay đấy chứ :)) và thế
Trang 25là cậu ta thi vào ngành kinh tế xót xót Sống càng lâu mới biết chuyện gì cũng xảy ra mà
Một số em đọc đến đây phản đối, tôi có kỹ năng này rồi tham gia chỉ tốn thời gian cho việc học Những kỹ năng có thể bạn đã có nhưng có phải khi nào bạn cũng có cơ hội hay môi trường để thực hành nó đâu Trường Đô Lương 1 mình về
cơ bản đào tạo kỹ năng cho học sinh ko toàn diện(theo ý kiến chủ quan cho riêng mình), kiến thức môn học các bạn có giỏi nhưng kỹ năng mềm các bạn không có thì thực sự bất lợi cho sau này trong môi trường đại học cũng như đi làm Liệu các bạn phương xa của tôi có giống tôi ko? là khi học ở môi trường đại học mình ước
gì có thể học nhiều Kỹ năng hơn được khi còn THPT ? Đúng đó ,trở về với hiện tại, sắp dealine rồi mình gặp khó khăn với bài thuyết trình sắp tới đây nhớ lại ngày họp đó, ngày họp đầu tiên thuyết trình cho Sunshine đó có bồi hồi chút !
Nhớ nhất chắc là câu " Lâu nay, các em và các bạn đây biết đến lễ tri ân trường mình đây như là một chương trình ăn chơi, nhảy nhót của học sinh khối 12 sắp ra trường, một buổi ăn chơi đúng nghĩa hơn là một chương trình tri ân thầy cô giáo " Điều qua trọng BTC Sunshine đặt lên hàng đầu là đối tượng chính chúng tôi hướng đến là Thầy Cô giáo giảng dạy khối 12, sau đó là học sinh khối 12 K58 chúng tôi và tiếp đến là dư luận xã hội khác Điều khiến chúng tôi tự hào nhất là chương trình hướng đến đúng đối tượng, bản chất chương trình cần có,và từ nền tảng đó chúng tôi làm Sunshine cho ta gặp được những người bạn quý Học nhiều điều từ các bạn, học cách sống chia sẻ, học cách sống trách nhiệm,học cách tự tin khi bước lên sân khấu cùng nhau học cách đếm tiền thu tiền thu chi cho buổi lễ Không giống như các trường THPT Chuyên của tỉnh mình như Phan Bội Châu, Chuyên VInh hay Huỳnh Thúc Kháng hay Thanh Chương 1, mỗi năm trường học sinh trường tổ chức rất nhiều hoạt động ngoại khóa cũng như các cuộc thi, Lễ Tri
Ân là một trong những lễ lớn của họ được đầu tư bài bản, chuyên nghiệp từ những buổi đầu casting, lên ý tưởng chương trình, sân khấu thực sự Trường chúng ta cần học hỏi nhiều Tất nhiên không phải không có cái hay, Trường Đô Lương 1 mình mỗi năm một lần như vậy, tổ chức là dồn bao nhiêu tâm huyết vào nó thôi, tổ chức xong là nhớ Cả đời luôn nớ haha ^^ Theo dõi những đứa bạn những cộng sự hồi kia cùng nhau làm việc, giờ đứa nào đứa nấy tham gia Ban Đàn Ca Múa Hát này
nọ, rồi Hội Hiến Máu, Hội Đoàn nhiều lắm trên các trường đại học năng động
vô cùng, mình cũng ngưỡng mộ các bạn lắm Bây h gặp lại chắc lại ko nhận ra mất
Ta Đã Đi Qua Những Năm Tháng Không NGờ
Vô Tư Quá Để Bây Giờ Xao Xuyến
Mình vẫn nhớ có đứa em bảo " E thấy a Mạnh dũng cảm đó tham gia chương trình mất bao nhiêu thời gian cho kì thi hơn nữa anh lại lớp chọn anh tham gia thật sự can đản đó "Tôi cũng chỉ biết cười
Cảm ơn em vô cùng nhiều ít nhất là vẫn có người công nhận những đóng góp cũng như thấy được những khó khăn khó ai chia sẻ được Nhưng mà trên đời này
có những chuyện không dù không muốn làm vẫn phải làm mà :33 mà cx ko hẳn ko muốn làm sự thật là Trái Tim tôi mách bảo thế Tuổi trẻ mà cứ vô tư đi, thỉnh
Trang 26thoảng nghe theo trái tym làm trái lý trí một chút mới gọi là Tuổi Trẻ Ngông Cuồng Nhở :33
SunShine gói gọn trong buổi tổng kết hội tụ đủ đầy nhiều cung bậc cảm xúc Tôi thấy nước mắt bạn rơi khi cô giáo chia sẻ về những điều tưởng gần mà xa, hai thằng bạn xa lạ cũng ôm vai bá cổ quẩy hết mình trong đêm nhạc hội cuối vô cùng nhiệt tình, tuổi 17 đâu chỉ có học hành thôi đâu
Một lời cảm ơn không nói hết được
Chỉ còn không đầy 3 tháng nữa các em sẽ bước vào kì thi quan trong nhất của đời mình , anh chị chúc các em chân cứng đã mềm, tay dài vai rộng, đạp đổ giang sơn, tỉnh táo bước qua mùa thi với kết quả tốt nhất, chúc K59 tổ chức tổ chức chương trình thành công Các bạn ở phương xa của tôi vạn sự bình an, mã đáo thành công, hạnh phúc nhá
4.6 Giải pháp nâng cao kỹ năng thể hiện lòng biết ơn
Có thể nói, cùng với tri thức, bồi dưỡng lòng biết ơn chính là hành trang để các em học sinh tu dưỡng, rèn luyện, vững bước trưởng thành, để mai này các em
sẽ trở thành những công dân có nhân cách, phẩm chất đạo đức tốt, có ích cho xã hội Trong mỗi HS luôn chất chứa niềm biết ơn sâu sắc đến thầy cô, cha mẹ nhưng rất ít trong số đó có thể diễn đạt ra thành lời Các em sẽ thể hiện lòng biết ơn của mình bằng nhiều cách khác nhau Đó có thể là những con điểm cao, những vần thơ, những video ghi lại bao hình ảnh kỷ niệm, hay đơn giản chỉ là một ánh mắt, một nụ cười một cái nắm tay thật chặt Chúng tôi trong quá trình thực hiện chương trình luôn cố gắng để tạo điều kiện cho các em có thể thể hiện tình cảm của bản thân một cách tự nhiên và chân thành nhất Vì lòng biết ơn mà các em cẩn thận trong từng hoạt động, từng chi tiết của chương trình Từng lời dẫn của MC, từng bài hát
mà các em lựa chọn Và đọng lại trong bài phát biểu của đại diện học sinh cuối khóa Khi các em cùng nhau cất lên lời tuyên Hứa
* Sản phẩm của HS
Hình ảnh gây xúc động nhất ở cuối cùng mỗi lễ tri ân là hơn 500 em HS xếp hàng ngay ngắn dưới sự chứng kiến của thầy cô, phụ huynh, các em HS khóa dưới tay phải các em đặt lên ngực trái hướng mắt về sân khấu cùng tuyên hứa:
- Lời hứa thứ nhất: Học tập tấm gương đạo đức cao cả của Chủ tịch Hồ Chí Minh, sống có trách nhiệm, sống tình nghĩa, để xứng đáng là thanh niên VN- con cháu các Vua Hùng Tất cả xin hứa
- Lời hứa thứ hai: Ra sức phấn đấu học tập, đạt kết quả cao trong kỳ thi THPT,
để đền đáp công ơn nuôi dạy của cha mẹ và các thầy cô giáo Tất cả xin hứa
- Lời hứa thứ ba: Mãi mãi nhớ đến trường THPT Đô Lương 1 với lòng biết ơn sâu sắc, nhớ mãi ngày Lễ Trưởng thành và Tri ân hôm nay Tất cả xin hứa
Tiếng hô đồng loạt, hừng hực, nhiệt tình "Xin hứa!" phát ra ba lần từ những trái tim thanh xuân, khiến không ít người lớn- cha mẹ, thầy cô- cảm thấy rưng rưng, vui sướng và tự hào
Trang 27Bài hát “ Niềm tin chiến thắng” được các bạn 12 đồng thánh hát tại buổi lễ thể hiện sự quyết tâm cao nhất và chắc hẳn rằng thành công của các em cũng là lời cảm ơn sâu sắc nhất gửi đến thầy cô và cha mẹ
Phụ huynh bạn Mai Hiên lớp 12A4 chia sẻ “Bắt nguồn từ những cảm xúc chân thực, lay động tâm hồn con người, nhằm hướng đến những giá trị cốt lõi cũng như những bài học cơ bản nhất, buổi lễ không chỉ mang lại cho tôi những cảm nhận sâu sắc mà còn giúp tôi lan tỏa những giá trị sống tốt đẹp đến mọi người xung quanh”
4.7 Giải pháp nâng cao kỹ năng truyền thông
Truyền thông là một quá trình truyền thông liên tục trong đó hai hoặc nhiều người trao đổi, chia sẽ thông tin, tình cảm, suy nghĩ, kỹ năng để tạo ra sự liên kết với nhau từ đó có được một nhận thức chung
Để thực hiện tốt Lễ tri ân và trưởng thành, công tác truyền thông đóng vai trò quan trọng Trước hết, thông qua các kênh thông tin phát hiện và bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu truyền thông đó là những em biết phát hiện vấn đề và mạnh dạn, tự tin trong phát biểu, bày tỏ ý kiến Không chỉ biết trình bày một cách lưu loát, khoa học nội dung đã chuẩn bị, các em còn biết giao lưu với bạn bè, thầy cô
để tạo sự tương tác, biết khai thác yếu tố hỗ trợ như giọng nói, ngữ điệu, nét mặt,
cử chỉ, tác phong, trang phục
Sau khi phát hiện được nhân tố có năng khiếu, ban lập kế hoạch phối hợp để bồi dưỡng, cho thực hành, tập dượt Ban truyền thông được lập ra, phối hợp với ban nội dung để thực hiện công tác truyền thông: kỷ niệm ngày thành lập trường, thơ về tình cảm bạn bè, thầy cô, gia đình, Lễ tri ân và trưởng thành, thành tích của nhà trường, những bài đăng trên trang thông tin của nhà trường, hoạt động uống nước nhớ nguồn…Đa số học sinh được hỏi rất hào hứng bởi đây không chỉ là hình thức trải nghiệm mới mà đã thu nhận được nhiều bài học kinh nghiệm cho việc rèn luyện về tư duy cũng như những kỹ năng thiết yếu cho việc học tập và cuộc sống sau này Các em trực tiếp tham gia hoạt động tự đánh giá thấy mình tự tin, năng động hơn trong giao tiếp Từ đó mà thành tích học tập cũng được nâng lên
* Sản phẩm của HS
- Để việc đăng bài trên facebook của khóa được diễn ra thường xuyên và đảm bảo nội dung các em đã xây dựng kế hoạch tin bài chính:
BẢN TIMELINE TRUYỀN THÔNG CỦA TIỂU BAN TRUYỀN THÔNG
TT NỘI DUNG TIN BÀI NGƯỜI PHỤ TRÁCH THỜI GIAN
Vào 8h tối hằng ngày
4 Cùng nhau đếm ngược Phúc Huy, CTV Vào 6h sáng hàng
ngày
Trang 28Vào 9h tối hàng ngày
- Link một số bài viết của HS
Một số bài Radio khi tôi 18:
Lời cảm ơn
https://fb.watch/cBP7Ft-6NI/
Cùng nhau đếm ngược
https://www.facebook.com/105135954189137/posts/285822132787184/
5 Đánh giá kết quả thực hiện
Trường THPT Đô Lương 1 đã có nhiều năm tổ chức chương trình “ Lễ tri ân
và trưởng thành” : The Return of may của Khóa K54, Blooming Youth của khóa K55, Replay 2000 của khóa K56, May we meet again của khóa K57, Sunshine của khóa K58, Coming soon K59 Present của khóa K59 và năm nay là Farewell K60 của khóa K60 6 mùa “Tri ân và trưởng thành” đã trôi qua và ở mùa nào cũng để lại trong lòng mỗi người những dấu ấn riêng, những xúc cảm riêng Trong 6 lần tổ chức chúng tôi luôn đồng hành cùng các em để hỗ trợ đóng góp ý kiến và hơn hết
là giúp các em phát hiện và hoàn thiện hơn các kỹ năng sống thông qua từng hoạt động và hiện tại cũng đã bắt đầu khởi động cho một mùa “ Tri ân và trưởng thành mới”
5.1 Khảo sát về kết quả sau khi thực hiện đề tài