Hoặc giáo viên lập bảng tóm tắt kiến thức để học sinh dễ nhớ Ví dụ: Bài 6, mục 1: Các quyền tự do cơ bản của công dân Các quyền tự do cơ bản Nội dung cơ bản Từ khóa Quyền bất khả xâm p
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“ Một số kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả ôn thi tốt nghiệp THPT môn Giáo dục công dân ở trường THPT Cát Ngạn”
LĨNH VỰC: GIÁO DỤC CÔNG DÂN
Trang 2
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT CÁT NGẠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“ Một số kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả ôn thi tốt nghiệp
THPT môn Giáo dục công dân ở trường THPT Cát Ngạn”
LĨNH VỰC: GIÁO DỤC CÔNG DÂN GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ LAN
ĐOÀN VĂN CHIẾN
TỔ BỘ MÔN: KHOA HỌC XÃ HỘI
NĂM THỰC HIỆN: 2021 -2022
SỐ ĐIỆN THOẠI: 0985 775 417
0986 988 708
Trang 3
LỜI CAM ĐOAN
Năm học 2021 - 2022, nhóm tôi viết sáng kiến kinh nghiệm có tên là “Một số
kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả ôn thi tốt nghiệp THPT môn Giáo dục công dân ở trường THPT Cát Ngạn”
Chúng tôi cam kết sản phẩm này là của nhóm tham khảo các tài liệu và tổng hợp viết nên không sao chép SKKN của người khác để nộp Nếu nhà trường và tổ chuyên môn phát hiện ra nhóm sao chép của ai hay có sự tranh chấp về quyền sở hữu thì tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm trước ban chuyên môn về tính trung thực của lời cam đoan này
Ngày 19 tháng 4 năm 2022
Người viết SKKN
Đoàn Văn Chiến Nguyễn Thị Lan
Trang 4DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Viết tắt Viết đầy đủ
Trang 5Phần II: Nội dung nghiên cứu 4
3.9 Tổ chức dạy bồi dưỡng cho các em đạt điểm 9,10 41
Phần III: Kết luận và kiến nghị 50
Trang 6Phần I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lí do chọn đề tài:
Thi THPT hay thi Tốt nghiệp THPT là một khâu quan trọng trong quá trình dạy học là khâu cuối cùng để đánh giá chất lượng dạy và kết quả học của học sinh, các tiêu chí để đánh giá nhà trường về chất lượng giảng dạy thì tiêu chí về tỉ lệ học sinh đậu tốt nghiệp là một trong những tiêu chí quan trọng xếp vị trí của nhà trường trong
hệ thống các trường học phổ thông, là danh dự và uy tín của giáo viên đối với học sinh
Ngày 28 -9 -2016 Bộ Giáo dục đã công bố phương án thi THPT quốc gia gồm 5 bài thi: Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Khoa học tự nhiên và Khoa học xã hội (tổ hợp Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân) Như vậy từ năm 2016 đến nay môn GDCD trở thành môn thi tốt nghiệp Cùng với các môn khoa học khác, môn Giáo dục công dân (GDCD) góp phần hình thành cho học sinh những phẩm chất tốt đẹp của người công dân trong thời đại mới Môn GDCD góp phần quan trọng trong việc nhân cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng được đòi hỏi của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và phù hợp với xu thế phát triển chung của thời đại.Trong bối cảnh hiện nay, khi thế giới đang có những biến đổi nhanh chóng, mọi mặt của đời sống
xã hội đang ngày càng quốc tế hóa mạnh mẽ, trên đất nước ta đang có những biến đổi toàn diện sâu sắc, thì việc đào tạo được những thế hệ công dân có lập trường vững vàng, có ý thức tự tôn dân tộc, giỏi dang là điều hết sức cần thiết Điều đó cho thấy môn GDCD có vị trí hết sức quan trọng, vì vậy phải nhận thức đúng đắn vị trí của môn học này thì mới góp phần thực hiện chiến lược con người mà chúng ta đang triển khai cả tư duy và hành động
Một bước chuyển của bộ môn từ môn phụ sang môn cứu cánh thi TN cho HS, tỷ
lệ học sinh chọn thi môn GDCD năm sau cao hơn năm trước, góp phần nâng cao kết quả thi TN cho các em
Vì vậy, để đạt kết quả tốt, các nhà trường phải tiến hành công tác tổ chức ôn thi cho học sinh để các em có đủ kiến thức để thi tốt nghiệp và thi vào các trường chuyên nghiệp Tùy vào đối tượng học sinh mà có các giải pháp tổ chức ôn thi khác nhau, với thời lượng ôn khác nhau, cách thức tiếp cận khác nhau Trường THPT CÁT NGẠN đóng trên địa bàn xã Thanh Liên – Huyện Thanh Chương, thuộc vùng thượng huyện miền núi, so với địa bàn tuyển sinh của các trường THPT trong huyện, tỉnh chênh lệch nhau rất nhiều, kết quả giáo dục các mặt so với các trường THPT trên địa bàn và trong các huyện thấp, trường cũng như các bộ môn thi tốt nghiệp luôn quan tâm làm thế nào để nâng cao chất lượng và tỉ lệ học sinh đậu tốt nghiệp hàng năm Xác định để có chất lượng và kết quả thi tốt nghiệp THPT đạt kết quả tốt, trường THPT CÁT NGẠN luôn chỉ đạo giáo viên tập trung nâng cao chất lượng đại trà, không tập trung mũi nhọn vì nguồn nhân lực chất lượng cao không có Trên cơ
sở đó, giáo viên giảng dạy và ôn thi tốt nghiệp phải quán triệt và tìm giải pháp để
Trang 71,5đ), các môn có lợi thế bên cạnh nâng cao mức đạt điểm bình quân trên hoặc bằng
5 thì phải có giải pháp đạt kết quả cao hơn ngang bằng với bình quân chung môn thi của tỉnh Từ khi môn GDCD được đưa vào nhóm môn thi bắt buộc trong thi tốt nghiệp THPT thì kết quả thi của bộ môn GDCD của nhà trường luôn là môn cứu cánh cho học sinh đậu tốt nghiệp Để nâng cao chất lượng, chúng tôi luôn tìm tòi học hỏi để tổ chức ôn thi tốt nghiệp tốt và có kết quả cao, khẳng định được vị trí chuyên môn của mình Với sự không ngừng đúc rút kinh nghiệm, học hỏi từ đồng nghiệp, và sự tận tâm với nghề nghiệp Từ năm học 2016 – 2021, kết quả thi tốt nghiệp hàng năm đã được nâng cao, chất lượng bộ môn được khẳng định; vai trò và
vị trí của môn học ngày càng được nâng cao, kết quả năm sau cao hơn năm trước,
số học sinh đạt điểm 9,10 ngày càng tăng, điều đó chứng tỏ những giải pháp mà nhóm chúng tôi đưa ra là phù hợp với đặc điểm học sinh và đặc thù vùng miền, với đối tượng là học sinh có năng lực học hạn chế, khả năng tự học còn thấp Với hiệu quả đó chúng tôi mạnh dạn đề xuất một số kinh nghiệm đã áp dụng thành công đối
với học sinh nhà trường và đạt kết quả khả quan với đề tài “Một số kinh nghiệm
nhằm nâng cao hiệu quả ôn thi tốt nghiệp THPT môn Giáo dục công dân ở trường THPT Cát Ngạn”
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề:
Có rất nhiều tác giả đã đưa ra các giải pháp để ôn thi nhưng chưa nêu rõ các bước đi như thế nào Với các cách sử dụng trước đây chưa tạo ra bước đột phá trong kết quả ôn thi tốt nghiệp
3 Mục đích nghiên cứu:
Hoàn chỉnh các kinh nghiêm để phục vụ cho quá trình ôn thi tốt nghiệp và chia sẻ kinh nghiệm với các đồng nghiệp
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu:
Khách thể nghiên cứu: HS khối 12 ở trường THPT
Đối tượng nghiên cứu: Các giải pháp và kinh nghiệm được sử dụng vào quá trình ôn thi tốt nghiệp môn GDCD khối 12
5 Kế hoạch nghiên cứu:
TT Thời gian Nội dung công việc Sản phẩm
1 Tháng 8/2021 đến tháng
10/2021
- Chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm
Trang 8- Tổng hợp số liệu - Số liệu khảo sát đã
- Áp dụng thử nghiệm
- Tập hợp ý kiến đóng góp của đồng nghiệp
- Kết quả thử nghiệm
4 Từ tháng 12/2021 đến
tháng 02/2022
- Viết báo cáo
- Xin ý kiến của đồng nghiệp
- Bản nháp báo cáo
- Tập hợp ý kiến đóng góp của đồng nghiệp
6 Nhiệm vụ nghiên cứu:
Nghiên cứu cơ sở lí luận
Nghiên cứu các giải pháp để rút ra các kinh nghiệm trong quá trình ôn thi tốt nghiệp THPT môn GDCD
Tìm hiểu những khó khăn, vướng mắc của HS khi vận dụng các kinh nghiệm vào quá trình ôn thi
Biên soạn tài liệu và tiến hành thực nghiệm sư phạm để đánh giá tính hiệu quả của đề tài
7 Phương pháp nghiên cứu:
- Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Sưu tầm, thu thập thông tin, tài liệu; nghiên cứu các văn bản pháp quy về dạy học ôn thi môn GDCD
- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra, khảo sát, phân tích, thống
kê, xử lí số liệu, phỏng vấn, đánh giá, thực nghiệm để rút kinh nghiệm
8 Giới hạn của đề tài:
Dừng lại ở việc sử dụng một số kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả ôn thi
tốt nghiệp THPT môn GDCD ở trường THPT Cát Ngạn
Trang 9Phần II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
1 Cơ sở lí luận:
Môn học GDCD ở cấp THPT góp phần củng cố, phát triển ở HS lý tưởng sống đúng đắn, những phẩm chất và năng lực cơ bản của con người Việt Nam thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa thể hiện ở nhận thức, hành vi và tình cảm, niềm tin với tư cách là một chủ thể của sự phát triển nhân cách Môn GDCD góp phần phát triển cân đối, hài hòa giữa kiến thức, kĩ năng, thái độ; giữa nhận thức và hành động của
HS để hình thành ở các em tình cảm, niềm tin và ý thức trách nhiệm của tuổi trẻ trước sự phát triển đất nước Nội dung môn GDCD ở cấp THPT là hệ thống các kiến thức về nhiều lĩnh vực, giúp HS có đủ những hiểu biết cơ bản để hình thành thế giới quan, nhân sinh quan, góp phần giúp HS có cơ sở giải quyết những vấn đề của cuộc sống Vì vậy, GV môn GDCD khi sử dụng các phương pháp dạy học tích cực để giúp HS tiếp cận các tri thức gắn với thực tiễn một cách dễ dàng hơn, học sinh sẽ hứng thú tự giác khám phá tri thức, kích thích trí sáng tạo từ đó hiệu quả bài dạy được nâng cao
Ngày 28/9/2016 Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức công bố phương án thi, xét tuyển và tuyển sinh năm 2017, môn Giáo dục công dân chính thức được dùng để thi dưới dạng tổ hợp cùng với hai môn Lịch sử - Địa lý Đây là một đổi mới tạo ra một bước chuyển không chỉ trong nhận thức dạy và học mà còn có tác động chung đối với xã hội.Từ trước tới nay, môn Giáo dục công dân trong chương trình phổ thông luôn bị xem nhẹ, đươc xem là môn phụ trong giảng dạy và học tập
Theo đó, dạy học ôn thi TN còn được cụ thể hóa trong các văn bản chỉ đạo về việc thực hiện nhiệm vụ năm học hàng năm của Bộ GD - ĐT; hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học của Sở GD-ĐT; kế hoạch năm học của nhà trường và kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học của mỗi giáo viên
bộ giáo dục và đào tạo đưa vào thi trung học phổ thông quốc gia và xét tuyển ở một
số trường đại học…
Bên cạnh một số giáo viên tâm huyết, tích cực tìm tòi, nghiên cứu để tìm ra những giải pháp, cách dạy hay để nâng cao chất lượng, hiệu quả tiết học thì vẫn còn một bộ phận giáo viên tỏ ra thờ ơ, ít đầu tư cho chuyên môn Nhiều giáo viên còn có thái độ dạy đối phó, chưa sử dụng nhiều phương pháp hiện đại, chưa sáng tạo, chưa đáp ứng được yêu cầu của giáo dục hiện nay Giáo viên chuẩn bị bài lên lớp còn sơ
Trang 10sài, chưa đầu tư thời gian công sức và tâm huyết nên việc áp dụng những phương pháp mới để tạo ra sự hứng thú cho học sinh chưa được nhiều và thường xuyên
Về phía học sinh thường vẫn có tư tưởng học đối phó là chính, vì HS cho rằng môn GDCD là môn phụ, lại có kiến thức khó, trừu tượng Môn GDCD cũng chưa phải là môn chính để xét tuyển phổ biến ở các trường ĐH trên cả nước Nội dung môn GDCD có nhiều bất cập Một số bài học còn quá tải nên giáo viên không có nhiều cơ hội để tổ chức các hoạt động cho học sinh Một số kiến thức, đặc biệt là Phần 1 “Công dân với việc hình thành thế giới quan và phương pháp luận khoa học” của lớp 10 và Phần 1 “Công dân với kinh tế” của lớp 11 hơi khó và trừu tượng đối với học sinh THPT Khác với các môn học khác, môn GDCD có tính thời sự cao nên đòi hỏi giáo viên phải cập nhật thường xuyên, kịp thời Điều đó cũng có nghĩa
là giáo viên môn GDCD phải chịu khó đầu tư nhiều thời gian cho chuyên môn của mình
Tài liệu và phương tiện dạy học mà Bộ Giáo dục và Đào tạo và nhà trường đầu tư cho môn học còn rất ít và chưa thật phù hợp Phương tiện chủ yếu là do giáo viên tự làm nên vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn Đặc thù của môn học đòi hỏi phải
có thời gian, điều kiện để cập nhật thường xuyên những thông tin mới phục vụ hoạt động dạy và học Do đó mà giáo viên môn GDCD cần phải có nhiều thời gian và phương tiện hiện đại Đây cũng là môn học được lồng ghép khá nhiều nội dung như:
Kỹ năng sống, phòng chống tham nhũng, môi trường…nên giáo viên môn giáo dục công dân phải dành thời gian để lấy thông tin, tiết chế thời lượng của một tiết dạy nhằm đảm bảo được yêu cầu đặt ra
Đổi mới phương pháp dạy học hiện nay được xem là giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông Đổi mới PPDH phải đạt yêu cầu phát huy tính tích cực, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho người học
Có GV lại quan niệm đổi mới PPDH là phải có hoạt động nhóm nhưng lại lúng túng trong việc tổ chức điều khiển, phối hợp hoạt động của HS trong nhóm để tạo nên kết quả tổng hợp của cả nhóm Mặc khác, vẫn còn không ít GV do chưa đầu tư nhiều cho giáo án nên kết quả lên lớp giảng bài theo kiểu truyền thụ kiến thức một chiều
GV thuyết trình cung cấp kiến thức, áp đặt những kinh nghiệm hiểu biết của mình tới HS con đường tích cực, chủ động khám phá tri thức Không ít các trường học, việc đổi mới PPDH không được thực hiện thường xuyên chỉ tập trung ở một số giờ thao giảng, thi GV giỏi, các giờ học chuyên đề mang tính trình diễn GV mới thực sự đầu tư Vẫn còn tình trạng một số GV phụ thuộc vào sách giáo khoa, sách thiết kế mẫu mà chưa chủ động xây dựng, tổ chức hoạt động dạy học, lựa chọn phương pháp
và cách đánh giá theo định hướng tích cực hóa hoạt động học tập của HS đặc biệt là tiết ôn tập thì hầu như chỉ phát đề cho HS làm mà không có sự khái quát đề theo dạng và ma trận Với tư cách là một môn khoa học ở trường phổ thông, bộ môn GDCD cũng hướng vào mục tiêu chung của nền giáo dục Cùng với chủ đề đổi mới
Trang 11dạy học tích cực đã được chuyển tải đến đội ngũ GV, nên càng ngày giáo viên GDCD nói riêng và các GV bộ môn nói chung đã đổi mới phương pháp dạy học rõ nét Tuy nhiên, hiện tượng dạy học, ôn tập lệ thuộc vào sách giáo khoa và sách giáo viên còn phổ biến Việc rèn luyện các kĩ năng, thái độ trong dạy học môn GDCD thực hiện chưa đạt yêu cầu đề ra của chương trình Thời gian gần đây khi môn GDCD đã được đưa vào tổ hợp thi THPT quốc gia nên GV đã đầu tư nhiều hơn trong giảng dạy nhưng để thực sự đổi mới mạnh mẽ thì nhiều GV vẫn còn sức ì Việc sử dụng các phương pháp dạy học tích cực hiệu quả còn thấp, sử dụng hình thức còn đơn điệu, chưa phù hợp với bài học, với thực tiễn, với đối tượng học sinh nên hiệu quả giờ dạy chưa cao Một số GV còn lúng túng trong việc sử dụng phương pháp dạy học cho việc ôn tập GV đã sử dụng phương pháp dạy học tích cực nhưng chưa có kĩ năng thành thạo để sử dụng phương pháp đó Những điều bất cập trên đưa đến hệ lụy là việc giảng dạy, ôn tập chưa thực sự đảm bảo chất lượng môn học, GV trong giờ dạy, giờ ôn tập còn mang tình chất tuyên truyền thuyết minh thuần túy, áp đặt, chưa biết
sử dụng phương pháp dạy học tích cực một cách bài bản và hiệu quả nên chất lượng
ôn tập bộ môn chưa được như mong muốn
2.2 Thực trạng ôn tập môn thi GDCD ở trường THPT Cát Ngạn 2.2.1 Thuận lợi:
- Sở GD và ĐT quan tâm, có sự chỉ đạo kịp thời, sát sao trong công tác ôn thi tốt nghiệp Đăc biệt năm học 2019 - 2020 Ban lãnh đạo sở đã về chỉ đạo trực tiếp công tác ôn thi nhằm nâng cao chất lượng, điểm số và thứ hạng của tỉnh và của trường
- Chi ủy - chi bộ, Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm, có định hướng chỉ đạo ôn thi TN THPT đúng đắn, xác định đúng trọng tâm, tập trung ôn thi cho đối tượng đại trà, phân loại học sinh yếu để kèm cặp, chia lớp, định hướng nội dung ôn tập phải bám sát đối tượng học sinh, chương trình dạy học, sách giáo khoa, tài liệu
ôn tập và đề minh họa của Bộ GD Trên cơ sở đó định hướng cho Tổ chuyên môn
và giáo viên phân tích đề minh họa để dạy học sát đối tượng …
- Giáo viên: Có năng lực, tinh thần học hỏi, đam mê chuyên môn, mặc dù chuyên môn chỉ có 02 đồng chí nhưng thường xuyên trao đổi, học hỏi kinh nghiệm
để nâng cao trình độ chuyên môn để phục vụ tốt cho công tác ôn thi
- Nhà trường quan tâm đến giáo viên, đặt chỉ tiêu học sinh đạt điểm 9,10 trở lên đối với môn thi tổ hợp KHXH, trao thưởng cho học sinh và giáo viên đạt kết quả cao trong công tác ôn thi Tạo động lực cho tất cả các giáo viên ôn thi
- Kêu gọi tinh thần ôn thi tình nguyện, miễn phí cho các em có học lực yếu, kết quả ngoài sự mong đợi, mỗi giáo viên tham gia ôn thi đều tình nguyện dạy một lớp với số buổi 4-5 buổi/môn
2.2.2 Khó Khăn:
- Về phía giáo viên:
Trang 12+ Những năm đầu ôn thi giáo viên còn thiếu kinh nghiệm tất cả đều tự mày
mò, vừa học vừa làm vừa đúc rút kinh nghiệm nên chất lượng chưa cao, kết quả chưa đạt được như mong đợi
+ Giáo viên thiếu tài liệu để tham khảo, mạng Internet chất lượng thấp, cơ sở vật chất phục vụ cho dạy học thiếu thốn nhiều, đa số giáo viên ở xa trường nên việc
tổ chức dạy và ôn thi cho học sinh còn hạn chế So với các môn thi khác đã được làm quen qua nhiều kì thi và có rất nhiều nguồn tài liệu để tham khảo, thì bộ môn GDCD lần đầu tiên được tổ chức, tài liệu dạy ôn hầu như không có, kinh nghiệm làm đề, soạn câu hỏi của giáo viên còn yếu nên chất lượng và kết quả thi còn thấp
Vì vậy, việc tổ chức ôn thi cho học sinh những năm đầu còn gặp nhiều khó khăn trong việc thiếu tài liệu tham khảo của bộ môn, thiếu nguồn đề để làm tư liệu dạy học
- Về phía học sinh:
+ Học sinh chủ yếu là con em nông thôn, kinh tế khó khăn Bên cạnh đó một phần tư số học sinh còn lại người dân tộc sống ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn Đi học xa nhà phải thuê trọ, thiếu sự giám sát nhắc nhở kịp thời của phụ huynh Trình độ văn hóa và nhận thức của người dân còn thấp, kinh tế chưa phát triển
+ Chất lượng tuyển sinh đầu vào thấp, không có hạt nhân nòng cốt để giáo dục mũi nhọn, học sinh có học lực khá thì đi học ở các trường khác trong huyện Nên chỉ tập trung giáo dục đại trà, học sinh chủ yếu là thi tốt nghiệp rồi đi làm
+Ý thức học của học sinh chưa cao, chưa xác định được mục đích học tập cho bản thân, sự quan tâm của cộng đồng, gia đình còn hạn chế, đa số gia đình học sinh còn phó mặc việc học cho bản thân các em và thầy cô giáo, cùng nhà trường…
+ Tài liệu nghiên cứu, tư liệu học tập, sách giáo khoa cho học sinh còn ít và thiếu, học sinh còn chưa tự mua tài liệu để học và ôn tập, tất cả đều mượn từ nhà trường hoặc tài liệu do giáo viên cung cấp, việc quản lí và bảo vệ tài liệu để học còn hạn chế
+ Khả năng học tập của học sinh yếu, thiếu sự tự học, số học sinh có nguy cơ trượt tốt nghiệp hàng năm còn cao, phải đưa vào danh sách để giáo viên kèm cặp để thi tốt nghiệp
Khó khăn là điều không thể tránh khỏi, Tuy nhiên với tư cách là một môn khoa học ở trường phổ thông, bộ môn GDCD cũng hướng vào mục tiêu chung của nền giáo dục Cùng với chủ đề đổi mới phương pháp dạy học, đợt bồi dưỡng chuyên môn về bồi dưỡng các phương pháp dạy học tích cực đã được chuyển tải đến đội ngũ GV, nên càng ngày giáo viên GDCD nói riêng và các GV bộ môn nói chung đã đổi mới phương pháp dạy học rõ nét Đặc biệt Thời gian gần đây khi môn GDCD đã được đưa vào tổ hợp thi THPT quốc gia nên GV đã đầu tư nhiều hơn trong giảng
Trang 13dạy giúp cho học sinh Trường chúng tôi xem đây là một môn học cứu cánh cho các
em trong việc xét tốt nghiệp
Bảng kết quả thi tốt nghiệp của trường từ năm 2016 – 2021
Năm 2016 - 2017 2017 - 2018 2018 - 2019 2019 - 2020 2020 - 2021
Tỉ lệ
đậu TN 94% 98,5% 89% 99,1% 100 %
Vì vậy, trong quá trình ôn thi tốt nghiệp cho học sinh lớp 12 nhóm chúng tôi
đã đúc rút được một số kinh nghiệm sau:
3 Một số kinh nghiệm ôn thi tốt nghiệp THPT môn GDCD ở trường THPT Cát Ngạn
3.1 Xây dựng kế hoạch tổ chức ôn thi theo định lượng số buổi mà nhà trường quy định
3.1.1.Mục tiêu: Lập kế hoạch tổng thể năm học, kế hoạch từng nhóm GDCD phù
hợp nội dung dạy học, ôn thi tốt nghiệp
3.1.2.Xây dựng kế hoạch:
- Vào đầu mỗi năm học, nhóm chuyên môn triển khai tổng kết, đánh giá việc thực hiện kế hoạch và kết quả đạt được trong công tác của nhóm năm học liền kề trước, kết quả giáo dục toàn diện, kết quả thi THPT Quốc gia Đồng thời căn cứ vào năng lực, kinh nghiệm sở trường công tác của đội ngũ giáo viên trong nhóm, dự kiến phân công nhiệm vụ giáo viên dạy chính khóa ở các khối lớp, ôn thi THPT quốc gia, việc phân công nhiệm vụ cần chú trọng tính kế thừa Nhóm chuyên môn nộp biên bản và danh sách dự kiến phân công cho Ban giám hiệu nhà trường
- Ban giám hiệu nhà trường, tổ chỉ đạo căn cứ vào biên bản, danh sách dự kiến của các tổ, nhóm chuyên môn; các điều kiện về năng lực, trách nhiệm, kinh nghiệm
và tình hình thực tế của nhà trường để lựa chọn, lập danh sách và phân công chính thức giáo viên trực tiếp hướng dẫn, giáo viên hỗ trợ trong công tác hướng dẫn ôn tập chuẩn bị cho kỳ thi THPT quốc gia phù hợp với yêu cầu của từng nhóm đối tượng nhóm học sinh
Từ đầu năm học, bên cạnh việc xây dựng kế hoạch dạy học thì giáo viên xây dựng kế hoạch ôn thi tốt nghiệp THPT để ban chuyên môn và nhà trường phê duyệt Giáo viên xây dựng nội dung ôn thi thành các chủ để từ dễ đến khó, có đủ các câu hỏi ôn tập từ dễ đến khó theo 4 cấp độ, từng đối tượng sẽ yêu cầu đạt được từ cấp
độ nào Từ đó trong quá trình dạy học sẽ phân loại học sinh để ôn tập cho phù hợp
- Điều kiện thực hiện:
Thuận lợi:
Trang 14+ Kế hoạch rõ ràng, có sự chuẩn bị chu đáo ngay từ đầu năm học
+ Có sự ủng hộ từ ban chuyên môn, sự thống nhất từ tổ chuyên môn, giáo viên
tự xác định nội dung ôn tập mà không phải phụ thuộc vào người khác
Khó khăn:
+ Nhóm chuyên môn chỉ có hai đồng chí nên trong việc xây dựng kế hoạch nhiều lúc còn mang tính chủ quan, áp đặt, thiếu hệ tham chiếu để góp ý, điều chỉnh
bộ môn
+ Việc xây dựng nội dung ôn thi, đề thi còn mang tính chủ quan, nội bộ, chưa
có sự tham khảo các trường bạn
3.1.3 Xây dựng kế hoạch tổ chức ôn thi tốt, chúng tôi đã làm làm như sau:
Thứ nhất: Căn cứ vào nội dung, kiến thức, đề hi minh họa thi THPT hàng năm của Bộ GD
Thứ 2 Căn cứ vào chương trình bộ môn GDCD lớp 11, lớp 12
Thứ 3 Căn cứ vào học lực của học sinh để xây dựng nội dung dạy học
- Kết quả thu được: Giáo viên chủ động được việc dạy học, xác định được thời gian, thời lượng chương trình để dạy ôn cho học sinh, xác định đúng đối tượng học sinh để dạy học
Qua 3 năm thực hiện cho thấy việc xây dựng kế hoạch chu đáo và tổng thể,
cả giáo viên và học sinh đều chủ động trong việc tổ chức ôn tập, thời gian ôn tập, giành thời gian cho các môn học khác
3.1.4 Để xây dựng kế hoạch tổ chức ôn thi tốt, giáo viên nên lưu ý một số vấn
đề sau:
- Xây dựng kế hoạch phải bám sát kế hoạch chuyên môn
- Cần phân chia kế hoạch thành hai giai đoạn để có định hướng dạy phù hợp; giai đoạn 1 dạy ôn kiến thức cơ bản; giai đoạn hai tập trung luyện đề thi cho học sinh
Ví dụ 1: Kế hoạch ôn tập kiến thức cơ bản qua kế hoạch dạy đại trà trong năm học 17 buổi(Kế hoạch dạy thêm năm học 2020 -2021)(Có phụ lục kèm theo)
Ví dụ 2: Kế hoạch ôn thi tốt nghiệp 12 năm học 2020 -2021(Có phụ lục kèm
theo)
3.2 Biên soạn tài liệu ôn thi tốt nghiệp cho học sinh
3.2.1 Mục tiêu:
Trong thời gian qua để đảm bảo tài liệu học tập, kiểm tra và ôn thi một cách
cụ thể, học sinh chủ động trong việc học, có tài liệu ngay từ đầu năm, nhóm giáo viên dạy học bộ môn đã chuẩn bị tài lệu cho phù hợp với từng nhóm đối tượng để
Trang 153.2.2 Cách thức thực hiện:
Giáo viên căn cứ vào nội dung chương trình học từ đó xây dựng chủ đề dạy học theo từng bài có tham khảo các đề thi tốt nghiệp của các năm trước, các đề thi minh họa của Bộ giáo dục, đề thi thử của các trường trong cả nước; trên cơ sở đó giáo viên phân loại đề thi, câu hỏi của từng bài, từng chủ đề, từng cấp độ thành tài liệu cho học sinh ôn tập Trong tài liệu luôn đảm bảo các nội dung sau:
+ Kiến thức cơ bản mà học sinh cần nắm, các từ khóa, cụm từ học sinh thường gặp trong câu hỏi đề thi
+ Các câu hỏi ở nhiều dạng khác nhau để luyện tập theo từng cấp độ
+ Đề thi tốt nghiệp năm trước đó, đề thi minh họa của một số trường
- Điều kiện thực hiện:
+ Giáo viên mất thời gian chuẩn bị
+ Một số học sinh chưa chú trọng việc poto tài liệu vẫn còn tình trạng học chay, giáo viên dạy hoặc giáo viên kèm cặp phải bỏ tiền mua sách hoặc poto sách cho các em học
+ Một số em tài liệu chuẩn bị từ đầu năm nên trong quá trình sử dụng bị hư hỏng, rách, bị mất…
3.2.3 Để biên soạn tốt tài liệu ôn thi, tôi đã làm như sau
Thứ nhất: Tóm tắt kiến thức sách giáo khoa, để học sinh dễ nhớ, dễ học, dễ thuộc
Ví dụ: Tóm tắt kiến thức bài 6, mục 1: Các quyền tự do cơ bản của công dân:
Quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân
* Thế nào là quyền BKXP về thân thể của công dân
- KN: không ai bị bắt, nếu không có quyết định của toà án, quyết định hoặc phê chuẩn của VKS, trừ trường hợp phạm tội quả tang
Trang 16* Nội dung quyền BKXP về thân thể của CD
- Hành vi bắt người trái pháp luật: tự ý bắt, giam, giữ người vì những lí do không chính đáng hoặc do nghi ngờ không có căn cứ phải bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật
- Các trường hợp cần thiết bắt, giam, giữ người để điều tra tội phạm, ngăn chặn tội phạm phải do cán bộ nhà nước có thẩm quyền thuộc cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, tòa án và mộ số cơ quan khác được bắt, giam, giữ người nhưng phải theo đúng trình tự thủ tục do pháp luật quy định
Trường hợp 1: Bắt bị can, bị cáo để tạm giam khi có căn cứ chứng tỏ bị can,
bị cáo sẽ gây khó khăn cho việc điều tra, truy tố, xét xử hoặc tiếp tục phạm tội Đây
là việc của VKS, TA có thẩm quyền
Trường hợp 2: Bắt người trong trường hợp khẩn cấp được tiến hành
+ Có căn cứ khẳng định người đó đang chuẩn bị thực hiện phạm tội rất và đặc biệt nghiêm trọng
Căn cứ xác đáng:
+ Khi có người trông thấy và xác nhận đúng là người đó đã t.hiện phạm tội + Ở người hoặc tại chỗ ở của một người nào đó có dấu vết phạm tội xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn hoặc tiêu huỷ chứng cứ
Trong mọi trường hợp người ra lệnh bắt người khẩn cấp phải báo ngay cho viện kiểm sát cùng cấp bằng văn bản để xét phê chuẩn Trong thời hạn 12 giờ kể từ khi nhận được đề nghị xét phê chuẩn Nếu Viện kiểm sát ra quyết định không phê chuẩn thì người bị bắt phải được trả tự do ngay
Trường hợp 3: Bắt người phạm tội quả tang hay đang bị truy nã (đối với
người đang thực hiện tội phạm hoặc người đang bị truy nã thì bất kỳ ai cũng có quyền bắt và giải ngay đến cơ quan công an, viện kiểm sát hoặc ủy ban nhân dân nơi gần nhất)
Quyền được PL bảo hộ về Tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của công dân
* Thế nào là quyền được PL bảo hộ tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của công dân
Công dân có quyền được đảm bảo an toàn về tính mạng, sức khoẻ, được bảo vệ danh
dự, nhân phẩm, không ai được xâm phạm tới tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm của người khác
* Nội dung quyền được bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm
- Nội dung 1: Không ai được xâm phạm tới tính mạng, sức khoẻ của người khác
Hành vi xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe của người khác là hành vi cố ý hoặc vô
Trang 17ý làm tổn hại đến tính mạng và sức khỏe của người khác, dù họ là nam hay nữ, đã thành niên hoặc chưa thành niên
Pháp luật nước ta quy định:
+ Không ai được đánh người, nhất là những hành vi hung hãn, côn đồ, đánh người gây thương tích, làm tổn hại đến sức khỏe của người khác
+ Nghiêm cấm mọi hành vi xâm phạm đến tính mạng như: giết người, đe doạ giết người, làm chết người
- Nội dung 2: Không ai được xâm phạm tới danh dự và nhân phẩm của người khác
Hành vi xâm phạm đến danh dự và nhân phẩm của người khác là hành vi bịa đặt điều xấu, tung tin xấu, nói xấu, xúc phạm người khác để hạ uy tín và gây thiệt hại
về danh dự cho người đó
Bất kỳ ai, dù ở cương vị nào cũng đều không có quyền xâm phạm đến nhân phẩm, làm thiệt hại đến danh dự và uy tín của người khác
Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
* Thế nào là quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân?
- Chỗ ở của công dân được Nhà nước và mọi người tôn trọng, không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý Chỉ trong trường hợp được pháp luật cho phép và phải có lệnh của cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới được khám xét chỗ ở của một người Trong trường hợp này thì việc khám xét cũng không được tiến hành tùy tiện mà phải tuân theo đúng trình tự, thủ tục do pháp luật quy định
- Về nguyên tắc, việc cá nhân, tổ chức tự tiện vào chỗ ở của người khác, tự tiện khám chỗ ở của công dân là vi phạm pháp luật
- Theo quy định của pháp luật, chỉ được phép khám xét chỗ ở của công dân trong hai trường hợp:
+ Trường hợp 1: Khi có căn cứ để khẳng định chỗ ở, địa điểm của người nào đó
có công cụ, phương tiện, tài liệu liên quan đến vụ án đó
+ Trường hợp 2: Việc khám chỗ ở, địa điểm của người nào đó cũng được tiến hành khi cần bắt người đang bị truy nã hoặc phạm tội đang lẩn tránh ở đó
- Khám chỗ ở đúng pháp luật là thực hiện khám trong những trường hợp do pháp luật quy định: chỉ những người có thẩm quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự mới có quyền ra lệnh khám, người tiến hành khám phải thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục mà pháp luật quy định
Quyền được bảo đảm an toàn và bí mật thư tín, điện thoại, điện tín
Trang 18- Thư tín, điện thoại, điện tín của cá nhân được bảo đảm an toàn và bí mật Việc
kiểm soát thư tín, điện thoại, điện tín của cá nhân được thực hiện trong trường hợp
pháp luật có quy định và phải có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền
- Chỉ những người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật và chỉ trong những trường hợp cần thiết mới mới được tiến hành kiểm soát thư, điện thoại, điện tín của người khác Người nào tự tiện bóc, mở thư, tiêu hủy thư, điện tín của người khác thì tùy theo mức độ vi phạm sẽ có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự
- Quyền này của công dân là điều kiện cần thiết để bảo đảm đời sống riêng tư của mỗi cá nhân trong xã hội.Trên cơ sở quyền này, công dân có một đời sống tinh thần thoải mái mà không ai được tùy tiện xâm phạm tới
Quyền tự do ngôn luận
- Công dân có quyền tự do phát biểu ý kiến, bày tỏ quan điểm của mình về các vấn
đề chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước
- Quyền tự do ngôn luận của công dân được thực hiện bằng các hình thức khác nhau
+ Công dân có quyền đóng góp ý kiến, kiến nghị với các đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân trong dịp đại biểu tiếp xúc với cử tri ở cơ sở (hoặc công dân có thể viết thư cho các đại biểu trên)
Hoặc giáo viên lập bảng tóm tắt kiến thức để học sinh dễ nhớ
Ví dụ: Bài 6, mục 1: Các quyền tự do cơ bản của công dân
Các quyền tự do cơ bản Nội dung cơ bản Từ khóa
Quyền bất khả xâm phạm
về thân thể của công dân
Không ai bị bắt, nếu không có quyết định của toà án, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện kiểm sát, trừ trường hợp phạm tội quả tang
Giết người, đe dọa giết người, làm chết người
Trang 19tính mạng và sức khỏe của người khác, dù họ là nam hay nữ, đã thành niên hoặc chưa thành niên
Đánh người, hung hãn côn đồ
Quyền được pháp luật bảo
hộ về danh dự và nhân
phẩm
Hành vi xâm phạm đến danh dự và nhân phẩm của người khác là hành vi bịa đặt điều xấu, tung tin xấu, nói xấu, xúc phạm người khác để hạ uy tín và gây thiệt hại về danh dự cho người đó
Nói xấu, đặt điều xấu, tung tin xấu
Quyền bất khả xâm phạm
về chỗ ở
Chỗ ở của công dân được Nhà nước và mọi người tôn trọng, không ai được
tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý Chỉ trong trường hợp được pháp luật cho phép và phải có lệnh của cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới được khám xét chỗ ở của một người Trong trường hợp này thì việc khám xét cũng không được tiến hành tùy tiện
mà phải tuân theo đúng trình tự, thủ tục do pháp luật quy định
Tự tiện, tự ý, xông vào
Quyền được pháp luật bảo
đảm an toàn bí mật, thư
tín, điện thoại, điện tín
của công dân
Thư tín, điện thoại, điện tín của cá nhân được bảo đảm an toàn và bí mật
Việc kiểm soát thư tín, điện thoại, điện tín của cá nhân được thực hiện trong trường hợp pháp luật có quy định và phải có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền
Tự tiện, tự ý, thu giữ, bóc
mở
Trang 20Quyền tự do ngôn luận Công dân có quyền tự do
phát biểu ý kiến, bày tỏ quan điểm của mình về các vấn đề chính trị, kinh
tế, văn hóa, xã hội của đất nước
Phát biểu ý kiến trong cuộc họp
Viết bài gửi đăng báo Đóng góp ý kiến, kiến nghị với các đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân trong dịp đại biểu tiếp xúc với cử tri
ở cơ sở Thứ 2 Sau mỗi phần kiến thức cơ bản là các câu hỏi trắc nghiệm, các câu hỏi trắc nghiệm được xây dựng theo cấp độ từ dễ đến khó, từ nhận biết đến thông hiểu
và vận dụng, vận dụng cao
Ví dụ: Câu hỏi trắc nghiệm theo các cấp độ Bài 6: Công dân với các quyền
tự do cơ bản
Câu 1: Theo quy định của pháp luật, công dân vi phạm quyền bất khả xâm phạm về
thân thể khi
A bảo trợ người già neo đơn B Theo dõi nhân chứng
C Giam, giữ người trái pháp luật D theo dõi tội phạm nguy hiểm Câu 2: Theo quy định của pháp luật, công dân vi phạm quyền bất khả xâm phạm về
thân thể khi
A giám hộ trẻ vị thành niên B giam giữ con tin
C theo dõi phạm nhân vượt ngục D Truy đuổi kẻ gian
Câu 3: Theo quy định của pháp luật, công dân vi phạm quyền bất khả xâm phạm về
thân thể khi
A giam giữ người tố cáo B bảo mật thông tin quốc gia
C truy tìm đối tượng phản động D Điều tra hiện trường gây án
Câu 4: Theo quy định của pháp luật, công dân vi phạm quyền bất khả xâm phạm về
thân thể khi
A Bắt người theo quyết định của Toà án B Đánh người gây thương tích
C đã tham gia giải cứu nạn nhân D giam giữa người trái pháp luật Câu 5: Theo quy định của pháp luật, việc bắt người trong trường hợp khẩn cấp được
tiến hành khi có căn cứ cho rằng người đó đang chuẩn bị thực hiện
A tội phạm đặc biệt nghiêm trọng B hủy hồ sơ tham gia đấu thầu
Trang 21C cách li y tế theo quy định D kế hoạch phản biện xã hội
Câu 6: Theo quy định của pháp luật, cơ quan nhà nước có thẩm quyền không vi
phạm quyền bất khả xâm phạm về thân thể khi bắt giữ người đang
A bị truy nã toàn quốc B kiểm soát truyền thông
C kiểm tra hóa đơn dịch vụ D tìm hiểu hoạt động tín ngưỡng Câu 7: Theo quy định của pháp luật, cơ quan nhà nước có thẩm quyền không vi
phạm quyền bất khả xâm phạm về thân thể khi bắt giữ người đang
A giám hộ trẻ em khuyết tật B bảo trợ trẻ em khuyết tật
C truy tìm tù nhân vượt ngục D thực hiện hành vi phạm tội
Câu 8: Theo quy định của pháp luật, cơ quan nhà nước có thẩm quyền vi phạm
quyền bất khả xâm phạm về thân thể khi bắt giữ người đang
A Khống chế và bắt giữ tên trộm B thực hiện tội phạm rất nghiêm
A Giám đốc công ty B Thủ trưởng cơ quan đơn vị
C Công an D Viện Kiểm sát, Tòa án
Câu 10: Theo quy định của pháp luật, hành vi nào dưới đây vi phạm quyền bất khả
xâm phạm về than thể của công dân?
A Bắt cóc con tin B Đe dọa giết người
C Khống chế tội phạm D Theo dõi nạn nhân
Câu 11: Mọi công dân có hành vi xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe của người
khác đều bị xử lí
A bằng cách sử dụng bạo lực B theo quy định của pháp luật
C thông qua chủ thể bảo trợ D tại các phiên tòa lưu động
Câu 12: Theo quy định của pháp luật, công dân vi phạm quyền được pháp luật bảo
hộ về danh dự, nhân phẩm khi
A chuyển nhượng bí quyết gia truyền
B tự công khai đời sống của bản thân
C xúc phạm nhằm hạ uy tín người khác
D chủ động chia sẻ kinh nghiệm cá nhân
Trang 22Câu 13: Công dân có hành vi bịa đặt để hạ uy tín của người khác là xâm phạm quyền
được pháp luật bảo hộ về
A tự do thân thể B tính mạng sức khỏe
C danh dự, nhân phẩm D năng lực thể chât
Câu 14: Công dân có hành vi bịa đặt để hạ uy tín người khác là xâm phạm đến quyền
được pháp luật bảo hộ về
A danh dự nhân phẩm B tự do thân thể
C tính mạng, sức khoẻ D Năng lực thể chất
Câu 15: Mọi công dân có hành vi xâm phạm đến danh dự và nhân phẩm của người
khác đều bị
A xét xử lưu động B xử lí theo pháp luật
C tước bỏ nhân quyền D bắt giữ khẩn cấp
Câu 16: Theo quy định của pháp luật, công dân vi phạm quyền được pháp luật bảo
hộ về tính mạng, sức khỏe khi
A theo dõi phạm nhân vượt ngục B đánh người gây thương tích
C mạo danh lực lượng chức năng D thực hiện tố cáo nặc danh
Câu 17: Mọi công dân có hành vi xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe của người
khác đều
A được giảm nhẹ hình phạt B phải xét xử lưu động
C bị xử lí theo pháp luật D cần bảo mật tuyệt đối
Câu 18: Theo quy định của pháp luật, công dân có hành vi nào sau đây xâm phạm
đến danh dự, nhân phẩm của người khác?
A Khống chế và bắt giữ tên trộm B Điều tra hiện trường gây án
C xúc phạm nhằm hạ uy tín người khác D theo dõi phạm nhân vượt ngục Câu 19: Theo quy định của pháp luật, công dân có hành vi nào sau đây xâm phạm
đến danh dự, nhân phẩm của người khác?
A Tung tin, bịa đặt nói xấu người khác B đang thực hiện hành vi phạm tội
C theo dõi tội phạm nguy hiểm D lan truyền bí mật quốc gia Câu 20: Theo quy định của pháp luật, công dân có hành vi nào sau đây xâm phạm
đến danh dự, nhân phẩm của người khác?
A bày tỏ sở thích cá nhân B chủ động đối thoại trực tuyến
C đề xuất đổi mới chính sách D Ghép ảnh xúc phạm cá nhân
Trang 23Câu 21: Nghi ngờ con trai anh Q lấy trộm máy tính xách tay của mình nên ông H
đã tự ý vào khám xét nhà anh Q Ông H đã xâm phạm quyền nào dưới đây của công dân?
A Tự do đi lại B Tự do cư trú
C Được bảo đảm bí mật đời tư D Bất khả xâm phạm về chỗ ở
Câu 22: Theo quy định của pháp luật, cơ quan chức năng có thẩm quyền được phép
khám chỗ ở của công dân khi có căn cứ cho rằng ở đó có
A người phạm tội đang lẩn trốn B tài sản quý hiếm
C tình báo viên đang cư trú D nhiều người tụ tập
Câu 23: Theo quy định của pháp luật, hành vi tự tiện khám chỗ ở của công dân là
vi phạm quyền
A bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
B bảo hộ về tính mạng, sức khỏe của công dân
C bảo hộ về danh dự, nhân phẩm của công dân
D bất khả xâm phạm về thân thể của công dân
Câu 24: Tự ý vào nhà người khác kiểm tra vì nghi ngờ có chứa hàng cấm là công
dân đã vi phạm quyền nào dưới đây?
A Bất khả xâm phạm về tài sản B Được bảo hộ về danh dự
C Được bảo hộ về đời tư D Bất khả xâm phạm về chỗ ở
Câu 25: Việc khám chỗ ở của công dân được tiến hành khi ở đó có
A nhiều người tụ tập B người phạm tội đang lẩn trốn
C tình báo viên đang cư trú D tài sản quý hiếm
Câu 26: Nghi ngờ nhà bà B sản xuất hàng giả, công an phường và dân quân tự ý phá cửa
nhà bà B và vào khám nhà bà Thấy vậy, con trai bà B là anh K đã xông vào và đánh bị thương công an viên N Hành vi của công an phường và dân quân đã vi phạm quyền nào sau đây?
A Quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng,
B Bất khả xâm phạm về thân thể
C Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở
D Quyền tự do ngôn luận
Câu 27: Theo quy định của pháp luật, hành vi tự ý khám xét chỗ ở của người khác
là vi phạm quyền bất khả xâm phạm về
A chỗ ở B danh tính C bí mật đời tư D thân thể
Trang 24Câu 28: Tài sản riêng hoặc tài sản thuộc quyền sử dụng của công dân, là nơi thờ
cúng tổ tiên, là nơi sum họp nghỉ ngơi của công dân là gì?
A Chỗ ở của công dân B Khách sạn công dân ở
C Chỗ làm của công dân D Cơ sở tôn giáo
Câu 29: Việc khám nhà, khám người trừ những trường hợp khẩn cấp không được
khám vào thời gian nào?
A Ban sáng B Ban trưa C Ban chiều D Ban đêm Câu 30: Trong thời hạn bao nhiêu giờ, kể từ khi khám xong chỗ ở của công dân,
người ra lệnh khám phải thông báo bằng văn bản cho Viện kiểm sát cùng cấp?
A 12 giờ B 24 giờ C 36 giờ D 48 giờ Câu 31: Hành vi nào sau đây không vi phạm quyền được bảo đảm an toàn và bí mật
thư tín, điện thoại, điện tín?
A Tự ý bóc thư của người khác
B Đọc trộm nhật kí của người khác
C Bình luận bài viết của người khác trên mạng xã hội
D Nghe trộm điện thoại người khác
Câu 32: Theo qui định của pháp luật, trong những trường hợp cần thiết, chủ thể nào
dưới đây được kiểm soát thư tín, điện thoại, điện tín của công dân?
A Đội ngũ phóng viên báo chí
B Lực lượng bưu chính viễn thông
C Nhân viên chuyển phát nhanh
D Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền
Câu 33: Quyền được bảo đảm an toàn và bí mật thư tín, điện thoại, điện tín thuộc
về quyền
A bí mật của công dân B bí mật của công chức
C bí mật của nhà nước D bí mật đời tư
Câu 34: Tự tiện bóc mở, thu giữ, tiêu hủy thư tín của người khác là xâm phạm quyền
nào dưới đây của công dân?
A Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở
B Quyền được đảm bảo an toàn nơi cư trú
C Quyền được đảm bảo an toàn thư tín, điện thoại, điện tín
D Quyền bí mật đời tư
Câu 35: Quyền nào sau đây thuộc quyền tự do cơ bản của công dân?
Trang 25A Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hôi
B Quyền bầu cử ứng cử của công dân
C Quyền khiếu nại tố cáo của công dân
D Quyền đảm bảo an toàn và bí mật thư tín,
Câu 36: Quyền bảo đảm an toàn và bí mật thư tín, điện thoại, điện tín là quyền
C tự do kinh tế D tự do chính trị
Câu 37: Quyền bảo đảm an toàn và bí mật thư tín, điện thoại, điện tín thuộc loại quyền
A bí mật đời tư cá nhân B bí mật tự do xã hội
C bí mật tự do nhà nước D bí mật đời tư tập thể
Câu 38: Người nào tự tiện bóc, mở thư, tiêu hủy thư tín, điện thoại, điện tín của người khác, tùy theo mức độ vi phạm có thể bị xử phạt
A hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự
B dân sự hoặc truy cứu trách nhiệm hành chính
C hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm kỷ luật
D hình sự hoặc truy cứu trách nhiệm kỷ luật
Câu 39: Chị T tự ý kiểm tra điện thoại của con và phát hiện con trai thường xuyên nhắn tin hẹn bạn đi chơi đỉện tử nên đã đưa cho chồng xem Chồng chị giận dữ đánh con và đập nát điện thoại đó Vợ chồng chị T đã vi phạm quyền nào dưới đây của công dân?
A Được bảo đảm an toàn và bí mật điện thoại, điện tín
B Bất khả xâm phạm về sức khỏe
C Được pháp luật bảo hộ về danh dự, nhân phẩm,
D Bất khả xâm phạm về tài sản
II CÂU HỎI VẬN DỤNG VÀ VẬN DỤNG CAO
Câu 40: N và H trèo vào nhà ông K ăn trộm Ông K và vợ là bà S bắt được H, còn N
chạy thoát Ông K nhốt H vào nhà kho rồi sai hai con là M và T xuống canh chừng Vì tức giận nên M và T đã xông vào đánh H bị thương nặng Những ai đã vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ tính mạng, sức khỏe của công dân?
A M, T và ông K, bà S B M và T
C Ông K và bà S D H và N
Câu 41: Phát hiện ông B trưởng phòng đào tạo một trường đại học X làm bằng giả
cho anh H Sau bàn bạc, anh K và anh M yêu cầu ông B phải đưa cho hai anh 20
Trang 26triệu đồng nếu không sẽ tố cáo Ông B liền nói chuyện với anh H về sự việc này Anh H đã thuê anh C và anh D đến gặp anh K và M để nói chuyện, trong lúc lời qua tiếng lại, anh C và anh D đánh anh K bị thương tật 15% Những ai dưới đây đã xâm phạm về quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ của công dân?
A Anh C, anh D, ông B B Anh C, anh D
C Ông B, anh H, anh C D Anh H, anh C và anh D
Câu 42: Ông A làm vườn và treo áo ở đầu hồi nhà Làm xong, ông lục túi thì thấy
mất 200.000 đồng Nghi ngay cho V là đứa trẻ hàng xóm lấy trộm Ông A xông vào nhà V, bắt và trói tay V kéo về nhà mình để tra hỏi, bắt ép V tự nhận đã lấy tiền của
mình mới thả trói Hành vi của ông A không vi phạm quyền nào dưới đây ?
A Bảo hộ nhân phẩm, danh dự B Bất khả xâm phạm về thân thể
C Bất khả xâm phạm về chỗ ở D Bảo hộ về tính mạng sức khỏe Câu 43: Chị A đã xem tin nhắn của con và thấy con thường xuyên có nhắn tin yêu
đương với K- một thanh niên hư hỏng trong cùng làng Chị A đưa cho T (chồng chị) xem Tức giận chồng chị đánh con gái, đập nát điện thoại Đồng thời, T còn thuê Y đánh K để cảnh cáo Những ai dưới đây vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe?
A T và A B T, A và Y C K và Y D T và Y Câu 44: Thấy con gái mình là chị M bị anh A đe dọa giết phải bỏ nhà đi biệt tích
nên ông B đã kể chuyện này với anh D con rể mình Bức xúc, anh D đã nhờ chị Q bắt cóc con của anh A để trả thù Phát hiện con mình bị bỏ đói nhiều ngày tại nhà chị Q, anh A đã giải cứu và đưa con vào viện điều trị Những ai dưới đây vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe của công dân?
A Anh A, anh D và chị Q B Ông B, anh D và chị Q
C Anh A, ông B và anh D D Anh A, anh D, ông B và chị Q Câu 45: Thấy con gái bị từ chối tiêm vắc xin phòng bệnh sởi theo chương trình tiêm
chủng mở rộng, dù chưa rõ lý do anh A đã đánh nhân viên y tế của trạm X Anh A
dã vi phạm quyền nào dưới đây của công dân?
A Chọn hình thức bảo hiểm y tế
B Cung cấp thông tin và chăm sóc sức khỏe
C Bất khả xâm phạm về thân thể
D bảo hộ về tính mạng, sức khỏe
Câu 46: Nghi ngờ chồng mình có quan hệ tình cảm với cô T, chị P đã bí mật xem
tin nhắn của chồng đồng thời thuê chị S đánh cô T với giá 20 triệu đồng Mặc dù anh K là người yêu của chị S đã can ngăn nhưng chị S đã bí mật đón đường đánh
Trang 27khiến cô T bị thương nặng Những ai dưới đây vi phạm quyền được pháp luật bảo
hộ về tính mạng và sức khỏe của công dân?
A Cô T, anh K, cô S B Chị S, cô T, anh K
C Chị S, anh K và vợ chồng chị P D Chị P, chị S
Câu 47: Hai nhà ở cạnh nhau Do có lòng tham anh L đã tự ý lấn hàng rào của nhà
mình sang nhà anh N Bực mình anh N đã chửi anh L Tức thì anh L đã dùng gậy đánh anh N làm anh N phải vào bệnh viện điều trị và để lại thương tật ở tay Anh L
đã vi phạm quyền nào dưới đây?
A Quyền được pháp luật bảo hộ về danh dự của công dân
B Quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng và sức khỏe của công dân
C Quyền được pháp luật bảo hộ về nhân phẩm của công dân
D Quyền được pháp luật bảo hộ về thân thể của công dân
Câu 48: Nhân dịp cuối tuần gia đình ông A đóng cửa về nhà ngoại chơi thì bị hai
thanh niên là X và N lẻn vào nhà mở tủ lấy 50 triệu đồng, khi ra khỏi cửa thì bị bà
H phát hiện và hô hoán lên, ông B và ông C chạy đến và ngăn hai thanh niên lại Trong lúc giằng co, ông B đã đẩy X ngã và bị trọng thương, thấy vậy N xông vào đánh ông B Những ai dưới đây vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe của công dân?
A X và N B Anh X và B C Anh X, N và B D Ông B và N Câu 49: Thấy D đi chơi với S về muộn, V và H cho rằng D tán tỉnh S nên đã kéo
vào nhốt D tại phòng trọ nhà mình, bắt phải hứa lần sau không được đến gần S nữa rồi 2 tiếng sau mới thả cho về Vài hôm sau, D và K (bạn của D) gặp V và H trong đám cưới Sẵn có hơi men, K và D đã gây gổ và dạy cho V và H bài học để trả thù Những ai dưới đây vi phạm quyền được bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe của công dân?
A V, và H B V, H, K, D C V, H và K D D và K Câu 50: Cho rằng ông A cố tình gây rối khi ông này nhiều lần đến đòi gặp Chủ tịch
xã, bảo vệ xã Y đuổi ông A về Hai bên to tiếng, bảo vệ đã đánh ông A gãy tay và đẩy xe máy của ông A xuống hồ Việc làm của bảo vệ xã Y đã vi phạm quyền nào dưới đây của công dân?
A Được bảo hộ về tính mạng và sức khỏe
B Được bảo vệ về danh dự, nhân phẩm
C Bất khả xâm phạm về thân thể của công dân
D Quyền tự do ngôn luận
Câu 51: Ông H thuê anh S tìm gặp và yêu cầu anh T gỡ bỏ bài viết trên mạng xã hội
bịa đặt việc mình có con ngoài giá thú với chị K Do anh T không đồng ý và còn lớn
Trang 28tiếng xúc phạm nên anh S đã đánh anh T gãy chân Tức giận, ông Q là bố anh T đến nhà ông H để gây rối và đẩy ông H ngã khiến ông bị chấn thương sọ não Những ai dưới đây vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe của công dân?
A Anh T, ông Q và anh S B Ông H, anh S và ông Q
C Anh S và ông Q D Ông H và anh S
Câu 52: Nghi ngờ G lấy điện thoại của K nên V đã tung tin về việc G là người thiếu
trung thực trên mạng xã hội, ngày hôm sau G liền nhờ anh H và Q chặn đánh V, K
để trả đũa, mặc dù có kháng cự nhưng K vẫn bị thương Là bạn cùng lớp với nhau nên D đã can ngăn G không nên làm thế nhưng lại bị G chửi bới, cho rằng D bênh vực người xấu Những ai đã xâm phạm đến quyền được pháp luật bảo hộ về' tính mạng, sức khỏe của công dân?
A Anh H, Q và G B V, K, H và Q C G, D, K và H D Anh H và Q Câu 53: Trong một lần đi dự tiệc sinh nhật của H, vốn sẵn có mâu thuẫn với anh S
là bạn của H, anh B đã đem lời chửi bới anh S anh S bức xúc rủ thêm các anh K, M , N chặn đường đánh anh B làm anh B thương tật 30% Hỏi những ai dưới đây xâm phạm đến các quyền tự do cơ bản của công dân ?
A anh S, K, M, N B Anh K, M, N
C Anh B, K, M,N D Anh B, S, K, M và N
Câu 54: Thương con gái mình là chị M bị chồng là anh K đánh trọng thương phải
nhập viện điều trị một tháng, ông N nhờ anh T đến nhà trao đổi với con rể Trong lúc hai bên tranh cãi, anh T đẩy anh K ngã gãy tay nên anh T bị ông P bố anh K áp giải đến cơ quan công an Những ai dưới đây vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ
về tính mạng, sức khỏe?
A Chị M, ông N và ông P B Anh K và ông T
C Chị M, ông N và anh K D Anh K và ông P
Câu 55: Thương con gái mình là chị M bị chồng là anh K đánh trọng thương phải
nhập viện điều trị một tháng, ông N nhờ anh T đến nhà đe dọa con rể Trong lúc hai bên tranh cãi, anh T đẩy anh K ngã gãy tay nên anh T bị ông P bố anh K áp giải đến
cơ quan công an Những ai dưới đây không vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ
về tính mạng, sức khỏe?
A Chị M, ông N và anh K B Ông P và chị M
C Anh K và ông N D Chị M, ông N và ông P
Câu 56: Do va chạm giao thông trên đường đi làm nên H đã bị M đuổi đánh Tình
cờ biết được nơi ở của M, H rủ T mua vũ khí để trả thù M Nhưng vì có việc bận nên T không đến địa điểm đã hẹn Một mình H vẫn đến nhà đánh M gây thương tích
Trang 29nặng Trong trường hợp trên, những ai vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe của công dân?
A M và H B H, T và M C H và T D T và M Câu 57: Anh G có trong danh sách cử tri tại tổ bầu cử X nhưng đến ngày bầu cử anh
không đi bỏ phiếu Ông K, tổ trưởng tổ bầu cử đã đến nhà mắng nhiếc, xỉ nhục anh
G và dọa sẽ không cho gia đình anh G tham gia các hoạt động của thôn xóm Anh G
và chị H (vợ anh G) đã chửi lại ông K và đánh ông K bị thương nặng Những ai dưới
đây không vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe của công
A Chỉ có K B Chỉ có P C K và H D K, H và P Câu 59: Anh Q đi uống rượu về, đang chạy xe máy trên đường thì bị 1 cảnh sát giao
thông yêu cầu dừng xe kiểm tra Lo sợ bị phạt nên anh Q đã không dừng xe mà tiếp tục bỏ chạy Lúc đó, 2 cảnh sát mặc thường phục cùng với người cảnh sát đó phối hợp khống chế anh Q, buộc phải dừng xe Khi bị bắt, anh Q đã chống đối và lấy con dao nhọn trong cốp xe đâm vào bụng một cảnh sát mặc thường phục, gây thương tích 2% Những ai dưới đây vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe?
A Anh Q và 2 cảnh sát mặc thường phục B Anh Q và 3 cảnh sát
C Anh Q D Người cảnh sát yêu cầu dừng xe Câu 60: Để cạnh tranh, chị B đã thuê người phát tán những hình ảnh sai sự thật làm
ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của chị H chủ cửa hàng kế bên Phát hiện sự việc, chị H đã sỉ nhục chị B trước đông đảo khách hàng Chị B và chị H vi phạm quyền nào dưới đây của công dân?
A Bất khả xâm phạm về chỗ ở
B Được pháp luật bảo hộ về danh dự, nhân phẩm
C Được bảo mật thông tin hên ngành
D Bất khả xâm phạm về thân thể
Câu 61: Công nhân B đi làm muộn mười phút nên bị bảo vệ xí nghiệp X không cho
vào Xin mãi không được, công nhân B đã có lời lẽ xúc phạm bảo vệ nên hai bên to
Trang 30tiếng, sỉ nhục nhau Quá tức giận, công nhân B phá cổng xông vào đánh bảo vệ phải
đi cấp cứu Công nhân B và bảo vệ vi phạm quyền nào dưới đây của công dân?
A Bất khả xâm phạm về tài sản
B Bất khả xâm phạm về đời tư
C Được pháp luật bảo hộ về danh dự, nhân phẩm
D Được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe
Câu 62: Do nghi ngờ chồng mình có quan hệ tình cảm với thư kí riêng, chị H đã
đến nơi làm việc của chồng lăng mạ, sỉ nhục thư kí riêng của anh Chị H đã vi phạm quyền nào dưới đây của công dân?
A Được pháp luật bảo đảm về tình cảm
B Được pháp luật bảo đảm bí mật
C Được pháp luật bảo hộ về sức khỏe
D Được pháp luật bảo hộ về nhân phẩm
Câu 63: Giám đốc P điều động toàn bộ nhân viên đến công ty X để chuẩn bị tổ chức
hội nghị khách hàng Cuối buổi một nhân viên phát hiện mất điện thoại, giám độc P yêu cầu bảo vệ khóa cửa ra vào rồi cùng trưởng phòng S kiểm tra tư trang của mọi người Chồng nhân viên B đến đón vợ nhưng bị bảo vệ ngăn cản Lời qua tiếng lại, hai bên quát nạt, mắng chửi nhau thậm tệ Những ai dưới đây đã vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ về danh dự, nhân phẩm của công dân?
A Giám độc P, trưởng phòng S, chồng cô B và bảo vệ
B Chồng cô B và bảo vệ
C Giám đốc P, trưởng phòng S, chồng cô B
D Giám đốc P và trưởng phòng S
Câu 64: Do mâu thuẫn, T đã cùng với Q và K tung tin xấu, bịa đặt về B trên
facebook Khi thấy T nói không đúng về mình, B đã cùng với H đến nhà và đe dọa đánh T Biết chuyện, Q và K đã kéo đến đánh H và B Ban bảo vệ thôn biết chuyện
đã mời cả năm người về trụ sở thôn làm việc Những ai dưới đây đã vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ về danh dự và nhân phẩm của công dân?
A T, Q và K B Q, K và B C B, T và Q D T, Q và H Câu 65: Cho rằng ông T đã cố ý dàn xếp để mình bị giám đốc kỷ luật và cho thôi
việc, K đã tố cáo ông T với lý do bịa đặt, rằng ông T có quan hệ bất chính với chị Y
Thấy vậy, con ông T là G đã nhờ P và N đến nói chuyện với K nhưng không được
Do thiếu kiềm chế nên N đã chửi bới vợ anh K, còn P đã đánh anh K bị thương phải nhập viện Chứng kiến cảnh xô xát đó, chị Q liền quay phim và tung lên mạng với
nội dung ông T thuê người đánh chồng mình để xiết nợ nhằm hạ uy tín của ông T
Trang 31Những ai đã vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ về danh dự và nhân phẩm của công dân?
A Ông T, anh P, N và anh K B Anh K, anh N và chị Q
C Anh K, N và anh P D Chị Q, ông T, anh K và N
Câu 66: Nghi ngờ cửa hàng chị C bán hàng kém chất lượng, anh D đã buông những
lời nhục mạ chị C Thấy cảnh đó, anh T là chồng của chị C đã đánh anh D gãy tay Thấy vậy, Ông B đã quay video và tung lên facebook để hạ uy tín cửa hàng chị C Hành vi của ai vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ về danh dự, nhân phẩm của công dân?
A Anh T và chị C B Anh D và anh T
C Anh D và ông B D Ông B và anh T
Câu 67: Vốn có tình cảm với anh M nhưng không được đáp lại, nên khi nhìn thấy
ảnh của anh M chụp thân thiết với chị N, chị Đ rất khó chịu Chị Đ đã nhờ chị P lấy ảnh của N ghép với ảnh của anh T rồi tung lên mạng xã hội Do quá ghen tức khi xem ảnh của anh T đang đứng ôm bạn gái mình là N, nên anh M đã rủ thêm S và G chặn đường để dọa nạt, hành hung gây thương tích cho anh T Những ai dưới đây vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ về danh dự, nhân phẩm của công dân?
A Chị P và chị N B Chị Đ, chị P, anh M, S, G
C Anh T, M, S và G D Chị P và chị Đ
Câu 68: Phát hiện anh G lấy trộm xe máy, anh T đã bắt trói rồi giải anh G đi khắp
làng để cho mọi người cùng biết Nhằm gây sức ép để anh mình được thả, E là em trai của anh G đe dọa đốt nhà anh T Anh P là sinh viên đã ghi hình toàn bộ sự việc rồi đưa lên mạng xã hội khiến gia đình anh G rất xấu hổ Những ai dưới đây vi phạm quyền được pháp luật bảo hộ về danh dự, nhân phẩm của công dân?
A Anh T, anh P và G B Anh T và anh E
C Anh T và anh P D Anh T, anh E và anh P
Thứ 3 Có các câu hỏi của đề thi năm trước để minh họa, cuối phần tư liệu là các
đề thi hàng năm, đề thi thử, đề minh họa của Bộ GD
- Kết quả thu được:
Tất cẩ học sinh đều có tài liệu để ôn thi, khắc phục được tình trạng khan hiếm
về tài liệu ôn thi của bộ môn Giáo viên có sự chuẩn bị chu đáo cho việc dạy ôn thi cho học sinh Đảm bảo tiến trình và kế hoạch ôn thi của giáo viên và học sinh
- Kinh nghiệm thực hiện:
Những năm đầu tổ chức thi tốt nghiệp THPT, bộ môn GDCD không có tài liệu, không biết phải xây dựng câu hỏi các dạng cho học sinh để ôn thi một cách có hiệu quả nhất, thì từ năm học 2019 đến nay, giáo viên đã chủ động được tài liệu ôn
Trang 32thi cho học sinh tương đối phù hợp với định hướng chung của Bộ GD và kì thi cho phép Giúp cho giáo viên trưởng thành hơn và có nhiều kinh nghiệm hơn trong việc biên soạn các loại tài liệu phục vụ cho dạy và ôn thi tốt nghiệp THPT trong những năm tiếp theo
3.2.4 Để biên soạn tài liệu ôn thi được tốt, giáo viên cần lưu ý:
Thứ nhất: Phải bám sát chương trình của Bộ giáo dục và Sở Giáo dục đã điều chỉnh
Thứ hai: Bám sát kiến thức sách giáo khoa, những kiến thức cơ bản, khái niệm, bản chất…
Thứ ba: Phần vận dụng cần đưa những vấn đề xã hội mà mọi người đang quan tâm để học sinh nhớ và biết
Thứ tư: Bám sát đề thi minh họa của Bộ giáo dục (nếu có)
Thứ năm: Biết chọn lọc các đề thi thử của các Trường có uy tín để làm tư liệu
và đề thi cho học sinh
3.3 Hướng dẫn học sinh xác định trọng tâm kiến thức, kỹ năng
3.3.1 Mục tiêu:
Hướng dẫn học sinh xác định trọng tâm kiến thức là một trong những nhiệm
vụ trọng tâm trong việc ôn thi cho học sinh Giúp học sinh nắm vững kiến thức, nhớ được những từ khóa quan trọng trong làm bài; trong hướng dẫn ôn tập của Sở GD
đã có hướng dẫn: “ Tổ chức cho học sinh luyện tập câu hỏi trắc nghiệm để củng cố kiến thức đã học theo từng bài hoặc theo chủ đề Khi luyện tập trắc nghiệm, giáo viên hướng dẫn học sinh đọc câu hỏi, phân biệt các thuật ngữ đặc thù, các "từ khóa" của từng nội dung để làm căn cứ chọn phương án trả lời đúng nhất, đối chiếu nội dung, kiến thức liên quan trong sách giáo khoa và kiểm tra kết quả Hướng dẫn học sinh cách xác định "từ khóa" trong từng câu hỏi, ở các mức độ để trả lời câu hỏi”
3.3.2 Cách thức thực hiện:
Hướng dẫn học sinh xác định trọng tâm kiến thức, kĩ năng cần đạt, cụm từ cần ghi nhớ, từ khóa, từ khó, nội dung khó Rèn luyện các kĩ năng làm bài, kĩ năng lựa chọn đáp án, kĩ năng lựa chọn đáp án ở các dạng câu hỏi từ nhận biết, thông hiểu vận dụng và vận dụng cao Để thực hiện giải pháp này, tôi đã làm như sau:
Thứ nhất: Xác định kiến thức trọng tâm của từng bài cho học sinh
Ví dụ: Ở mục 1: Các quyền tự do cơ bản – Bài 6: Công dân với các quyền tự
do cơ bản
Ở mục này học sinh rất hay nhầm lẫn nội dung giữa các quyền tự do cơ bản Giáo viên phải giúp học sinh nhận diện và nhớ được đặc trưng của các quyền tự do
cơ bản:
Trang 33- Ở quyền Bất khả xâm phạm về thân thể của công dân thường gắn với từ: Bắt, Giam, Giữ, Hoặc “Khống chế”, “Nhốt”
- Ở quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe thường gắn với từ: Giết người, đe dọa giết người, làm chết người, đánh người, côn đồ, hung hãn
- Ở quyền được pháp luật bảo hộ về danh dự, nhân phẩm của công dân thường gắn với các từ: Nói xấu, đặt điều xấu, tung tin xấu
- Ở quyền bất khả xâm phạm chỗ ở của công dân thường gẵn với từ: Tự tiện,
Thứ hai: Xác định từ khóa trong mỗi câu hỏi để lựa chọn đáp án
Với ví dụ trên, hướng dẫn học sinh lựa chọn đáp án với các câu hỏi theo cấp
độ như sau:
Quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân
Dạng câu hỏi nhận biết:
Câu: Hành vi bắt, giam giữ người trái pháp luật là xâm phạm đến quyền nào dưới
đây của công dân?
A Tự do đi lại và lao động B Bất khả xâm phạm về thân thể
C Được đảm bảo về tính mạng D Pháp luật bảo hộ về sức khỏe
Trong câu hỏi có từ sử dụng bắt, giam giữ…đối chiếu với khái niệm, học sinh sẽ
dễ dàng lựa chọn đáp án B
Dạng câu hỏi thông hiểu:
Câu: Hành vi bắt cóc trẻ em để tống tiền là xâm phạm quyền tự do cơ bản nào dưới
đây của công dân?
A Bất khả xâm phạm về thân thể
B Được pháp luật bảo hộ về tính mạng
C Bất khả xâm phạm về chỗ ở
D Được pháp luật bảo hộ về nhân phẩm
Trong câu hỏi này, để xác định xâm phạm quyền nào của công dân, thì học sinh phải hiểu được bắt cóc tống tiền là hành vi vi phạm pháp luật từ khóa đây là “bắt cóc”
Dạng câu hỏi vận dụng:
Trang 34Câu: Cho rằng ông A đi về từ vùng dịch mà không khai báo y tế và cách ly theo quy
định Ông H trưởng thôn đến nhà ông A yêu cầu ông thực hiện cách ly thì bị con ông
A bắt giam vào nhà kho 2 ngày Con ông A đã vi phạm quyền nào dưới đây của công dân?
A Bất khả xâm phạm về thân thể
B Được pháp luật bảo vệ tài sản cá nhân
C Được pháp luật bảo vệ bí mật đời tư
D Bất khả xâm phạm về danh tính
Trong câu hỏi dạng vận dụng này thì học sinh xác định từ khóa là: “Con ông A bắt giam vào nhà kho” Hành vi bắt giam vào nhà kho của con ông A là vi phạm pháp luật xâm phạm đến thân thể của công dân Vì vậy học sinh dễ dàng chọn đáp án A
Dạng câu hỏi vận dụng cao:
Câu: Ông V làm giám đốc công ty Z, trong quá trình lãnh đạo đã gây thất thoát hàng
chục tỷ đồng của Nhà nước, để trốn tránh trách nhiệm ông V chỉ đạo chị T kế toán công ty tiêu hủy các hồ sơ, chứng từ có liên quan Biết chuyện anh X là nhân viên
đã tố cáo ông V Thấy vậy, anh Q con ông V đã thuê anh S bắt con anh X để khống chế anh phải rút đơn tố cáo, đồng thời thuê anh M đưa ông V trốn đi nước ngoài Những ai dưới đây có hành vi xâm phạm quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân?
A Anh S, ông V và anh M B Anh S và anh Q
C Ông V, chị T và anh X D Ông V, chị T và anh Q
Trong tình huống này, anh S và Q đều vi phạm pháp luật: “Anh Q đã thuê anh S bắt con anh X để khống chế anh phải rút đơn tố cáo” Hành vi này đã xâm phạm đến thân thể con anh X như vậy hành vi của Anh S và anh Q là vi phạm quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân Vì vậy từ khóa ở đây là: “Bắt”
3.3.3 Để học sinh nắm được các từ khóa, hiểu được kiến thức cơ bản
Giáo viên cần lưu ý:
Thứ nhất: Để trả lời được các câu hỏi trắc nghiệm chính xác của từng nội dung, đòi hỏi học sinh phải thực hành nhiều, đọc nhiều, ghi nhớ từng dạng bài tập
để khi làm bài không bị nhầm lẫn kiến thức
Thứ hai: Học sinh cần lưu ý những câu, đáp án mà không liên quan đến kiến thức đã học thì tuyệt đối không chọn
Ví dụ:
Câu: Không bằng lòng với việc đặt trạm thu giá BOT, người dân xã X đã đồng loạt kéo nhau đến trạm để phản đối làm giao thông bị ùn tắc kéo dài Trong trường hợp này, người dân xã X đã vận dụng sai quyền nào dưới đây của công dân?
Trang 35A Khiếu nại B Đàm phán C Thuyết phục D Tố cáo
Có học sinh vẫn chọn đáp án: B Đàm phán; mà quyền đàm phán trong kiến thức học là không có, như vậy chọn đáp án B là sai
3.3.4 Kết quả thu được:
+ Học sinh có tiến bộ hàng ngày, đạt kết quả tốt hơn so với các năm trước + Giáo viên vất vả trong việc tổ chức ôn tập, ổn định lớp học, giành nhiều thời gian cho học sinh yếu, từng chủ đề phải ôn luyện lại từ kiến thức cơ bản cho đến hướng dẫn làm bài để đến lúc học sinh tự làm bài được
+ Qua thực tiễn dạy ôn thi cho học sinh, nếu giáo viên dạy và phân tích kĩ từng dạng câu hỏi thì học sinh nhớ lâu và khi làm bài sẽ đạt kết quả tốt Yêu cầu học sinh về tự thực hành làm lại Đối với việc ôn thi, nhất là đối tượng học sinh trung bình và yếu thì không có gì ngoài sự kiên trì và hi sinh, vừa mềm dẻo động viên các
em đi học, học bài, làm bài Khi có sự tiến bộ cần có sự khuyến khích về tinh thần, thậm chí vật chất, không ngừng khen ngợi, động viên các em học tập Có những em
giáo viên còn phải mời các em ở lại cuối buổi học để tâm sự, tư vấn thêm
3.4 Xây dựng hệ thống kiến thức bài học bằng sơ đồ tư duy
3.4.1 Mục tiêu:
Học sinh tóm tắt được kiến thức cơ bản bằng sơ đồ tư duy, áp dụng trong việc
hệ thống từng bài học, từng chủ đề Hệ thống sơ đồ tư duy kiến thức lý thuyết theo hướng sơ đồ hóa sẽ giúp học sinh nắm được các ý chính và dễ ghi nhớ hơn, tiết kiệm thời gian học tập
3.4.2 Cách thực hiện giải pháp:
Giáo viên hướng dẫn học sinh cách vẽ sơ đồ tư duy bài học, hoặc hướng dẫn các em sử dụng điện thoại để vào mạng Internet tìm kiếm các sơ đồ tư duy từng bài, các em vẽ lại hoặc vẽ theo cách hiểu của mình
+ Một số em không hứng thú, tìm cách thoái thác việc vẽ
+ Giáo viên mất nhiều thời gian để quan sát, giúp đỡ các em thực hiện nhiệm vụ
3.4.3 Để hướng dẫn học sinh vẽ sơ đồ tư duy, tôi đã thực hiện như sau:
Thứ nhất: Sau mỗi chủ đề ôn thi, giáo viên sẽ chiếu sơ đồ tư duy của bài học
đó cho học sinh vẽ lại
Trang 36Thứ hai: Sang giai đoạn làm đề, giáo viên có thể vào đầu mỗi buổi học, cho học sinh giành 10 đến 20 phút vẽ sơ đồ tư duy một nội dung kiến thức trọng tâm, giúp học sinh ôn tập lại lí thuyết bài học trong sách giáo khoa
3.4.4 Kết quả:
+ Các em tự củng cố được các đơn vị kiến thức trong từng bài, từng chủ đề một cách nhanh chóng, khoa học
+ Nhớ nhanh, dễ dàng và khắc sâu các đơn vị kiến thức
+ Tất cả các em đều có một hệ thống kiến thức khoa học, logic, dễ nhớ, phục
vụ nhanh cho việc ôn tập và làm đề thi trắc nghiệm
+ Các em hào hứng ôn tập
3.4.5 Một số lưu ý trong hướng dẫn vẽ sơ đồ tư duy
Thứ nhất: Học sinh nên chuẩn bị nhiều loại bút màu, mỗi nhánh vẽ bằng một loại màu mực để dễ quan sát
Thứ hai: Xác định kiến thức trọng tâm, ngắn gọn, với những từ khóa để nhớ được kiến thức trọng tâm
Thứ ba: Luyện tập vẽ nhiều lần, bố cục hợp lí
Thứ tư: không viết cả khái niệm, nội dung lên sơ đồ tư duy Qua thực tế ôn tập, áp dụng sơ đồ tư duy cho việc dạy học sinh nhớ kiến thức rất chắc chắn, ít bị nhầm lẫn kiến thức cơ bản, kết quả thi được nâng lên
Học sinh hệ thống hóa kiến thức bằng sơ đồ tư duy
Trang 37Sản phẩm của học sinh: Hệ thống hóa kiến thức bằng sơ đồ tư duy
Giáo viên ôn tập kiến thức cho học sinh qua sơ đồ tư duy
3.5 Ra đề tự luyện thi và chấm điểm trên nền tảng web azota
3.5.1 Mục tiêu:
Giúp học sinh tự luyện tập ở nhà hoặc ở lớp với đa dạng về hình thức học và
ôn tập, tận dụng tối đa từ hỗ trợ của điện thoại thông minh mà học sinh đang sử dụng; trong ba năm nay có dịch bệnh covid thì tổ chức ôn tập trên trang này rất hiệu
Trang 38quả Năm 2021 có thêm trang Onluyen.vn điều này giúp cho học sinh khả năng học
và tự học tốt hơn
3.5.2 Cách thức thực hiện:
Giáo viên đăng kí, lập lớp và tạo đề trên phần mềm Azota copy đường link chia các lớp cho học sinh, gửi tin nhắn về đường link mã lớp cho học sinh qua messenger, hoặc Zalo học sinh sẽ đăng nhập vào để làm
- Điều kiện thực hiện: Học sinh phải có điện thoại thông minh với cấu hình phù hợp hoặc máy tính để bàn, máy tính xách tay
Thuận lợi:
+ Học và làm bài tập trên phần mềm Azota sẽ chấm điểm nhanh, làm xong biết kết quả ngay
+ Phù hợp với dạy và ôn thi trực tuyến khi nghỉ do dịch bệnh covid
+ Học sinh phải có ý thức tự giác để tự học, tự làm
+Giáo viên lựa chọn được nhiều cách thức lấy điểm và đánh giá học sinh + Học sinh có thể làm bài mọi lúc, mọi nơi, chỉ cần có mạng Internet
+ Một bộ phận học sinh không chịu làm bài ngay cả khi có điện thoại, luôn lấy lí do này nọ để lẩn trốn
- Kết quả thu được: Học sinh có thể làm bài được mọi lúc, mọi nơi Làm quen được với nhiều cách học, cách thi có thể khống chế được thời gian làm bài, lựa chọn câu hỏi, từng bước làm quen với việc thi trực tuyến nếu có
- Kinh nghiệm thực hiện: Trong hai năm thực hiện việc dạy học và ôn thi trên phần mềm Azota thì một số học sinh có sự tiến bộ vượt bậc, đạt điểm cao
3.5.3 Những lưu ý khi hướng dẫn học sinh học và làm bài tập trên phần mềm azota:
Thứ nhất: Giáo viên phải thường xuyên theo dõi, nhắc nhở học sinh vào đăng nhập để làm bài
Thứ hai: Chú ý thời gian cho phép học sinh làm bài
Thứ ba: Mỗi tuần chỉ nên ra một đề để học sinh có thời gian học và làm bài
Trang 39Học sinh làm đề trên phần mềm azota Giáo viên theo dõi và đánh giá được mức độ làm bài của học sinh
Trang 4017 Lê Hồ Minh 8.8 7.0 7.5 7.8 12E
3.6 Giáo viên giúp đỡ học sinh yếu, kém có nguy cơ trượt tốt nghiệp, có điểm dưới 5
3.6.1 Mục tiêu:
Giúp đỡ hỗ trợ các em học bài, giúp các em ôn tập, hệ thống lại kiến thức, hỗ trợ về tài liệu, đề thi để các em nâng cao điểm số và đậu tốt nghiệp
3.6.2 Cách thức thực hiện:
Cùng với sự phân công kèm cặp của chi ủy, Ban giám hiệu
Các giáo viên tự nguyện đăng kí số buổi kèm cặp
Giáo viên thực hiện kèm cặp và phối hợp với giáo viên được phân công kèm cặp học sinh yếu động viên các em đi học, nhắc nhở hàng ngày việc ghi bài, chuẩn
bị tài liệu để ôn thi cho các em
Thứ nhất: Xây dựng kế hoạch kèm cặp, đánh giá sự tiến bộ của học sinh, 2 tuần một lần báo cáo cho chi ủy về sự tiến bộ, công việc mà giáo viên đã làm
Thứ hai: Phân loại học sinh có điểm dưới 5 qua thi khảo sát và thi thử theo bảng sau: