Bài tiểu luận triết học TRÌNH BÀY QUY LUẬT LƯỢNG CHẤT VÀ VẬN DỤNG QUY LUẬT VÀO VỊ TRÍ CÔNG VIỆC HIỆN TẠI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA SAU ĐẠI HỌC BÀI TIỂU LUẬN TRIẾT HỌC ĐỀ TÀI TRÌNH BÀY QUY LUẬT LƯỢNG CHẤT VÀ VẬN DỤNG QUY LUẬT VÀO VỊ TRÍ CÔNG VIỆC HIỆN TẠI GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN PGS TS PHƯƠNG KỲ SƠN NGƯỜI THỰC HIỆN TÔ HẢI LONG MÃ HỌC VIÊN 21BM0404010 LỚP HÀNH CHÍNH CH27BQTNL N1 Hà Nội 122021 iv Ý ĐẸP LỜI HAY Ph Ăng ghen đã từng nói “Những thay đổi đơn thuần về lượng, đến một mức độ nhất định, sẽ chuyển hoá thành những sự khác nhau về chất” Quy luật này có ý nghĩa vô cùng to lớn trong các hoạt động.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

KHOA SAU ĐẠI HỌC

Ý ĐẸP LỜI HAY

Ph Ăng-ghen đã từng nói:

“Những thay đổi đơn thuần về lượng, đến một mức độ nhất định, sẽ chuyển hoá thành những sự khác nhau về chất”

Quy luật này có ý nghĩa vô cùng to lớn trong các hoạt động của đời sống Đây

là quy luật tất yếu, khách quan, phổ biến của sự vật, hiện tượng trong mọi lĩnh vựccủa tự nhiên, xã hội và tư duy Từ xa xưa các thế hệ đi trước đã ứng dụng quy luậtnày và đúc rút thành những ca dao, tục ngữ mộc mạc, dễ hiểu và gần gũi với mỗingười dân Việt Nam như:

"Yêu nhau ba bốn núi cũng trèoBốn sông cũng lội, năm đèo cũng qua."

"Ở chi hai dạ ba bòng

Dạ cam thì ngọt cạ bòng thì chua."

“Tay ôm núi bạc kè kèNói quấy nói quá người nghe rầm rầmTrong tay chả có một đồngDẫu nói như rồng cũng chẳng ai nghe.”

"Phú quý sinh lễ nghĩa, bần cùng sinh đạo tặc."

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, em xin được gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến PGS.TSPhương Kỳ Sơn, giảng viên cao cấp trường Đại học Thương mại Trong quá trìnhhọc tập và tìm hiểu bộ môn Triết học, em đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ,hướng dẫn tận tình, tâm huyết của thầy Thầy đã giúp em rèn luyện tinh thần họctập hiệu quả, nghiêm túc, tích lũy thêm được nhiều kiến thức, kỹ năng, để vận dụngvào bài thảo luận này, cũng như có cái nhìn sâu sắc và hoàn thiện hơn trong cuộcsống Từ những kiến thức được thầy truyền tải giúp em trả lời được những câu hỏithực tiễn trong đời sống thông qua những Tư tưởng Triết học Qua bài tiểu luậnnày, em xin được trình bày lại những gì bản thân đã tìm hiểu về quy luật lượng chất

và ứng dụng quy luật lượng chất vào trong thực tiễn gửi đến thầy

Do kiến thức, trình độ lý luận cũng như kinh nghiệm thực tiễn còn nhiều mặthạn chế nên bài tiểu luận của em khó có thể tránh được những thiếu sót Em rấtmong nhận được những ý kiến đóng góp, nhận xét, phê bình của thầy để bài tiểuluận của em được hoàn thiện hơn

Cuối cùng, em xin kính chúc thầy thật nhiều sức khỏe, thành công và hạnhphúc

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan bài tiểu luận này là do chính bản thân thực hiện cùng sự hỗtrợ, tham khảo tài liệu từ các tư liệu, giáo trình liên quan đến đề tài nghiên cứu vàkhông có sự sao chép y nguyên các tài liệu đó Các nội dung, tài liệu tôi đã sử dụngtrong bài tiểu luận là hoàn toàn trung thực, đảm bảo tính khách quan Nếu phát hiện

có gian lận nào, em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về bài làm của mình

MỤC LỤC

Ý ĐẸP LỜI HAY i

LỜI CẢM ƠN ii

LỜI CAM ĐOAN iii

MỤC LỤC iv

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY LUẬT LƯỢNG - CHẤT 3

1.1 Khái niệm 3

1.1.1 Khái niệm “Chất” 3

1.1.2 Khái niệm “Lượng” 4

1.2 Nội dung quy luật lượng chất 5

1.3 Quy luật chuyển hoá từ sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại 7

1.4 Ý nghĩa phương pháp luận 7

CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG QUY LUẬT LƯỢNG, CHẤT VÀO VỊ TRÍ, CÔNG VIỆC HIỆN TẠI 9

2.1 Giới thiệu về công việc hiện tại 9

2.2 Vận dụng quy luật lượng – chất vào công việc hiện tại 9

2.2.1 Vận dụng quy luật lương – chất vào tuyển dụng nhân lực của công ty 10

2.2.2 Vận dụng quy luật lượng – chất vào đào tạo nhân lực tại công ty 12

2.2.3 Vận dụng quy luật lượng – chất vào xây dựng chế độ đãi ngộ 13

2.3.4 Vận dụng quy luật lượng – chất vào phát triển và rèn luyện bản thân 15

KẾT LUẬN 17

LỜI MỞ ĐẦU

Trong đời sống hằng ngày, đằng sau các hiện tượng muôn hình muôn vẻ, conngười dần dần nhận thức được tính trật tự và môi liên hệ có tính lặp lại của các hiệntượng, từ đó hình thành nên khái niệm "quy luật" Với tư cách là phạm trù của lýluận nhận thức, khái niệm "quy luật" là sản phẩm của tư duy khoa học, phản ánh sựliên hệ của các sự vật và tính chỉnh thể của chúng

Các quy luật của tự nhiên, của xã hội cũng như của tư duy con người đềumang tính khách quan Con người không thể tạo ra hoặc tự ý xóa bỏ được quy luật

mà chỉ nhận thức và vận dụng nó trong thực tiễn

Triết học Mác - Lênin là bộ phận lý luận nghiên cứu những quy luật vận động,phát triển chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy; xây dựng thế giới quan,phương pháp luận chung nhất của nhận thức khoa học và thực tiễn cách mạng.Trong các quy luật trên, quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thànhnhững sự thay đổi về chất và ngược lại là một vấn đề cơ bản của phép biện chứngduy vật triết học Mác Quy luật này chỉ ra phương thức vận động, thay đổi, pháttriển của các sự vật trong lĩnh vực tự nhiên, xã hội và tư duy

Theo quan điểm của Triết học Mác - Lenin, bất cứ một sự vật, hiện tượng nàocũng bao gồm mặt chất và mặt lượng Hai mặt đó thống nhất hữu cơ với nhau trongmọi sự vật, hiện tượng Bất cứ sự vật, hiện tượng nào cũng đều tồn tại hai mặt:Lượng và Chất Quy luật chuyển đổi giữa lượng và chất và chất là quy luật cơ bản,phổ biến của phương thức chung của các quá trình vận động, phát triển trong tựnhiên, xã hội và tư duy Khi lượng thay đổi tất yếu sẽ làm thay đổi chất của sựvật, hiện tượng và ngược lại, khi chất thay đổi sẽ tạo nên những biến đổi mới vềlượng của sự vật, hiện tượng Đây là quy luật tất yếu, khách quan, phổ biến của sựvật, hiện tượng trong mọi lĩnh vực của tự nhiên, xã hội và tư duy Do đó khi nhậnthức, chúng ta cần nhận thức về cả hai mặt lượng và chất, cũng như sự tác động qualại biện chứng với nhau để có cái nhìn phong phú hơn về những sự vật, hiện tượngtồn tại xung quanh chúng ta

Với ý nghĩa vô cùng quan trọng trong thực tiễn khách quan đó, trong bài tiểuluận dưới đây, tôi đã tiếp cận, nghiên cứu nội dung quy luật lượng - chất và vậndụng quy luật lượng - chất vào công việc cụ thể của mình tạo kết quả tốt và phấnđấu trở thành phiên bản tốt hơn của mình

Bài tiểu luận bao gồm:

Lời mở đầu

Chương 1 Cơ sở lý luận về quy luật Lượng - Chất

Chương 2 Vận dụng quy luật Lượng - Chất vào vị trí công việc hiện tại Kết luận

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY LUẬT

có, làm nên chính chúng Nhờ đó chúng mới khác với các sự vật, hiện tượng khác.Chất có tính khách quan, là cái vốn có của sự vật, hiện tượng, do những thuộctính, những yếu tố cấu thành quy định Thuộc tính của sự vật là những tính chất,những trạng thái, những yếu tố cấu thành sự vật Đó là những cái vốn có của sự vật

từ khi sự vật được sinh ra hoặc được hình thành trong sự vận động và phát triển của

nó Tuy nhiên những thuộc tính vốn có của sự vật, hiện tượng chỉ được bộc lộ rathông qua sự tác động qua lại với các sự vật, hiện tượng khác

Mỗi sự vật có rất nhiều thuộc tính trong đó mỗi thuộc tính lại biểu hiện mộtchất của sự vật Do vậy, mỗi sự vật có rất nhiều chất Chất và sự vật có mối quan hệchặt chẽ, không tách rời nhau Trong hiện thực khách quan không thể tồn tại sự vậtkhông có chất và không thể có chất nằm ngoài sự vật Chất của sự vật được biểuhiện qua những thuộc tính của nó Nhưng không phải bất kỳ thuộc tính nào cũngbiểu hiện chất của sự vật Thuộc tính của sự vật có thuộc tính cơ bản và thuộc tínhkhông cơ bản

Những thuộc tính cơ bản được tổng hợp lại tạo thành chất của sự vật Chínhchúng quy định sự tồn tại, sự vận động và sự phát triển của sự vật, chỉ khi nàochúng thay đổi hay mất đi thì sự vật mới thay đổi hay mất đi Những thuộc tính của

sự vật chỉ bộc lộ qua các mối liên hệ cụ thể với các sự vật khác Sự phân chia thuộctính thành thuộc tính cơ bản và thuộc tính không cơ bản cũng chỉ mang tính chấttương đối, tùy theo từng mối quan hệ Chất của sự vật không những quy định bởichất của những yếu tố tạo thành mà còn bởi phương thức liên kết giữa các yếu tố

tạo thành, nghĩa là bởi kết cấu của sự vật Trong hiện thực các sự vật được tạothành bởi các yếu tố như nhau, song chất của chúng lại khác nhau.

Mỗi sự vật có vô vàn chất: vì sự phân biệt giữa chất và thuộc tính chỉ có ýnghĩa tương đối, song sự vật có vô vàn thuộc tính nên có vô vàn chất Chất và sựvật không tách rời nhau: chất là chất của sự vật, còn sự vật tồn tại với tính quy định

về chất của nó Chất biểu hiện trạng thái tương đối ổn định của sự vật, là sự kết hợptương đối trọn vẹn, hoàn chỉnh, bền vững các thuộc tính của sự vật, làm cho sự vậtnày không hòa lẫn với sự vật khác mà tách biệt cái này với cái khác Chất luôn gắnliền với lượng của sự vật

1.1.2 Khái niệm “Lượng”

Lượng là phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định vốn có của sự vật vềmặt số lượng, quy mô, trình độ, nhịp điệu của sự vận động và phát triển cũng nhưcác thuộc tính của sự vật, biểu hiện bằng con số các thuộc tính, các yếu tố cấuthành nó Lượng là cái khách quan, vốn có của sự vật, quy định sự vật ấy là nó.Lượng của sự vật không phụ thuộc vào ý chí, ý thức của con người Lượng của sựvật biểu thị kích thước dài hay ngắn, số lượng nhiều hay ít, quy mô lớn hay nhỏ,trình độ cao hay thấp, nhịp điệu nhanh hay chậm…

“Những lượng không tồn tại mà những sự vật có lượng hơn nữa những sự vật

có vô vàn lượng mới tồn tại” – Engels.

Trong thực tế lượng của sự vật thường được xác định bởi những đơn vị đolượng cụ thể như vận tốc của ánh sáng là 300.000 km trong một giây hay một phân

tử nước bao gồm hai nguyên tử hydrô liên kết với một nguyên tử oxy,… bên cạnh

đó có những lượng chỉ có thể biểu thị dưới dạng trừu tượng và khái quát như trình

độ nhận thức tri của một người ý thức trách nhiệm cao hay thấp của một côngdân, trong những trường hợp đó chúng ta chỉ có thể nhận thức được lượng của sựvật bằng con đường trừu tượng và khái quát hoá

Có những lượng biểu thị yếu tố kết cấu bên trong của sự vật (số lượng nguyên

tử hợp thành nguyên tố hoá học, số lượng lĩnh vực cơ bản của đời sống xã hội) cónhững lượng vạch ra yếu tố quy định bên ngoài của sự vật (chiều dài, chiều rộng,chiều cao của sự vật) Bản thân lượng không nói lên sự vật đó là gì, các thông số về

lượng không ổn định mà thường xuyên biến đổi cùng với sự vận động biến đổi của

sự vật, đó là mặt không ổn định của sự vật

1.2 Nội dung quy luật lượng chất

Mỗi sự vật, hiện tượng là một thể thống nhất bao gồm chất và lượng nhấtđịnh, trong đó chất tương đối ổn định còn lượng thường xuyên biến đổi Sự biếnđổi này tạo ra mâu thuẫn giữa lượng và chất Lượng biến đổi đến một mức độ nhấtđịnh và trong những điều kiện nhất định thì lượng phá vỡ chất cũ, mâu thuẫn giữalượng và chất được giải quyết, chất mới được hình thành với lượng mới, nhưnglượng mới lại biến đổi và phá vỡ chất đang kìm hãm nó Quá trình tác động lẫnnhau giữa hai mặt: chất và lượng tạo nên sự vận động liên tục, từ biến đổi dần dầnđến nhảy vọt, rồi lại biến đổi dần để chuẩn bị cho bước nhảy vọt tiếp theo Cứ căn

cứ thế, quá trình động biện chứng giữa chất và lượng tạo nên cách thức vận động,phát triển của sự vật

Độ là một phạm trù triết học dùng để chỉ sự thống nhất giữa lượng và chất, làgiới hạn mà trong đó sự thay đổi về lượng chưa làm thay đổi căn bản về chất của sựvật, sự vật chưa biến thành cái khác Trong giới hạn của độ, lượng và chất tác độngbiện chứng với nhau, làm cho sự vật vận động

Từ những thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất Trong mối quan hệgiữa chất và lượng thì chất là mặt tương đối ổ định, còn lượng là mặt biến đổi hơn

Sự vận động và phát triển của sự vật bao giờ cũng bắt đầu từ sự thay đổi về lượng.Song không phải bất kỳ sự thay đổi nào về lượng cũng dẫn đến sự thay đổi về chấtngay tức khắc, mặc dù bất kỳ sự thay đổi nào về lượng cũng ảnh hưởng đến trạngthái tồn tại của sự vật So với lượng thì chất thay đổi chậm hơn Chỉ khi nào lượngbiến đổi đến một giới hạn nhất định (độ) thì mới dẫn đến sự thay đổi về chất, sự vậtkhông còn là nó nữa, một sự vật mới ra đời thay thế nó

Tại thời điểm lượng đạt đến một giới hạn nhất định để vật thay đổi về chất gọi

là điểm nút Điểm nút là phạm trù triết học dùng để chỉ thời điểm mà tại đó sự thayđổi về lượng đã đủ làm thay đổi về chất của sự vật Ví dụ: 0c, 100c là điểm nút, tạinhững điểm nút đó nước từ thể lỏng chuyển sang thể rắn và thể hơi (thay đổi vềchất)

Khi có sự thay đổi về chất diễn ra gọi là bước nhảy Bước nhảy là sự kết thúcmột giai đoạn biến đổi về lượng, là sự đứt đoạn trong liên tục, nó không chấm dứt

sự vận động nói chung mà chỉ chấm dứt một dạng vận động cụ thể, tạo ra một bướcngoặt mới cho sự thống nhất biện chứng giữa chất và lượng trong một độ mới.Các hình thức cơ bản của bước nhảy Bước nhảy để chuyển hoá về chất của sựvật hết sức đa dạng và phong phú với những hình thức rất khác nhau Những hìnhthức bước nhảy khác nhau được quyết định bởi bản thân của sự vật, bởi những điềukiện cụ thể trong đó sự vật thực hiện bước nhảy

Dựa trên nhịp điệu thực hiện bước nhảy của bản thân sự vật, có thể phân chiathành bước nhảy đột biến và bước nhảy dần dần Bước nhảy đột biến là bước nhảyđược thực hiện trong một thời gian rất ngắn làm thay đổi chất của toàn bộ kết cấu

cơ bản của sự vật Chẳng hạn, khối lượng Uranium 235(Ur 235) được tăng đếnkhối lượng tới hạn thì sẽ xảy ra vụ nổ nguyên tử trong chốc lát Bước nhảy dần dần

là bước nhảy được thực hiện từ từ, từng bước bằng cách tích luỹ dần dần nhữngnhân tố của chất mới và những nhân tố của chất cũ dần dần mất đi Bước nhảy dầndần khác với sự thay đổi dần dần về lượng của sự vật Bước nhảy dần dần là sựchuyển hoá dần dần từ chất này sang chất khác còn sự thay đổi dần dần về lượng là

sự tích luỹ liên tục về lượng để đến một giới hạn nhất định sẽ chuyển hoá về chất.Căn cứ vào quy mô thực hiện bước nhảy của sự vật có bước nhảy toàn bộ, cóbước nhảy cục bộ Bước nhảy toàn bộ là bước nhảy làm thay đổi chất của toàn bộcác mặt, các yếu tố cấu thành sự vật Bước nhảy cục bộ là bước nhảy làm thay đổichất của từng mặt, những yếu tố riêng lẻ của sự vật

Khi lượng biến đổi đến điểm nút thì diễn ra bước nhảy, chất mới ra đời thaythế cho chất cũ, sự vật mới ra đời thay thế cho sự vật cũ, nhưng rồi những lượngmới này tiếp tục biến đổi đến điểm nút mới lại xảy ra bước nhảy mới Cứ như vậy,quá trình vận động, phát triển của sự vật diễn ra theo cách thức từ những thay đổi

về lượng dẫn đến những thay đổi về chất một cách vô tận Đó là quá trình thốngnhất giữa tính tuần tự, tiệm tiến, liên tục với tính gián đoạn, nhảy vọt trong sự vậnđộng, phát triển

Sự thay đổi về chất tác động trở lại đối với sự thay đổi về lượng Lượng thayđổi luôn luôn trong mối quan hệ với chất, chịu sự tác động của chất Song sự tácđộng của chất đối với lượng rõ nét nhất khi xảy ra bước nhảy về chất, chất mới thaythế chất cũ, nó quy định quy mô và tốc độ phát triển của lượng mới trong một độmới Khi chất mới ra đời, nó không tồn tại một cách thụ động, mà có sự tác độngtrở lại đối với lượng, được biểu hiện ở chỗ: chất mới sẽ tạo ra một lượng mới phùhợp với nó để có sự thống nhất mới giữa chất và lượng Sự quy định này có thểđược biểu hiện ở quy mô, nhịp độ và mức độ phát triển mới của lượng.

1.3 Quy luật chuyển hoá từ sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại

Mọi sự vật hiện tượng đều vận động, phát triển bằng cách thay đổi dần vềlượng, lượng thay đổi đến một lúc nào đó vượt quá độ tồn tại của sự vật tới điểmnút thì diễn ra bước nhảy, tạo sự thay đổi về chất của sự vật Kết quả là sự vật cũ,chất cũ mất đi và sự vật mới, chất mới ra đời Chất mới lại tác động trở lại lượngmới, lượng mới lại tiếp tục thay đổi dần, đến lúc nào đó, vượt quá độ tồn tại của sựvật tới điểm nút thì lại diễn ra bước nhảy tạo sự thay đổi về chất, cứ như vậy sự tácđộng qua lại giữa hai mặt chất và lượng tạo ra con đường vận động, phát triểnkhông ngừng của mọi sự vật, hiện tượng

Khi chất mới ra đời thì phải biết xác định quy mô tốc độ phát triển mới vềlượng cho phù hợp, không được thoả mãn dừng lại Phải chống lại quan điểm tảkhuynh và hữu khuynh Tả khuynh là quan điểm coi thường tích luỹ về lượng Cònhữu khuynh là khi lượng thay đổi đã chín muồi cần phải có sự thay đổi về chất lạikhông dám thực hiện bước thay đổi về chất Cả hai quan điểm đó đều là quan điểmsai lầm

Quy luật này chỉ được thể hiện trong mối quan hệ giữa chất và lượng hoàntoàn xác định, mối quan hệ này hình thành một cách khách quan chứ không thể gánghép một cách tuỳ tiện, đồng thời sự chuyển hoá lượng và chất bao giờ cũng phụthuộc vào những điều kiện nhất định

1.4 Ý nghĩa phương pháp luận