KHAI THÁC CHÂN DUNG NHÂN VẬT LỊCH SỬ TRONG GIẢNG DẠY TRỰC TUYẾN NỘI DUNG LỊCH SỬ, TRUYỀN THỐNG QUÂN đội NHÂN DÂN VIỆT NAM

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MÔN GDQP - AN Đề tài: KHAI THÁC CHÂN DUNG NHÂN VẬT LỊCH SỬ TRONG GIẢNG DẠY TRỰC TUYẾN NỘI DUNG LỊCH SỬ, TRUYỀN THỐNG QUÂN ĐỘI NHÂ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MÔN GDQP - AN

Đề tài:

KHAI THÁC CHÂN DUNG NHÂN VẬT LỊCH SỬ

TRONG GIẢNG DẠY TRỰC TUYẾN NỘI DUNG LỊCH SỬ, TRUYỀN THỐNG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MÔN GDQP - AN

Đề tài:

KHAI THÁC CHÂN DUNG NHÂN VẬT LỊCH SỬ

TRONG GIẢNG DẠY TRỰC TUYẾN NỘI DUNG LỊCH SỬ, TRUYỀN THỐNG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM

MỤC LỤC

A ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1 Tên đề tài: 1

2 Lý do chọn đề tài nghiên cứu 1

3 Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài 2

4 Dự kiến những đóng góp mới của đề tài 3

B NỘI DUNG 5

I Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài 5

1 Cơ sở lí luận của đề tài 5

1.1 Khái niệm dạy học trực tuyến 5

1.2 Vai trò của phương pháp sử dụng chân dung nhân vật lịch sử 6

1.3 Dạy học tích hợp liên môn 6

2 Cơ sở thực tiễn của đề tài 7

2.1 Thực trạng của đề tài 7

2.2 Thực trạng nhận thức của giáo viên về việc sử dụng chân dung nhân vật để giảng dạy nội dung Lịch sử, truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam 9

2.3 Mức độ sử dụng chân dung nhân vật của giáo viên để giảng dạy Lịch sử và truyền thống của quân đội nhân dân Việt Nam 11

2.4 Mức độ hiểu biết kiến thức của HS đối với các phương pháp dạy học của GV 11

II Khai thác chân dung nhân vật lịch sử trong giảng dạy trực tuyến nội dung truyền thống quân đội nhân dân việt Nam 13

1 Thu thập tài liệu về các nhân vật lịch sử tiêu biểu trong lịch sử quân đội nhân dân Việt Nam 13

1.1 Tranh ảnh về các nhân vật 13

1.2 Tài liệu lịch sử, thơ văn: 15

1.3 Các vi deo, phim tài liệu về các nhân vật lịch sử……….………29

2 Lựa chọn nhân vật tiêu biểu phù hợp với từng giai đoạn lịch sử và làm rõ nét nghệ thuật quân sự Việt Nam qua mỗi giai đoạn……… ….29

2.1 Thời kì hình thành(1930-1945) 30

2.2 Thời kì kháng chiến chống Pháp (1945-1954) 30

2.3 Thời kì kháng chiến chống Mĩ(1954-1975) 30

2.4 Thời kì xây dựng và bảo vệ tổ quốc 30

2.5 Truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam 30

3 Các biện pháp khai thác nhân vật lịch sử nhằm khắc sâu nội dung Lịch sử, truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam trong giờ học trực tuyến 30

3.1 Sử dụng tranh ảnh kết hợp với sử dụng các tài liệu liên quan (tài liệu lịch sử, sách báo, thơ văn, âm nhạc) 31

3.2 Khai thác các video về nhân vật lịch sử 32

4 Tổ chức thực hiện 35

5 Tính hiệu quả của đề tài 43

C PHẦN KẾT LUẬN 45

1 Kết luận 45

2 Ý kiến đề xuất 45 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

A ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Tên đề tài:

“Khai thác chân dung nhân vật lịch sử trong giảng dạy trực tuyến nội dung lịch sử, truyền thống quân đội nhân dân Việt Nam”

2 Lý do chọn đề tài nghiên cứu

Nằm trong lộ trình đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá ở các trường phổ thông theo định hướng phát triển năng lực của học sinh trên

tinh thần Nghị quyết 29 - NQ/TƯ về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào

tạo, sau khi Quốc hội thông qua Đề án đổi mới chương trình, SGK giáo dục phổ thông, Bộ GD-ĐT tiếp tục chỉ đạo các cơ sở giáo dục tăng cường bồi dưỡng, nâng

cao năng lực cho đội ngũ giáo viên sẵn sàng đáp ứng mục tiêu đổi mới, trong đó tăng cường năng lực dạy học theo hướng “tích hợp, liên môn” là một trong những vấn đề cần ưu tiên

Trước sự thay đổi đồng bộ của các môn học và giáo viên bộ môn Giáo dục quốc phòng an ninh cũng không nằm ngoại lệ, đặc biệt là phát huy tinh thần ham học hỏi, nên các giáo viên hiện nay cũng phải chuyển mình theo tinh thần của sự đổi mới, đó là đạt tới mục đích phát triển toàn diện năng lực, phẩm chất người học, tạo cho học sinh tư duy độc lập để giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tiễn

Và nhất là để đáp ứng chương trình thay sách giáo khoa mới theo thông tư số 46/2020/TT-BGDĐT ngày 24 tháng 11 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành về chương trình Giáo dục quốc phòng_An ninh cấp trung học phổ thông sẽ thực hiện vào năm 2021 Với trọng trách đó, giáo viên phải đổi mới phương pháp dạy học, tạo hứng thú cho học sinh, kích thích khả năng sáng tạo và trí tuệ của học sinh Việc đổi mới phương pháp dạy học là một trong những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả của một giờ dạy

Năm 2021 là một năm mà không chỉ riêng Việt Nam mà cả thế giới phải chịu nhiều thiệt hại nghiêm trọng do đại dịch covid 19 gây ra, và đến giờ phút này các nhà khoa học vẫn chỉ có thể khẳng định rằng các biến chủng mới của dịch covid luôn xuất hiện và nghiêm trọng hơn như: Delta, Omicron, và chưa xác định được khi nào thì đại dịch sẽ kết thúc Đơn cử như các trường THPT huyện Hưng Nguyên trong giai đoạn hiện nay Trường hợp một lớp có nhiều học sinh là F0, hoặc lớp đó tiềm ẩn nguy cơ cao, và nếu trường hợp giáo viên bị F0 và bộ môn đó không đủ khả năng bố trí dạy thay, thì nhà trường phải tổ chức dạy trực tuyến cho học sinh

Vậy việc sống chung với con vi rút vô hình covid 19 trong một thời gian dài

là điều khó tránh khỏi Nhưng đứng trước khó khăn là lúc chúng ta phải thay đổi,

để thích nghi để vượt qua thử thách Lĩnh vực giáo dục là một trong những đơn vị tiên phong trong vấn đề xác định sống chung và dần thích ứng với đại dịch Chủ trương dạy học online là phương pháp cần thiết và an toàn nhất, đồng thời đảm bảo cho tiến độ giáo dục được duy trì, vậy để thực hiện mục tiêu kép vừa dạy học

online và vừa đảm bảo chất lượng giáo dục thì giáo viên phải không ngừng trau dồi phương pháp dạy học hiệu quả

Do đặc thù của bôn giáo dục Quốc phòng_An ninh là sự liên kết giữa Bộ quốc phòng và Bộ giáo dục, nên việc giáo viên được tiếp cận tinh thần đổi mới còn hạn chế, nhưng với tính thần không ngại khó, trong những năm gần đây giáo viên

bộ môn quốc phòng đã không ngừng tự nghiên cứu và học hỏi giáo viên bộ môn khác, kết quả đã cải thiện và khẳng định được hiệu quả và chất lượng dạy học của

bộ môn mình không thua kém gì các bộ môn khác, đặc biệt là phương pháp dạy học theo hướng tích cực, theo hướng phát triển phẩm chất năng lực học sinh

Về phía học sinh: Phần đông các em chưa hứng thú, say mê với nội dung lịch

sử nói chung, và lịch sử truyền thống của quân đội nhân dân Việt Nam Kết hợp với tâm lý chỉ xem trọng các môn thi Đại học, cho nên đa số còn học đối phó, qua loa, vì thế bản thân giáo viên cần phải liên tục đổi mới phương pháp giảng dạy, kích thích sự hứng thú học tập cho học sinh

Vì những lí do trên, chúng tôi lựa chọn đề tài “Khai thác chân dung nhân vật lịch sử trong giảng dạy trực tuyến nội dung Lịch sử, truyền thống quân đội nhân dân Việt Nam”

3 Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài

a Mục tiêu:

Khai thác nhân vật lịch sử để khắc hoạ sâu sắc lịch sử, truyền thống của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam

Tăng cường khả năng tự học, lựa chọn một số công cụ hỗ trợ dạy học

Cách thiết kế hoạt động liên môn trong dạy học, thiết kế vào một số bài học

b Đối tượng và khách thể nghiên cứu

Sử dụng chân dung nhân vật lịch sử trong dạy học Lịch sử, truyền thống quân đội nhân dân Việt Nam ở các trường THPT huyện Hưng Nguyên

Đối tượng: Cho học sinh khối 10 đối với các trường THPT trong huyện Hưng Nguyên

Khách thể nghiên cứu: Quá trình dạy học online môn Giáo dục quốc phòng và

an ninh tại trường THPT

d Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp phân tích, tổng hợp xử lí số liệu, tổng hợp tài liệu, thông qua việc nghiên cứu các tài liệu về phương pháp dạy học quốc phòng – an ninh, sách giáo khoa, sách giáo viên, quá trình thực tế dạy học

Phương pháp quan sát sư phạm qua việc tổ chức hướng dẫn học sinh trên lớp Phương pháp thực nghiệm sư phạm thông qua thao giảng, dự giờ, trao đổi rút kinh nghiệm

Phương pháp phỏng vấn tọa đàm, qua phỏng vấn học sinh

Nghiên cứu nội dung các bài học GDQP - AN và đọc những tài liệu về đổi mới phương pháp dạy học

Nghiên cứu các hình thức, phương pháp, kĩ thuật thiết kế hoạt động liên môn trong dạy học

Rút kinh nghiệm qua các tiết dạy

Lấy ý kiến của đồng nghiệp về mức độ khả thi của đề tài

Tiến hành khảo sát học sinh trước và sau khi áp dụng đề tài

e Kế hoạch nghiên cứu

Từ 8/2020 - 6/2021: Đọc tài liệu, khảo sát thực trạng, tham khảo ý kiến đồng nghiệp và ứng dụng sáng kiến lần 1

Từ 9/2021 - 3/2022: Tiếp tục tham khảo ý kiến đồng nghiệp, ứng dụng sáng kiến lần 2, hoàn thiện sáng kiến

4 Dự kiến những đóng góp mới của đề tài

Hỗ trợ hoặc thay thế dạy học trực tiếp tại cơ sở giáo dục phổ thông, giúp cơ

sở giáo dục phổ thông nâng cao chất lượng dạy học và hoàn thành tiến độ chương trình phổ thông trong năm học;

Khai thác chân dung nhân vật lịch sử nhằm tái hiện lịch sử, truyền thống lực lượng vũ trang nhân dân;

Mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục cho học sinh, tạo điều kiện cho học sinh được học ở mọi nơi, mọi lúc;

Đưa ra các bài tập tình huống, câu hỏi để tích hợp nội dung;

Đáp ứng chương trình sách giáo khoa lớp 10 mới sắp được triển khai trong năm tới

Sử dụng công cụ, kỹ thuật mới và số liệu mới;

Nhân rộng sáng kiến dạy học tích hợp cho bộ môn Giáo dục quốc phòng an ninh

B NỘI DUNG

I Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài

1 Cơ sở lí luận của đề tài

Thực hiện Công văn số: 3699/BGDĐT-GDTrH V/v Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học năm học 2021-2022 Các Sở GDĐT chỉ đạo các cơ sở giáo dục trung học xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường theo hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học của Bộ GDĐT, trong đó bảo đảm yêu cầu thực hiện các nội dung cốt lõi, làm cơ sở để chủ động, linh hoạt trong tổ chức thực hiện các nội dung còn lại phù hợp với tình hình phòng, chống dịch Covid-19 tại địa phương; chủ động về các phương án dạy học trực tuyến và trực tiếp để chuyển đổi linh hoạt, ứng phó kịp thời với các tình huống diễn biến của dịch Covid-19 tại địa phương

Ưu tiên dạy học trực tuyến đối với các nội dung mang tính lí thuyết, có thể hướng dẫn học sinh khai thác sử dụng hiệu quả sách giáo khoa để học tập; sẵn sàng phương án để tận dụng tối đa khoảng thời gian học sinh có thể đến trường để dạy học trực tiếp, nhất là đối với các nội dung thực hành, thí nghiệm và kết hợp ôn tập, củng cố những nội dung lí thuyết đã học trực tuyến Thực hiện hiệu quả, chất lượng các hình thức, phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá trực tiếp và trực tuyến, bảo đảm hoàn thành chương trình năm học trong các tình huống diễn biến

phức tạp của dịch Covid-19

1.1 Khái niệm dạy học trực tuyến

Dạy học trực tuyến (E-learning) là hình thức giảng dạy và học tập ở các lớp học trên Internet Người dạy và người học sẽ sử dụng phần mềm nền tảng học trực tuyến, ứng dụng truyền âm thanh, hình ảnh và các thiết bị thông minh (laptop, smartphone, máy tính bảng, )

Các bài giảng, tài liệu (dưới dạng văn bản, hình ảnh, video…) được đưa lên các nền tảng và người dùng có thể dễ dàng truy cập và học mọi lúc mọi nơi Bên cạnh đó còn có các khóa học cùng thời gian thực có sự tham gia và tương tác giữa giáo viên và học viên

Hình thức học trực tuyến đã và đang thể hiện được những ưu điểm nổi trội như sau:

Hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh: Việc áp dụng dạy học trực tuyến đã đảm bảo các lớp học vẫn diễn ra theo kế hoạch, giáo viên và học sinh không phải đến lớp nên giảm nguy cơ nhiễm bệnh

Thúc đẩy tính tự học

Ứng dụng công nghệ thông tin vào giáo dục: Giáo viên cần phải trau dồi năng lực, tìm tòi các hình thức giảng dạy mới để thu hút người học Từ đó, chất lượng giảng dạy được nâng cao

Có thể kết hợp hình thức nghe – nhìn và tương tác giữa người dạy và người học

Tiết kiệm thời gian học tập: Người học và người dạy có thể tiết kiệm được thời gian đi lại Bên cạnh đó, việc học trực tuyến giúp người học có thể rút ngắn thời gian học tập của mình vì không phụ thuộc vào các yếu tố khác

Bên cạnh những ưu điểm trên, dạy học trực tuyến vẫn còn một số nhược điểm như:

Phụ thuộc vào kết nối mạng;

Phụ thuộc sự chủ động, tính kỷ luật của người học: Người dạy khó có thể quản lý, kiểm tra đôn đốc việc học của người học Người học ít có cơ hội trao đổi với người dạy và bạn bè nên giảm hứng thú học tập Vì thế, dạy học trực tuyến đòi hỏi mỗi người học phải có ý thức tự giác, kỷ luật cao

Vì sao dạy học trực tuyến là xu hướng hiện nay ?

Dễ dàng nhận thấy dạy học trực tuyến có nhiều ưu điểm hơn nhược điểm Hơn nữa, dạy học trực tuyến phù hợp với tình hình thực tế hiện nay và đang trở thành xu hướng bởi: Tăng tính chủ động cho người học

1.2 Vai trò của phương pháp sử dụng chân dung nhân vật lịch sử

Trong một giai đoạn lịch sử nhất định thường gắn với sự xuất hiện của nhân vật lịch sử, nói như vậy có nghĩa qua việc tìm hiểu nhân vật lịch sử sẽ giúp ta lý giải được diễn biến, bối cảnh, nét đặc sắc của nghệ thuật quân sự trong giai đoạn

đó, các mối quan hệ…của các sự kiện hiện tượng lịch sử Mặt khác, vai trò của con người cũng có ảnh hưởng không nhỏ đối với lịch sử, đặc biệt đối với cá nhân lãnh

tụ thiên tài, ví như đại tướng Võ Nguyên Giáp, Chủ tịch Hồ Chí Minh

Việc sử dụng chân dung nhân vật lịch sử, gồm cả nhân vật chính diện và phản diện giúp học sinh hiểu rõ hơn bản chất lịch sử, đồng thời còn giáo dục cho các em

có quan điểm, thái độ tư tưởng, tình cảm đúng đắn đối với những người có công lao to lớn với lịch sử và cả thái độ phê phán nghiêm khắc với những nhân vật đi ngược lại lợi ích quần chúng, cản trở sự phát triển của lịch sử Chính vì vậy, trong giảng dạy nội dung lịch sử truyền thống của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, việc tạo biểu tượng các chân dung nhân vật là rất quan trọng góp phần vào việc giáo dục nhân cách, tình cảm và phát triển của học sinh, tạo hứng thú, đồng thời nâng cao tính cực, tự giác trong việc học tập môn Giáo dục quốc phòng và an ninh

1.3 Dạy học tích hợp liên môn

Nằm trong lộ trình đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá ở các trường phổ thông theo định hướng phát triển năng lực của học sinh trên

tinh thần Nghị quyết 29 - NQ/TƯ về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào

tạo, sau khi Quốc hội thông qua Đề án đổi mới chương trình, SGK giáo dục phổ

thông, Bộ GD-ĐT tiếp tục chỉ đạo các cơ sở giáo dục tăng cường bồi dưỡng, nâng

cao năng lực cho đội ngũ giáo viên sẵn sàng đáp ứng mục tiêu đổi mới, trong đó tăng cường năng lực dạy học theo hướng “tích hợp, liên môn” là một trong những vấn đề cần ưu tiên

- Khái niệm dạy học tích hợp liên môn

Dạy học tích hợp liên môn là dạy học những nội dung kiến thức liên quan đến hai hay nhiều môn học “ Tích hợp là nói đến phương pháp và mục tiêu của hoạt động dạy học, còn “liên môn” là đề cập tới nội dung dạy học Đã dạy học “ tích hợp” thì chắc chắn phải dạy kiến thức liên môn và ngược lại, để đảm bảo hiệu quả của dạy học liên môn thì phải bằng cách và hướng tới mục tiêu tích hợp

Ở mức độ thấp thì dạy học tích hợp mới chỉ là lồng ghép những nội dung giáo dục có liên quan đến quá trình dạy học một môn học như: lồng ghép giáo dục đạo đức, lối sống; giáo dục lối sống; mức độ tích hợp cao hơn là xử lí các nội dung kiến thức trong mối liên quan với nhau, bảo đảm cho học sinh tổng hợp được các kiến thức đó một cách hợp lý để giải quyết các vấn đề trong học tập, trong cuộc sống, đồng thời tránh việc học sinh phải học lại nhiều lần cùng một nội dung kiến thức ở các môn học khác nhau

- Ưu điểm của việc dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn

Đối với học sinh, dạy học tích hợp liên môn có tính thực tiễn, nên sinh động, hấp dẫn đối với học sinh, có ưu thế trong việc tạo ra động cơ, hứng thú học tập cho học sinh Học chủ đề tích hợp liên môn, học sinh được tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huống thực tiễn, ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc; Đối với giáo viên, sẽ gặp khó khăn trong thời gian đầu vì một lúc phải tìm hiểu rất nhiều môn học ở những lĩnh vực khác nhau Tuy nhiên, tình trạng đó sẽ dần được khắc phục bởi trong các giờ lên lớp, với mỗi tiết học giáo viên cũng thường xuyên phải lồng ghép những kiến thức của các môn học học vào bài dạy của mình nên việc tiếp cận những kiến thức liên môn đó không quá khó khăn Bên cạnh đó, với việc đổi mới giáo dục như hiện nay học sinh là chủ thể của hoạt động nhận thức, giáo viên chỉ là người định hướng , tổ chức, đánh giá về những hoạt động của học sinh trong các giờ lên lớp cũng như các hoạt động trải nghiệm

Như vậy, dạy học liên môn không những giảm tải cho giáo viên trong việc dạy học các kiến thức liên môn trong môn học của mình mà còn có tác dụng bồi dưỡng nâng cao kiến thức và kỉ năng sư phạm cho giáo viên, góp phần phát triển đội ngũ giáo viên hiện nay thành đội ngũ giáo viên có đủ năng lực dạy học kiến thức liên môn, tích hợp

2 Cơ sở thực tiễn của đề tài

2.1 Thực trạng của đề tài

Hiện tại là khoảng thời gian cuối tháng 3 và đầu tháng 4 năm 2022 Công tác phòng chống dịch covid_19 đã đạt được nhiều thuận lợi, đặc biệt là tỉ lệ được tiêm

Vec xin mũi 3 đã được phủ khắp cả nước Thành công lớn nhất là đất nước chúng

ta đã giảm được tỉ lệ người tử vong do mắc covid_19, nhưng tỉ lệ người F0 cũng chưa có dấu hiệu giảm, kết hợp với tâm lý của phụ huynh học sinh, nên việc các nhà trường buộc phải tổ chức học trực tuyến đối với các lớp có nguy cơ cao, tỉ lệ F0 nhiều là biện pháp bắt buộc và rất cần thiết trong lúc này Bên cạnh đó giáo viên là F0 cũng chiếm tỉ lệ lớn trong các trường Vì vậy để đảm bảo tiến độ và chất lượng của bộ môn nhà trường buộc phải duy trì và vận dụng việc dạy học trực tuyến

Như chúng ta biết chương trình bộ môn Giáo dục quốc phòng lớp 10 gồm cả

lý thuyết và thực hành Bài 2 với nội dung “Lịch sử, truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam” là một trong những nội dung lý thuyết, với thời lượng 2 tiết nhưng phần kiến thức lịch sử và truyền thống trong SGK lại khái quát từ năm 30 của thế

kỉ XX đến sau năm 1975 gắn liền với cuộc đấu tranh giành và bảo vệ độc lập với rất nhiều sự kiện quan trọng Như vậy rất khó khăn cho học sinh nắm được đầy đủ kiến thức, và bản thân giáo viên cũng rất khó trong việc giảng dạy hết nội dung quan trọng trong khoảng thời gian hai tiết Vậy để đảm bảo chất lượng của giờ dạy buộc giáo viên phải chịu khó nghiên cứu, đầu tư giờ dạy, và đổi mới phương thức giảng dạy theo hướng phát triển phẩm chất năng lực học sinh

Qua quá trình trực tiếp giảng dạy bằng hình thức dạy học online, và nắm bắt thông tin từ nhiều giáo viên và học sinh, chúng ta có thể khẳng định dạy học bằng hình thức trực tuyến, ngoài việc đảm bảo tiến độ môn học, còn có nhiều ưu điểm

và đảm chất lượng giáo dục cho học sinh

Để khẳng định về hiệu quả khi giáo viên đầu tư vận dụng các phương pháp dạy học tôi đã tiến hành khảo sát ý kiến 100 người học về hoạt động dạy học trực tuyến qua bài học: “Lịch sử, truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam”

1 Rất không đồng ý; 2 Không đồng ý; 3 Tương đối đồng ý; 4 Đồng ý; 5 Rất đồng ý

Mức độ đồng ý

1

Nội dung bài giảng được cập nhật và có

liên hệ thực tiễn, tạo sự hứng thú cho

người học

0 % 0 % 20% 25% 55%

2 Phương pháp giảng dạy khoa học, phù

hợp giúp người học dễ dàng tiếp thu 0 % 0 % 15% 40% 45%

3 Kế hoạch dạy-học được thực hiện đúng

thời gian và thời khóa biểu 0 % 0 % 0% 20% 80%

4 Người học được kiểm tra, đánh giá mức 0 % 0 % 16% 46% 38%

Bảng 1: Phiếu khảo sát dạy học trực tuyến

Ý KIẾN KHÁC

Câu 1 Cảm nhận chung của anh/chị về việc học trực tuyến trong thời gian ứng phó với dịch

 Không hài lòng  Rất không hài lòng

Kết quả: 40% Rất hài lòng; 50% Hài lòng; 10% Tạm hài lòng

Câu 2 Hình thức học anh/chị mong muốn đối với học phần này trong thời gian tới:

Kết quả: 65% Học trực tuyến; 20% Học trên lớp; 15% Kết hợp cả hai

2.2 Thực trạng nhận thức của giáo viên về việc sử dụng chân dung nhân vật để giảng dạy nội dung Lịch sử, truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam

Về phía giáo viên: Bản thân tôi nhận thấy quan niệm dạy học nội dung liên quan đến lịch sử chủ yếu là cung cấp thông tin, sự kiện, yêu cầu học sinh nắm được thời gian, địa điểm, diễn biến, kết quả, ý nghĩa mà ít chú ý đến làm rõ vai trò của nhân vật lịch sử, anh hùng dân tộc, có chăng chỉ nhắc qua tên tuổi khi đề cập đến sự kiện, như vậy trong bức tranh lịch sử, con người hầu như trạng thái tĩnh, do

đó học sinh còn nhiều nhầm lẫn đáng tiếc: đơn cử nhất là sự kiện được cộng đồng mạng lên tiếng nhiều đó là câu hỏi Quang Trung và Nguyễn Huệ có phải là hai anh

em không ?

Có thể thấy, lịch sử trước đến nay vẫn là môn học một chiều Nó không đem đến cảm giác bay bổng như môn văn hay thúc đẩy học sinh đi tìm tòi lời giải như môn toán Nó vẫn luôn là môn học thuộc và chưa bao giờ được khuyến khích học đúng nghĩa Bố mẹ vẫn muốn con học giỏi toán hơn giỏi lịch sử vì dễ xin việc hơn

độ hiểu bài hàng tuần

5

Người học luôn được hỗ trợ, giải đáp

các thắc mắc trực tiếp trong giờ học và

ngoài giờ học thông qua diễn đàn, mạng

xã hội, email, …

0 % 0 % 19% 19% 62%

6 Người học được phát huy năng lực tự

học, tự nghiên cứu và làm việc nhóm,… 0 % 0 % 15% 20% 65%

7 Tiến độ dạy-học và bài tập được giao

vừa sức với người học 0 % 0 % 26% 26% 48%

Thầy cô vẫn chỉ dồn sức cho học sinh tập trung ôn những môn thi chính Lịch sử bỗng trở thành đứa con bị ghẻ lạnh trong ngành giáo dục

Chúng ta đã nhiều lần bày tỏ sự “quan ngại sâu sắc” Đó là những mùa thi gần đây học sinh gần như không chọn môn lịch sử, hay chuyện rất nhiều học sinh đã từng tỏ ra vui mừng vì môn lịch sử không có mặt trong kỳ thi tốt nghiệp THPT Chúng ta vẫn có những giáo sư lịch sử, những học sinh giỏi quốc gia về lịch

sử nhưng nó không thể đại diện cho 90 triệu dân Một quốc gia sẽ thế nào nếu người dân quay lưng với lịch sử đất nước mình? Tại sao người Việt lại rành sử Tàu hơn sử Việt ? Có lẽ chúng ta đã không tìm ra được hướng truyền đạt thuyết phục hay không tạo được một “sân chơi” hấp dẫn để thu hút người Việt đến với lịch sử nước nhà một cách tự nhiên nhất Điều này những nước quanh ta như Trung Quốc, Hàn Quốc đã làm được, làm tốt không chỉ với dân chúng nước họ mà khiến cho người dân các nước xung quanh cũng phải rành và ngưỡng mộ lịch sử của họ Thật đáng tiếc cho chúng ta khi người dân không thiết tha tìm hiểu lịch sử nước nhà mặc dù lịch sử Việt Nam cũng hào hùng và độc đáo không thua kém nước nào Việc quan tâm bồi dưỡng thay đổi phương pháp dạy học hàng năm, vẫn được tiến hành đồng bộ, thường xuyên cũng đã góp phần làm cho cách học và cách dạy của giáo viên, có phần khởi sắc Bản thân không ngừng tìm tòi, sáng tạo cách dạy, cách truyền đạt mới với phương châm lấy học sinh làm trung tâm và giáo viên là người hướng dẫn cho học sinh giải quyết vấn dề Như chúng ta đã biết, nhân vật lịch sử có vai trò vô cùng quan trọng Nhân vật lịch sử là bằng chứng cho sự hình thành và phát triển cho một quá trình lịch sử của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, dân tộc Việt Nam, nếu không có nhân vật lịch sử thì các sự kiện lịch sử trở nên nhàm chán, thiếu sinh động, thiếu tính trung thực Do đó sử dụng chân dung nhân vật lịch sử trong giảng dạy trực tuyến nội dung lịch sử, truyền thống quân đội nhân dân việt Nam đóng một vai trò quan trọng đối với việc giúp học sinh học hứng thú học tập

Để có cơ sở cho việc ứng dụng đề tài này ở trường THPT đạt hiệu quả cao, chúng tôi đã tiến hành điều tra về nhận thức, mức độ sử dụng của 06 giáo viên dạy học môn Giáo dục quốc phòng_An ninh trên địa bàn, kết quả thu được như sau:

Bảng 2: Kết quả khảo sát mức độ nhận thức của giáo viên về sử dụng chân dung nhân vật để giảng dạy Lịch sử và truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam

2.3 Mức độ sử dụng chân dung nhân vật của giáo viên để giảng dạy Lịch

sử và truyền thống của quân đội nhân dân Việt Nam

Bảng 3: Thực trạng sử dụng các PPDH của GV trong dạy học nội dung lịch sử và

truyền thống của quân đội nhân dân Việt Nam ở trường THPT

Chúng ta thấy một thực trạng phổ biến nhất đối với các em học sinh là học bài

cũ một cách thụ động, học vẹt, khi ngồi học trên lớp với tình trạng gò bó, o ép nhận kiến thức cho nên dẫn đến tình trạng các em không nắm được kiến thức lịch

sử, khi giáo viên kiểm tra bài cũ thì đa số các em không nhớ, hay quên, mất một từ đầu câu thì sẽ quên hết nội dung kiến thức đã học Vậy làm thế nào để các em học sinh không thụ động, có say mê hứng thú học, nắm được kiến thức lịch sử

Để tìm hiểu về mức độ hiệu quả của HS đối với các PPDH mà GV thường sử dụng tôi đã tiến hành điều tra 120 HS khối 10 của 3 trường THPT ở trên địa bàn kết quả thu được như sau:

Bảng 4:Thống kê sô lượng học sinh nhận xét về các phương pháp dạy học

TT Các PPDH

Rất hiệu

Bình thường

Không hiệu quả

2 Nhân vật 85 71 35 29 0 0 0 0

Qua số liệu điều tra trên tôi thấy:

- Về phía giáo viên: 100% (6/6) GV được khảo sát đều khẳng định sự cần thiết cả việc sử dụng hình ảnh nhân vật trong dạy học online Các GV đã có nhận thức đúng đắn về tác dụng của phương pháp sử dụng chân dung nhân vật trong dạy học online: 100% (6/6) GV đều cho rằng sử dụng phương pháp này sẽ, phát huy tính tích cực, độc lập sáng tạo của HS, 83% (5/6) GV cho rằng phương pháp này đảm bảo kiến thức vững chắc Tuy nhiên qua số liệu điều tra ở bảng 2: Các phương pháp dạy học được các GV sử dụng cho thấy: 100% GV trong dạy học sử dụng thường xuyên phương pháp thuyết trình, 67% sử dụng phương pháp hoạt động nhóm, 50% sử dụng phương pháp trực quan Trong khi đó với phương pháp sử dụng chân dung nhân vật lịch sử chỉ có 33% (2/6) GV được hỏi là thỉnh thoảng sử dụng trong quá trình dạy học, 67% ( 4/6) GV không sử dụng, còn sử dụng thường xuyên không có GV nào Điều này cho thấy giữa nhận thức, thái độ và hành động thực tế của GV còn có khoảng cách khá xa Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến việc cải tiến, đổi mới PPDH còn gặp nhiều khó khăn

- Về phía học sinh: Qua điều tra chúng tôi thấy hầu hết ý kiến đều thể hiện tương đối đồng ý, đồng ý, và rất đồng ý về các tiêu chí khi tổ chức dạy học trực tuyến; 71% HS thấy rất hiệu quả khi giáo viên khai thác chân dung nhân vật để khái quát lịch sử và truyền thống quân đội nhân dân Việt Nam, qua các thời kỳ, và 29% thấy hiệu quả Như vậy đây là một thuận lợi để giáo viên có thể áp dụng phương pháp này trong xu thể đổi mới PPDH hiện nay Tuy nhiên trong quá trình dạy học giáo viên rất ít khi sử dụng phương pháp này, nếu có thì cũng chỉ trong các tiết thao giảng hoặc sinh hoạt chuyên đề Qua tìm hiểu tôi thấy nguyên nhân của thực trạng trên là do: Các GV cho rằng phương pháp sử dụng chân dung nhân vật đòi hỏi đầu tư nhiều công sức, chuẩn bị mất thời gian Không phải nội dung nào cũng sử dụng phương pháp này một cách hiệu quả, giáo viên phải mất thời gian tìm kiếm thông tin, hướng dẫn và kiểm tra kết quả của học sinh Năng lực, kĩ năng vận dụng phương pháp còn hạn chế, nhiều GV còn đang lúng túng chưa biết vận dụng vào bài nào, tiến hành ra sao…đó là những nguyên nhân làm cho giáo viên chưa mạnh dạn sử dụng PP này trong dạy học Khả năng hợp tác của các HS cũng làm giảm hiệu quả sử dụng phương pháp này, các em chưa chủ động khi tham gia hoạt động nhóm Thực tế đó cho thấy việc áp khai thác chân dung nhân vật lịch sử trong giảng dạy trực tuyến nội dung Lịch sử, truyền thống quân đội nhân dân việt Nam là hết sức cần thiết Với tư cách một giáo viên, tôi cho rằng mình cần phải có

trách nhiệm đầu tư vào chuyên môn để đảm bảo chất lượng giờ dạy, đặc biệt là trong thời điểm dịch bệnh phức tạp và giáo dục có nhiều đổi mới như hiện nay

II Khai thác chân dung nhân vật lịch sử trong giảng dạy trực tuyến nội dung truyền thống quân đội nhân dân việt Nam

1 Thu thập tài liệu về các nhân vật lịch sử tiêu biểu trong lịch sử quân đội nhân dân Việt Nam

1.1 Tranh ảnh về các nhân vật

La Văn Cầu Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân

La Văn Cầu kể truyền thống cho thế hệ trẻ (Ảnh chụp tháng 5 năm 2018)

Nguyễn Viết Xuân

Anh hùng LLVT nhân dân Phạm Tuân Chiếc MiG-21 số hiệu 5121

Phạm Tuân cùng với nhà du hành vũ trụ Viktor Gorbatko

Đại tướng Võ Nguyên Giáp Lễ thành lập Đội Việt Nam TT giải phóng quân

1.2 Tài liệu lịch sử, thơ văn

- La Văn Cầu: (tên thật là Sầm Phúc Hướng) sinh năm 1931, người dân tộc

Tày, quê ở tỉnh Cao Bằng Năm 1948 khi mới 17 tuổi, La Văn Cầu đã viết đơn tình nguyện nhập ngũ vào Đại đội 671, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316, lập nhiều chiến công trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược Đặc biệt, trong Trận Đông Khê thuộc Chiến dịch biên giới năm 1950, La Văn Cầu là chỉ huy tổ bộc phá hàng rào để đơn vị phía sau tiến công đồn Ông Cầu bị trúng đạn dập nát một phần cánh tay phải La Văn Cầu đã nghiến răng nhờ đồng đội dùng lưỡi lê chặt đứt cánh tay bị thương và tiếp tục chiến đấu Ông dùng tay trái ôm bọc phá đánh mở đường, tạo thời cơ cho các lực lượng khác tiếp đánh chiếm đồn quân đối phương Tổng kết Chiến dịch Biên giới Thu-Đông 1950, Đại tướng Võ Nguyên Giáp biểu dương chiến sĩ trẻ La Văn Cầu là một trong những “lá cờ đầu trong phong trào giết giặc lập công” La Văn Cầu và một số chiến sĩ được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh ở chiến khu Việt Bắc Với các thành tích trong chiến đấu, ngày 19 tháng 5 năm 1952, La Văn Cầu được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, khi đó ông đang là tiểu đội phó thuộc Trung đoàn 174, Đại đoàn 316 Cùng năm 1952, La Văn Cầu được trao tặng danh

hiệu Anh hùng thi đua ái quốc theo Sắc lệnh số 107-SL ngày 10 tháng 8 năm 1952

Cuộc đời của La Văn Cầu từng được đưa vào bài tập đọc của sách giáo

khoa tiểu học ở Việt Nam: “Anh Cầu ra trận/Giặc bắn què tay/Anh chặt phăng

ngay/Mìn anh nổ trúng/Bịt lỗ châu mai/Giặc ngã sõng soài/Anh Cầu giỏi quá/Được Bác Hồ khen/Anh được nêu tên/Anh hùng quân đội” Tên ông được dùng để đặt cho

nhiều trường học và một số con đường ở Thủ đô Hà Nội, ở phường 2, thành phố Vũng Tàu, một con phố ở Nam Định và một khu phố ở thị trấn Nam Sách, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương Ông là một trường hợp đặc biệt và hiếm có

ở Việt Nam lẫn trên thế giới vì ngay khi còn đang sống đã được đặt tên đường Theo ông Cầu, việc tên ông được dùng để đặt cho một con đường là một vinh dự Ông được vinh danh công dân thủ đô ưu tú năm 2019 tại Hội nghị Hội nghị biểu dương điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt tiêu biểu và vinh danh công dân thủ

đô ưu tú năm 2019 ngày 05/11/2019

-Phan Đình Giót (1922-1954) sinh ở làng Vĩnh Yên (nay là thôn 8), xã Cẩm

Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh Ông sinh ra trong một gia đình rất nghèo

Bố ông bị chết vì đói Ông phải đi ở từ năm 13 tuổi và chịu cảnh cực nhọc, vất

vả Sau Cách mạng tháng Tám, Phan Đình Giót tham gia tự vệ chiến đấu Đến năm

1950, Phan Đình Giót xung phong đi bộ đội chủ lực Phan Đình Giót đã tham gia nhiều chiến dịch lớn như: Trung Du, Hòa Bình, Tây Bắc và Điện Biên Phủ

Mùa đông năm 1953, đơn vị được lệnh tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ Lực lượng hành quân gần 500 người, vượt qua nhiều đèo dốc, mang vác nặng nhưng ông vẫn kiên trì, giúp đồng đội về tới đích Chiều ngày 13 tháng 3 năm

1954, đơn vị của ông nổ súng tiêu diệt địch ở Him Lam Bộ đội đại đội 58 lao lên

mở đường, đã liên tiếp đánh đến quả bộc phá thứ tám Phan Đình Giót đánh quả

thứ chín thì bị thương vào đùi nhưng vẫn xung phong đánh tiếp quả thứ mười Quân Pháp tập trung hỏa lực trút đạn như mưa xuống trận địa Bộ đội bị thương vong nhiều Sau đó, Phan Đình Giót đánh liên tiếp hai quả bộc phá nữa, phá hàng rào cuối cùng, mở thông đường để quân đội lên đánh lô cốt đầu cầu Quân Pháp hoang mang, vận dụng thời cơ, ông vọt tiến công lô cốt số 2, ném thủ pháo, bắn kiềm chế cho đơn vị tiến lên Trong đợt xung phong này, ông bị thương vào vai và đùi, mất máu rất nhiều Bất ngờ, hỏa điểm lô cốt số 3 của lính Pháp bắn mạnh Lực lượng xung kích Việt Nam bị ùn lại, Phan Đình Giót bò đến lô cốt số 3 với ý nghĩ

là dập tắt ngay lô cốt này Phan Đình Giót đã dùng sức (khi đã bị thương, mất máu) nâng tiểu liên bắn vào lỗ châu mai, miệng hô to: “Quyết hy sinh….vì Đảng….vì dân” Rồi dướn người lấy đà lao cả tấm ngực thanh xuân vào bịt kín lỗ châu mai địch Do thi thể Phan Đình Giót đã lấp kín lỗ châu mai, quân Pháp bên trong bị vướng không bắn ra được nữa, quân Việt Nam chớp cơ hội xung phong tiêu diệt gọn cứ điểm Him Lam vào ngày 13 tháng 3 năm 1954, giành thắng lợi trong trận đánh mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ

Phan Đình Giót đã hy sinh lúc 22 giờ 30 phút ngày 13/3/1954 ở tuổi 32 Ông

là một trong 16 anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân được tuyên dương thành tích trong chiến dịch Điện Biên Phủ Ngày 31 tháng 3 năm 1955, Phan Đình Giót được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Sau được truy tặng thêm Huân chương Quân công hạng Nhì Hiện nay tại các tỉnh thành đều có các đường phố mang tên ông như: Tại Thành phố Pleiku (nối Nguyễn Tất Thành với Lê Lợi), Tại Thành Phố Kon Tum (Phường Trường Trinh & Duy Tân), Tại Quận Hoàng Mai, Hà Nội

- Bế Văn Đàn sinh năm 1931, là người dân tộc Tày, quê ở xã Quang Vinh

(nay là xã Bế Văn Đàn, huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng) Ông xuất thân trong một gia đình nghèo có truyền thống cách mạng Mẹ ông mất sớm, còn cha ông làm thợ mỏ

Lớn lên, ông tham gia hoạt động du kích ở địa phương Tháng 1/1948, ông xung phong vào bộ đội giữa lúc cuộc chiến tranh Đông Dương đang quyết liệt Tham gia nhiều chiến dịch, ông luôn nêu cao tinh thần dũng cảm, tích cực vượt qua mọi khó khăn ác liệt, kiên quyết chấp hành mọi chỉ thị mệnh lệnh nghiêm túc, chính xác, kịp thời, và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao

Cuộc kháng chiến chống Pháp của Việt Minh đang ở giai đoạn quyết liệt, Đảng Cộng sản Đông Dương quyết định mở chiến dịch Đông Xuân năm 1953

- 1954, đơn vị hành quân đi chiến dịch, Bế Văn Đàn làm liên lạc tiểu đoàn Một đại đội của tiểu đoàn được giao nhiệm vụ bao vây giữ Pháp ở Mường Pồn Lúc đó, khi thấy lực lượng Việt Minh ít, Pháp tập trung hai đại đội có phi pháo yểm trợ liên tiếp phản kích, nhưng cả hai lần chúng đều bị quân Việt Minh đánh bật Cuộc chiến đấu diễn ra căng thẳng và quyết liệt Quân Pháp liều chết xông lên, quân Việt Minh kiên quyết ngăn chặn, chốt giữ Lúc đó có lệnh cho đại đội quyết tâm giữ

ở Mường Pồn bằng bất cứ giá nào, để các đơn vị khác triển khai lực lượng, thực

hiện các chủ trương của chiến dịch Mặc dù Bế Văn Đàn vừa đi công tác về nhưng khi thấy chỉ huy thông báo, ông đã xung phong lên đường làm nhiệm vụ Bế Văn Đàn vượt qua lưới đạn dày đặc của quân Pháp, xuống truyền đạt mệnh lệnh cho đại đội kịp thời, chính xác Trong khi đó, trận chiến đấu diễn ra ngày càng ác liệt hơn,

Bế Văn Đàn được lệnh ở lại đại đội chiến đấu Quân Pháp phản kích lần thứ ba,

mở đường tiến, đại đội Việt Minh bị thương vong nhiều, chỉ còn 17 người, bản thân Bế Văn Đàn cũng bị thương, nhưng ông vẫn tiếp tục chiến đấu Một khẩu trung liên của đơn vị không bắn được vì xạ thủ hy sinh Khẩu trung liên của Chu Văn Pù cũng chưa bắn được vì không có chỗ đặt súng Trong tình thế hết sức khẩn trương, Bế Văn Đàn không ngần ngại chạy lại cầm 2 chân khẩu trung liên đặt lên

vai mình và hô đồng đội bắn Pù còn do dự thì Bế Văn Đàn đã nói: "Kẻ thù trước

mặt, đồng chí có thương tôi thì bắn chết chúng nó đi!" Trong lúc lấy thân mình

làm giá súng, Bế Văn Đàn bị hai vết thương nữa và hy sinh, hai tay vẫn còn ghì chặt súng trên vai mình

Hình ảnh "Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng" trở thành một trong

những tấm gương tiêu biểu trong Quân đội nhân dân Việt Nam thời kỳ Chiến tranh Đông Dương Ông đã để lại tấm gương chiến đấu dũng cảm, chấp hành nghiêm mệnh lệnh của cấp trên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao Do đó, trong đại hội mừng công của đơn vị, Bế Văn Đàn được truy tặng Huân chương chiến công hạng nhất và được bình bầu là chiến sĩ thi đua số một của tiểu đoàn Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 31/8/1955, Bế Văn Đàn được Quốc hội nước Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương quân công hạng nhì

Để tưởng nhớ tấm gương hy sinh của Bế Văn Đàn, nhạc sĩ Huy Du đã sáng tác bài hát "Bế Văn Đàn sống mãi" trong những năm 1960, có những câu:

Mười năm qua anh vẫn còn (vẫn còn) sống mãi

Đất nước quê anh lá thắm rừng xanh, Cam Mường Pồn quanh mồ anh sây đỏ

Đàn em thơ đang hát ca đời anh

Anh bước vào trang sách các em thơ

Bế Văn Đàn một tâm hồn vĩ đại

Tên anh được đặt cho nhiều đường phố và trường học tại các thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Cao Bằng, Hạ Long, Đồng Hới, Pleiku Đầu năm

2020, tỉnh Cao Bằng tiến hành sắp xếp lại nhiều đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn tỉnh Theo đó, xã Triệu Ẩu thuộc huyện Phục Hòa sáp nhập với một phần xã Hồng Đại cùng huyện thành một xã mới có tên là xã Bế Văn Đàn

- Tô Vĩnh Diện (1924 – 1954) là một chiến sĩ, Anh hùng lực lượng vũ trang

nhân dân Việt Nam Anh nổi tiếng với chiến công hi sinh thân mình để cứu khẩu pháo cao xạ 37 mm không bị lăn xuống vực trong Chiến dịch Điện Biên Phủ Anh quê ở thôn Dược Khê, xã Nông Trường, huyện Nông Cống (nay thuộc huyện Triệu Sơn), tỉnh Thanh Hóa Gia đình nghèo, cuộc sống khó khăn, từ năm 8 tuổi, anh đã phải đi ở, lớn lên làm tá điền cho nhà địa chủ ở làng bên Năm 1946, quân viễn chinh của thực dân Pháp tái chiếm Đông Dương Tô Vĩnh Diện tham gia chỉ huy dân quân ở địa phương Năm 1950, tại Thanh Hóa nổ ra một vụ bạo loạn, khiến nhiều dân quân (trong đó có Tô Vĩnh Diện) bị bắt giữ Chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phải cử một đơn vị bộ đội xuống giải cứu Từ đó, Tô Vĩnh Diện chính thức gia nhập quân đội nhân dân Việt Nam

Tháng 3 năm 1953, Tô Vĩnh Diện được triệu tập để tham gia lực lượng phòng không chuẩn bị thành lập Anh cùng đơn vị sang Nam Ninh, tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) để tập huấn pháo binh Sau 8 tháng huấn luyện ở Trung Quốc, tháng 12/1953, Tô Vĩnh Diện cùng đơn vị về nước và ngay lập tức hành quân lên Điện Biên Phủ để chuẩn bị tham chiến Anh được điều về đại đội 827 làm trung đội phó của trung đội 2, trực tiếp phụ trách khẩu đội 3 thay khẩu đội trưởng bị thương Khẩu đội Tô Vĩnh Diện được giao sử dụng khẩu pháo cao xạ 37mm số hiệu 510681, thuộc loại pháo phòng không 37mm 1 nòng mẫu 61-K kiểu M1939

có gắn lá chắn đạn với 2 cửa ngắm dành cho 2 pháo thủ, do Liên Xô sản xuất và viện trợ cho Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

Để giữ bí mật chiến lược, các đơn vị cao xạ đều phải vận chuyển hai loại pháo lựu 105mm và cao xạ 37mm (lần đầu tiên xuất hiện trên chiến trường) vào ban đêm, liên tục trong các ngày 13, 14 và 15 tháng 1 năm 1954, từ Tuần Giáo vào tập kết ở km 63 đường 42 Sau đó, từ vị trí tập kết, bộ đội phải kéo pháo bằng sức người trên đường quân sự mới mở, có chỗ phải vượt qua núi cao 1450m để vào trận địa cách xa vị trí tập kết 15 km Từ trưa ngày 16/1, được sự trợ giúp của bộ binh và công binh, các đơn vị bắt đầu kéo pháo, đến ngày 24/1 mới đưa được pháo vào trận địa Tuy nhiên, trận đánh đã không diễn ra như dự kiến Ngày 26 tháng

1, tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp quyết định đổi phương án tác chiến từ "đánh nhanh thắng nhanh" sang "đánh chắc tiến chắc" Các đơn vị pháo binh nhận lệnh phối hợp với các đơn vị bộ binh kéo pháo trở ra Đơn vị của Tô Vĩnh Diện được lệnh kéo pháo ra điểm tập kết tại Bắng Hôm để ăn tết Giáp Ngọ và chờ lệnh mới Ngày 1/2/1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện (đại đội 827) trên đường kéo pháo ra, đến một con dốc cao và hẹp ở gần Bản Chuối Anh cùng pháo thủ Nguyễn Văn Chi phụ trách điều khiển càng pháo để chỉnh hướng cho một đơn vị bộ đội kéo dây tời giữ pháo, ngoài ra còn có 2 chiến sĩ phụ trách chèn bánh pháo Quân Pháp bất ngờ bắn pháo từ Mường Thanh lên, buộc đơn vị kéo giữ pháo nằm rạp xuống, đúng lúc dây tời bị đứt Lực giữ pháo yếu đi, cả trăm bộ đội vẫn không đủ sức níu lại, khẩu pháo dần tuột xuống dốc Pháo thủ Nguyễn Văn Chi lái càng phía ngoài bị càng pháo hất xuống vực và pháo trôi dần về phía vực sâu Tô Vĩnh Diện lập tức bỏ

càng pháo phía trong, chuyển sang ghì người vào càng pháo phía ngoài, lấy một chân đạp vào một gốc cây, cố gắng đẩy hướng càng pháo đâm vào vách núi Tuy cản được pháo lăn xuống vực, nhưng anh cũng bị bánh xe của khẩu pháo nặng hơn

2 tấn đè lên người trọng thương Chính trị viên tiểu đoàn Phạm Đăng Ty chạy tới

cấp cứu, nhưng đã quá muộn Trước lúc ra đi, anh vẫn còn hỏi "Pháo có việc gì

không anh em?"

Ngày 7 tháng 5 năm 1955, Tô Vĩnh Diện được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà Hồ Chí Minh trao tặng Huân chương quân công hạng nhì, Huân chương chiến công hạng nhất và được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 1956 Hiện nay, mộ Tô Vĩnh Diện nằm ở khu đặc biệt của nghĩa trang Điện Biên cùng với mộ của 3 anh hùng nổi bật khác trong trận Điện Biên Phủ là Phan Đình Giót, Bế Văn Đàn, Trần Can Một bia tưởng niệm cũng được dựng lên gần vị trị đường kéo pháo nơi hy sinh của anh

Khẩu pháo cao xạ 37mm số hiệu 510681 sau đó tiếp tục được đưa vào tham chiến trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, bắn rơi 3 máy bay, làm hư hỏng 13 chiếc khác Năm 1958, khẩu pháo được đưa về trưng bày tại Phòng truyền thống của Bộ

Tư lệnh Phòng không, nay là Bảo tàng quân chủng Phòng không- Không quân Ngày 1 tháng 10 năm 2012, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 1426/QĐ-TTg công nhận pháo cao xạ 37mm số hiệu 510681 là Bảo vật quốc gia đợt một Tên Anh được xướng cho nhiều đường phố trên khắp Việt Nam

- Nguyễn Viết Xuân sinh tại xóm Thượng, xã Ngũ Kiên, phủ Vĩnh Tường,

tỉnh Vĩnh Yên, nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc Năm 7 tuổi, ông phải đi ở đợ cho gia đình địa chủ trong 10 năm Tháng 11 năm 1952, ông gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam Trong Chiến tranh Đông Dương, đơn vị ông chiến đấu với không quân đối phương ở Lũng Lô Ngày 5 tháng 1 năm 1955, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam Trong quá trình công tác, ông từng làm trinh sát thuộc C3 Đoàn 99, kế đó là Tiểu đội trưởng trinh sát, Trung đội trưởng pháo cao xạ, rồi Chính trị viên phó đại đội pháo cao xạ Khi tử trận, ông mang quân hàm Thiếu úy, Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14 pháo cao xạ, Sư đoàn 325, Quân khu 4 Sáng ngày 18 tháng 11 nǎm 1964, trong trận chiến với Không quân Hoa

Kỳ tại phía tây tỉnh Quảng Bình, ông bị máy bay bắn bị thương nát đùi phải, song ông yêu cầu phẫu thuật bỏ chân, tiếp tục được vào bờ công sự và chỉ huy chiến đấu, động viên đồng đội bằng khẩu lệnh "Nhằm thẳng quân thù! Bắn!" Ông được phong tặng Huy chương Kháng chiến hạng nhì, sáu bằng khen và giấy khen Ngày

1 tháng 1 năm 1967, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

Nhiều trường học và hầu khắp các thành phố ở Việt Nam đều đặt tên Nguyễn Viết Xuân như đường Nguyễn Viết Xuân ở trung tâm Đồng Hới, Quảng Bình, phố Nguyễn Viết Xuân tại thành phố Hạ Long (từ đường Trần Phú đến cống Giáp Khẩu), phố Nguyễn Viết Xuân tại Hà Nội (từ phố Lê Trọng Tấn đến phố Nguyễn Ngọc Nại), phố Nguyễn Viết Xuân tại thành phố Bắc Ninh (từ đường Nguyễn Văn

Trỗi đến đường Huyền Quang), phố Nguyễn Viết Xuân tại TP.Đà Nẵng (từ Tống Duy Tân - Tân Trào), tên ông cũng được đặt tên phố ở thị xã Hương Thuỷ (Thừa Thiên - Huế), Đà Lạt - Lâm Đồng, Nam Định, Phủ Lý - Hà Nam, Và tại chính quê hương ông - Vĩnh Phúc, tên ông cũng được đặt cho rất nhiều trường học, đường Nguyễn Viết Xuân là một trong những đường dài ở TP.Vĩnh Yên

Tấm gương chiến đấu hy sinh của Nguyễn Viết Xuân đã đi vào thi ca, đi vào những trang sách, trong đó phải kể đến bài thơ của nhà thơ Xuân Sách Bài thơ sau

đó được nhạc sĩ Huy Du phổ nhạc thành bài hát “Cùng anh tiến quân trên đường dài”:

Nguyễn Viết Xuân, lời anh nói thiết tha Theo ngọn gió bay xa, như khúc ca giục giã Thôi thúc trong lòng tôi tiến quân trên đường dài

………

Nguyễn Viết Xuân, trận địa khắp nơi nơi Anh lại đứng bên tôi, “Nhằm quân thù mà bắn!”…

- Phạm Tuân sinh ngày 14 tháng 2 năm 1947 tại Quốc Tuấn, Kiến

Xương, Thái Bình Ông đi bộ đội, được tuyển vào binh chủng Không quân Nhân dân Việt Nam năm 1965, tốt nghiệp Trường phi công quân sự ở Liên

Xô năm 1967 và trở thành sĩ quan lái máy bay chiến đấu của Trung đoàn 921 Sao

Đỏ, tham gia chiến đấu bảo vệ vùng trời Miền Bắc Việt Nam trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam Ông là đảng viên của đảng Lao động Việt Nam trong năm này và chính thức là vào năm 1968 Giữa năm 1972, ông là một trong 12 phi công được chọn để đào tạo lái tiêm kích bay đêm, chuẩn bị cho việc bắn hạ máy bay B-

52 (tiêm kích bay đêm yêu cầu kỹ thuật cao hơn nhiều so với lái tiêm kích ban ngày)

Vào đêm 27 tháng 12 năm 1972, ông bắn rơi một máy bay B-52 của Mỹ, trở thành người đầu tiên bắn hạ được loại máy bay này từ trên không và trở về an toàn Theo tài liệu, chiếc MiG-21FM của Phạm Tuân cất cánh hồi 22 giờ 16 phút đêm 27 tháng 12 năm 1972 từ sân bay dã chiến Yên Bái, theo chiến thuật "đi thấp kéo cao" nhằm tránh radar của máy bay địch Sau khi dẫn đường mặt đất thông báo cách phi đội địch 8–9 km, Phạm Tuân kéo cao rồi tăng tốc máy bay, dùng tốc độ cao để bất ngờ bay vọt qua hai tốp F-4 hộ tống, khiến những chiếc F-4 không kịp phản ứng Sau khi vọt qua đội F-4 hộ tống, ông tiếp cận hai chiếc B-52, khi còn cách B-52 khoảng 4 km, dẫn đường mặt đất ra lệnh bắn, nhưng Phạm Tuân chờ thêm mấy giây để tiếp cận gần hơn rồi mới bắn Chiếc MiG-21 cũng tắt radar và các thiết bị liên lạc để B-52 không phát hiện ra là đang bị áp sát Ông bắn rơi một chiếc trên vùng trời phía tây Hà Nội bằng 2 quả tên lửa không đối không NHK-8-9-1-2, rồi trở về hạ cánh xuống sân bay Yên Bái

Phạm Tuân kể rằng: Do B-52 trang bị nhiều mồi nhiệt làm nhiễu đầu dò tên lửa nên ông đã cố gắng áp sát B-52 ở cự ly 2–3 km rồi mới phóng tên lửa (dù tầm bắn của tên lửa là 8 km), ở cự ly này tên lửa chỉ mất 2-3 giây để tới mục tiêu nên chiếc B-52 sẽ không kịp thả mồi nhiễu Rút kinh nghiệm từ vụ của Vũ Đình Rạng (chỉ phóng 1 quả tên lửa thì không đủ để hạ tại chỗ B-52) nên ông đã phóng liền cả hai tên lửa vào mục tiêu, không giữ lại tên lửa dự phòng Sau khi bắn, Phạm Tuân giảm tốc, kéo máy bay lên cao và lật ngửa máy bay để thoát ly thì nhìn thấy chiếc B-52 nổ, sau đó máy bay bay lao vượt qua phía trên điểm nổ Tuy nhiên do động tác kéo cao-thoát ly cấp tốc này nên máy ảnh phía mũi chiếc MiG-21 đã không thể chụp lại khoảnh khắc đó làm tư liệu Với chiến công này, ngay sáng hôm sau (ngày 28/12) ông đã được đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi điện khen Ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam ngày 3 tháng 9 (1973), khi đó ông mang quân hàm Thượng úy, biên đội trưởng thuộc Đại đội 5, trung đoàn 921, Sư đoàn Không quân 371 Phạm Tuân chia

sẻ, chiến công của ông có "80% là may mắn", nhưng may mắn ở đây là có thời cơ,

và phải biết chớp được thời cơ đó thì mới làm nên chuyện Ông cho biết: "Trận ấy

không thực sự phức tạp Nhưng thành quả đó có được là do chúng ta đã từng đổ xương máu, đổ mồ hôi cho những trận chiến đấu trước"

Năm 1977, Phạm Tuân được cử đi học tại Học viện Không quân Gagarin (Liên Xô), năm sau chuyển loại sang bay vũ trụ Phạm Tuân được chọn vào đội bay quốc tế thứ 6 trong chương trình Intercosmos của Liên Xô ngày 1 tháng

4 năm 1979 Ông cùng với nhà du hành vũ trụ Xô viết Viktor Vasilyevich Gorbatko được phóng vào không gian từ sân bay vũ trụ Baikonur trên tàu Soyuz

37 vào ngày 23 tháng 7 năm 1980 và trở về Trái Đất ngày 31 tháng 7 trên tàu Soyuz 36 Họ thực hiện nhiệm vụ trên trạm không gian Salyut 6 cùng với hai nhà du hành vũ trụ Xô viết khác Trong toàn bộ thời gian trên quỹ đạo, Phạm Tuân

đã tiến hành các thí nghiệm khoa học về hòa tan các mẫu khoáng chất trong tình trạng không trọng lực Ông cũng tiến hành các thí nghiệm khoa học cây trồng trên bèo hoa dâu Phạm Tuân cũng chụp ảnh Việt Nam từ quỹ đạo Trái Đất Phạm Tuân ở trong không gian trong vòng 7 ngày, 20 giờ và 42 phút Ông đã thực hiện tổng cộng 142 vòng quỹ đạo quanh Trái Đất

- Võ Nguyên Giáp tên khai sinh là Võ Giáp, sinh ra trong một gia đình nhà

nho giàu truyền thống yêu nước, tại làng An Xá, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình Từ khi còn nhỏ, trực tiếp chứng kiến cảnh đồng bào bị đàn áp, bóc lột bởi bè lũ thực dân và tay sai, Võ Nguyên Giáp đã sớm nung nấu ý chí đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng nhân dân Khi học ở Trường Quốc học Huế, ngoài việc học tập chăm chỉ, Võ Nguyên Giáp rất quan tâm đến hoạt động chính trị Từ khi tiếp thu được những tư tưởng cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Võ Nguyên Giáp tích cực tham gia hoạt động tuyên truyền cách mạng, tham gia các phong trào đấu tranh bãi khóa trong thanh niên, học sinh

Năm 1927, đồng chí Võ Nguyên Giáp gia nhập Tân Việt Cách mạng Đảng và đến năm 1929 cùng một số đồng chí tiến hành cải tổ Tân Việt Cách mạng Đảng thành Đông Dương Cộng sản liên đoàn, một trong 3 tổ chức sau này hợp nhất thành Đảng Cộng sản Việt Nam đầu năm 1930 Từ năm 1930 đến năm 1940, đồng chí đã tích cực tham gia Phong trào Xô viết Nghệ-Tĩnh, phong trào dân chủ nửa hợp pháp của Đảng tại Hà Nội và là biên tập viên các tờ báo của Đảng Khi tham gia các hoạt động này, đồng chí Võ Nguyên Giáp đã xác định một lòng một dạ theo Đảng, phấn đấu hy sinh vì đất nước, dân tộc và nhân dân

Bước ngoặt lớn trong cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Võ Nguyên Giáp là được gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tại Trung Quốc (tháng 6-1940) Từ đó, đồng chí

Võ Nguyên Giáp đã được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh dìu dắt, tin tưởng, trao nhiều trọng trách trên các lĩnh vực mà tổ chức phân công Với bí danh

“Văn”, đồng chí tích cực hoạt động cách mạng, không ngại hiểm nguy, bám dân, bám địa bàn, vận động quần chúng, xây dựng cơ sở, mở lớp huấn luyện quân sự, chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang tại căn cứ địa Cao-Bắc-Lạng Ngày 22 tháng

12 năm 1944, theo hướng dẫn của Hồ Chí Minh, ông thành lập đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân tại chiến khu Trần Hưng Đạo với 34 người, được trang bị 2 súng thập (một loại súng ngắn), 17 súng trường, 14 súng kíp và 1 súng máy Đây là tổ chức tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam Ngày 25 tháng

12 năm 1944, ông đã chỉ huy đội quân này lập chiến công đầu tiên là tập kích diệt gọn hai đồn Phai Khắt và Nà Ngần

Cách mạng Tháng Tám thành công, quốc gia Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thành lập, Võ Nguyên Giáp được cử làm Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Phó Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trong Chính phủ lâm thời (từ ngày 28 tháng 8 đến hết năm 1945) và là Tổng chỉ huy Quân đội Quốc gia và Dân quân tự vệ năm 1946 Ngày 6 tháng 1 năm 1946, Chính phủ Liên hiệp Lâm thời do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu đã tổ chức cuộc Tổng tuyển cử trên toàn quốc, lần đầu tiên đã bầu Quốc hội và thông qua Hiến pháp Sau khi Quốc hội được bầu, ngày 2 tháng 3 năm 1946, Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến được thành lập để thay thế Chính phủ Liên hiệp Lâm thời Trong thời gian hoạt động, Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến tiếp tục thực hiện các biện pháp, chính sách để giữ vững nền độc lập của nước Việt Nam dân chủ non trẻ Về đối nội đã kêu gọi các đảng phái đoàn kết phụng sự quốc gia, thực

hiện các chính sách kinh tế, quốc phòng, văn hóa, giáo dục Hồ Chí Minh giao

cho Võ Nguyên Giáp và Trần Quốc Hoàn, sau này trở thành Bộ trưởng Công an, nhiệm vụ vô hiệu hóa các cuộc biểu tình do Việt Nam Quốc dân Đảng và Việt Nam Cách mệnh Đồng minh Hội tổ chức nhằm chấm dứt hoạt động tuyên truyền

của các đảng này trong dân chúng Võ Nguyên Giáp kể lại: "Chúng tôi phải trừng

trị bọn phá hoại Nhưng bằng mọi giá phải tránh khiêu khích và đảm bảo không xảy ra xung đột lớn" Võ Nguyên Giáp dùng lực lượng tự vệ và các hội viên Hội

Cứu Quốc phá các cuộc biểu tình này

Ngày 19 tháng 12 năm 1946, Chiến tranh Đông Dương chính thức bùng nổ Dưới sự lãnh đạo của Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản, ông bắt đầu chỉ đạo cuộc đấu tranh vũ trang kéo dài 9 năm chống lại sự tái chiếm Việt Nam của quân Pháp (1945-1954) trên cương vị Tổng chỉ huy và Tổng Chính ủy, từ năm 1949 đổi tên gọi là Tổng tư lệnh quân đội kiêm Bí thư Tổng Quân uỷ Không được đào tạo tại bất kỳ trường quân sự nào trước đó, không phải trải qua các cấp bậc quân hàm trong quân đội, Võ Nguyên Giáp được phong quân hàm Đại tướng vào ngày 28 tháng 5 năm 1948 theo sắc lệnh 110/SL ký ngày 20 tháng 1 năm 1948, Ông trở thành Đại tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam khi 37 tuổi Sau này, trả lời phóng viên nước ngoài về tiêu chí phong tướng, Hồ Chí Minh đã nói: "Đánh thắng đại tá phong đại tá, đánh thắng thiếu tướng phong thiếu tướng, thắng trung tướng phong trung tướng, thắng đại tướng phong đại tướng" Cùng đợt phong hàm

có Nguyễn Bình được phong Trung tướng; Nguyễn Sơn, Lê Thiết Hùng, Chu Văn Tấn, Hoàng Sâm, Hoàng Văn Thái, Lê Hiến Mai, Văn Tiến Dũng, Trần Đại Nghĩa, Trần Tử Bình được phong Thiếu tướng Tháng 7-1948, Võ Nguyên Giáp giữ chức Bộ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Tổng Chỉ huy Quân đội quốc gia và Dân quân Việt Nam Tháng 8 năm 1948, ông là Ủy viên Hội đồng Quốc phòng Tối cao vừa mới được thành lập

Như các danh tướng Việt Nam trong lịch sử, Võ Nguyên Giáp chú trọng nghệ thuật lấy ít địch nhiều, lấy yếu chế mạnh, lấy thô sơ thắng hiện đại Tư tưởng quân

sự nổi tiếng của ông có tên gọi là Chiến tranh nhân dân kế thừa quan điểm quân sự

Hồ Chí Minh, tinh hoa nghệ thuật đánh giặc của tổ tiên, tri thức quân sự thế giới,

lý luận quân sự Mác-Lênin và được đúc rút từ kinh nghiệm cá nhân được liên tục cập nhật trong nhiều cuộc chiến tranh mà nổi bật là chiến tranh chống Pháp và

chống Mỹ Ông nói: “Kẻ địch mạnh thì ta tránh chúng Kẻ địch yếu thì ta đánh

chúng Nơi nào có du kích là có mặt trận, kể cả sau phòng tuyến địch Đối phó với trang thiết bị tối tân của chúng, chúng ta có chủ nghĩa anh hùng vô bờ bến”,

“Nghệ thuật quân sự của chúng ta, là lấy tinh thần chế ngự vật chất, lấy yếu chế ngự mạnh, lấy thô sơ chế ngự hiện đại Chúng ta đánh bại quân đế quốc hiện đại bằng tinh thần yêu nước của nhân dân cùng với chủ nghĩa anh hùng cách mạng.”

Trong 9 năm trường kỳ đánh Pháp, Võ Nguyên Giáp đã có những sáng kiến quan trọng để phát huy sức mạnh quân sự và đã trở thành những kinh nghiệm quý

báu như: "Đại đội độc lập, tiểu đoàn tập trung" Với chuyên gia quân sự Trung

Quốc sang giúp huấn luyện quân đội, ông chỉ đạo chiến sĩ học tập, tiếp thu, nghiên cứu kỹ phương pháp của nước bạn, đồng thời nhắc nhở cán bộ, sĩ quan phải ghi nhớ việc tiết kiệm sinh mạng bộ đội do Việt Nam là nước nhỏ không thể nuôi nhiều quân

Năm 1954, Võ Nguyên Giáp được Hồ Chí Minh và Đảng Lao động tin tưởng trao cho toàn quyền chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ Trước khi ra trận, Hồ Chí

Minh đã dặn dò: "Cho chú toàn quyền chỉ huy Trận này chỉ được thắng không

được thua vì thua là hết vốn" Ông lên kế hoạch và chỉ huy 5 trong 6 sư đoàn bộ

binh chủ lực khi đó của Quân đội nhân dân Việt Nam là 308, 304, 312, 316 và Đại đoàn sơn pháo 351 tấn công Điện Biên Phủ Sau 56 ngày đêm, đội quân nhà nghề được trang bị hiện đại của Liên hiệp Pháp bị đánh bại Trong hồi ký của mình, Võ Nguyên Giáp chia sẻ: phải chỉ huy một đội quân trang bị nghèo nàn chống lại những đội quân trang bị tối tân, không thể nào giành chiến thắng mà không cần phải hy sinh, ông không thể thay đổi điều đó mà chỉ có thể tìm cách hạn chế tối đa mức độ hy sinh Ông đã ra quyết định ngừng Chiến dịch Điện Biên Phủ thêm 2 tháng để thay đổi phương án tác chiến do e ngại việc đánh nhanh thắng nhanh sẽ

gây nhiều tổn thất Sau một đêm lo lắng mất ngủ, ông kết luận "sẽ là tự sát nếu

đưa bộ đội vào trận đánh mà không chuẩn bị chống pháo binh, xe tăng và máy bay địch", và ông kiên quyết ra lệnh ngừng tấn công dù rằng khi đó áp lực rất lớn và

ông coi đó là "quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời" Chiến thắng này đã buộc

Pháp kí Hiệp định Genève về Đông Dương, đặt dấu chấm hết cho quyền lực của người Pháp tại Đông Dương sau 83 năm, và đã đưa Võ Nguyên Giáp đi vào lịch sử thế giới như là một danh nhân quân sự Việt Nam, một người hùng của các nước Thế giới thứ ba đang bị thực dân châu Âu đô hộ Sau chiến thắng này, những người dân bị nô dịch đã xem Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp là thần tượng để hạ quyết tâm lật đổ chế độ thực dân xây dựng nền độc lập của riêng mình Năm 1962, trong lời đề tựa cuốn "Đêm thực dân" (La Nuit Coloniale), nhà lãnh đạo giải phóng dân tộc Ferhat Abbas, sau này trở thành tổng thống đầu tiên của Algerie, đã

viết: "Điện Biên Phủ không chỉ là một chiến thắng quân sự Đó là khẳng định của

người dân châu Á và châu Phi trước người châu Âu Đó là xác nhận về nhân quyền quy mô toàn cầu Tại Điện Biên Phủ, nước Pháp đã đánh mất sự hiện diện hợp lý duy nhất, đó là lý lẽ của kẻ mạnh" Năm 2013, Tổng thống Algérie -

Abdelaziz Bouteflika - đã gọi Võ Nguyên Giáp là người anh hùng quân đội của nền độc lập Việt Nam, là nhà chiến lược vĩ đại đã khiến cho thực dân Pháp phải

kinh hoàng ở Điện Biên Phủ, và tên tuổi ông "sẽ vẫn mãi khắc sâu trong ký ức của

nhân dân Algeria."

Từ năm 1954 đến năm 1976, Võ Nguyên Giáp tiếp tục giữ cương vị Ủy viên Bộ Chính trị - Bí thư Quân ủy Trung ương, Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Ông còn là Phó Thủ tướng Chính phủ, sau

là Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (từ năm 1955 đến năm 1991)

Năm 1959, được Bộ Chính trị đồng ý, Võ Nguyên Giáp đã quyết định thành lập Đoàn 559 mở đường mòn dọc dãy Trường Sơn để tiếp ứng phong trào cách mạng miền nam Việt Nam Nhờ việc mở đường Trường Sơn, phong trào cách mạng và hoạt động du kích miền Nam phát triển rất mạnh Sau 4 năm, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã thành lập được một số đơn vị cấp trung đoàn Năm 1964, Võ Nguyên Giáp đã bí mật cử Nguyễn Chí Thanh, Lê Trọng Tấn vào chiến trường Đông Nam Bộ chỉ huy quân giải phóng miền Nam đánh lớn tại Bàu Bàng, Dầu Tiếng, Đồng Xoài tạo chuyển biến chiến trường và thành lập các Sư đoàn 1, 2, 3, 5, 7, 9 nổi tiếng Trong đó, Sư đoàn 1 trấn thủ Tây Nguyên, Sư đoàn 2 trấn thủ Quảng Nam, Quảng Ngãi, Sư đoàn 3 Sao Vàng trấn