SKKN TĂNG CƯỜNG GIÁO dục ý THỨC bảo tồn và PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI CHO học SINH THPT TRÊN địa bàn HUYỆN TƯƠNG DƯƠNG góp PHẦN QUẢNG bá DU LỊCH SINH THÁI địa PHƯƠNG

Nhằm giúp cho HS nhìn nhận sâu sắc và có thái độ, hành vi đúng đắn trước những vấn đề bảo tồn và phát triển bền vững môi trường sinh thái địa phương nơi các em đang sinh sống, cũng như v

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƯỜNG THPT TƯƠNG DƯƠNG I

GÓP PHẦN QUẢNG BÁ DU LỊCH SINH THÁI ĐỊA PHƯƠNG”

Đồng tác giả: Lê Thị Phương - Hồ Văn Thanh

Tổ chuyên môn: Tự nhiên

Điện thoại: 0974249850, 0968825828

MỤC LỤC

2.1 Thực trạng về bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái tại địa

phương

8

2.2 Thực trạng học tập của học sinh về việc giáo dục ý thức bảo tồn

và phát triển du lịch sinh thái trên địa bàn huyện Tương Dương

11

2.3 Kết quả khảo sát thực trạng giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển

du lịch sinh thái cho học sinh ở trường THPT Tương Dương 1 thông qua

hoạt động trải nghiệm sáng tạo

13

3 Giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái cho học sinh

thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo gắn với phần “Sinh thái học”

4.5 Tổ chức thực nghiệm 16

HĐTNST : Hoạt động trải nghiệm sáng tạo

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lí do chọn đề tài

Nghị quyết số 29-NQ/TW yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy

và học theo hướng hiện đại, coi trọng dạy cách học; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền đạt áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, trải nghiệm ngoại

khoá, nghiên cứu khoa học

Định hướng mục tiêu chương trình giáo dục phổ thông mới “Môn Sinh học hình thành, phát triển ở học sinh năng lực sinh học; đồng thời góp phần cùng các môn học, hoạt động giáo dục khác hình thành, phát triển ở học sinh các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung, đặc biệt là tình yêu thiên nhiên, niềm tự hào về thiên nhiên của quê hương, đất nước; thái độ tôn trọng các quy luật của thiên nhiên, trân trọng, giữ gìn và bảo vệ thiên nhiên, ứng xử với thiên nhiên phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững; rèn luyện cho học sinh thế giới quan khoa học, tính trung thực, tinh thần trách nhiệm, tình yêu lao động, các năng lực tự chủ và tự học, giao

tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo”

Đối với môn Sinh học lớp 12 phần “Sinh thái học” là một nội dung quan trọng của chương trình Sinh học THPT, giảng dạy phần Sinh thái học có một ý nghĩa rất lớn đối với học sinh miền núi Tương Dương Qua dạy học phần này cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về mối quan hệ tác động qua lại giữa sinh vật với sinh vật, giữa sinh vật với môi trường, và những quy luật tác động; sự biến đổi và cân bằng ở mức cơ thể, quần thể, hệ sinh thái, từ đó hình thành kiến thức về nguyên nhân biến đổi và cân bằng trong tự nhiên, các kiến thức về bảo vệ, sử dụng hợp lý TNTN, bảo vệ môi trường và sự cân bằng sinh thái Từ đó rèn cho học sinh

thái độ kỹ năng hành động, ứng xử thích hợp với môi trường tự nhiên và xã hội

Tương Dương là một huyện miền núi vùng cao nằm ở phía Tây Nam tỉnh Nghệ An1

Vì vậy, việc dạy học cho học sinh THPT huyện miền núi Tương Dương phần “Sinh thái học” gắn liền với thực tiễn thông qua các hoạt động trải nghiệm kết hợp với các dự án học tập là rất cần thiết Hoạt động học tập đó sẽ giúp học sinh tích cực, chủ động trong việc lĩnh hội kiến thức mới, nâng cao năng lực tự học, hiểu và biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn bảo vệ môi trường sinh thái, yêu quê hương đất nước, phát huy những giá trị tích cực về văn hóa sinh

thái địa phương

1 Huyện có diện tích đất tự nhiên là 2812,07 km 2 (chiếm 17% diện tích toàn tỉnh), và là đơn vị cấp huyện có diện tích lớn nhất tỉnh Nghệ An và của cả nước,trong đó diện tích đất nông nghiệp chỉ có 901,09 ha (chiếm 0,32% diện tích tự nhiên của cả huyện) còn lại là đất lâm nghiệp và các loại đất khác Đặc biệt có diện tích Rừng 280.778 ha với nhiều khu sinh thái rất đẹp

Nhằm giúp cho HS nhìn nhận sâu sắc và có thái độ, hành vi đúng đắn trước những vấn đề bảo tồn và phát triển bền vững môi trường sinh thái địa phương nơi các em đang sinh sống, cũng như việc tìm hiểu tích lũy kiến thức và nâng cao chất lượng dạy học môn Sinh học trong bối cảnh đổi mới nền giáo dục nước nhà, với lý

do đó chúng tôi đã chọn đề tài “Tăng cường giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển

du lịch sinh thái cho học sinh THPT trên địa bàn huyện Tương Dương góp phần quảng bá du lịch sinh thái địa phương” để viết sáng kiến kinh nghiệm này

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

- Giáo dục HS nâng cao nhận thức, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức đã

học vào thực tiễn cuộc sống

- Góp phần rèn luyện kĩ năng thu thập, phân tích, xử lí và tổng hợp thông tin;

kĩ năng làm việc theo nhóm cho HS, kỹ năng thực hành

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của nội dung giáo dục ý thức bảo tồn

và phát triển du lịch sinh thái địa phương thông qua hoạt động TNST gắn với các

dự án học tập để tích cực hóa hoạt động nhận thức của HS trong học tập môn sinh học

- Nghiên cứu một số giá trị văn hóa sinh thái truyền thống ở vùng núi Tương Dương; chỉ ra sự cần thiết và một số giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy mặt tích cực, còn phù hợp của các giá trị đó trong điều kiện đổi mới hiện nay, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững của đất nước nói chung và của vùng đất đặc biệt này

nói riêng

- Thực nghiệm sư phạm để đánh giá tính khả thi của đề tài

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng

- Giáo viên giảng dạy môn sinh học ở trường THPT Tương Dương 1

- Học sinh lớp 12 trường THPT tương Dương 1 trong việc giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái thông hoạt động TNST tại một số khu du lịch sinh thái nổi tiếng của địa phương

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Kiến thức: Đề tài tập trung nghiên cứu nội dung giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái thông qua việc tổ chức hoạt động TNST cho HS ở

trường THPT Tương Dương 1

- Không gian: Tổ chức cho HS trải nghiêm tại một số khu du lịch sinh thái

nổi tiếng trên địa bàn huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An

- Thời gian thực hiện: Năm học 2020 - 2021 và 2021 - 2022

4 Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu lý luận

- Nghiên cứu thực tiễn

- Thu thập thông tin, tìm hiểu thực tế

- Xử lý, tổng hợp thông tin, khái quát, rút ra kết luận và đề ra giải pháp phù hợp

- Thể nghiệm đề tài vào thực tiễn và tiếp tục bổ sung hoàn thiện

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1 Cơ sở lí luận

1.1 Lý luận về hoạt động trải nghiệm sáng tạo

1.1.1 Quan niệm về hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giáo dục, trong đó, dưới sự hướng dẫn và tổ chức của giáo viên, từng cá nhân học sinh được tham gia trực tiếp vào các hoạt động thực tiễn khác nhau của đời sống gia đình, nhà trường cũng như ngoài xã hội với tư cách là chủ thể của hoạt động, qua đó phát triển năng lực thực tiễn, phẩm chất nhân cách và phát huy tiềm năng sáng tạo của cá nhân mình Trải nghiệm sáng tạo là hoạt động được coi trọng trong từng môn học.Với hoạt động trải nghiệm sáng tạo giáo viên có thể lựa chọn những vấn đề thiết thực, gần gũi với cuộc sống thực tế, đáp ứng được nhu cầu hoạt động của HS, giúp các em vận dụng hiểu biết vào thực tiễn cuộc sống một cách dễ dàng, thuận lợi

1.1.2 Đặc điểm của hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Nội dung hoạt động trải nghiệm sáng tạo rất đa dạng và mang tính tích hợp, tổng hợp kiến thức, kĩ năng của nhiều môn học, nhiều lĩnh vực học tập và giáo dục như: giáo dục đạo đức, giáo dục trí tuệ, giáo dục kĩ năng sống, giáo dục giá trị sống, giáo dục thẩm mĩ, giáo dục thể chất, giáo dục lao động, giáo dục an toàn giao

thông, giáo dục môi trường

Điều này giúp cho các nội dung giáo dục thiết thực hơn, gần gũi với cuộc sống thực tế hơn, đáp ứng được nhu cầu hoạt động của HS, giúp các em vận dụng vào trong thực tiễn cuộc sống một cách dễ dàng, thuận lợi hơn

Hình thức học qua hoạt động trải nghiệm rất đa dạng Hoạt động trải nghiệm

sáng tạo được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau như trò chơi, hội thi, diễn đàn, giao lưu, tham quan thực tế, sân khấu hóa Nhờ các hình thức tổ chức đa dạng, phong phú mà việc giáo dục học sinh được thực hiện một cách tự nhiên, sinh động, không gò bó và khô cứng, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý cũng như nhu cầu, nguyện vọng của học sinh

Học qua trải nghiệm là quá trình học tích cực và hiệu quả Hoạt động trải nghiệm sáng tạo tạo cơ hội cho học sinh phát huy tính tích cực, chủ động, tự giác

và sáng tạo của bản thân học sinh Nó có khả năng huy động sự tham gia tích cực của học sinh vào tất cả các khâu của quá trình hoạt động: từ thiết kế hoạt động đến chuẩn bị, thực hiện và đánh giá kết quả hoạt động phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và khả năng của bản thân; tạo cơ hội cho các em được trải nghiệm, được bày tỏ quan điểm, ý tưởng; được đánh giá và lựa chọn ý tưởng hoạt động, được thể hiện, tự khẳng định bản thân, được tự đánh giá và đánh giá kết quả hoạt động của bản thân, của nhóm mình và của bạn bè Từ đó hình thành và phát triển cho các em những giá trị sống và các năng lực cần thiết

Học qua trải nghiệm đòi hỏi khả năng phối hợp, liên kết nhiều lực lượng

giáo dục trong và ngoài nhà trường Hoạt động trải nghiệm sáng tạo có khả năng

thu hút sự tham gia, phối hợp, liên kết nhiều lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường như: Giáo viên chủ nhiệm lớp, giáo viên bộ môn, cán bộ đoàn, ban giám hiệu nhà trường, cha mẹ học sinh, doanh nghiệp, những người lao động tiêu biểu ở địa phương

Dạy học TNST kết hợp dạy học dự án hình thành cho học sinh năng lực toàn diện Phương pháp dạy học dự án hay phương pháp dự án là một hình thức dạy học, trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, nhằm tạo ra các sản phẩm và giới thiệu chúng Nhiệm

vụ của phương pháp này đòi hỏi người học cần có tính tự học cao trong toàn bộ quá trình học tập Làm việc nhóm là hình thức làm việc cơ bản của phương pháp

- Tổ chức các cuộc thi

- Dạy học dự án

- Tham quan, dã ngoại

1.2 Lí luận chung về hoạt động du lịch sinh thái

1.2.1 Du lịch sinh thái và lý thuyết phát triển bền vững

Du lịch sinh thái “là một loại hình du lịch lấy các hệ sinh thái đặc thù, tự nhiên làm đối tượng để phục vụ cho những khách du lịch yêu thiên nhiên, du ngoạn, thưởng thức những cảnh quan hay nghiên cứu về các hệ sinh thái Đó cũng

là hình thức kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển kinh tế du lịch với giới thiệu

về những cảnh đẹp của địa phương cũng như giáo dục tuyên truyền và bảo vệ, phát triền môi trường và tài nguyên thiên nhiên một cách bền vững”

"Du lịch sinh thái là loại hình dựa vào thiên nhiên và văn hóa bản địa, gắn với giáo dục môi trường, có đóng góp cho nỗ lực bảo tồn và phát triển bền vững, với sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương"2

Do vậy, du lịch sinh thái chủ yếu dựa vào tự nhiên và những sản phẩm văn hóa bản địa, để tạo sức hút đối với khách du lịch bởi đáp ứng được nhu cầu nghiên cứu, khám phá tự nhiên, văn hóa và phong tục tập quán địa phương gắn vơi giáo dục môi trường để bảo tồn và phát triển một cách bền vững Để khai thác có hiệu quả tài nguyên du lịch sinh thái trong hoạt động du lịch chúng ta cần phải thực hiện các nguyên tắc cơ bản mang tính bền vững sau: Bảo vệ môi trường và duy trì hệ sinh thái; Bảo vệ và phát huy bản sắc văn hoá cộng đồng; Tạo cơ hội có việc làm

và mang lại lợi ích cho cộng đồng địa phương Ở những nước kém phát triển hoặc đang phát triển, nền tảng phát triển của loại hình du lịch này phần lớn không dựa vào những khoản đầu tư lớn để tạo ra những điểm du lịch đắt tiền mà thường dựa vào tài nguyên du lịch và sự đa dạng trong bản sắc văn hóa dân tộc trên cơ sở bảo tồn và phát triển bền vững Những nguồn lực này đóng góp đáng kể cho sự phát triển kinh tế bằng việc tạo cơ hội việc làm và mang lại lợi ích cho cộng đồng cư dân địa phương

1.2.2 Tầm quan trọng của việc giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái cho học sinh trường THPT Tương Dương 1

Trong thời gian gần đây vai trò và tầm quan trọng của giáo dục môi trường

và vai trò của giáo dục môi trường trong công tác bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và phát triển bền vững đã được nhiều khu bảo tồn thiên, vườn quốc gia tổ chức thực hiện Giáo dục môi trường được xem là một trong những cách tốt nhất, chi phối

2 Luật Du lịch, 2005

hành vi của con người đối với môi trường và qua đó, giáo dục đã đóng góp lớn cho công tác quản lý tài nguyên thiên và phát triển bền vững

Giáo dục môi trường cung cấp cho cộng đồng nói chung và học sinh trường THPT Tương dương 1 nói riêng những kiến thức, sự hiểu biết cơ bản về môi trường và mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau giữa con người và môi trường Khuyến khích học sinh tôn trọng và quan tâm đến tầm quan trọng của môi trường, tham gia tích cực vào cải thiện và bảo vệ môi trường Ngoài ra, giáo dục môi trường còn giúp cho các em cơ hội tham gia giải quyết các vấn đề về môi trường có liên quan đến cộng đồng

Tương Dương được nhắc đến như một “thiên đường du lịch” hấp dẫn, với tiềm năng vô cùng to lớn, nhưng chưa được nhiều người biết đến Tương Dương

có phong cảnh thiên nhiên hùng vĩ, nguyên sơ, di sản văn hóa phong phú đa dạng, giàu bản sắc có thể khai thác phục vụ du lịch, đặc biệt là du lịch cộng đồng3 Với những đặc điểm canh tác lạc hậu, du canh du cư, cuộc sống phụ thuộc nhiều vào tài nguyên thiên nhiên nên môi trường thiên nhiên đang bị đe dọa Bên cạnh đó nhiều điểm du lịch sinh thái đẹp nhưng chưa khai thác hết tiềm năng, cuộc sống của người dân còn nhiều khó khăn, việc thu hút khách du lịch vào địa phương khai thác

ưu thế thiên nhiên đem lại lợi nhuận kinh tế nhưng không phá hủy môi trường sống

là điều rất cần thiết

Chính vì vậy, cộng đồng địa phương nói chung học sinh nói riêng đóng vai trò quan trọng trong công tác bảo tồn và phát huy lợi thế tài nguyên, thiên nhiên tại các khu du lịch sinh thái địa phương

1.2.3 Giáo dục ý thức thức bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái qua môn sinh học lớp 12

Song song với việc truyền đạt kiến thức như các môn học khác, Môn Sinh học đã góp phần không nhỏ vào việc giáo dục đạo đức, nhân cách, lối sống cho học sinh, đây cũng là nhiệm vụ quan trọng mà ngành giáo dục luôn hướng đến Môn Sinh học được gọi là bộ môn khoa học dạy về tình yêu thiên nhiên quê hương đất nước Xuyên suốt từ khi ngồi vào ghế nhà trường cho đến khi tốt nghiệp, học sinh

đã được thầy cô dạy những điều hay lẽ phải phù hợp với xã hội Sinh học là bộ môn gắn liền với thực tiễn cuộc sống giúp em có thêm hiểu biết về môi trường thiên nhiên, những tác động của môi trường sinh thái tới đời sống con người từ đó

có ý thức bảo vệ môi trường sống

Thực hiện giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển bền vững môi trường sinh thái ở trường THPT nhằm đạt mục tiêu sau:

* Về kiến thức Giáo dục HS nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường sống, bảo tồn và phát triển các khu du lịch sinh thái, quảng

bá các sản phẩm du lịch sinh thái địa phương đối với đời sống dân cư và sự phát triển kinh tế chung của huyện nhà

* Về kĩ năng: Có kĩ năng vận dụng các quy luật sinh thái để ứng dụng các quy luật sinh thái trong nông nghiệp và bảo vệ môi trường Tuyên truyền, vận động mọi người cùng tham gia bảo vệ hệ sinh thái ở địa phương

* Về thái độ: Có thái độ tích cực tham gia các hoạt động xã hội, như trồng cây xanh, bảo vệ môi trường sống, nghiệm túc học tập để nâng cao trình độ bản thân Yêu gia đình, yêu quê hương đất nước, trung thực, tự trọng

1.2.4 Quy trình tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục/dạy học gắn với

du lịch sinh thái tại địa phương

Quy trình tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục gắn với du lịch sinh thái tại địa phương như sau:

Bước 1: Lựa chọn địa điểm Sinh thái tự nhiên tại địa phương phù hợp với nội dung dạy học

Bước 2: Lựa chọn nội dung giáo dục/dạy học

Bước 3: Khảo sát các địa điểm sinh thái tự nhiên

Bước 4: Lập kế hoạch giáo dục/dạy học

Bước 5: Thực hiện hoạt động giáo dục/dạy học

du lịch

Một huyện có tiềm năng về đất đai, cơ cấu kinh tế Nông - Lâm Nghiệp, Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp và Thương mại đang từng bước phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa Hệ thống mạng lưới đường giao thông tương đối phát triển, tạo nên mạng lưới đường huyết mạch vận chuyển trao đổi hàng hóa và hình thành tuyến du lịch thiên nhiên Con Cuông - Tương Dương - Kỳ Sơn Các chủ trương, nghị quyết chính sách của Đảng, nhà nước tiếp tục ưu tiên và đầu tư phát triển miền tây Nghệ An, nhất là các chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu

số tại chỗ Nhiều đề án đã được xây dựng và triển khai

Mới đây nhất là chiều ngày 4/3/2022 tại huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An, Liên hiệp các Hội Khoa học & Kỹ thuật tỉnh Nghệ An đã có chương trình làm việc với UBND Huyện Tương Dương về nội dung thực hiện nhiệm vụ khoa học: “xây dựng mô hình du lịch cộng đồng gắn với xóa đói giảm nghèo góp phần xây dựng Nông thôn mới ở huyện Tương Dương, Nghệ An” Sau buổi làm việc, Đoàn công tác cùng hội đồng chuyên gia đã tiến hành khảo sát thực tế một số địa phương trong huyện từ ngày 4/3/2022 đến ngày 5/3/2022, lựa chọn địa điểm để phối hợp cùng UBND Huyện sớm triển khai các hoạt động hỗ trợ đầu tư, xây dựng và quảng

bá các sản phẩm Du lịch cộng đồng huyện Tương Dương

Một số hình ảnh của đoàn công tác khảo sát các điểm du lịch

Đoàn công tác tham quan dâng hương tại Đền vạn Cửa Rào- xã Xá Lượng

Đoàn công tác tham quan khảo sát tại điểm du lịch Văng phột

Đoàn tham quan tại Rừng Săng lẻ - Tam Đình

Bên cạnh cũng thấy được những thực trạng còn tồn tại như:

Nhiều hoạt động du lịch còn mang tính tự phát; thiếu quy hoạch cụ thể và sản phẩm du lịch chưa đa dạng, thiếu hấp dẫn Bên cạnh đó, hạ tầng du lịch dù đã được cải thiện nhưng vẫn chưa đáp ứng nhu cầu thực tế Các cơ sở kinh doanh dịch

vụ hầu hết có quy mô nhỏ lẻ, manh mún, cơ sở vật chất hạn chế và chất lượng phục

vụ thấp Hiệu quả quản lý nhà nước còn hạn chế, mối quan hệ phối hợp giữa các cấp, ngành, các bên liên quan, tổ chức xã hội, nghề nghiệp, doanh nghiệp và cộng đồng chưa chặt chẽ Đặc biệt, chất lượng nguồn nhân lực hạn chế, thể hiện ở sự hạn chế về trình độ chuyên môn nghiệp vụ, ngoại ngữ, văn hóa ứng xử chưa đáp ứng được yêu cầu

Việc tuyên truyền quảng bá khách tham quan còn hạn chế, số khách đến tham quan không nhiều Vì vậy để biến tiềm năng, lợi thế thành sản phẩm du lịch có sức hút và sức cạnh tranh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói, giảm nghèo vẫn còn rất nhiều việc phải làm Trước hết là công tác quy hoạch phát triển, xây dựng nguồn nhân lực phục vụ, nâng cao nhận thức của người dân cho đến chính sách thu hút đầu tư, xây dựng cơ sở vật chất, công tác quảng bá, bảo tồn tài nguyên cũng như sự quan tâm của chính quyền địa phương và sự vào cuộc của các cấp, ngành

2.2 Thực trạng học tập của học sinh về việc giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái trên địa bàn huyện Tương Dương

Để có kết luận xác đáng về ý thức bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái cũng như những giá trị văn hóa trên địa bàn huyện, chúng tôi đã tiến hành khảo sát tìm hiểu thực trạng học tập của học sinh Cụ thể, chúng tôi đã phát phiếu điều tra cho học sinh của các trường trên địa bàn để các em phát biểu những cảm nhận và nêu ý kiến, nguyện vọng của mình về việc giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái và một số giá trị văn hóa qua hoạt động TNST ở trường THPT

Khảo sát học sinh:

Câu 1: Theo em thế nào

là bảo tồn văn hóa địa

phương?

A Bảo vệ và giữ gìn 80%

Câu 2: Theo em lễ hội

đặc sắc của địa phương

sinh thái bằng cách nào?

A Tuyên truyền quảng bá 20%

B Khai thác sản phẩm du lịch sinh thái

hợp lý

10%

C Bảo tồn nét riêng của từng địa danh 10%

D Kết hợp cả 3 hình thức trên 60%

Câu 6: Em đã được tham

quan những địa danh nào

trong các địa danh sau ở

huy giá trị văn hóa địa

phương thuộc về ai?

A Cơ quan ban ngành liên quan 50%

C Nhân dân địa phương 20%

Câu 8: Em đánh giá như

thế nào về hiệu quả giáo

Qua khảo sát số liệu chúng tôi thấy được như sau:

- Đa số các em hiểu thế nào là bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái địa phương và biết được yêu cầu cần thiết phải bảo tồn và phát triển Du lịch sinh thái địa phương Có tới 85% học sinh nhận thấy cần thiết phải bảo tồn và phát huy, có đến 75% học sinh hiểu thế nào là bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, môi trường sinh thái

- Các em rất quan tâm đến việc giữ gìn và phát triển bền vững các khu sinh thái địa phương

- Phần lớn học sinh của trường đều có mong muốn nguyện vọng được học tập những chuyên đề hoạt động trải nghiệm về nội dung giáo dục này

Kết quả khảo sát đó là một trong những minh chứng thuyết phục để chúng

tôi thực hiện nghiên cứu đề tài “Tăng cường giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển

du lịch sinh thái cho học sinh THPT trên địa bàn huyện Tương Dương góp phần quảng bá du lịch sinh thái địa phương”

2.3 Kết quả khảo sát thực trạng giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển

du lịch sinh thái cho học sinh ở trường THPT Tương Dương 1 thông qua hoạt

động trải nghiệm sáng tạo

Chúng tôi đã tiến hành tìm hiểu thực trạng của việc giáo dục ý thức bảo tồn

và phát triển các khu du lịch sinh thái địa phương qua hoạt động TNST bằng phiếu điều tra khảo sát giáo viên thuộc các bộ môn khác nhau ở trường THPT Tương Dương 1

- Kết quả thu được như sau:

Hiệu quả giáo dục Hài lòng Chưa

hài lòng

1 2020-2021 THPT Tương

Dương 1

17/33 51,5%

16/33 48,5%

15/33 45,5%

18/33 54,5%

Từ kết quả khảo sát đó, chúng tôi nhận thấy: Phần lớn giáo viên chưa đầu tư đổi mới phương pháp và hình thức giáo dục về ý thức bảo tồn và phát triển bền vững tài nguyên thiên nhiên, môi trường sinh thái, chỉ mới dừng lại ở việc tích hợp một cách sơ sài vấn đề giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển tài nguyên thiên nhiên môi trường sinh thái cho học sinh bằng cách lồng ghép vào nội dung bài dạy chính khóa trên lớp có liên quan Cũng chính vì thế mà phần lớn các giáo viên chưa hài lòng với hiệu quả giáo dục ở mảng nội dung này cho học sinh

3 Giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái cho học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo gắn với phần “Sinh thái học” môn sinh học lớp 12

Tại trường THPT Tương Dương 1 trong quá trình dạy học bản thân tôi cũng như các thành viên trong nhóm Sinh học đã sử dụng nhiều phương pháp dạy học

tích cực như: dạy học dự án, STem, lồng ghép tích hợp các nội dung giáo dục ý thức bảo vệ môi trường vào phần Sinh Thái học Với các phương pháp dạy học này học sình cũng khắc sâu được các kiến thức về Sinh thái học ,nắm được vai trò môi trường sinh thái đối với con người, vận dụng được một số quy luật sinh thái vào thực tiễn đời sống Tuy nhiên do thời gian dạy học chính khóa trên lớp quá ít nên

học sinh chưa thể hiện được hết các năng lực của bản thân Do đó tổ chức các hoạt

động TNST trong môn Sinh học theo quan niệm đổi mới phương pháp dạy học là một hình thức tích cực, bổ ích và có hiệu quả hơn, nối liền bục giảng với thực tiễn đời sống, phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của người học, kiểm tra lại chất lượng dạy học trong giờ chính khoá Hoạt động TNST trong môn Sinh học càng cần thiết và bổ ích khi được áp dụng vào quá trình dạy học tích hợp lồng ghép giữa kiến thức môn học với kiến thức thực tiễn Kết quả của hoạt động TNST trong môn Sinh học phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức và lập kế hoạch hoạt động mà GV

môn Sinh học là người quyết định

Sau 2 năm nghiên cứu và đưa vào ứng dụng thực tế, hoạt động TNST khi dạy học phần Sinh thái học cho khối 12 tại trường chúng tôi đã đạt kết quả khả quan, được các đồng chí trong BGH, hội đồng nhà trường, học sinh ghi nhận

Với sự giúp đỡ của BGH nhà trường, các đồng chí giáo viên cùng các em

học sinh, hoạt động TNST với chủ đề: “Tăng cường giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái cho học sinh THPT trên địa bàn huyện Tương Dương góp phần quảng bá du lịch sinh thái địa phương” đã thành công ngoài

mong đợi Hoạt động TNST này nhằm giúp học sinh hiểu biết sâu sắc hơn về giá trị lịch sử của quê hương, tăng thêm lòng tự hào về địa phương mình từ đó có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội Chúng tôi xây dựng đề tài này với mong muốn chia sẻ một số kinh nghiệm qua hoạt động TNST để bạn bè đồng nghiệp cùng tham khảo, vận dụng linh hoạt vào thực tế ở đơn vị, địa phương

Khi thực hiện HĐTNST chúng tôi đã thực hiện theo trình tự theo các bước sau:

4 Thực nghiệm

4.1 Mục đích thực nghiệm

Thực nghiệm là một quá trình rất cần thiết khi chúng ta tiến hành nghiên cứu khoa học Vì thực nghiệm sẽ cho biết được tính ứng dụng, tính khả thi của đề tài nghiên cứu Đối với đề tài SKKN này quá trình thực nghiệm được tiến hành nhằm đánh giá mức độ phù hợp và hiệu quả của việc giáo dục ý thức bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái cho học sinh THPT trên địa bàn huyện Tương Dương góp phần quảng bá du lịch sinh thái địa phương, từ đó chứng minh được tính khả thi của đề tài Để đạt được mục đích đề ra là tính hiệu quả và tính khả thi của đề tài thì nhiệm vụ không chỉ là tổ chức dạy, tổ chức hoạt động TNST mà cần thiết phải tiến hành so sánh giữa lớp thực nghiệm với lớp đối chứng Có như vậy mới chứng minh được tính hiệu quả của đề tài

4.2 Đối tượng và thời gian thực nghiệm

* Đối tượng: HS trường THPT Tương Dương 1, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An

- Đối tượng thực nghiệm được chia thành 2 nhóm:

Năm 2019 - 2020

+ Nhóm thực nghiệm: Lớp 12H trường THPT tương dương 1 gồm 30 em + Nhóm đối chứng: Lớp 12D trường THPT Tương Dương 1 gồm 32 em Năm 2020 - 2021

+ Nhóm thực nghiệm: Lớp 12G trường THPT Tương Dương 1 gồm 34 em + Nhóm đối chứng: Lớp 12E trường THPT Tương Dương 1 gồm 30 em

- Theo dõi, đối chiếu diễn biến quá trình thực hiện các nhiệm vụ trải nghiệm

nghiệm thông qua hai hình thức:

+ Tham quan, dã ngoại tại bốn khu du lịch sinh thái nổi tiếng tại huyện Tương Dương và viết bài thu hoạch cá nhân

+ Sau khi tham quan HS có những ý tưởng về quảng bá các khu du lịch sinh thái như làm video, vẽ tranh, làm poster….và đề ra một số giải pháp bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái địa phương

4.5.2 Lập kế hoạch tổ chức TNST

TRƯỜNG THPT TD 1 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TỔ: TỰ NHIÊN Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

KẾ HOẠCH

Về việc Tổ chức hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm sáng tạo ngoài trường cho học

sinh lớp 12G Trường THPT Tương Dương 1

- Căn cứ công văn của Sở giáo dục và đào tạo về hướng dẫn thực hiện kế hoạch giáo dục ở các trường miền núi

- Căn cứ vào nhiệm vụ năm học 2020 - 2021 của trường THPT Tương Dương

I Mục đích yêu cầu

1 Về kiến thức:

- Tổ chức cho học sinh tham quan một số điểm Du lich sinh thái nổi tiếng trên địa bàn huyện Tương Dương nhằm:

+ Thực hiện mục tiêu “Học đi đôi với hành”, “Lý thuyết gắn liền với thực tiễn” giúp học sinh hiểu rõ hơn tiềm năng, thế mạnh về Du lịch sinh thái của các xã nói riêng cũng như của huyện Tương Dương nói chung

+ Hiểu rõ được các công việc bảo tồn và phát triển bền vững các khu du lịch sinh thái địa phương

2 Kỹ năng:

Thông qua hoạt động TNST giáo dục cho các em kỹ năng làm việc theo nhóm,

kỹ năng tự học, kỹ năng thu thập, tổng hợp, xử lí thông tin và số liệu, ứng dụng công nghệ thông tin trong học tập

3 Thái độ:

Giáo dục HS có ý thức tham gia vào hoạt động tuyên truyền bảo vệ môi trường sinh thái

4 Năng lực hình thành cho học sinh:

- Năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp, năng lực sáng tạo, giải quyết vấn đề, năng lực tính toán

B Thời gian, địa điểm, thành phần tham gia:

1 Thời gian: Tổ chức tham quan trong 2 ngày thứ 7 và chủ nhật (Ngày

Địa điểm 4: Khu nghỉ mát Văng Phột - bản Xoóng Con - Xã Lưu Kiền - huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An

3 Thành phần tham gia:

- Học sinh lớp 12G - Trường THPT Tương Dương 1

- Hội trưởng hội phụ huynh của lớp 12G

- GV dạy Sinh học: Hồ Văn Thanh

- GV dạy môn Sinh học lớp 12G: Lê Thị Phương

- Thầy Nguyễn Anh Tài Bí thư đoàn trường Trường THPT Tương Dương 1

4 Phương tiện: Xe đạp điện

C Cách thức thực hiện:

Bước 1: GV nêu rõ mục đích, yêu cầu, nội dung của chuyến tham quan trải

nghiệm để HS nắm rõ và thực hiện nhiệm vụ trong chuyến trải nghiệm

Bước 2: HS tham quan, tìm hiểu, nghe các quản lý khu Du lịch sinh thái hướng

dẫn, giới thiệu Học sinh tiến hành thu thập số liệu, quay phim, chụp ảnh làm tư liệu

Bước 3: HS xử lý số liệu, thu thập thêm thông tin trên mang, sách tham khảo

tiến hành viết bài thu hoạch cho chuyến tham quan trải nghiệm và lập dự án về ý tưởng bảo tồn và phát triển bên vững các khu du lịch sinh thái

Bước 4:

- HS nộp bài thu hoạch sau hoạt động trải nghiệm và trình bày dự án theo nhóm

- Giáo viên đánh giá quá trình tham quan

- Đánh giá sản phẩm thu hoạch cá nhân và trình bày báo cáo dự án theo nhóm của HS

- Rút kinh nghiệm cho buổi hoạt động trải nghiệm

Trên đây là kế hoạch tổ chức buổi tham quan dã ngoại ngoài trường, trải nghiệm sáng tạo cho học sinh Trường THPT Tương Dương 1 năm học 2020 -

2021 Kính trình Ban Giám hiệu trường THPT Tương Dương 1 xem xét, tạo điều kiện và ra quyết định để chúng tôi tổ chức thành công đợt tham qua dã ngoại này

4.5.3 Tiến hành thực nghiệm

* Bước 1: Giáo viên nêu rõ mục đích, yêu cầu, nội dung của chuyến đi

Mục đích của buổi tham quan, dã ngoại: Các em quan sát thực tế, tìm hiểu các địa danh và học hỏi kiến thức, từ đó nâng cao nhận thức, ý thức và biết tham gia tích cực vào các hoạt động bảo tồn cũng như phát triển du lịch, có định hướng nghề nghiệp trong tương lai gần sau khi tốt nghiệp THPT Cụ thể, sau chuyến tham quan, HS cần đạt được:

- Khắc sâu được kiến thức phần “Sinh thái học” Sinh học 12

- Thể hiện được cảm xúc, hứng thú với khám phá cảnh quan thiên nhiên

- Thực hiện được những việc làm cụ thể để bảo tồn cảnh quan thiên nhiên

- Thiết kế được một số sản phẩm thể hiện sự hiểu biết, cảm xúc của bản thân sau chuyến tham quan cảnh quan thiên nhiên

- Thực hiện được các hành vi, việc làm bảo vệ di tích, danh lam thắng cảnh tại những nơi đến tham quan

- Thiết kế được sản phẩm thể hiện vẻ đẹp danh lam thắng cảnh, cảnh quan thiên nhiên của địa phương

- Tổ chức sự kiện giới thiệu về vẻ đẹp cảnh quan thiên nhiên, danh lam thắng cảnh

- Sưu tầm được tài liệu và viết được báo cáo về thiên tai và thiệt hại

do thiên tai gây ra cho địa phương trong một số năm

- Xây dựng và thực hiện được kế hoạch truyền thông cho người dân địa phương về những biện pháp đề phòng thiên tai và giảm nhẹ rủi

ro khi gặp thiên tai

- Xây dựng và thực hiện được kế hoạch quảng bá về cảnh quan thiên nhiên, danh lam thắng cảnh của địa phương nói riêng và đất nước nói chung

- Tham gia tuyên truyền đến người dân địa phương các biện pháp phòng chống ô nhiễm và bảo vệ môi trường

và thuyết trình (HT&GT)

(3) Năng lực đặc thù: Năng lực thích ứng với cuộc sống:

+ Phân tích được những lợi ích và tác hại của các hoạt động du lịch tại 4 địa

điểm tham quan;

+ Đề xuất được các giải pháp du lịch sinh thái bền vững

* Về yêu cầu: Học sinh thực hiện chuyến đi trải nghiệm nghiêm túc, an toàn,

hiệu quả, chuẩn bị đầy đủ các yếu phẩm phục vụ bản thân như: Ô, mũ, nước uống

giấy bút ghi chép cẩn thận về viết bài thu hoạch

* Nội dung Tìm hiểu hoạt động phát triển du lịch tại 4 địa điểm tham quan:

thu thập hình ảnh, dữ liệu về hoạt động du lịch; phỏng vấn cộng đồng

Đề xuất các giải pháp và xây dựng mô hình quản lí hướng đến du lịch bền vững -

Địa điểm 4: Khu nghỉ mát Văng Phột - bản Xoóng Con - Xã Lưu Kiền-

huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An

* Bước 2: Học sinh tham gia hoạt động trải nghiệm tại các khu du lịch sinh

thái kết hợp tìm hiểu qua các tài liệu, người dân tại vùng sinh thái đó; HS tiến hành

ghi chép thu thập số liệu, quay phim, chụp ảnh làm để viết bài thu hoạch

Hoạt động 1: Tìm hiểu các hoạt động phát triển du lịch tại mỗi địa điểm

a) Mục tiêu: + Tìm kiếm và thu thập được những tài liệu và hình ảnh về

hoạt động phát triển du lịch và sự ảnh hưởng của du lịch đến tài nguyên sinh vật và

con người

+ Nêu được định nghĩa, những tiêu chí, nguyên tắc, định hướng của du lịch

sinh thái, du lịch bền vững

b) Cách tiến hành

+ Thực hiện: GV yêu cầu HS chia thành các nhóm, trung bình mỗi nhóm

gồm 06 HS GV cử ra 01 nhóm trưởng để phân công nhiệm vụ cho các thành viên

GV phân công nhiệm vụ cho các thành viên tìm kiếm và thu thập tài liệu, hình ảnh

về: Các hoạt động xây dựng lán nghỉ, hoạt động du lịch khác tại mỗi địa điểm (thời

gian hoạt động, vị trí, quy mô hoạt động…); những tác động tích cực, tiêu cực đến

con người và hệ sinh thái của các hoạt động du lịch trên; định nghĩa, tiêu chí,

nguyên tắc và định hướng của Du lịch sinh thái và Du lịch bền vững Các nhóm

trình bày kết quả tìm hiểu tài liệu và hình ảnh tại lớp GV nhận xét và tổng kết

+ Kết quả: Hoạt động giúp HS phân tích được những thông tin căn bản về

các hoạt động phát triển du lịch Từ đó nhìn nhận được một số vấn đề liên quan

đến hoạt động bảo vệ tài nguyên, con người

Hoạt động 2: Xây dựng phiếu phỏng vấn cộng đồng

a) Mục tiêu: Xây dựng được phiếu câu hỏi phỏng vấn giúp làm rõ những

nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường, những tác động của ô nhiễm môi trường đến sức khỏe con người và sinh vật

b) Cách tiến hành:

+ Chuẩn bị: Bút viết, giấy A4

+ Thực hiện: GV đặt câu hỏi: làm cách nào để tìm hiểu những hoạt động phát triển du lịch tại mỗi địa điểm → GV hướng dẫn về phương pháp lập phiếu điều tra phỏng vấn cộng đồng là một trong những phương pháp giúp tìm hiểu rõ, đầy đủ, bằng chứng xác thực về những vấn đề tại khu vực → HS lập phiếu điều tra

→ GV giúp HS xác định được các bên liên quan, những người hiểu rõ những vấn

đề tại mỗi địa điểm → HS hoạt động theo nhóm Mỗi nhóm xây dựng những câu hỏi để làm rõ các tác động và hiệu quả của hoạt động du lịch đến hệ sinh thái, con người và du lịch địa phương HS đóng vai các bên liên quan (người phỏng vấn, cộng đồng, người chụp hình, người quay video ), tập phỏng vấn trước khi phỏng vấn thực tế → GV đưa ra nhận xét chung

+ Kết luận: Phương pháp phỏng vấn cộng đồng giúp HS đi sâu vào phân tích những hoạt động phát triển du lịch tại mỗi địa điểm và tác động của những hoạt động này

b) Cách tiến hành: + Chuẩn bị: GV kết nối các bên liên quan (Quản lí địa

bàn các xã, hướng dẫn viên, ban quản lí các khu du lịch sinh thái, người dân…)

HS chuẩn bị phiếu phỏng vấn, bút, máy chụp ảnh, quay phim

+ Thực hiện: GV liên hệ kết nối các bên liên quan, tổ chức một buổi seminar chia sẻ thân mật → GV hướng dẫn HS sắp xếp, bố trì bàn ghế cho các khách mời

→ HS tập trung theo nhóm, nhóm trưởng chia nhiệm vụ cho mỗi thành viên: Người hỏi, người ghi chép, chụp hình, quay video…

Hình thức: Các nhóm sẽ đi xoay vòng để tìm hiểu lần lượt từng khách mời

→ HS phỏng vấn ban quản lí, người dân địa phương, khách du lịch, nhân viên nhà nghỉ,… → HS phân tích và tổng hợp các ý kiến và trình bày kết quả theo nhóm Các nhóm khác cho ý kiến đóng góp

+ Kết luận: Phỏng vấn cộng đồng giúp người học xác thực thông tin, tìm hiểu sâu hơn về các vấn đề Phiếu khảo sát giúp người học phân tích và tổng hợp được bức tranh tổng thể các vấn đề, từ đó đưa ra được các giải pháp du lịch bền vững

Hoạt động 4: Đề xuất các giải pháp và xây dựng mô hình quản lí hướng đến du lịch bền vững - du lịch sinh thái

a) Mục tiêu:

+ Đề xuất được các giải pháp hướng đến du lịch sinh thái bền vững

+ Xây dựng được mô hình quản lí du lịch bền vững tại các địa điểm

b) Cách tiến hành: + HS dựa vào lí thuyết đã tìm hiểu ở hoạt động 1 cùng

với kết quả phỏng vấn hoạt động 3 HS làm việc theo nhóm, đưa ra những đề xuất giúp địa phương hướng đến phát triển du lịch sinh thái bền vững

+ GV chia sẻ cho HS về mô hình quản lí du lịch sinh thái tại một số vườn quốc gia hay khu bảo tồn khác về vai trò của các bên liên quan

+ HS tự xây dựng mô hình quản lí du lịch bền vững tại các địa điểm Các nhóm cộng đồng sẽ đóng vai trò gì trong mô hình này

Vui vẻ nhận nhiệm vụ khi được giao

Miễn cưỡng, không thoải mái khi nhận nhiệm vụ được giao

Từ chối nhận nhiệm vụ

2 Tham Biết bày tỏ ý - Biết tham gia - Còn ít tham - Không tham

nhóm

- Đồng thời biết lắng nghe, tôn trọng, xem xét các ý kiến, quan điểm của nhóm

ý kiến xây dựng kế hoạch

nhóm song đôi lúc chưa chủ động

- Đôi lúc chưa biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến của các thành viên khác trong nhóm

gia ý kiến xây dựng kế hoạch

nhóm

- Ít chịu lắng nghe, tôn trọng

ý kiến của các thành viên khác trong nhóm

gia ý kiến xây

hoạch hoạt động nhóm

- Không lắng nghe và tôn trọng ý kiến của các thành viên khác trong nhóm

hỗ trợ các thành viên khác trong nhóm

Cố gắng, nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ của bản thân nhưng chưa chủ động

hỗ trợ các thành viên khác

Ít cố gắng, nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ của bản thân và ít

hỗ trợ người khác

Không cố gắng hoàn thành nhiệm

vụ của bản thân và không

hỗ trợ những thành viên khác

Địa điểm 1: Đền Vạn Cửa Rào - xã Xá Lượng - huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An

Đền Vạn là một di tích đẹp lại tọa lạc trên một địa thế hùng vĩ Đền nằm trên một ngọn đồi giữa hai dòng sông Nậm Nơn và Nậm Mộ, phía trước là dòng sông Lam như dải lụa đào, xung quanh bao phủ là núi non trùng điệp tạo cho nơi đây trở thành một danh thắng đẹp có sự hài hòa giữa thiên tạo và nhân tạo

Với một bức tranh đầy sắc màu của núi rừng miền Tây xứ Nghệ với hình ảnh núi sông thơ mộng hòa quyện với tập quán mang tính bản địa của dân tộc anh

em Di tích lịch sử văn hóa - danh thắng Cửa Rào đã để lại biết bao ấn tượng cho từng du khách, mỗi khi đến đây vãn cảnh đền

Đền Vạn là là một công trình kiến trúc được nhân dân xây dựng lên để thờ các vị thần có công với dân với nước Bên cạnh đó, đền Vạn cũng là vùng đất ghi dấu chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử quan trọng gắn liền với quá trình dựng nước

Trong các triều đại phong kiến, khu vực đền Vạn là nơi diễn ra các cuộc giao tranh ác liệt, nơi đây được xem là địa bàn xung yếu với vị trí đắc địa là ngã ba sông Nên ở đây giai đoạn nào cũng là địa điểm chiến lược và có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong mọi giai đoạn lịch sử: Thời Lý với chiến công của Lý Nhật Quang mở ra con đường lên sát biên giới Việt Lào (tiền thân của con đường quốc

lộ 7 ngày nay) để đánh tan quân Ai Lao giữ yên vùng biên giới và bảo vệ bờ cõi của dân tộc

Đền Vạn không chỉ là nơi gặp gỡ tăng thêm sự kết cộng đồng, cũng như để

tỏ lòng biết ơn tới các vị thần có công với đất nước thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” mà còn là nơi sinh hoạt văn hóa tâm linh của nhân dân địa phương và cũng

là nơi diễn ra các hoạt động nghi lễ thờ cúng, lễ hội…

Địa điểm 2: Rừng Săng lẻ - xã Tam Đình, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ

An

Rừng săng lẻ ở huyện miền núi Tương Dương (tỉnh Nghệ An), được xem là khu rừng cổ thụ độc nhất ở Việt Nam Tới đây, không ít người ngỡ ngàng trước vẻ đẹp nguyên sinh đã có từ hàng trăm năm trước Đây là tài sản quý giá ở miền Tây

xứ Nghệ khi còn giữ được một khu rừng rộng hàng trăm héc ta nguyên sinh đến tận bây giờ

Theo các cụ cao niên ở Tam Đình, đây là khu rừng nguyên sinh hoàn toàn bằng loài cây săng lẻ còn sót lại từ hàng trăm năm trước

Cụ Lô Văn Ngân (85 tuổi), ở bản Bình Quang, xã Tam Đình nói: Kể từ khi lớn lên tôi đã nhìn thấy khu rừng và cho đến tận bây giờ hầu như cũng không thấy thay đổi bao nhiêu “Trước đây diện tích khu rừng rộng lớn hơn nhiều nhưng theo thời gian đến nay còn giữ lại được hơn trăm héc ta Chỉ còn lại chừng ấy thôi nhưng dân bản cũng rất tự hào vì vẫn còn giữ được khu rừng quý và đẹp như vậy…”, cụ Ngân bộc bạch

Khu rừng săng lẻ nằm hai bên QL7A, cách trung tâm xã Tam Đình khoảng 3km Ngước mắt nhìn cánh rừng săng lẻ cổ thụ với những cây to san sát, thẳng đứng khép tán tạo nên bầu không khí trong lành Dưới tán cây cổ thụ là lớp thực bì mỏng quanh năm được dân bản phát dọn để tạo điều kiện thuận lợi cho khu rừng phát triển tốt nhất Hầu hết những cây săng lẻ ở đây đều có đường kính lớn vì đã hàng trăm năm tuổi, cá biệt có cây lớn với đường kính đến hơn 1 mét

Ông Vi Văn Hải, một trong những người tham gia bảo vệ khu rừng săng lẻ cho hay: “Khu rừng này trước đây vẫn có lâm tặc vào chặt phá, Thế nhưng nhiều năm trở lại đây do sự bảo vệ gắt gao của cơ quan chức năng với việc giao khoán cho nhiều hộ gia đình bảo vệ nên tình trạng chặt phá đã không còn Tôi gắn bó với khu rừng từ bé, giờ già rồi hàng ngày nhìn những tán cây cổ thụ tỏa bóng mát quanh năm thấy vui vô cùng…”

Được biết, để bảo vệ và phát triển khu rừng quý này, UBND huyện Tương Dương đã có kế hoạch lập hồ sơ để trình cấp trên công nhận là khu rừng đặc dụng

để có biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt hơn, đồng thời cũng trồng thêm để mở rộng diện tích

Theo đại diện Hạt Kiểm lâm Tương Dương4

Đến đây, người dân và du khách thập phương có cơ hội ngắm nhìn hàng nghìn cây săng lẻ đứng san sát nhau Săng lẻ có thân cây thẳng đứng, cao khoảng 35m, đường kính từ 30-70cm Vỏ cây màu vàng nhạt, có vảy trắng Lá mũi mác dài khoảng 8cm Cây mọc san sát tỏa tán lá xanh mát vào mùa hè, ai đi qua cũng muốn dừng chân nghỉ ngơi và ngắm nhìn

Ở khu rừng này, có những thân cây đường kính rộng đến nỗi phải 1-2 người

ôm mới xuể Có những cây đang trong quá trình sinh trưởng, thân mảnh khảnh đan xen cây cổ thụ, tạo thành bức tranh tự nhiên với những hình ảnh so le, đẹp mắt

Gỗ săng lẻ thuộc gỗ nhóm 3, từ lâu được người dân ưu tiên dùng làm nhà và các vật dụng phục vụ sinh hoạt hàng ngày như bàn, tủ, đóng thuyền

4 Với diện tích hơn 241ha, khu rừng săng lẻ này là khu rừng nguyên sinh hiếm hoi còn giữ được đến ngày hôm nay Một số khu rừng lân cận cũng có rừng săng lẻ nhưng là rừng tái sinh do bị người dân chặt phá từ nhiều năm trước Nay, hạt kiểm lâm huyện cũng đã có kế hoạch để bảo vệ nghiêm ngặt, đồng thời huyện Tương Dương cũng

đã có hồ sơ xin khu rừng này là rừng đặc dụng để có thể bảo vệ tốt hơn

Mỗi mùa khác nhau, vẻ đẹp của khu rừng cũng có những đặc trưng riêng Nếu đến vào mùa lá đổ, khu rừng tạo nên vẻ đẹp lãng mạn khi ngồi nhìn từng đám

lá rơi Khi xuân đến, cả khu rừng ngập tràn một màu xanh ngắt ngút mắt, che chắn, giúp người dân nơi miền Tây xứ Nghệ chống chọi với những đợt gió Lào bỏng rát

Sức hút của khu rừng cổ lớn đến mức, hễ có ai đi qua họ đều nán lại một lúc

để nghỉ chân, chụp lại những khoảnh khắc hiếm có

Địa điểm 3: Khe Cớ - Bản Quang Phúc - xã Tam Đình, huyện Tương

Dương, Nghệ an

Nằm cạnh QL7A, cách rừng Săng lẻ Tương Dương chừng 2km, khe Cớ đang thu hút hàng trăm đợt khách mỗi ngày nhờ vẻ đẹp và sự đa dạng trong các

hình thức nghỉ dưỡng

Khe Cớ nằm cách Quốc lộ 7 chừng 300m, thuộc địa phận bản Quang Phúc,

xã Tam Đình, huyện Tương Dương

Trong những ngày nắng nóng, lượng khách đổ về khe Cớ để nghỉ dưỡng tăng rất lớn

Nhờ có lượng nước dồi dào, cùng với đó là đa dạng các loại địa hình tạo nên

sự hấp dẫn cho khe Cớ Nước trong xanh và không quá sâu khiến cho các bậc phụ huynh yên tâm đưa con em đến tắm mát ở khe Cớ Trong điều kiện nắng nóng cao điểm, không gì thích thú hơn được thả mình trong dòng nước mát lành Tại khe Cớ còn có đập tràn được xây dựng để cung cấp nước cho người dân xã Tam Đình Và

nó trở thành bãi tắm lý tưởng cho các du khách gần xa

Khe Cớ đang trở thành điểm đến mới trong bản đồ du lịch ở huyện Tương Dương Hiện đường vào các bãi tăm ở khe Cớ đã được người dân địa phương đổ bằng bê tông, có thể đi vào bằng xe máy hoặc ô tô Xung quanh điểm du lịch này người dân cũng đã làm các lán trại phục vụ du khách nghỉ chân

Địa điểm 4: Khu nghỉ mát Văng Phột - bản Xoóng Con - Xã Lưu Kiền

huyện Tương Dương, Nghệ An

Bắt ngồn từ biên giới Việt - Lào, con suối Nặm Khiên uốn lượn chảy quanh vùng đất xã Lưu Kiền, huyện Tương Dương Từ lâu khe Kiền - điểm cuối của suối Nặm Khiên trước khi hòa mình vào con sông Nậm Mộ - đã trở thành niềm tự hào của người dân Tương Dương

Khu nghỉ mát Văng Phột thuộc địa bàn bản Xoóng Con, xã Lưu Kiền, nằm cách trung tâm huyện Tương Dương chỉ chừng 18km về hướng Tây Từ trung tâm

xã vào chỉ độ 4km, trước mắt du khách sẽ hiện ra một khu rừng rộng, mát dịu bởi được bao bọc màu xanh của một hệ thực vật đa dạng với dòng suối uốn lượn quanh

co

Điều đặc biệt, cảnh quan nơi đây vẫn còn hoang sơ chưa có tác động từ bàn tay con người Nhìn từ trên cao, con suối Nậm Khiên trong xanh như dải lụa mềm vắt qua từng khe đá Nơi đây có một vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ làm đắm say lòng người

Về với Văng phột, du khách được hòa mình với thiên nhiên, thả hồn ngắm trời mây, lắng nghe dòng suối rì rào, ca hát