SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ TÀI: SỬ DỤNG THƠ CA, CÂU HÁT TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG... ử dụng thơ ca, câu hát trong d học ịch sử Việt Nam tr ng để ghi l i
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
SỬ DỤNG THƠ CA, CÂU HÁT TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Trang 2
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƯỜNG THPT PHẠM HỒNG THÁI
Trang 3PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1 Lí do chọn đề tài
,
y , ệ
F E - ộ
C - : , ,
C - F E , I) Tuy , ộ TH T ệ y ,
cho y ,
y ,
y ệ y
chúng ta V ệ y , ộ
y, y , y
ộ , ệ ộ ộ ệ y V ệ ệ ệ ệ
T , ổ y
, nhà ụ và giáo viên y , ổ y
y ệ ụ ộ
ộ y ộ ở TH T,
y y sử dụng những câu thơ , câu hát lồng ghép trong nội dung bài giảng có vai trò vô T y , ệ những câu thơ , câu hát trong học tập lịch sử, n y
, ổ , , è yệ
y, ộ hác nhau ũ ụ ễ
Việc v n dụ , y h c l ch s ũ ột việc làm c n thi nâng cao hiệu qu d y h c C u kiệ tìm tòi, ti p c n các nhân v n l ch s , s kiện, hiệ ng l ch s , - ti p c n v i ngu n tài liệu phong phú này kh c sâu, mở rộng ki n th c Tuy nhiên, v i một kh ng ki n th sộ, dàn tr i, nhi u tài liệu, nên giáo viên không th h c n ph ng, cung c p ch , ch m làm sao các em ti p c n ki n th c một cách hiệu qu nh t
Xu t phát từ yêu c ổi m i, nhằm nâng cao ch ng h c t ng th i
u t phát từ t m quan tr ng c a việc v n dụ , y h c l ch s
i nh ng hiệu qu nh nh Vì v y, tôi xin m nh d y tài tài
Trang 4ử dụng thơ ca, câu hát trong d học ịch sử Việt Nam tr ng để ghi
l i ý t ng mà bản thân đã thực hiện trong quá trình giảng d y Lịch sử tr ng THPT từ nhiều năm học nay V i mong mu ng nghiệp và các em h c
sinh ch ộng trong việc ti , ội các ki n th c l ch s , ti n hành gi d y -
h c l ch s có hiệu qu t
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Nghiên c u cách s dụ , ng d y h c L ch s ở b c Trung h c Phổ , ch s c , c tài nhằm:
- Giúp giáo viên nh n th y việc s dụ , y h c L ch s
là h p lí có hiệu qu Xây d ng các ví dụ cụ th có s dụng , từng ph n, từng bài trong ph n L ch s ở b c Trung h c Phổ thông
- Giúp h c sinh có kh ội ki n th , giáo viên cung c p và g i mở T o h ng thú và tính tích c c h c t p, g , ộ , ễ ộ ệ
l ộ Rèn luyệ p c n, phát hiện, gi i quy t v th c tiễn,
y o, t h c cho h c sinh nhằm phát tri c nâng cao hiệu qu
h c t p c a h c sinh i v i môn L ch s
- Giúp giáo viên và h c sinh trao d i thêm v , V ệt Nam
- Kh c phục nh ng h n ch v ở v t ch ng phổ thông ở vùng sâu, vùng xa trong việ ừng v i yêu c u áp dụ y h c hiệ i
1.3 Đối tượng nghiên cứu
ệ ,
S ụ , y ộ và
ệ
: T TH T H T 4 : H
10, 10A1, 10A3, 12 12A2, 12A3,
1.4 Phương pháp, phạm vi nghiên cứu
- , ổng h p: Thu th p, tổng h p các ki n th c v
sở lí lu n c ; m và xây d ng cách th c l é , từng ti t h c cụ th
Trang 5d y l ch s Việt Nam ở ng Phổ thông
- Thi t k một giáo án có s dụ , t h p ng dụng công nghệ thông tin trong quá trình gi ng d y
- Kh o sát tính kh thi c tài và từ ng k t lu , xu t trong quá trình áp dụ tài
1.6 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 1.1 Cơ sở lí luận, cơ sở thực tiễn của đề tài
1.1.1 Cơ sở lí luận của đề tài
H lúc nào h t, ổi m y - h c là r t quan tr ng và c n thi t
n hiện nay ổi m y và h c xác
nh trong ngh quy T Ư 4 VII 1-1993), Ngh quy T 2 khóa VIII (12-1996), chỉ th s 14 (4-1999), c biệ c th ch hóa trong lu t Giáo dục 2019 ệ ừ y 01/7/2020
G ụ 2019, 2 : “ Mục tiêu giáo dục nhằm phát triển
toàn diện con ng i Việt Nam có đ o đức, tri thức, văn hóa, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp; có phẩm chất, năng lực và ý thức công dân; có lòng êu n ớc, tinh thần dân tộc, trung thành với lý t ng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; phát
hu tiềm năng, khả năng sáng t o của mỗi cá nhân; nâng cao dân trí, phát triển
Trang 6nguồn nhân lực, bồi d ỡng nhân tài, đáp ứng êu cầu của sự nghiệp xâ dựng, bảo
vệ ổ quốc và hội nhập quốc tế
Việc d y h c L ch S nói chung, s dụng l ng ghép , hình thành khái niệm, ki n th c L ch s ph m b o các nguyên t c khoa h c, vừa s i v i h é n thú v , h p d n thu hút h c sinh
Yêu c u c a việ ổi m y h c nên giáo viên c n v n dụng
n gi ng cho phù h i ni m vui, h ng thú h c t p cho h c sinh, từ phát huy tính t giác, tích c c c a h c sinh
Hình thành h ng thú h c t p cho h , c biệt là h ng thú h c t p môn
l ch s là yêu c u quan tr ng c a giáo viên l ch s , c h t ở s t p trung chú ý
ộ, s say mê c i h c sinh Trong b t c lúc nào n u có h ng thú h c
t p h c sinh s tích c c, ch ộng th c hiện ho ộng h c c a mình, làm nẩy sinh
trên, còn mộ ũ ém ph n h u hiệ là sử dụng thơ ca, câu hát
sao cho phù h p v i bài h c, nội dung h ũ o s m i l i v i
h c sinh
1.1.2 Cơ sở thực tiễn
ch s là s kiệ ột tổng k t mà ai trong chúng ta- nh ng giáo viên
d y s ũ th y c B n thân nh ng s kiện l ch s v ,
nh t là nh ng bài vi t v các tr t nhi u nh ng con s v ngày, tháng,
x y ra s kiện ho c nh ng s liệu v các thành t c trên m
v chuy n t i cho h c sinh nh ng s liệu một cách khô c y,
hỏ i giáo viên ph i linh ho t và sáng t o trong việc s dụ
Trong th c t , nội dung L ch s , Từ x x , i qua th i gian, nh , ph n ánh các nhân v t, s kiện L ch S V i ý nghĩa phong phú và đa d ng của thơ ca, câu hát
mà nó tr thành một phần quan trọng trong kho tàng kiến thức của khoa học lịch
sử Tận dụng điều này giáo viên có thể làm mới bài giảng của mình giúp bài học
Trang 7tr nên sáng t o, mới l , phong phú hơn và giảm bớt tính khô khan nh nhiều
ng i th ng nhận xét
Q y ệ ,
ộ ệ : ụ
, ệ y y ệ y ở ộ y
, y ộ , ỏ
, , ẩ ẩ y ừ
C
ệ ,
Q ệ y ở 1 : ộ y ụ , ; ụ ,
y, y y , ,
ũ
V ệ thơ ca, câu hát y
y ễ ệ T
TH T S
, , , ệ , y ) T y , ụ , y ằ
ụ ỗ , ệ ụ ệ
V y y ộ ở ụ ở TH T H T ,
ệ ộ ệ ệ
S ệ III TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI 3.1 hái niệm thơ ca, câu hát T , ộ ộ ỉ ộ ẩ ệ , ệ , ệ , x ộ T ,
, ở ộ, , ễ ở
ễ ở , ộ
, ệ , ệ
V y, ũ khai thác thơ ca, câu hát nh một nguồn t liệu bổ ích phục vụ cho các bài giảng lịch sử * , ,
D y ộ ụ
T , âu hát là một khái niệm chỉ c có v ệu, có
m ng n g n súc tích, nhi ng Tính nh ột hình th c
ễ c c m nh n bở y c và gây c m xúc
Trang 8c một cách nhanh chóng
T ng câu ch ng , ng tác phẩ
chính bao gi ũ , ộ ,
, u n i d n s ng c m gi i v i trên kh p th gian này Câu hát- ừ C ừ
ẩ y ộ
, ũ , , ẩ
C ,
ở ộ , ũ , y ệ
ộ ệ ,
y, , m là câu nói ng , a, có v n ệu nên khi nghe h c sinh dễ nh y c sinh s có s g n k t các ki n th c v i ngôn ng c , y s vừa dễ hi u và vừa dễ nh , p d n cho bài h c y, b n thân c , m là câu nói ng n, có ý , ệu nên khi nghe h c sinh dễ nh Vì v y, ũ khai thác thơ ca, câu hát nh một nguồn t liệu bổ ích phục vụ cho các bài giảng lịch sử Tùy từng bài, từng ph n nội dung bài h c mà tác gi s dụ ,
liên quan cho phù h p 3.2 Những lưu ý khi sử dụng thơ ca, câu hát vào giảng dạy Lịch sử Giáo viên l p k ho ch tìm hi u nội dung , c khi chuẩn b d y h c L ch s - Giáo viên ph i n m v ng các nguyên t m, n m v ng lí lu n d y h , m b o tính vừa s i v i h c sinh Tùy vào từng bài, từng ph n nội dung bài h c, Giáo viên ch n nộ
, n thuy t phục cho bài h c Tránh l m dụng vì có th d n t i s lan man, không t p trung vào nội dung tr ng tâm c a bài Tổ ch , ng d n h m, ch n l c nộ ,
ph n ánh nội dung bài h , ỡng và phát tri c t h ,
ng dụng công nghệ thông tin cho h c sinh
3.3 Các nguyên tắc khi sử dụng thơ ca, câu hát trong dạy học Lịch sử
Nộ , n nội dung bài h c
m b o tính chính xác v nội dung và mụ dụng
L p k ho ch s dụng
Th i gian: S dụng khi nào? S dụng bao nhiêu lâu?
Trang 9Hình th c: S dụng bằng cách nào?
3.4 Kế hoạch sử dụng thơ ca, câu hát
Giáo viên l p k ho ch, tìm hi , c khi d y h c l ch s Việt Nam L p 12, chuẩn b ng link v , có nội dung hỗ tr
Bài 12: Phong trào dân
tộc dân chủ Việt Nam
từ 1919-1925
“Đến với Lênin” –
Ch Lan Viên
2
Bài 13: Phong trào dân
tộc dân ch ở Việt Nam
D ệ X - Nguyễ T
Trang 10(1953-1954) ở ện Biên Ph -
H Chí Minh
ện Biên kí – Giang Chi Hi u
Du t
A ! - Xuân Giao
B y (Xuân H ng)
G i phóng mi n (Huỳnh Minh Siêng, t H u c)
3 4 2 G y ệ ệ ụ
D y , ỹ
C ở ệ ụ ở , ộ , ụ Tổ , , ệ , 1919- 1975 y ụ : T , , , , ,
Ví dụ
1919- 1930
n v i – Ch Lan Viên
Trang 111930 - 1945 B -
Chính Ký Xô-V ệ T - Quang Lâm
B
- T H
C -
T X V
ệ T - D H y
v B - Phan Nhân
D ệ X - Nguyễ Thi
- xuân Oanh
1945 - 1954 H ệ B -
T H u
Q ng ở ện Biên Ph - H Chí Minh
ệ B – Giang
C H
Q ng ở ện Biên Ph - H Chí Minh
ện Biên kí – Giang Chi Hi u
- yễ T
- x - Hoàng Việt
- X -
H u c Ngày mùa - V C Hành quân xa - ỗ
T - T H )
A ! - Xuân Giao
A y râu - Vũ T H
V y ộ
T , , ộ ,
ổ V y ụ , y
ễ ỗ
Trang 12Từ ỗ HS ộ ộ
ph , V ỗ ệ ụ ộ ộ
y ộ ộ ũ ộ Từ
y ,
không gò ép
3.5 Thực hành ứng dụng Trong khuôn khổ c a sáng ki n kinh nghiệm, tôi xin gi i thiệu một giáo án có s dụ , ng d y ụng: Tiết 41,42- Bài 23: Khôi phục và phát triển kinh tế xã hội ở Miền Bắc, Giải phóng hoàn toàn Miền Nam( 1973- 1975) I ụ
1
- c â - ụy H ệ 1973
- T y c n H ệ 1973
- c c
C ộ Tổ ổ y x 1975
- c y ộ
2
, , ng dụng ICT ,
, ổ , ệ, x ỗ ệ , , ;
y, ệ
Rè yệ ,
3 ẩ
B ỡ y , ộ ộ , y
ộ V ệ ,
G ụ y y ộ ộ V ệ , - B
II T y ệ 1 T y
C ẩ :
+ SG , SGV, V ệ III
Trang 13+ T , ệ Tổ ổ y Mùa xuân 1975
- Sách giáo khoa, Sách giáo viên môn L ch s l p 12
- 5 ca khúc b t h trong ngày Gi i phóng mi n nam, th ng nh c 30/4
dat-nuoc -30-4-20210430094456108.htm)
(https://danviet.vn/5-ca-khuc-bat-hu-trong-ngay-giai-phong-mien-nam-thong-nhat ttps://www.youtube.com/watch?v=pR06brbzXoA
va-1969/
ụ tiêu: T o h ộng l c tìm hi u ch Giải phóng hoàn toàn
Miền Nam( 1973- 1975)cho HS
, : GV cho phép h c sinh s dụng máy tính ho khai thác thông tin và d liệ 1, 2 c s )
Trang 14C ỏ
1 Bài hát gợi em nhớ sự kiện trọng đ i nào của dân tộc?
2 Nêu những điều em đã biết và muốn biết về sự kiện đó?
H ộ
S ẩ :
G y 2 y ẩ ộ ,
01 ẩ
Trang 151969/ :
https://tennguoidepnhat.net/2014/01/30/tho-chuc-tet-cua-bac-ho-nam-1968-va-1 Những thuận lợi và khó khăn của cách m ng n ớc ta sau iệp định ari năm 1973
2 Nhiệm vụ của cách m ng Miền Nam lúc nà là gì?
3 Chủ tr ơng của Đảng ao động Việt Nam
4 Những thắng lợi tiêu biểu của nhân dân miền miền Nam
- Phi u giao nhiệm vụ - GV d ng trên Microsoft Powerpoint
+ T y ổ
+ T B ệ , Lào, Campuchia
- V ộ ừ ỏ
Trang 16+ ệ ụ ụ ộ ộ
+ ,
ũ ụ , ,
3 : , ,
y 21 ỡ ,
- C 1974 1975 ở ằ S C
Bộ, ,
+ Từ y 12/12/1974 6/1/1975 ở 14 ỉ
+ S 25 y , ỏ 3000 ,
14, ỉ 5
+ S y S G
, y y
+ C
C ở Bộ C
HOẠT Ộ G II: G , ẹ ổ Tổ
ụ
- c C ,
- T y C ộ Tổ ổ y x 1975 ệ ằ 3 : C T y y , H - ẵ , H C
, : y h c gi i quy t v H ộ , k t h p ở
ệ y ẩ ,
c s 3,6) c, Tổ ch c th c hiện: G ệ Tổ ổ y xuân 1975: https://www.youtube.com/watch?v=VIF-OX5EP_M, 6 phút G y ụ III, ừ 192-196,
ộ ệ y
+ 1: ộ C ỉ