MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIAO NHIỆM VỤ HỌC TẬP NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CHO HỌC SINH NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ

Tính mới của đề tài -Qua tham khảo các công trình nghiên cứu khoa học, các sách báo, tài liệu tập huấn chuyên môn tôi nhận thấy rằng chưa có một công trình nghiên cứu, tài liệu nào đề c

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIAO NHIỆM VỤ HỌC TẬP NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CHO HỌC SINH NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC

MÔN LỊCH SỬ”

GIÁO VIÊN: PHẠM HỒNG SƠN- ĐƠN VỊ: THPT CÁT NGẠN

NGUYỄN ANH TUẤN – ĐƠN VỊ : THPT THANH CHƯƠNG 3 LĨNH VỰC: LỊCH SỬ

SĐT: 0362128387

Năm học 2021-2022

2

Sáng kiến kinh nghiệm:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIAO NHIỆM VỤ HỌC TẬP NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CHO HỌC SINH NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ”

- Trong nhà trường trung học phổ thông (THPT), hoạt động đổi mới phương pháp dạy học nói chung, đổi mới hoạt động giao nhiệm vụ học tập cho học sinh nói riêng bước đầu đã được quan tâm, nhấn mạnh, tuy nhiên tính hiệu quả của nó thì vẫn chưa rõ nét Nhất là các biện pháp giao nhiệm vụ học tập ngoài giờ lên lớp cho học sinh chưa được quan tâm, nghiên cứu và thực hiện đúng mức

- Bối cảnh dịch cô vid 19 đề ra việc dạy học trực tuyến cũng là một trong những thử thách lớn Đặt ra yêu cầu giáo viên cần phải trang bị cho mình những biện pháp giao nhiệm vụ học tập phù hợp, linh hoạt, trong đó nhiệm vụ học tập ngoài giờ lên lớp là rất quan trọng để đảm bảo nâng cao chất lượng dạy học trong tình hình mới

- Môn Lịch Sử là một trong những môn học có lợi thế trong việc giáo viên giao nhiệm

vụ học tập ngoài giờ lên lớp cho học sinh Tuy nhiên, qua khảo sát cho thấy đa phần giáo viên trong quá trình giảng dạy ít chú trọng đến điều này

2 Tính mới của đề tài

-Qua tham khảo các công trình nghiên cứu khoa học, các sách báo, tài liệu tập huấn chuyên môn tôi nhận thấy rằng chưa có một công trình nghiên cứu, tài liệu nào đề cập một cách bài bản, hệ thống về các biện pháp giao nhiệm vụ học tập ngoài giờ lên lớp cho học sinh trong môn Lịch Sử

Vì vậy, từ thực tiễn giảng dạy và kinh nghiệm bản thân tôi mạnh dạn thực hiện đề tài

nghiên cứu “ Một số biện pháp giao nhiệm vụ học tập ngoài giờ lên lớp cho học

sinh nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Lịch sử”

Tôi tin tưởng rằng, đề tài của mình sẽ góp phần hữu ích nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh THPT môn Lịch Sử, cũng như góp phần vào thực hiện thành công

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Thực trạng hoạt động giao nhiệm vụ học tập ngoài giờ lên lớp trong môn Lịch sử ở trường THPT trên địa bàn

- Những biện pháp giao nhiệm vụ học tập ngoài giờ lên lớp cho học sinh trong môn Lịch sử

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập, xử lý tài liệu, thông tin

- Phương pháp khảo sát thực tế trước và sau khi tác động

- Phương pháp so sánh trước và sau khi tác động

- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu, tranh ảnh…

6 Kế hoạch nghiên cứu

Bảng tiến độ thực hiện công việc:

STT Thời gian Nội dung công việc Sản phẩm

5

B NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Khái niệm về giao nhiệm vụ học tập

- Khái niệm về kỹ thuật giao nhiệm vụ học tập: Giao nhiệm vụ( GNV) là kỹ thuật dạy

học tích cực trong đó giáo viên (GV) tổ chức cho học sinh (HS) thành nhiều nhóm nhỏ hoặc cá nhân và hướng dẫn học sinh cùng hợp tác, trao đổi ý kiến nhằm giải quyết các nhiệm vụ trong học tập

- Một số kỹ thuật giao nhiệm vụ học tập:

+ Thứ nhất: GNV phải cụ thể, rõ ràng cho các nhóm và các cá nhân HS Cụ thể là: Nhiệm vụ giao cho ai? Nhiệm vụ là gì? Địa điểm thực hiện ở đâu? Thời gian thực hiện nhiệm vụ là bao lâu? Phương tiện thực hiện nhiệm vụ là gì? Cách thức trình bày/ đánh giá sản phẩm như thế nào?

+ Thứ hai: Nhiệm vụ được giao phải phù hợp với mục tiêu hoạt động và trình độ của

HS

+ Thứ ba: Phải đảm bảo về thời gian, không gian hoạt động và cơ sở vật chất thực hiện

+ Thứ tư: GV giữ vài trò cố vấn, hướng dẫn, giúp đỡ học sinh khi cần thiết

- Các bước thực hiện GNV: Thường được tiến hành theo các bước sau:

+ Bước 1: Chia nhóm hoặc cá nhân HS

+ Bước 2: Giao nhiệm vụ

+ Bước 3: Tổ chức hoạt động

+ Bước 4: Báo cáo kết quả của nhóm hoặc cá nhân

+ Bước 5: GV nhận xét, đánh giá và kết luận

1.1.2 Khái niệm về hoạt động ngoài giờ lên lớp

- Khái niệm: Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là những hoạt động được tổ chức

ngoài giờ học các môn học Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là sự tiếp nối và

thống nhất hữu cơ với hoạt động dạy học, tạo điều kiện gắn lí thuyết với thực hành, góp phần quan trọng vào sự hình thành và phát triển nhân cách toàn diện của HS

- Mục tiêu của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

6

+ Thứ nhất: Củng cố, khắc sâu những kiến thức đã đƣợc học qua các môn học ở trên lớp

+ Thứ hai: Phát triển sự hiểu biết của HS trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống

xã hội, từ đó làm phong phú thêm vốn tri thức của các em

+ Thứ ba: Hình thành và phát triển ở HS các kỹ năng ban đầu, cơ bản cần thiết phù hợp với sự phát triển chung (kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tham gia các hoạt động tập thể,

kĩ năng nhận thức,…)

+ Thứ tƣ: Góp phần hình thành và phát triển tính tích cực, tự giác cho HS

Nhƣ vậy, Hoạt động ngoài giờ lên lớp ở đây hiểu theo nghĩa rộng là những hoạt động ngoài lớp học, ngoài thời gian trên lớp học Từ cách hiểu nhƣ vậy kết hợp với thực tiễn dạy học, chúng tôi đề xuất những biện pháp giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ngoài giờ lên lớp nhằm nâng cao chất lƣợng dạy học của môn học

- Nội dung khảo sát nhƣ sau:

Phiếu khảo sát thực trạng học tập của học sinh

7

tập ngoài giờ lên lớp ở môn Lịch sử không?

Gợi ý một số nhiệm vụ học tập ngoài giờ lên lớp:

- Tham gia một dự án học tập cùng nhóm bạn

- Thực hiện một hoạt động trải nghiệm các di tích lịch sử, văn hóa

- Sưu tầm các học liệu lịch sử trên mạng phục vụ cho bài học

- Thiết kế các sản phẩm học tập có ứng dụng công nghệ thông tin

Em có mong muốn được thực hiện các nhiệm vụ học tập phù hợp

với sở thích, khả năng của mình không ?

- Kết quả thu được như sau:

TT Năm

Nội dung khảo sát

Đã được giao

Chưa được giao

Có mong muốn

Không mong muốn

1 2021-

2022

THPT Thanh Chương 3 (10B;11C;12D2;12D3)

20/160 12.5%

140/160 87.5%

150/160 93.8%

10/160 6.2%

2 2021-

2022

THPT Cát Ngạn (10A;11B;11C;12D)

20/120 16.7%

100/120 83.3%

110/120 91.6%

10/120 8.4%

3 2021-

2022

THPT Nguyễn Sỹ Sách (10C1;11C2;12C4;12C5)

6/180 3.3%

174/180 96.7%

175/180 97.2%

5/180 2.8%

4 2021-

2022

THPT Thanh Chương 1 (10D1;11A2;12A4;12A5)

7/160 4.4%

153/160 95.6%

160/160 100%

0/160 0%

- Kết quả khảo sát trên cho thấy:

+ HS ở các trường trên địa bàn chủ yếu ít được GNVHTNGLL ở môn Lịch sử

+ Phần lớn HS các trường đều mong muốn hoạt động GNVHTNGLL cho HS vào trong các hoạt động giáo dục của môn học

8

Kết quả khảo sát đó là một trong những minh chứng , căn cứ khoa học để tôi mạnh

dạn thực hiện nghiên cứu đề tài “ Một số biện pháp giao nhiệm vụ học tập ngoài giờ lên lớp cho học sinh nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Lịch sử”

1.2.2 Thực trạng giao nhiệm vụ học tập ngoài giờ lên lớp cho học sinh học sinh THPT

Từ thực trạng GNVHTNGLL trong môn Lịch sử của HS, tôi tiếp tục khảo sát để tìm hiểu thực trạng của giáo viên trong việc GNVHTNGLL cho học sinh trong môn Lịch sử, bằng phiếu điều tra khảo sát ở một số trường THPT trên địa bàn

Phiếu khảo sát thực trạng giao nhiệm vụ học học tập ngoài giờ lên lớp của giáo

viên trong môn Lịch sử

- Họ và tên giáo viên………

- Giảng dạy môn………

- Trường… Hãy trả lời câu hỏi dưới đây bằng cách đánh dấu (x) vào ô trống trong bảng có câu trả lời phù hợp với thầy /cô

xuyên

Không thường xuyên

Hài lòng

Chưa hài lòng Thầy/cô có thường xuyên giao nhiệm vụ học tập

NGLL cho học sinh thông qua môn học mình giảng

Thầy/ cô đã thực sự hài lòng với việc giao nhiệm vụ

học tập ngoài giờ lên lớp cho học sinh trong môn

mình giảng dạy chưa?

Không thường xuyên

Hiệu quả giáo dục

5/5 ( 100%)

1/5 (20%)

4/5 (80%)

3/3 (100%)

0/3 (0%)

3/3 (100%)

3/4 (75%)

1/4 (25%)

3/4 (75%)

3/4 (75%)

0/4 (0%)

4/4 (100%)

Từ kết quả khảo trên đây, tôi nhận thấy: Phần lớn GV môn Lịch sử chưa đầu tư thời gian và tâm huyết vào việc GNVHTNGLL cho HS Họ còn tập trung chủ yếu vào tiết dạy trên lớp mà chưa tận dụng được thời gian NGLL của HS để củng cố kiến thức, trau dồi năng lực và bồi dưỡng phẩm chất cho các em Hoặc một bộ phận giáo viên tâm huyết hơn họ đã thực hiện phần nào việc GNVHTNGLL cho HS, nhưng thực hiện không thường xuyên và bài bản Đặc biệt phần lớn GV thì còn lúng túng trong việc xác định mục tiêu và biện pháp để GNVHTNGLL cho HS thông qua môn Lịch sử

Cũng chính vì thế mà phần lớn chưa hài lòng với hoạt động giáo dục này trong môn học của mình

10

1.2.3 Thực trạng về tài liệu tham khảo

Để có được kết luận thuyết phục về thực trạng tài liệu tham khảo, tôi đã tiến hành khảo sát các tài liệu tham khảo:

1.Tài liệu tham khảo thứ nhất: Đó là cuốn Dạy và học tích cực: Một số phương pháp và kỹ thuật dạy học – Tác giả: Nguyễn Lăng Bình(chủ biên)- Đỗ Hương Trà –

NXB Đại học Đại học sư phạm Tài liệu này chỉ cung cấp lí thuyết mang tính phương pháp về dạy học tích cực chứ không đi sâu vào hướng dẫn và minh họa cụ thể cho

GV, nhất là giáo viên môn Lịch sử Tài liệu cũng không đưa ra các mô hình tổ chức GNVHTNGLL dưới những dạng thức khác nhau

2.Tài liệu tham khảo thứ hai: Đó là cuốn Lý luận dạy học hiện đại: Cơ sở đổi mới mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học- Tác giả: Bernd Meier- Nguyễn Văn

Cường- NXB Đại học sư phạm Đây là tài liệu cung cấp những lí thuyết về xu thế dạy học hiện đại theo chuẩn quốc tế Cuốn sách chính là nền tảng để GV hiểu được nội hàm, bản chất của đổi mới mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học từ đó vận dụng vào việc giảng dạy vào môi trường giáo dục của mình

3.Tài liệu tham khảo thứ ba: Đó là các bài báo trên các tạp chí, báo in và báo mạng viết về GNVHTNGLL cho HS các trường phổ thông Nguồn tài liệu thứ ba rất phong phú, đó là những bài báo đưa tin về việc GNVHT ở các trường phổ thông hiện nay Những tài liệu này cung cấp những cách nhìn, đánh giá về thực trạng giáo dục NGLL của các nhà trường, của GV hiện nay Tuy nhiên giải pháp mang tính đồng bộ, khoa học, hiệu quả thì giáo viên khó tìm được qua đó

Như vậy, qua việc phân tích trên tôi nhận thấy rằng không có một nguồn tài liệu nào đi sâu nghiên cứu một cách bài bản, toàn diện về GNVHTNGLL cho HS qua môn Lịch sử Cho nên, việc nghiên cứu và áp dụng đề tài của tôi hi vọng sẽ trở thành nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho GV môn Lịch sử nói riêng và GV các bộ môn khác nói chung trong công tác giáo dục vô cùng quan trọng và cấp thiết này

Từ cơ sở lí luận và thực tiễn nêu trên, tôi đã nghiên cứu và đề xuất những biện pháp GNVHTNGLL cho HS thông qua môn Lịch sử THPT một cách hiệu quả, thiết thực Cách tiếp cận dạy học Lịch sử mới mẻ này sẽ góp phần khắc phục thực trạng HĐNGLL còn nhiều bất cập và hạn chế ở các trường THPT trên địa bàn, góp phần đổi mới dạy học và giáo dục phù hợp điều kiện lịch sử, văn hóa và xã hội của địa phương cũng như bắt nhịp được với yêu cầu, xu thế giáo dục hiện đại cũng như thử nghiệm cho chương trình giáo dục phổ thông mới 2018 sắp được áp dụng với những thay đổi mạnh mẽ về phương pháp và kỹ thuật dạy học

11

II MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIAO NHIỆM VỤ HỌC TẬP NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CHO HỌC SINH NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ

2.1 Giao nhiệm vụ học tập cho học sinh thông qua dự án học tập

Trong khuôn khổ đề tài này, chúng tôi không trình bày những vấn đề lý thuyết về dự

án học tập mà chỉ sơ lược qua một số nội dung cần thiết nhất trong hoạt động GNV cho học sinh thông qua dự án học tập

2.1.1 Mục tiêu của một dự án học tập

Trên cơ sở mục tiêu chung của các phương pháp dạy học, dạy học dự án cũng hướng đến việc phát triển năng lực và phẩm chất cho người học Đặc biệt, qua phương pháp này, học sinh có nhiều cơ hội hơn trong việc phát triển năng lực, bồi dưỡng phẩm chất mà các phương pháp dạy học khác chưa phát huy hết được Cụ thể như sau:

- Phát triển các năng lực chung như : Năng lực giao tiếp và hợp tác - thông qua việc tương tác thường xuyên với nhóm dự án, với giáo viên hướng dẫn; Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo- thông qua việc hình thành ý tưởng, thực hiện và kết thúc dự

án học sinh có rất nhiều cơ hội để phát huy năng lực giải quyết vấn đề và đề ra các giải pháp sáng tạo để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

- Phát triển các năng lực chuyên biệt như: Năng lực tìm hiểu lịch sử- cụ thể như khả năng sưu tầm, thu thập tư liệu lịch sử, tìm hiểu các di tích, nhân vật, vấn đề lịch sử ; Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử- cụ thể như khả năng hiểu đúng, tái hiện được chính xác về chân dung các nhân vật, sự kiện, vấn đề lịch sử qua nhiều chất liệu khác nhau ; Năng lực liên hệ lịch sử- cụ thể như khả năng đánh giá, nhận xét về các nhân vật, sự kiện, các di tích lich sử, văn hóa… đồng thời có những dự báo, đề xuất, kiến nghị thông qua dự án đó

- Bồi dưỡng phẩm chất: Với đặc thù môn Lịch sử, nhất là qua hoạt động dạy học dự

án giáo viên có nhiều điều kiện để bồi dưỡng cho học sinh các phẩm chất như lòng yêu nước, phẩm chất trung thực, trách nhiệm

2.1.2 Quy trình thực hiện dự án học tập

Qua tham khảo các tài liệu thu thập được về phương pháp dạy học dự án, chúng tôi tóm lược quy trình thực hiện một dự án có thể được thực hiện như sau:

ai cần, ý tưởng và tên dự án

- Thiết kế các nhiệm vụ cho HS:

làm thế nào để HS thực hiện xong thì bộ câu hỏi được giải quyết và các mục tiêu đồng thời cũng đạt được

- Làm việc nhóm để lựa chọn chủ đề dự án

- Xây dựng kế hoạch dự án: xác định những công việc cần làm, thời gian dự kiến, vật liệu, kinh phí, phương pháp tiến hành và phân công công việc trong nhóm

- Chuẩn bị các nguồn thông tin đáng tin cậy để chuẩn bị thực hiện dự án

2 Thực hiện dự án

- Thu thập thông tin

- Thực hiện điều tra

- Thảo luận với các

thành viên khác

Tham vấn giáo viên

hướng dẫn

- Theo dõi, hướng dẫn, đánh giá

HS trong quá trình thực hiện dự

Bước đầu thông qua sản phẩm cuối của các nhóm HS

- Phân công nhiệm vụ các thành viên trong nhóm thực hiện dự

án theo đúng kế hoạch

- Tiến hành thu thập, xử lý thông tin thu được

- Xây dựng sản phẩm hoặc bản báo cáo

- Liên hệ, tìm nguồn giúp đỡ khi cần

Đánh giá sản phẩm dự án của các nhóm khác theo tiêu chí đã đưa ra

+ Trải nghiệm đến di tích để tìm hiểu cụ thể, cảm nhận

+ Thiết kế Video giới thiệu về đình Làng Thượng

b Thiết kế các công cụ thực hiện và đánh giá

Để GV và HS dễ dàng trong việc thực hiện và đánh giá quá trình học sinh thực hiện nhiệm vụ của dự án, chúng tôi xây dựng một số công cụ hỗ trợ sau:

*Côn cụ 1: Câu hỏi định hướng

Câu 1: Thu thập tư liệu về Đình Làng Thượng-Hạnh Lâm, một địa chỉ đỏ trong phong

trào Xô Viết Nghệ Tĩnh

Câu 2: Thực hiện hoạt động trải nghiệm đến di tích Đình Làng Thượng

Câu 3: Thiết kế một Video giới thiệu về đình Làng Thượng

Câu 4: Viêt cảm nhận của em về di tích và chuyến trải nghiệm thực tế

14

* Công cụ 2 : Bảng phân chia công việc của nhóm

Tên thành viên/ Công việc

Tìm và khai thác

tài liệu

Thực hiện hoạt động trải nghiệm

Thiết kế video giới thiệu

Thuyết trình trên lớp giới thiệu qua video và cảm nhận

* Công cụ 3: Bảng tự đánh giá làm việc của các thành viên trong nhóm

Nhóm:

(10 điểm)

1 Đầu tƣ tìm và khai thác tài liệu

2 Thực hiện hoạt động trải nghiệm

3 Tham gia trong việc thiết kế Video

4 Thuyết trình trên lớp, tham gia viết cảm nhận

Tổng điểm:

* Công cụ 4: Bảng quy chuẩn đánh giá DỰ ÁN

Nội dung

Khai thác tốt,

đầy đủ nội

dung chủ đề

trong Video

Bài cảm nhận

sâu sắc

Tổng hợp đƣợc những nội dung của chủ

đề trong video

Bài cảm nhận viết trôi chảy

Đã có video, nhƣng chƣa thể hiện đƣợc nhiều nội dung chủ

đề

Bài cảm nhận còn sơ sài

Đã có video, nhƣng đơn điệu, còn thiếu nhiều nội dung trong chủ đề Chƣa có bài cảm nhận

Cách thể hiện nội dung chƣa hợp lí

Không có sự liên kết giữa các nội dung

từ ngữ chƣa trau chuốt nhƣng đƣa ra thông điệp cần truyền đạt

Nhấn mạnh đƣợc 1 số khía cạnh của chủ

đề

Chƣa nêu đƣợc nội dung chính của chủ đề

Chƣa hoàn thành 1 số phần phụ

Không hoàn thành ở nhiều mục

c Tiến trình tổ chức dự án

- Yêu cầu: Trong quá trình HS thực hiện GV luôn có sự quan tâm, động viên và kiểm soát tiến độ làm việc của các em

Thời gian thực hiện: 1 tuần, địa điểm: ở nhà, tại di tích đình Làng Thƣợng

- Công việc: HS phân chia nhiệm vụ cho các thành viên, lập kế hoạch thực hiện + Tìm kiếm thông tin nội dung chủ đề: “ Đình Làng Thƣợng- một địa chỉ đỏ trong phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh”

+ Thảo luận, chọn lọc thông tin

+ Thiết kế video theo chủ đề

+ Thảo luận, trình bày sản phẩm thu hoạch

- Theo dõi và kiểm soát: GV sử dụng công cụ : Bảng phân chia công việc của nhóm

để kiểm soát quá trình làm việc của Hs

Hoạt động 1: GV phát cho mỗi nhóm 1 bảng phân chia công việc

16

Thư kí nhóm phải điền đầy đủ thông tin của nhóm

Hoạt động 2: HS báo cáo tiến độ và tham khảo ý kiến GV

+ Nhóm trưởng các nhóm có trách nhiệm theo dõi và báo cáo tiến độ với GV

+ HS có thể tham khảo ý kiến GV trong quá trình làm việc nảy sinh vấn đề hoặc cần giúp đỡ, định hướng

+ GV động viên, khuyến khích HS làm việc, nhắc nhở yêu cầu của dự án

d Tổ chức cho HS trình bày

Thời gian: Tiết Lịch sử, địa điểm lớp 12D1

Phương tiện: Phòng học, Video dự án, bài thu hoạch

*Hoạt động 1: GV nêu yêu cầu, nhiệm vụ của các nhóm

- Yêu cầu, nhiệm vụ

+ Mỗi nhóm trình bày Video trên màn hình

*Hoạt động 2: Từng nhóm HS lên trình bày

*Hoạt động 3: HS thảo luận dự án các nhóm

- HS xem xét nội dung các bài báo, hình thức trình bày

- Nhận xét cách thuyết trình, kĩ năng thiết kế Video các nhóm

17

các bảng đánh giá sản phẩm của các nhóm và cho điểm từng sản phẩm

- GV sử dụng công cụ 3: Bảng tự đánh giá mức độ làm việc của các cá nhân trong nhóm

trong quá trình thực hiện dự án (GV phát cho mỗi nhóm trưởng 1 bảng đánh giá) và yêu

cầu các nhóm tự đánh giá cho điểm các thành viên của nhóm mình theo mức độ đóng góp Tổng điểm của các thành viên không được vượt hoặc thấp hơn tích điểm giáo viên đánh giá nhân với số lượng thành viên

- GV thu lại các bảng tự đánh giá của các nhóm và công bố kết quả từng học sinh

2.1.4 Sản phẩm của dự án học tập

Dưới đây chúng tôi xin chia sẻ một số sản phẩm dự án học tập mà chúng tôi đã triển khai cho học sinh trong dự án học tập: “ Đình Làng Thượng- một địa chỉ đỏ trong phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh”

- Sản phẩm : Hình ảnh về chuyến đi trải nghiệm trong dự án học tập:

18

Hình 5 và 6: Học sinh tìm hiểu về di tích lịch sử cách mạng của Đình Làng Thượng

- Sản phẩm: Bài thu hoạch của học sinh trong dự án học tập về Đình Làng Thượng:

NHÓM HẠNH LÂM LỚP 12D1-THPT THANH CHƯƠNG 3

Họ và tên: Nhóm trưởng: Mai Huy Hoàng.Thành viên: Lê Phan Bảo Ngọc;Hồ Thị Nhật Linh; Đào Văn Tiến

BÀI THU HOẠCH VỀ HĐNGLL

THAM QUAN DI TÍCH LỊCH SỬ CẤP TỈNH ĐÌNH LÀNG THƯỢNG Ở XÃ HẠNH LÂM, HUYỆN THANH CHƯƠNG, TỈNH NGHỆ AN

“Thanh Chương là một vùng đất địa linh nhân kiệt, có bề dày lịch sử văn hóa, người dân nơi đây vốn có truyền thống yêu nước nồng nàn và đấu tranh bất khuất Ngược dòng lịch sử ngay từ thời bắc thuộc và trong tiến trình dựng nước và giữ nước, nhân dân Thanh Chương đã tham gia tích cực nhiều cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm bảo vệ độc lập và chống áp bức, bóc lột của phong kiến địa chủ, giành quyền sống Từ khi Đảng cộng sản Việt Nam ra đời, truyền thống đấu tranh oanh liệt

đó lại càng được phát huy Thanh Chương là một trong những huyện có tổ chức Đảng

ra đời sớm nhất trong cả nước Dưới sự lãnh đạo Huyện ủy và các Chi bộ Đảng, phong trào cách mạng nơi đây đã phát triển rầm rộ ngay từ những ngày đầu tiên Nhiều địa danh đã đi vào lịch sử như: Đình Võ Liệt- nơi thành lập chính quyền xô viết

ở Thanh Chương năm 1930, nhà ông Nguyễn Đình Kình xã Xuân Tường nơi thành lập Tỉnh ủy Nghệ An năm 1930, đặc biệt tại di tích Đình làng Thượng ở Hạnh Lâm nơi tập trung nông dân các làng Hạnh Lâm, La Mạc, Nhuận Trạch, Yên Lạc và Đức Nhuận đi biểu tình kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động 1/5/1930

Ngày 10/4/2022 vừa qua, là một học sinh của trường THPT Thanh Chương 3 ,là những người con luôn có tinh thần hướng về quê hương yêu dấu thì chúng tôi đã đến

sử và đặc biệt là truyền thống yêu nước chống ngoại xâm Truyền thống đấu tranh giữ làng giữ nước, dũng cảm mưu trí đối mặt với quân thù của nhân dân nơi đây được xây đắp bằng mồ hôi, nước mắt và máu đào của biết bao thế hệ Chính vì vậy, trên mảnh đất này, mỗi khúc sông, cây đa, bến nước, con đò… đều in những dấu ấn không thể phai Đặc biệt rằng Hạnh Lâm chính là một địa chỉ đỏ ghi lại nhiều dấu ấn lịch sử Đến với Hạnh Lâm , chúng tôi ghé thăm Đình Làng Thượng, một trong những dấu ấn còn sót lại trên mảnh đất này Đến với Đình Làng, chúng ta như có thể thả hồn mình vào dòng lịch sử để cảm nhận và lấy thêm hứng thú để tìm lại những sự kiện đã xảy

ra nơi đây Vậy tại sao Đình Làng Thượng lại được công nhận là “Di tích lịch sử cấp tỉnh”? Đó là bởi vì nơi đây là nơi tập trung nông dân các làng Hạnh Lâm, La Mạc, Nhuận Trạch, Yên Lạc và Đức Nhuận đi biểu tình kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động 1/5/1930 , là địa chỉ đỏ trong phong trào Xô Viết- Nghệ Tĩnh 1930-1931

Những chuyến tham quan ấy đem lại cho ta thật nhiều lợi ích Đầu tiên phải kể đến là niềm vui sướng, hân hoan khi được tận mắt tham quan, tận mắt nhìn thấy những di tích lịch sử nổi tiếng mà trước kia chỉ có thể được nghe người lớn kể lại Còn đối với học sinh thì kiến thức không chỉ là học qua sách vở, bài giảng của thầy cô mà còn là

sự quan sát, tìm hiểu thực tế Tham quan, du lịch cũng là một cách tiếp xúc với thực

tế, góp phần làm hiểu sâu hơn kiến thức đã học cũng như giải toả căng thẳng, đem lại nhiều niềm vui và sức khoẻ cho cuộc sống Qua đó, ta thấy được tham quan, du lịch thực sự bổ ích đối với mọi người cũng như học sinh chúng ta Có tận mắt trông thấy mới hiểu được cái đẹp, cái kì vĩ mà báo chí mọi người vẫn ca ngợi Thêm vào đó, được chìm trong cái đẹp của thắng cảnh, được chú tâm tìm hiểu văn hoá lịch sử của các khu di tích cũng khiến tâm hồn ta thoải mái, giải toả căng thẳng, tạm thời quên đi nỗi lo lắng trong học tập, trong công việc và cuộc sống Tâm hồn thoải mái thì sức khoẻ cũng cải thiện, tinh thần cũng trở nên khoẻ khoắn, năng động lạ thường Đi tham quan, du lịch, không ai lại ngồi im mà phải đi đây đi đó tìm hiểu, cho thoả trí tò

mò cũng như được nhìn ngắm cảnh thiên nhiên thoáng đãng, tươi đẹp Đây chính là 1 cách rèn luyện sức khoẻ, giúp tinh thần được minh mẫn cũng như đem lại nhiều niềm vui cho cuộc sống Tham quan du lịch hay đi tìm hiểu các di tích lịch sử thì không chỉ mang lại cho ta sức khoẻ, niềm vui mà còn đem đến những bài học bổ ích không có trong sách vở, giúp ta hiểu sâu hơn những bài học trong nhà trường Với một chuyến tham quan di tích lịch sử Đình Làng Thượng ở mảnh đất Hạnh Lâm, chúng tôi không

20

khỏi cảm phục lòng yêu nước đến quên mình của nhân dân nơi đây Bởi vì họ có lòng dũng cảm, chí niềm tin về một đất nước hoà bình mới tiếp cho họ nghị lực, để rồi chỉ với những công cụ thô sơ nhất là cuốc, xẻng, … mà họ vạch tội ác của tên địa chủ kiêm tư sản Nguyễn Tường Viện Tham quan di tích Đình Làng Thượng, mỗi chúng ta chợt nhận ra hoà bình tự do ngày hôm nay thật đáng qu biết bao, điều tưởng chừng đơn giản ấy lại phải đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt của nhân dân , từ đó, ta càng thêm quý trọng cuộc sống của bản thân, sống sao cho tốt để xứng đáng với cái độc lập tự do cao quý ấy Đây chẳng phải là một lợi ích của việc tham quan du lịch sao? Chẳng những nâng cao hiểu biết về lịch sử dân tộc mà còn giúp ta thêm yêu cuộc sống, biết sống sao cho tốt hơn, cho phải đạo, cho xứng đáng với sự hi sinh của các chiến sĩ bộ đội anh dũng.Hơn thế nữa thì chẳng phải những người dân với các dụng

cụ thô sơ và đơn giản mà cũng có thể tạo nên một địa chỉ đỏ này sao

Những chuyến tham quan du lịch mang lại cho ta hiểu biết về lịch sử, về mọi lĩnh vực trong cuộc sống cũng như giúp ta thêm yêu mến vẻ đẹp của thiên nhiên, quê hương, đất nước Tham quan giúp chúng ta hiểu thêm về lịch sử của quê hương đất nước mà

có thể dám tự hào rằng mình chính là một người con của mảnh đất hiếu học , một người con của mảnh đất có bề dày về lịch sử văn hóa Tham gia một chuyến du lịch

để tìm hiểu về lịch sử cũng giúp kết nối con người với con người với con người Đứng trước cảnh thiên nhiên tươi đẹp, chiêm ngưỡng nền văn hoá lịch sử hào hùng, những con người không quen biết xích lại gần nhau hơn, những người là bạn bè càng yêu mến nhau hơn, tất cả đều chung một tình yêu quê hương đất nước, một niềm tự hào dân tộc đến vô cùng Để qua đó ta thấy được những chuyến tham quan tìm hiểu về lịch sử cũng góp phần gắn kết tình bạn thêm thân thiết, sâu sắc hơn.Càng đi nhiều nơi, tham quan nhiều thứ, ta càng tò mò hơn về những danh lam thắng cảnh văn hoá lịch sử trong và ngoài nước Niềm vui thích được tận mắt trông thấy những địa danh thay vì qua sách báo càng khiến ta muốn đi du lịch nhiều nơi hơn.Tham quan,du lịch rất bổ ích, nhất là với học sinh Nó đem lại sức khoẻ, niềm vui, kiến thức, giúp ta thêm yêu quê hương đất nước cũng như gắn bó tình bạn bè thêm thân thiết Bởi những lợi ích mà tham quan, du lịch đem lại, nên nếu có điều kiện, bạn nhớ đừng bỏ qua một chuyến du lịch nào nhé! Tôi cũng vậy, nếu có cơ hội được đi tham quan du lịch, tôi sẽ luôn tích cực tham gia, để tận hưởng những giây phút nhẹ nhõm, thoải mái sau nhiều ngày học tập căng thẳng

Vì vậy, nếu có thể thì chúng tôi muốn nói rằng các bạn hãy dành những cơ hội mà có thể đến với các mảnh đât giàu lịch sử để tìm hiểu nói chung và mảnh đất Đình Làng Thượng ở Hạnh Lâm nói riêng nhé! Đặc biệt, hãy biết yêu quê hương , hãy biết gìn giữ bảo vệ và tìm hiểu để hiểu thêm về công cuộc xây dựng một đất nước được hòa bình và hạnh phúc như ngày hôm nay nhé!”

21

- Sản phẩm: Video giới thiệu và thuyết trình về Đình Làng Thượng:

Các video chúng tôi đã hướng dẫn HS đẩy lên Youtube làm tư liệu để HS các nhóm truy cập vào đường link tham khảo, cũng như làm công tác truyền thông quảng bá về

di tích này theo cách tiếp cận của HS Thầy cô và các bạn có thể truy cập vào đường link dưới đây để xem một số video của các nhóm nhé:

Đường link: https://youtu.be/3G3hvUlMO6w; https://youtu.be/OygbwXfxToo;

https://youtu.be/A2Cz3Zm45gU

2.2 Giao nhiệm vụ học tập cho học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm, sáng tạo

2.2.1 Lý thuyết về hoạt động trải nghiệm, sáng tạo

Theo TS Nguyễn Xuân Trường, trong bài viết đăng trên cổng thông tin điện tử của

Bộ Giáo dục và Đào Tạo, tác giả đã nêu: Quy trình tổ chức HĐTN cho HS trong DHLS ở trường phổ thông, được tổ chức qua 4 bước:

Bước 1 - Chuyển giao và nhận nhiệm vụ trải nghiệm

Đây là bước bắt đầu của quá trình tổ chức HĐTN Ở bước này, công việc của GV được thực hiện qua một số hoạt động cụ thể sau: một là phải xác định chính xác, rõ ràng mục tiêu của bài học LS; hai là xác định hình thức HĐTN; ba là định hướng và chuyển giao nhiệm vụ trải nghiệm (nhiệm vụ trải nghiệm phải liên quan đến nội dung kiến thức bài học LS); bốn là định hướng sản phẩm đầu ra cho HS

Về phía HS, các em thực hiện công việc tiếp nhận nhiệm vụ trải nghiệm từ GV Sau khi tiếp nhận nhiệm vụ, HS có thể nêu ý kiến phản hồi về nhiệm vụ (nếu băn khoăn, thắc mắc) để GV giải thích rõ nhiệm vụ, yêu cầu trước khi bắt đầu trải nghiệm

mở hỗ trợ HS trong quá trình trải nghiệm và xử lí kết quả trải nghiệm

Về phía HS, các em phải thu thập nguồn học liệu (thông tin, dữ liệu, sự kiện, hiện tượng LS…) từ vốn kiến thức, kinh nghiệm của bản thân, từ thầy cô, sách vở và các

22

kênh thông tin khác để giải quyết nhiệm vụ trải nghiệm Từ đây, HS tiến hành xử lí các thông tin qua hoạt động tri giác, hình dung, tưởng tượng, tư duy …

Bước 3 - Khái quát hóa, hình thành kiến thức mới

Đây chính là bước GV tổ chức để HS phân tích, khái quát hóa từ những kết quả thu được ở bước 3; từ đó GV gợi ý, dẫn dắt để HS tự rút ra kiến thức mới

Ở bước này, HS có nhiệm vụ quan sát, đối chiếu giữa kết quả của mình với các thành viên trong lớp hoặc giữa nhóm mình với các nhóm Trên cơ sở đó, HS tự tổng hợp những vấn đề cốt lõi (từ nhiệm vụ trải nghiệm) để hình thành kiến thức mới

Bước 4 - Vận dụng

HS vận dụng những kết quả trải nghiệm ở bước 4 vào giải quyết nhiệm vụ hoặc vấn

đề học tập gắn liền với thực tiễn Thông qua vận dụng, HS tự nhận thức kết quả học tập, mức độ thành công hay thiếu sót của mình, từ đó tự điều chỉnh, rèn luyện để hoàn thiện hơn GV cần giúp HS kết nối những gì đã khái quát được với thực tiễn học tập Trên cơ sở lý thuyết đó, chúng tôi đã tiến hành GNVHTNGLL cho HS thông qua các hoạt động trải nghiệm, sáng tạo sau đây:

2.2.2 Thực hành giao nhiệm vụ trải nghiệm, sáng tạo

Trong khuôn khổ sáng kiến này, chúng tôi xin dẫn chứng một sản phẩm đóng vai trong hoạt động trải nghiệm, sáng tạo mà trong quá trình dạy học NGLL chúng tôi thường hướng dẫn học sinh thực hiện

Để tổ chức HS tham gia HĐTN qua đóng vai trong dạy học Lịch sử, GV cần thực hiện theo quy trình như sau:

Bước 1: Chuyển giao và nhận nhiệm vụ đóng vai

Bước 2: Hướng dẫn HS thực hiện

Bước 3: Tổ chức HS trao đổi, thảo luận sau khi đóng vai

Bước 4: Nhận xét, đánh giá và chốt kiến thức

Trên cơ sở lý thuyết đó, chúng tôi triển khai hoạt động giao nhiệm vụ như sau:

- Bước 1: Giao nhiệm vụ và nhận nhiệm vụ đóng vai:

+ Ở lớp 10: Khi học “Chương II: Việt Nam từ thế kỷ X-XV”, GV có thể vận dụng

cho HS trải nghiệm đóng vai với yêu cầu sau: “Em hãy đóng vai là hướng dẫn viên của một công ty du lịch đưa thầy cô giáo và bạn bè đến tham quan một số di tích lịch

sử và văn hóa tiêu biểu thế kỷ X-XV trên quê hương em.”

23

Ở đây, chúng tôi định hướng cho học sinh khối 10 đến tìm hiểu 2 di tích lịch sử, văn hoá trên địa bàn : Đền Gia Ban ( Di tích lịch sử cấp Tỉnh- ở xã Thanh Hòa- huyện Thanh Chương- tỉnh Nghệ AN) và đền thờ Đinh Bộ Cương ( Di tích lịch sử - ở xã Thanh Liên- huyện Thanh Chương- tỉnh Nghệ An)

+ Ở lớp 11: Khi học bài 21 “ Phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam những năm cuối thế kỷ XIX”, chúng tôi hướng dẫn cho học sinh trải nghiệm ngoại khoá di tích “đường Hàm Nghi” ( tọa lạc ở 2 xã Thanh Mỹ và Hạnh Lâm- huyện Thanh Chương- tỉnh Nghệ An), gắn liền với phong trào Cần Vương cuối thế kỷ

XIX với yêu cầu sau: “Em hãy đóng vai là hướng dẫn viên của một công ty du lịch đưa thầy cô giáo và bạn bè đến tham quan di tích lịch sử đường Hàm Nghi gắn liền với phong trào Cần Vương cuối thế kỷ XIX trên quê hương em.”

- Bước 2: Hướng dẫn HS thực hiện

Ở bước 2 này, chúng tôi hướng dẫn cho HS trải nghiệm đến di tích, đóng vai hướng dẫn viên và du khách Để chuẩn bị cho hoạt động đó, chúng tôi hướng dẫn các em thực hiện một số công đoạn như :

+ Lập nhóm, phân công nhiệm vụ

+ Thu thập tư liệu về di tích, viết kịch bản “ hướng dẫn viên” và “ du khách”

+ Liên hệ với người quản lý di tích để xin phép và sắp xếp thời gian đến trải nghiệm + Đến trải nghiệm di tích và tạo sản phẩm trải nghiệm bằng hình ảnh và video

+ Viết bài cảm nhận sau buổi trải nghiệm

+ Nắm được thời gian hoàn thành và nộp sản phẩm lên các công cụ hỗ trợ học tập mà giáo viên quy định

- Bước 3: Tổ chức HS trao đổi, thảo luận sau khi đóng vai

Ở bước 3, chúng tôi bố trí linh hoạt cho HS xen kẽ vào các tiết học trên lớp để báo cáo các sản phẩm của nhóm mình có được sau các buổi trải nghiệm Với mục đích làm rõ hơn kiến thức bài học, mô phỏng cho một đơn vị kiến thức cụ thể hoặc một mục bài cụ thể, làm kiến thức lịch sử trở nên sống động hơn, kết nối kiến thức lịch sử với thực tiễn đời sống, gắn lịch sử địa phương với lịch sử dân tộc Từ đó bồi dưỡng niềm thích thú, đam mê cho các em, đồng thời là căn cứ để giáo viên đánh giá học sinh

Với ý tưởng như vậy, chúng tôi thường chọn một sản phẩm cụ thể của một nhóm để các em trình bày và các nhóm khác thảo luận, góp ý, nhận xét cho điểm theo những thước đo mà giáo viên cung cấp

24

Bước 4: Nhận xét, đánh giá

Ở bước này, chúng tôi thường nhận xét theo xu hướng khuyến khích, biểu dương và ghi nhận, đánh giá bằng cách tích các dấu cộng vào sổ theo dõi kết quả học tập của các em

2.2.3 Một số sản phẩm trải nghiệm của học sinh:

- Sản phẩm: Một số Video trải nghiệm của học sinh:

+ Video trải nghiệm tại Đường Hàm Nghi: https://youtu.be/sjz6LDEJbS0

+ Video trải nghiệm tại Đền Gia Ban: https://youtu.be/t0b5My4gbCk

+ Video trải nghiệm tại Đền Đinh Bộ Cương: https://youtu.be/MqstyNiKVqM

- Sản phẩm: Bài thuyết trình “ Hướng dẫn viên” về đền Gia Ban- Thanh Hòa- Thanh

Chương- Nghệ An

“ Xin chào thầy cô cùng tất cả các bạn!

Cha ông ta đã từng nói: " Đi một ngày đàng học một sàng khôn" Quả đúng là như vậy,chúng ta đi nhiều nơi sẽ biết được nhiều hơn, tích lũy được nhiều kiến thức Ngoài những tiết học mệt mỏi trên lớp thì mới đây chúng em được đi trải nghiệm về di tích lịch sử ở địa phương Đó chính là đền Gia Ban - một di tích cấp tỉnh thuộc xã Thanh Hòa, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An

Ấn tượng đầu tiên khi đến ngôi đền là hai cây hoa đại nằm ở hai bên cổng và nằm sau đền chính là ngôi rừng nguyên sinh rộng lớn Bên cạnh đó cổng đền được viết bằng chữ Hán cùng với những hình ảnh điêu khắc cổ kính Sau bức tắc môn đường là dẫn lên đền đi qua 23 bậc Sân đền và sân lộ thiên đều lát gạch nung Nhà bái đường phục dựng năm 1943 gồm 3 gian, 2 hồi, trụ trên 8 cột Qua sân lộ thiên là đến hậu cung có diện tích 26m², được trùng tu năm 2006 gồm 2 gian dọc: trước và sau, tường bao 3 phía gian sau Hai cột trụ phía trước hậu cung có ghi 2 câu đối nổi tiếng bằng chữ Hán: “Vạn cổ anh linh lưu quốc sử / Thiên thu miếu điện hiển phúc thần” (Muôn thuở anh linh lưu quốc sử / Ngàn năm đền miếu rạng phúc thần) Mái đền được lợp bằng ngói vảy, trên bờ nóc và các góc giao nhau đều gắn hình “lưỡng long chầu nguyệt”, hình rồng phượng cách điệu Khung của nhà bái đường và hậu cung đều được làm bằng gỗ với kết cấu vì kèo truyền thống, hoa văn trang trí nhẹ nhàng đăng đối…

Theo dân truyền lại thì ngôi đền này thờ phó tướng, quận công Phan Thắng Phan Thắng là người con của đất Thanh Chương, sinh ra vào đầu thế kỷ XV Lớn lên giữa lúc giặc Minh giày xéo quê hương, với khí chất thông minh, dũng cảm, ông đã

25

gia nhập đội quân của tướng Phan Đà (người Võ Liệt) giết giặc lập công, bảo vệ bình

an cho nhân dân Năm 1418, khi Lê Lợi dựng cờ khởi, nghĩa quân của Phan Đà, Phan Thắng đã lợi dụng địa hình rừng núi, tăng cường đánh du kích, quấy phá địch, vận động nhân dân không cống nạp lương thực cho chúng Nghĩa quân, ngày làm dân, đêm làm lính, đẩy mạnh phục kích tiêu hao sinh lực địch, thu giữ vũ khí, mở rộng địa bàn Khi Lê Lợi đưa quân vào vùng rừng núi Nghệ An (1424) đã biến nơi đây thành bàn đạp để tấn công ra Bắc, Phan Đà và Phan Thắng đem quân xin gia nhập nghĩa quân Lam Sơn, được Lê Lợi trọng dụng, giao cho Phan Đà làm tướng, còn Phan Thắng làm phó tướng Dưới sự chỉ huy của 2 vị tướng trẻ, nghĩa quân đã góp phần làm nên những chiến thắng vang dội ở Bồ Đằng, Bãi Trận, tiêu biểu là trận Tiên Hoa (Hương Sơn, Hà Tĩnh) Phan Đà, Phan Thắng còn được Lê Lợi giao trấn giữ thành Bình Ngô (Thanh Giang, Thanh Chương) Nhiều trận đánh ác liệt giữa nghĩa quân với địch diễn ra Tướng Phan Đà hy sinh, Phan Thắng tiếp tục làm trụ cột, chỉ huy nghĩa quân đánh tan nhiều cuộc tấn công chiếm thành của quân Minh Trong một lần đuổi theo tàn quân của giặc, Phan Thắng bị trọng thương Ngựa chiến mang ông chạy về vùng Cát Ngạn, đến chân núi thuộc giáp Yên Quang, thấy người dân đi lấy củi về, ông xin nước uống Một bà lão xuống suối Ma Ca múc nước cho ông Nhìn thấy máu ra nhiều từ vết thương của ông, bà lão về gọi dân làng, nhưng khi mọi người đến, chỉ thấy máu thấm đất chứ không thấy người và ngựa nữa Tri ân vị dũng tướng, nhân dân quanh vùng lập một miếu thờ nhỏ tại nơi ông dừng ngựa Năm 1471 trên đường hành quân đánh quân Chiêm Thành, vua Lê Thánh Tông đã dừng chân tại đây thắp hương Sau chiến thắng trở về, vua cho truy tặng Phan Thắng tước Thắng Quận công và ban cho xã La Mạc lập đền thờ, đời đời tòng tiền phụng sự Ít lâu sau, ngôi miếu nhỏ được nâng cấp thành một ngôi đền 3 toà uy nghi, có cổng tam quan sừng sững Nhân dân gọi là đền Gia Ban để ghi nhớ ân huệ của vua

Qua chuyến tham quan trải nghiệm này chúng em hiểu hơn về ra đời của ngôi đền cũng như đã cho chúng em những suy nghĩ chín chắn hơn về cuộc sống Sinh ra trong thời kỳhòa bình có thể chúng em không hiểu nỗi đau của người đi trước hy sinh

để chúng em được sống Nhưng chúng em rất tự hào vì mình là người con của Việt Nam, chúng em sẽ thêm yêu cuộc sống này, sống sao cho thật xứng đáng, có ích cho

xã hội Các thế hệ trước đã hy sinh để giữ nước, ngày nay chúng em có nhiệm vụ học tập tốt để xây dựng và bảo vệ đất nước Chuyến trải nghiệm thật là thú vị và bổ ích không chỉ giúp chúng em tìm hiểu lịch sử địa phương, thêm hứng thú với bộ môn lịch

sử mà còn nâng cao ý thức tham gia bảo vệ giữ gìn và phát huy giá trị di sản lịch sử đấu tranh để bảo vệ đất nước Mong rằng sẽ có những chuyến tham quan, trải nghiệm hữu ích như này nữa để em có thể hiểu thêm vềnhững lịch sử hào hùng của dân tộc Xin cảm ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe!”

26

2.3 Giao nhiệm vụ học tập cho học sinh khai thác học liệu trên internet hỗ trợ cho bài học

2.3.1 Mục tiêu:

+ Về kiến thức: Cung cấp phần học liệu phong phú phục vụ cho bài học

+ Về năng lực: Rèn luyện các kỹ năng khai thác, sử dụng nguồn học liệu khổng lồ trên internet đúng pháp luật, hiệu quả, hữu ích cho hoạt động học tập

2.3.2 Biện pháp:

Thực hiện quy trình hướng dẫn như sau:

+ Bước 1: Hướng dẫn học sinh nắm được những vấn đề cơ bản về luật pháp trên

không gian mạng như: Luật Giao dịch điện tử năm 2005, Luật Công nghệ thông tin năm 2006, Luật An ninh mạng năm 2018 để học sinh khai thác học liệu đúng quy

định của pháp luật

+ Bước 2: Hướng dẫn học sinh về chủ đề cần khai thác Chủ đề đó có thể là tên một

bài, một chủ đề hoặc cũng có thể là tên một đơn vị kiến thức cụ thể trong bài, tên một nhân vật lịch sử, một địa danh lịch sử, một sự kiện lịch sử…

Tùy vào việc giáo viên muốn định hướng học sinh tìm hiểu trước hoặc tìm hiểu thêm sau bài học cái gì mà chọn chủ đề cho sát đúng với mục đích

+ Bước 3: Hướng dẫn học sinh biên tập tài liệu

Tùy vào loại hình học liệu là gì mà giáo viên có cách hướng dẫn học sinh biên tập học liệu cho phù hợp Mục đích là biến những học liệu “thô”( chưa được biên tập) trên internet thành những học liệu “tinh” ( đã được biên tập) để phục vụ đúng ý đồ của giáo viên trong bài dạy đảm bảo yêu cầu về thời gian, sự tinh gọn và đầy đủ, sự hấp dẫn, lô gic …trong học liệu Ví dụ như sau:

> Đối với học liệu là Video trên Youtube: Giáo viên hướng dẫn học sinh khai thác bằng cách lựa chọn video đúng nội dung chủ đề giáo viên yêu cầu Sau khi lựa chọn được video “thô” rồi, hướng dẫn học sinh biên tập video đó sao cho đảm bảo các yếu tố: số phút video( không ngắn hoặc dài quá theo quy định của giáo viên); nội dung video( ngắn gọn nhưng đầy đủ theo quy định); hình thức video (rõ ràng, hấp dẫn ); tiêu đề video ( phù hợp với chủ đề )…

> Đối với học liệu là các loại tranh ảnh: Ví dụ, chúng ta yêu cầu học sinh sưu tầm các tranh ảnh liên quan đến chủ đề “Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp kết thúc (1946-1954) ”

27

Chúng ta hướng dẫn học sinh như sau: Giáo viên hướng dẫn học sinh khai thác bằng cách lựa chọn các bức tranh, ảnh đúng chủ đề giáo viên yêu cầu Sau khi lực chọn được các bức tranh, ảnh “ thô” rồi, hướng dẫn học sinh biên tập các tranh ảnh đó sao cho đảm bảo các yếu tố: Căn chỉnh tranh, ảnh đúng quy chuẩn ( căn chỉnh không làm mất kích thước nguyên bản); Sắp xếp và chú giải tranh ảnh ( Sắp xếp theo tuần tự thời gian và chú giải theo đúng nội dung của bức tranh, ảnh Chú ý: Đề chú giải tác giả của tranh,ảnh – nếu có); đóng thành tập san ( Học sinh có thể sáng tạo với nhiều hình thức khác nhau, đảm bảo tính thẩm mỹ, hấp dẫn)

+ Bước 4: Hướng dẫn học sinh sử dụng học liệu

Sau khi học sinh đã biên tập được tài liệu theo chủ đề mà giáo viên định hướng Tùy vào mục đích sử dụng giáo viên sẽ có những hướng dẫn phù hợp về cách sử dụng học liệu, cụ thể như sau:

> Đối với các học liêu được chuẩn bị trước để phục vụ bài học: Học sinh sử dụng học liệu đó để mô phỏng, làm rõ hơn, thay thế một phần hoặc thay thế hẳn một đơn vị kiến thức trong bài học

> Đối với các học liêu được thực hiện sau khi học xong mỗi bài học: Học sinh sử dụng học liệu đó để mô phỏng, làm rõ hơn, mở rộng thêm đơn vị kiến thức trong bài học

2.3.3 Sản phẩm khai thác học liệu trên internet phục vụ bài học:

- Sản phẩm Video: “Tóm lược về Cách mạng tháng Tám 1945” :

+ Đường link: https://youtu.be/DUWPkpHCkL8

+ Mục tiêu: Sản phẩm được tạo ra dựa trên việc khai thác các Video vốn có trên Youtube GV hướng dẫn HS tải về (đảm bảo bản quyền) rồi biên tập: cắt gọt, chắp nối

và lồng tiếng tường thuật của HS vào tạo thành một sản phẩm hoàn chỉnh

Sản phẩm được sử dụng trong dạy phần diễn biến của Tổng khởi nghĩa trong cách mạng tháng Tám 1945 và trong phần luyện lập, vận dụng của bài 16- Lịch sử 12

- Sản phẩm tranh ảnh: Bài 20: “ Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp kết thúc ( 1953-1954)”

+ Mục tiêu: Sản phẩm được tạo ra nhằm hỗ trợ cho bài 20- Lịch sử 12, mô phỏng bằng tranh ảnh những nội dung chính của bài 20 một cách sinh động, hấp dẫn, chân thực cho HS hình dung

28

+ Tập tranh ảnh:

Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ trên Sa bàn

Hồ chủ tịch giao nhiệm vụ cho Đồng chí Võ Nguyên Giáp

29

Bộ chính trị và Trung ƣơng Đảng họp, quyết định mở chiến dịch

30

Lá cờ quyết chiến quyết thắng trên hầm tướng Đờ Ca-xtơ-ri

Bộ chỉ huy tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ đầu hàng

31

Bác gắn Huy chương cho đồng chí Hoàng Đăng Vinh - người bắt sống tướng De Castries!

Toàn cảnh Hội nghị Giơ ne vơ về Đông Dương 1954

32

2.4 Giao nhiệm vụ học tập cho học sinh thiết kế một sản phẩm học tập qua ứng dụng công nghệ thông tin vào học tập.

2.4.1 Mục tiêu:

+ Về kiến thức: Tạo ra nguồn học liệu phong phú phục vụ cho bài học

+ Về năng lực: Phát triển các kỹ năng về ứng dụng công nghệ số vào học tập cho học sinh

2.4.2 Biện pháp:

Trong quá trình dạy học, chúng tôi thường thực hiện theo quy trình hướng dẫn GNVHT cho HS thiết kế một sản phẩm học tập ứng dụng CNTT như sau:

+ Bước 1: Hướng dẫn học sinh nắm được những vấn đề cơ bản về luật pháp trên

không gian mạng như: Luật Giao dịch điện tử năm 2005, Luật Công nghệ thông tin năm 2006, Luật An ninh mạng năm 2018 để học sinh khai thác học liệu đúng quy

định của pháp luật

+ Bước 2: Định hướng cho học sinh thiết kế một số loại sản phẩm ứng dụng chông

nghệ thông tin Ví dụ như: Thiết kế một video clip có lồng tiếng; Thiết kế một bản báo cáo sản phẩm trên Powepoid; Thiết kế một sản phẩm Infografic ( thông tin đồ họa)…

Tùy vào đặc điểm bài dạy mà chọn loại sản phẩm nào cho phù hợp

+ Bước 3: Hướng dẫn học sinh biên tập học liệu thành sản phẩm

Tùy vào loại hình sản phẩm là gì mà giáo viên có cách hướng dẫn học sinh biên tập học liệu cho phù hợp Mục đích là biến những học liệu “thô”( chưa được biên tập) có trên internet, có trong bài giảng, có trong quá trình học sinh đi trải nghiệm… để biên tập tạo thành những những sản phẩm Ví dụ như sau:

> Đối với sản phẩm là Video: Giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng các phần mềm,

kỹ thuật tạo video để học sinh làm Định hướng cho học sinh yêu cầu về video: Về bố cục, thời lượng, nội dung đưa vào video… phù hợp

> Thiết kế một sản phẩm Infografic: Ví dụ, hướng dẫn học sinh thiết kế về chủ đề “ Hoạt động của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911-1930”

Chúng ta hướng dẫn học sinh như sau: Giáo viên hướng dẫn học tìm hiểu cách thiết

kế một Infografic Sau đó thu thập các học liệu liên quan đến hành trình cứu nước của Nguyễn Ái Quốc từ 1911-1930 Tiếp đến sẽ lựa chọn các đồ họa phù hợp với mỗi nội dung để thiết kế nên bản Infografic hoàn chỉnh

33

+ Bước 4: Hướng dẫn học sinh sử dụng học liệu

Sau khi học sinh đã biên tập được tài liệu theo chủ đề mà giáo viên định hướng Tùy vào mục đích sử dụng giáo viên sẽ có những hướng dẫn phù hợp về cách sử dụng học liệu, cụ thể như sau:

> Đối với các học liêu được chuẩn bị trước để phục vụ bài học: Học sinh sử dụng học liệu đó để mô phỏng, làm rõ hơn, thay thế một phần hoặc thay thế hẳn một đơn vị kiến thức trong bài học

> Đối với các học liêu được thực hiện sau khi học xong mỗi bài học: Học sinh sử dụng học liệu đó để mô phỏng, làm rõ hơn, mở rộng thêm đơn vị kiến thức trong bài học

2.4.3 Sản phẩm của học sinh dựa trên ứng dụng CNTT:

Dưới đây chúng tôi giới thiệu hai sản phẩm của học sinh dựa trên sự hướng dẫn của giáo viên về việc ứng dụng CNTT vào thiết kế sản phẩm học tập Trong quá trình hướng dẫn học sinh làm việc, một điều chúng tôi thấy rất mừng là học sinh rất nhanh

và thành thạo, lại rất hứng thú và đầu tư cho các sản phẩm học tập này Thiết nghĩ, những cách thức giao nhiệm vụ như thế này đã phát huy được năng lực và sở thích của các em, tạo điều kiện cho các em thể hiện và khẳng định mình

Sản phẩm với chủ đề: “ Hoạt động của Nguyễn Ái Quốc từ 1911-1930”, mục đích của việc hướng dẫn HS thực hiện sản phẩm này là hỗ trợ cho bài 12: “Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam từ năm 1919 đến năm 1925” và bài 13: “Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam từ năm 1925 đến năm 1930.”-Chươngh trình Lịch sử 12 hiện hành

- Sản phẩm thiết kế bằng Powerpoint:

34

35

36

37

38

- Sản phẩm Infografic ( ứng dụng các phần mềm, kỹ thuật để thiết kế):

39