TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC CHỦ đề “CÁC MÁY ĐIỆN XOAY CHIỀU” VẬT LÍ 12 THPT

ừ những lí do trên t i chọn đề tài “Tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho HS thông qua dạy học chủ đề Các máy điện xoay chiều Vật lí 12 - THPT” làm đề tài nghiên cứu, với mong

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO NGHỆ AN

- -

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Tên đề tài

TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO

CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC CHỦ ĐỀ

“CÁC MÁY ĐIỆN XOAY CHIỀU” VẬT LÍ 12 - THPT

Lĩnh vực: Vật lí

Nghệ An, Tháng 4 năm 2022

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO NGHỆ AN

- -

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Tên đề tài

TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO

CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC CHỦ ĐỀ

“CÁC MÁY ĐIỆN XOAY CHIỀU” VẬT LÍ 12 - THPT

Tác giả: Hoàng Danh Hùng Tổ: Tự nhiên

Môn: Vật lý Đơn vị: Trường THPT Quỳnh lưu 3

Số điện thoại: 0989.531.649 Gmail: dhungql3@gmail.com

Nghệ An, Tháng 4 năm 2022

1.2 Đặc điểm và vai trò của hoạt đ ng N 4

1.4 Các nguyên tắc thiết kế hoạt đ ng N trong dạy học 6 1.5 Các bước thiết kế tổ chức hoạt đ ng N 6

1.7 Vai trò của H và GV trong dạy học N 10

1.7.2 Vai trò của GV 10 1.8 uan điểm vận dụng phương pháp dạy học N trong dạy học

m n Vật lí trư ng HP theo xu hướng đổi mới và phát triển phương

3 THIẾT KẾ CÁC HOẠT ĐỘNG TNST THÔNG QUA DẠY HỌC

CHỦ ĐỀ “CÁC MÁY ĐIỆN XOAY CHIỀU” VẬT LÝ 12 THPT

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Các hoạt đ ng trải nghiệm giúp học sinh tăng cư ng khả năng quan sát, học hỏi và cọ xát với thực tế, thu lượm và xử lí th ng tin từ m i trư ng xung quanh từ

đó đi đến hành đ ng sáng tạo và biến đổi thực tế mà các em quan sát được Hoạt

đ ng trải nghiệm cũng làm cho n i dung giáo dục kh ng bị bó hẹp trong chương trình sách giáo khoa mà gắn liền với thực tiễn đ i sống xã h i Việc dạy học gắn lý thuyết với thực tiễn giúp HS trong quá trình trải nghiệm thể hiện được giá trị bản thân, thiết lập được mối quan hệ cá nhân với cá nhân khác và với tập thể, mối quan

hệ giữa m i trư ng học tập và m i trư ng sống

M n Vật lí là m n học kết hợp chặt chẽ giữa lí thuyết và thực nghiệm, là cầu nối giữa các m n học tự nhiên khác như c ng nghệ, nghề phổ th ng, hóa học Vật

lí đóng vai trò hết sức quan trọng trong đ i sống sinh hoạt, lao đ ng sản xuất, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã h i

Chương trình giáo dục phổ th ng 2018, Vật lí là m n học lựa chọn theo nguyện vọng và theo định hướng nghề nghiệp của HS Do đó cần phải tích cực đổi mới phương pháp dạy học nhằm trang bị cho HS những năng lực như: năng lực nhận thức kiến thức Vật lí, năng lực tìm tòi và khám phá kiến thức Vật lí, năng lực vận dụng kiến thức kiến thức Vật lí vào thực tiễn ừ đó giúp HS biết các ứng xử đúng đắn và khoa học với tự nhiên, có khả năng lực chọn nghề nghiệp m t cách đúng đắn, phù hợp với với năng lực và s trư ng của bản thân và phù hợp với hoàn cảnh của gia đình

Thực tế giảng dạy b m n Vật lí các trư ng phổ th ng hiện nay, hầu hết các

GV chỉ chú trọng việc cung cấp kiến thức lí thuyết cho HS, r n luyện k năng làm các bài thi, bài kiểm tra bằng các câu hỏi lí thuyết, bài tập trắc nghiệm theo logic toán học, khu n m u nên việc r n luyện k năng vận dụng kiến thức Vật lí vào thực tiễn đ i sống, vào giải quyết các vấn đề thực tiễn còn chưa được chú trọng, HS chưa biết cách làm việc đ c lập m t cách khoa học để l nh h i tri thức, chưa được hướng d n cũng như làm quen với các phương pháp nghiên cứu khoa học, áp dụng các thành tựu khoa học vào thực tiễn

Chủ đề “Các máy điện xoay chiều” chương trình vật lí 12 - THPT có rất nhiều ứng dụng trong thực tiễn ua chủ đề này, HS biết ứng dụng kiến thức khoa học vào trong đ i sống thực tiễn và làm cho việc hiểu kiến thức Vật lí càng tr nên sâu sắc và bền vững hơn

ừ những lí do trên t i chọn đề tài “Tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng

tạo cho HS thông qua dạy học chủ đề Các máy điện xoay chiều Vật lí 12 - THPT” làm đề tài nghiên cứu, với mong muốn nghiên cứu sâu hơn về tính ưu việt,

khả năng vận dụng phương pháp dạy học và k thuật dạy học tích cực nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học b m n Vật lí trư ng phổ th ng

2 Mục đích nghiên cứu

- Nghiên cứu và xây dựng chuyên đề “ ổ chức hoạt đ ng TNST cho HS

th ng qua dạy học chủ đề các máy điện xoay chiều”

- Đề xuất được m t số phương pháp nhằm phát triển năng lực sáng tạo cho

HS th ng qua các hoạt đ ng TNST trong quá trình dạy học

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 i t ng nghiên cứu

Lý luận và thực tiễn về hoạt đ ng TNST, hoạt đ ng trải nghiệm của HS trong

chủ đề “Các máy điện xoay chiều”

3 2 Phạm vi nghiên cứu

ổ chức các hoạt đ ng TNST cho HS khối 12 của trư ng th ng qua dạy học chủ đề “Các máy điện xoay chiều” chương trình Vật lí 12

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Xây dựng nhiệm vụ học tập gồm các hoạt đ ng TNST

- hiết kế giáo án thực nghiệm dạy học chủ đề theo định hướng của chương trình giáo dục phổ th ng mới năm 2018

- hực nghiệm sư phạm để kiểm tra, đánh giá tính khả thi và tính hiệu quả của các hoạt đ ng N đã xây dựng trong chủ đề

5 Phương pháp nghiên cứu

5 1 Ph ơng pháp nghiên cứu lý thuyết

- Nghiên cứu lí luận về dạy học bằng phương pháp tổ chức hoạt đ ng TNST

- Nghiên cứu tổng quan về các tài liệu giáo khoa liên quan đến đề tài

- ìm hiểu, liên hệ các cơ s lắp ráp và sửa chữa điện dân dụng địa phương

để tổ chức cho HS tham quan trải nghiệm

5.2 Ph ơng pháp nghiên cứu thực tiễn

- hăm lớp, dự gi

- Điều tra nhu cầu được trải nghiệm, được khám phá, được sáng tạo của H

- iến hành thực nghiệm sư phạm để kiểm nghiệm hiệu quả của đề tài

5 3 Ph ơng pháp xử lý thông tin

- Xử lí th ng tin, sử dụng toán học thống kê để kiểm tra kết quả thực nghiệm

6 Đóng góp của đề tài

6 1 Về mặt lí luận

- Làm rõ cơ s lý luận của đề tài về hoạt đ ng TNST

- Đề xuất quy trình tổ chứ choạt đ ng TNST cho HS th ng qua dạy học chủ

đề “Các máy điện xoay chiều” Vật lí 12 - THPT

6 2 Về mặt thực tiễn

- Cho HS được trải nghiệm, tìm hiểu các loại máy điện xoay chiều m t số cơ s sữa chữa điện dân dụng tại địa phương

- Cho HS thiết kế, chế tạo các máy điện xoay chiều và ứng dụng của các máy

đó trong các thiết bị điện dân dụng

- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng về nhận thức của GV và HS trong quá trình dạy học chủ đề “Các máy điện xoay chiều” Vật lí 12

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1 CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 1 Hoạt động TNST

ại h i nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành rung ương Đảng C ng sản Việt Nam (khóa XI) đã th ng qua Nghị quyết về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo uốc h i đã ban hành Nghị quyết số 88/2014/ H13 về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ th ng, góp phần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục

và đào tạo rong chương trình giáo dục phổ th ng mới được th ng qua, xuất hiện hoạt đ ng giáo dục mới đó là hoạt đ ng TNST

Hoạt đ ng TNST là hoạt đ ng giáo dục được tích hợp kiến thức, kỹ năng của nhiều l nh vực để thực hiện mục tiêu hoạt đ ng của mình, coi trọng các hoạt đ ng thực tiễn mang tính tự chủ của H , về cơ bản là hoạt đ ng mang tính tập thể trên tinh thần tự chủ cá nhân, với sự nỗ lực giáo dục giúp phát triển sáng tạo và cá tính riêng của mỗi cá nhân trong tập thể Đây là những hoạt đ ng giáo dục được tổ chức gắn liền với kinh nghiệm, cu c sống để H được trải nghiệm và sáng tạo Điều đó đòi hỏi các hình thức và phương pháp tổ chức hoạt đ ng N phải đa dạng, linh hoạt, H tự hoạt đ ng, trải nghiệm là chính

Hoạt đ ng N là hoạt đ ng được coi trọng trong từng m n học, đồng th i trong kế hoạch giáo dục cũng bố trí các hoạt đ ng TNST riêng, mỗi hoạt đ ng này mang tính tổng hợp của nhiều l nh vực giáo dục, kiến thức, k năng khác nhau Đây

là hoạt đ ng giáo dục nhằm góp phần phát triển toàn diện nhân cách của H

Vậy hoạt đ ng N được hiểu là:“Hoạt động TNST là hoạt động giáo dục, trong đó nội dung và cách thức tổ chức tạo điều kiện cho từng HS được tham gia trực tiếp và làm chủ thể của hoạt động, tự lên kế hoạch, chủ động xây dựng chiến lược hành động cho bản thân và cho nhóm để hình thành và phát triển những phẩm chất, tư tưởng, ý chí , tình cảm, giá trị, kĩ năng sống và những năng lực cần

có của công dân trong xã hội hiện đại, qua hoạt động học sinh phát huy khả năng sáng tạo để thích ứng và tạo ra cái mới, giá trị cho cá nhân và cộng đồng”

1 2 ặc điểm và vai trò của hoạt động TNST

1.2.1 Đặc điểm của hoạt động TNST

N i dung hoạt đ ng TNST mang tính tích hợp: N i dung hoạt đ ng TNST rất

đa dạng và mang tính tích hợp tổng hợp kiến thức k năng của nhiều m n học, nhiều l nh vực học tập như giáo dục đạo đức, giáo dục trí tuệ, giáo dục k năng sống, giáo dục giá trị sống, giáo dục thẩm m , thể chất, giáo dục lao đ ng, an toàn giao thông, môi trư ng, phòng chống các tệ nạn xã h i Điều này giúp cho các

n i dung giáo dục thiết thực hơn, gần gũi với cu c sống thực tế hơn, đáp ứng nhu

cầu hoạt đ ng của HS giúp các em vận dụng vào thực tiễn cu c sống dễ dàng hơn

Hình thức học qua hoạt đ ng trải nghiệm rất đa dạng: Hoạt đ ng TNST được

tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau như trò chơi, h i thi, diễn đàn, giao lưu,

tham quan du lịch, sân khấu hóa, thể dục thể thao, câu lạc b , các c ng trình nghiên cứu, trải nghiệm EM mỗi hình thức hoạt đ ng trên điề tiềm tàng trong

đó những khả năng giáo dục nhất định Nh các hình thức tổ chức đa dạng phong phú mà việc giáo dục HS được thực hiện m t cách tự nhiên, sinh đ ng, nhẹ nhàng, hấp d n, kh ng gò bó và kh cứng phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí, cũng như nhu cầu nguyện vọng của HS rong quá trình thiết kế tổ chức đánh giá các hoạt đ ng

cả GV và HS đều có cơ h i thể hiện sự sáng tạo

Học qua trải nghiệm là quá trình tích cực và hiệu quả: Hoạt đ ng TNST là cơ

h i cho HS phát huy tính tích cực, chủ đ ng, tự giác và sáng tạo của bản thân Nó

có khả năng huy đ ng sự tham gia tích cực của học sinh vào các khâu của quá trình hoạt đ ng từ thiết kế hoạt đ ng dến chuẩn bị thực hiện và đánh giá kết quả từ đó hình thành cho các em nhứng giá trị sống và năng lực cần thiết

Học qua trải nghiệm cần liên kết nhiều lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trư ng, khác với hoạt đ ng dạy học, hoạt đ ng TNST có khả năng thu hút sự tham gia, phối hợp liên kết nhiều lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trư ng như: Giáo viên chủ nhiệm, giáo viên b m n, ban giám hiệu, đoàn thanh niên, cha mẹ học sinh, h i khuyến học, các tổ chức cơ quan doanh nghiệp địa phương .mỗi lực lượng giáo dục có tiềm năng thế mạnh riêng ùy n i dung tính chất của từng hoạt

đ ng mà sự tham gia của các lực lượng có thể trực tiếp hoặc gián tiếp, có thể là đầu mối, chủ trì hoặc phối hợp và sự hỗ trợ cũng khác nhau Do vậy hoạt đ ng TNST

là điều kiện cho HS được học tập, giao tiếp r ng rãi với nhiều lực lượng giáo dục, được l nh h i các n i dung giáo dục qua nhiều kênh khác nhau, với nhiều cách tiếp cận khác nhau Điều đó làm tăng tính đa dạng, hấp d n và chất lượng, hiệu quả của hoạt đ ng TNST

Học qua trải nghiệm giúp l nh h i những kinh nghiệm mà các hình thức học tập khác kh ng thực hiện được: l nh h i kinh nghiệm lịch sử xã h i loài ngư i và thế giới xung quanh bằng nhiều con đư ng khác nhau để phát triển nhân cách mình

là mục tiêu quan trọng của hoạt đ ng học tập uy nhiên có những kinh nghiệm chỉ

có thể l nh h i th ng qua trải nghiệm thực tiễn ự đa dạng trong trải nghiệm sẽ mang lại cho HS nhiều vốn sống, kinh nghiệm phong phú mà nhà trư ng kh ng thể cung cấp th ng qua các c ng thức hay định luật, định lý

óm lại học từ trải nghiệm là phương thức học hiệu quả, nó giúp hình thành năng lực cho trẻ Học từ trải nghiệm có thể thực hiện đối với bất cứ l nh vực tri thức nào, khoa học hay đạo đức, kinh tế xã h i học từ trải nghiệm củng cần được tiến hành có tổ chức, có hướng d n theo quy trình nhất định của nhà giáo dục thì hiệu quả của việc học qua trải nghiệm sẽ tốt hơn Hoạt đ ng giáo dục nhân cách học sinh chỉ có thể tổ chức qua trải nghiệm

1.2.2.Vai trò của hoạt động TNST

Là b phận quan trọng của chương trình giáo dục đặc biệt trong chương trình

giáo dục 2018

Là con đư ng quan trọng để gắn kết giữa học với hành, lý thuyết với thực

1 3 Kết quả của hoạt động TNST

Ngư i học được trang bị đầy đủ kiến thức phong phú về hoàn cảnh, m i trư ng sống, xây dựng những tình cảm đạo đức trong sáng, thân thiện, yêu cu c

1.4 Các nguyên tắc thiết kế hoạt động TNST trong dạy học

Đảm bảo tính mục đích và tính kế hoạch của hoạt đ ng

Đảm bảo tính thích hợp và tính hiệu quả

Đảm bảo sự thống nhất của n i khóa và ngoại khóa

Đảm bảo sự thống nhất giữa định hướng, chỉ đạo của GV và tính tự quản, tự giác của HS

N i dung sinh hoạt phải linh hoạt, phong phú cân đối giữa các loại hình

Xác định rõ đối tượng thực hiện, việc hiểu rõ đặc điểm HS tham gia vừa giúp

GV thiết kế hoạt đ ng phù hợp với đặc điểm lứa tuổi, vừa giúp phòng ngừa những

đáng tiếc có thể xảy ra đối với HS

Bước 2: Đặt tên cho hoạt động

Đặt tên cho hoạt đ ng là việc làm cần thiết vì tên của hoạt đ ng tự nó đã nói lên được chủ đề, mục tiêu, n i dung, hình thức của hoạt đ ng

ên hoạt đ ng cũng tạo được sự hấp d n l i cuốn, tạo ra được trạng thái tâm

lí đầy hứng kh i của HS Vì vậy cần có sự tìm tòi suy ngh để đặt tên cho hoạt

đ ng phù hợp và hấp d n

Việc đặt tên cho hoạt đ ng cần phải đảm bảo các yêu cầu sau:

- Rõ ràng, chính xác, ngắn gọn

- Phản ánh được chủ đề n i dung của hoạt đ ng

- ạo được ấn tượng ban đầu cho HS

Bước 3: Xác định mục tiêu của hoạt động

Mỗi hoạt đ ng đều thực hiện mục đích chung của mổi chủ đề nhưng cũng có mục tiêu cụ thể của hoạt đ ng đó

Mục tiêu của hoạt đ ng là dự kiến trước kết quả của hoạt đ ng

Các mục tiêu hoạt đ ng cần được xác định cụ thể, rõ ràng phù hợp, phản ánh được mức đ cao thấp của yêu cầu cần đạt về tri thức, k năng, định hướng giá trị Xác định đúng mục tiêu nó sẽ có tác dụng:

- Định hướng cho hoạt đ ng, là cơ s chọn lựa n i dung và điều chỉnh hoạt

đ ng

- Căn cứ để đánh giá kết quả hoạt đ ng

- Kích thích tính tích cực hoạt đ ng của thầy và trò

rong quá trình xác định mục tiêu cần trả l i các câu hỏi sau:

- Hoạt đ ng này có thể hình thành cho học sinh kiến thức mức đ nào (khối lượng và chất lượng của kiến thức)

- Những k năng có thể hình thành học sinh và các mức đ của nó đạt được sau khi tham gia hoạt đ ng

- Những thái đ , giá trị nào có thể hình thành hay thay đổi học sinh sau hoạt

đ ng N

Bước 4: Xác định nội dung, phương pháp, phương tiện, hình thức của hoạt động

Mục tiêu có thể đạt được hay kh ng phụ thu c vào sự xác định đầy đủ và hợp

lí những n i dung và hình thức của hoạt đ ng

rước hết cần căn cứ vào chủ đề, mục tiêu đã xác định các điều kiện hoàn cảnh cụ thể của lớp, nhà trư ng, khả năng của HS để xác định n i dung phù hợp

cho các hoạt đ ng, cần liệt kê đầy đủ các n i dung cần thực hiện

ừ yêu cầu đặt ra của n i dung để xác định cụ thể phương pháp tiến hành, xác định các phương tiện cần có để tiến hành, từ đó lựa chọn hình thức hoạt đ ng tương ứng Có thể m t hoạt đ ng có nhiều hình thức khác nhau được thực hiện đan xen hoặc trong đó có m t hình thức nào đó chủ đạo, còn hình thức khác phụ trợ

ít nhất cho việc thực hiện mỗi mục tiêu

Bước 6: Thiết kế chi tiết hoạt động trên bản giấy

rong bước này cần phải xác định:

- Có bao nhiêu việc cần phải thực hiện ?

- Các việc đó là gì? N i dung của mỗi việc đó ra sao ?

- iến trình và th i gian thực hiện các việc đó như thế nào ?

- Các c ng việc cụ thể cho các tổ, nhóm, các nhân

- Yêu cầu cần đạt được của mỗi việc

Bước 7: Kiểm tra, điều chỉnh và hoàn thiện chương trình

Rà soát kiểm tra lại n i dung và trình tự các việc, th i gian thực hiện cho từng việc, xem xét, tính toán hợp lí, khả năng thực hiện và kết quả cần đạt được

Nếu phát hiện những sai sót hoặc bất hợp lí khâu nào, bước nào, n i dung nào thì phải kịp th i điều chỉnh

Cuối cùng hoàn thiện bản thiết kế chương trình hoạt đ ng và cụ thể hóa chương trình đó bằng văn bản Đó là kế hoạch tổ chức hoạt đ ng N

Bước 8: Lưu trữ kết quả hoạt động vào hồ sơ của HS

au khi kết thúc hoạt đ ng N , GV đánh giá nhận xét mỗi H và lưu kết

quả hoạt đ ng vào hồ sơ cho HS

1.6 Các hình thức tổ chức hoạt động TNST

1.6.1 Tổ chức thảo luận

Đây là cách thức tổ chức dạy học trải nghiệm đơn giản và dễ thực hiện nhất với điều kiện nước ta cũng như mặt bằng chung của các trư ng phổ th ng hiện nay

hảo luận có thể diễn ra trong phạm vi hẹp trong lớp học dưới sự hướng d n điều khiển của GV, HS cùng nhau trao đổi tìm ra nguyên nhân và giải pháp thực hiện chủ đề cùng trao đổi

GV là ngư i tổ chức còn HS là ngư i chủ trì, d n dắt, thực hiện uy nhiên đây cũng chỉ là bước đầu của học tập TNST, hình thức này sẽ khó phát huy hết năng lực HS B i vậy GV cần có những hình thức tổ chức hấp d n với tất cả đối tượng HS nhằm phát triển năng lực ngư i học

rò chơi có thể được sử dụng trong nhiều tình huống khác nhau của hoạt đ ng

N như làm quen, kh i đ ng, d n nhập vào n i dung học tập, cung cấp và tiếp nhận tri thức; đánh giá kết quả, r n luyện các k năng và củng cố những tri thức đã được tiếp nhận,… rò chơi giúp phát huy tính sáng tạo, gây hứng thú cho H ; giúp

H dễ tiếp thu kiến thức mới; giúp chuyển tải nhiều tri thức của nhiều l nh vực khác nhau; tạo được bầu kh ng khí vui vẻ; tạo cho các em tác phong nhanh nhẹn,…

1.6.3 Tham quan dã ngoại

Đây là hình thức học tập trải nghiệm hiệu quả nhất b i tính hấp d n với HS Mục đích của tham quan dã ngoại là được tham quan, tìm hiểu và học hỏi kiến

thức

N i dung tham quan dã ngoại có tính giáo dục tổng hợp đối với HS từ đó giáo dục lòng yêu nước, yêu thiên nhiên, giáo dục truyền thống cách mạng ham quan dã ngoại giúp tăng cư ng cơ h i cho HS được giao lưu, chia sẻ và thể hiện những khả năng vốn có của mình Đồng th i giúp các em cảm nhận được vẻ đẹp của quê hương đất nước, hiểu được những giá trị truyền thống và hiện đại Để từ

đó rút ra cho mình những bài học quan điểm cũng như lối sống phù hợp ận mắt chứng kiến, tự mình cảm nhận giúp các em thấu hiểu, đồng cảm củng như phát triển các giá trị để từ đó thỏa sức sáng tạo và tư ng tượng Mỗi hình thức tham quan dã ngoại lu n gắn với m t chủ đề học tập giáo dục trong chương trình hay là

nguồn bổ sung kiến thức thực tiễn hoặc k năng sống cho HS

ham quan dã ngoại là cơ h i cho thầy - trò có sự gắn kết giao lưu để từ đó

GV thấu hiểu, nắm bắt được nhu cầu nguyện vọng của HS để từ đó thiết kế các chương trình học tập phù hợp với lứa tuổi, đặc điểm m n học ham quan dã ngoại

là cơ h i tốt để các em tự kh ng định mình thể hiện tính tự quản, tính sáng tạo và

biết đánh giá sự cố gắng, sự trư ng thành của bản thân cũng như giúp các em học

tập theo phương châm “học đi đ i với hành”, “lí luận đi đ i với thực tiễn”

Có rất nhiều hình thức để tổ chức hoạt đ ng tham quan dã ngoại của m n thu c khoa học tự nhiên như tham quan các cơ s sửa chữa và sản xuất, nhà máy,

xí nghiệp, c ng xư ng theo các chủ đề học tập

uy nhiên việc tổ chức tham quan dã ngoại kh ng phải trư ng nào củng có cơ

h i và khả năng thực hiện do yếu tố kinh phí, đảm bảo th i gian chương trình, sự đồng thuận của phụ huynh Vì vậy trong khi làm kế hoạch ta có thể sáng tạo các hình thức tham quan dã ngoại có lợi nhất, như có thể chỉ cần đến những địa điểm

gần khu vực trư ng nhưng quan trọng là phải có chương trình để HS được N 1.6.4 Trải nghiệm STEM

Hoạt đ ng N theo định hướng EM, đây là hình thức vận dụng những kiến thức, kỹ năng liên quan đến các m n học Khoa học, C ng nghệ, Kỹ thuật và oán học rong đó H biết liên kết các kiến thức Khoa học, oán học để giải quyết các vấn đề thực tiễn Biết sử dụng, quản lý và truy cập C ng nghệ H biết

về quy trình thiết kế và chế tạo ra các sản phẩm

Ngoài ra còn có các hình thức N khác như diễn đàn, tổ chức câu lạc b , lao đ ng c ng ích, tổ chức các cu c thi, sinh hoạt tập thể, giao lưu các sự kiện…

1.7 Vai trò của HS và GV trong dạy học TNST

1.7.1 Vai trò của HS

H phải chủ đ ng và tích cực trong việc đón nhận tình huống học tập mới, chủ đ ng trong việc huy đ ng kiến thức, kỹ năng đã có vào khám phá, giải quyết các tình huống học tập mới đồng th i phải chủ đ ng b c l những quan điểm của bản thân trước tình huống học tập mới H đạt được tri thức, tư duy và nhân cách qua quá trình dự đoán, kiểm nghiệm, thất bại từ đó rút ra bài học cần thiết phải chủ

đ ng tích cực trong việc thảo luận, trao đổi th ng tin với bạn học và GV Việc trao đổi này phải xuất phát từ nhu cầu của chính H trong việc tìm những giải pháp để giải quyết tình huống học tập mới hoặc khám phá sâu hơn các tình huống đó H phải tự điều chỉnh lại kiến thức của bản thân sau khi l nh h i được các tri thức mới,

th ng qua việc giải quyết các tình huống học tập Kh ng chỉ chú trọng vào quá trình thu nhận kiến thức mà còn nắm cách học, m tả được những nhiệm vụ cần thực hiện để giải quyết vấn đề H phải có kỹ năng sử dụng các phương tiện học tập thành thạo như biết khai thác th ng tin trên internet, sử dụng các phần mềm

Lu n nỗ lực biến những ý tư ng trong học tập thành sản phẩm cụ thể, phải biết cách đánh giá ngư i khác và tự đánh giá bản thân qua quá trình học tập

1.7.2 Vai trò của GV

GV là ngư i thiết kế các tình huống học tập, ngư i nêu vấn đề, ngư i biên soạn, giới thiệu tài liệu học tập, điều phối mọi hoạt đ ng trong lớp học, tiếp nhận

những phản hồi, điều chỉnh hoạt đ ng học đi đúng hướng, lu n bên cạnh ngư i học với vai trò nhà tư vấn tạo m i trư ng cho ngư i học kiến tạo kiến thức cho mình Vai trò của GV trong dạy học N được m tả như sau:

- GV khuyến khích, chấp nhận sự tự điều khiển và sáng kiến của HS, tích cực tìm hiểu kiến thức đã có và nhu cầu học tập của H , khuyến khích H trao đổi, tranh luận với nhau và cả với GV, cũng như thay đổi cách hướng d n và thay đổi

n i dung khi cần thiết, khuyến khích H tư duy phê phán và tìm hiểu các vấn đề trong những tình huống bằng những câu hỏi tư duy, hay các câu hỏi m

- Hướng d n HS cách học, cách điều chỉnh các kỹ năng học tập và cách định hướng, điều khiển những nỗ lực học tập Nu i dưỡng đ ng cơ đam mê học tập của

H bằng cách sử dụng thư ng xuyên các m hình thúc đẩy hoạt đ ng học Cũng

lu n lu n tạo điều kiện cho H tự đánh giá và đánh giá l n nhau

1 8 Quan điểm vận dụng ph ơng pháp dạy học TNST trong dạy học môn Vật lí tr ng THPT theo xu h ớng đổi mới và phát triển ph ơng pháp dạy học

Hướng 1: ăng cư ng tính tích cực, tìm tòi sáng tạo HS, tiềm năng trí tuệ

nói riêng và nhân cách nói chung thích ứng năng đ ng với thực tiễn lu n đổi mới

Hướng 2: ăng cư ng năng lực vận dụng trí thức đã học vào cu c sống, sản

xuất lu n biến đổi

Hướng 3: Chuyển dần trọng tâm của phương pháp dạy học từ tính chất th ng

báo, tái hiện đại trà chung cho cả lớp sang tính chất phân hóa - cá thể hóa cao đ , tiến lên theo nhịp đ cá nhân

Hướng 4: Liên kết nhiều phương pháp dạy học riêng lẻ thành tổ hợp phương

pháp dạy học phức hợp

Hướng 5: Liên kết phương pháp dạy học với các phương tiện kỹ thuật dạy

học hiện đại (điện thoại th ng minh, máy vi tính, mạng internet ) tạo ra các tổ hợp phương pháp dạy học có dùng phương tiện kỹ thuật dạyhọc hiện đại

Hướng 6: Chuyển hóa phương pháp khoa học thành phương pháp dạy học đặc

thù của m n học

Hướng 7: Đa dạng hóa các phương pháp dạy học phù hợp với các cấp học,

bậc học, các loại hình trư ng và các m n học

2 CƠ SỞ THỰC TIỂN

2 1 Thực trạng vận dụng dạy học TNST vào dạy học chủ đề môn Vật lí

* Kết quả thăm dò 50 GV dạy tại trư ng nơi t i c ng tác về việc vận dụng và

ố lượng Phần trăm ố lượng Phần trăm

- Biểu đồ

- ính hiệu quả của N trong việc phát triển năng lực toàn diện cho H :

Đa số GV đánh giá cao hiệu quả mà N đem lại như r n luyện k năng giao tiếp, ứng xử; phát triển các năng lực tư duy, sáng tạo, vận dụng kiến thức Vật lí vào

cu c sống; r n luyện năng lực hợp tác, k năng thuyết trình giữa đám đ ng, k năng giải quyết vấn đề…

- Hạn chế của hoạt đ ng N : Đa số GV cho rằng, tổ chức hoạt đ ng N cần nhiều th i gian để thực hiện và kh ng phù hợp với hình thức thi cử hiện nay

* Kết quả thăm dò HS 3 lớp 12A2 (43 HS), 12A5 (45 HS) và 12D3 (42 H ) tại trư ng HP nơi t i c ng tác thì cho thấy: Đa số H đều hứng thú với những kiến thức Vật lí liên quan đến thực tiễn, đòi hỏi các em vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề Tuy nhiên ban đầu HS còn chưa thích nghi với dạy học N N do tốn rất nhiều th i gian

84%

16%

Hình 1: Biểu đồ mức độ sử dụng các hoạt động TNST

trong dạy học của GV

Chƣa dạy TNST Đã dạy TNST

m t cách toàn diện, giúp HS thích ứng linh hoạt với sự phát triển xã h i hiện nay

2 2 Thuận l i và khó khăn trong việc áp dụng đề tài

2.2.1.Thuận lợi

Trong giai đoạn chuẩn bị cho đổi mới toàn diện chương trình giáo dục phổ thông, B GD và Đ đã c ng bố dự thảo chương trình giáo dục phổ th ng mới, trong đó nhấn mạnh mục tiêu của m n Vật lí là: Chương trình m n Vật lí THPT giúp HS phát triển các năng lực thành phần của năng lực tìm hiểu tự nhiên, gắn với chuyên m n về vật lí như: năng lực nhận thức kiến thức vật lí; năng lực tìm tòi, khám phá kiến thức vật lí; năng lực vận dụng kiến thức vật lí vào thực tiễn; từ đó biết ứng xử với tự nhiên m t cách đúng đắn, khoa học và có khả năng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực và s thích, điều kiện và hoàn cảnh của bản thân Môn Vật lí cũng góp phần cùng các m n học và hoạt đ ng giáo dục khác trong nhà trư ng phát triển HS những phẩm chất và năng lực chung đã quy định trong chương trình giáo dục phổ th ng tổng thể

Đ i ngũ cán b GV nhà trư ng và tổ b m n đảm bảo về số lượng và chất lượng, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của cấp học GV trong nhà trư ng lu n có trách nhiệm cao, có tinh thần trách nhiệm, say mê với nghề nghiệp và hết lòng yêu thương HS Ngay từ đầu năm học, ban giám hiệu và tổ b m n đã có triển khai các

kế hoạch, chỉ thị, nhiệm vụ năm học; đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát triển năng lực H , tạo hứng thú học tập cho H Lãnh đạo trư ng lu n khuyến khích GV tích cực sử dụng các phương pháp dạy học mới như dạy học dự án, dạy học STEM, dạy học TNST, dạy học chủ đề, dạy học tích hợp, dạy học nghiên cứu bài học nhằm tăng cư ng r n luyện cũng như phát triển các năng lực của H Bên cạnh đó, nhiều trư ng HP hiện nay có nhiều thế mạnh về cơ s vật chất, các trang thiết bị hiện đại Khi thực hiện các hoạt đ ng N đòi hỏi chúng

ta phải ứng dụng linh hoạt có hiệu quả của c ng nghệ th ng tin, H khá thành thạo

vi tính, máy chiếu, khai thác các ứng dụng mạng (Zoom, facebook, zalo, messeger, trang web, goole) Vì vậy, việc sử dụng để báo cáo sản phẩm dự án của H rất dễ dàng

2.2.2 Khó khăn

Khi dạy các kiến thức Vật lí, nhiều GV chỉ chú trọng trình bày, giới thiệu các kiến thức mà kh ng có phân tích, giải thích để HS hiểu rõ bản chất của các hiện tượng vật lí vì vậy việc tiếp nhận kiến thức của HS gặp khó khăn Chủ yếu HS chỉ ghi nhớ và áp dụng m t cách máy móc mà kh ng có liên hệ với các kiến thức tương tự

p lực về thi cử còn nặng nề, do đó đại đa số GV chỉ cố gắng tập trung dạy cho H các kiến thức căn bản liên quan đến đề thi trong các cu c thi Việc tổ chức các hoạt đ ng N để giúp H có cơ h i được tham quan, trải nghiệm thực tế, được chính tay mình làm ra các sản phẩm khoa học thì đa số GV chưa thực sự quan tâm

Năng lực của GV trong việc tiếp cận với chương trình đổi mới phương pháp dạy học các trư ng và các địa phương kh ng đồng đều, m t số GV chưa thực hiện đổi mới phương pháp giáo dục, giảng dạy do chưa quan tâm đến quá trình đổi mới, cải cách của B giáo dục Phương pháp dạy học của nhiều GV còn thiếu sáng tạo, gượng ép GV lên lớp chủ yếu dạy xong các kiến thức trong sách giáo khoa theo lối truyền thụ truyền thống GV giảng, ghi bảng còn HS nghe, chép Chính điều đó làm cho HS tiếp nhận kiến thức m t chiều, thiếu sự năng đ ng, tự tin Bản thân các GV chưa có đủ kinh nghiệm, năng lực để tổ chức các hoạt đ ng TNST, vì trên thực tế chưa có nhiều chương trình tập huấn hiệu quả về việc tổ chức các hoạt đ ng trải nghiệm cho GV để GV được học hỏi tiếp cận phương pháp, đồng th i GV chưa được tham gia nhiều các hoạt đ ng nên thiếu kinh nghiệm, các k năng

Việc thực hiện chương trình hoạt đ ng trải nghiệm đòi hỏi có sự chuẩn bị đầu

tư rất k về n i dung, phương pháp, hình thức tổ chức, dụng cụ, kinh phí mất nhiều th i gian của GV

Bản thân phụ huynh HS chưa có sự đồng thuận cao trong tổ chức hoạt đ ng như: sợ ảnh hư ng đến th i gian học chính khóa, hay khi tham gia các hoạt đ ng

dã ngoại sợ mất an toàn, kinh phí tổ chức

Chưa xây dựng được b tiêu chí đánh giá về hoạt đ ng của H , đánh giá cá nhân, nhóm, đánh giá riên rẻ và đánh giá đồng đ ng để tạo ra đ ng lực cho H Tuy nhiên trong giai đoạn hiện nay với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học k thuật, sự ra đ i của nhiều trang thiết bị c ng nghệ hiện đại và đặc biệt trong công

cu c thực hiện cu c cách mạng 4.0 chúng ta cần nghiêm túc nhìn nhận lại cách truyền thụ kiến thức cho HS uá trình hình thành năng lực chính là quá trình phát triển nhân cách toàn diện của HS uá trình bồi dưỡng giáo dục năng lực là quá trình tác đ ng sư phạm của nhà giáo m t cách đúng quy luật, đảm bảo tính khoa học và mang tính thực tiễn

3 THIẾT KẾ CÁC HOẠT ỘNG TNST THÔNG QUA Ạ H C CHỦ

Ề “CÁC MÁ IỆN XOA CHIỀU” VẬT LÝ 12 THPT

3.1 Phân tích nội dung và cấu trúc của chủ đề“Các máy điện xoay chiều”

( rích KHGD m n Vật lí năm học 2021-2022 của đơn vị nơi t i c ng tác)

Bài /

chủ đề Yêu cầu đạt đƣợc

Thời lƣợng

Hình thức

tổ chức DH / KTĐG

Tiết PP

CT

Điều chỉnh theo công văn 3280/BGDĐT

- M tả được sơ đồ cấu

tạo và nguyên tắc hoạt

đ ng của máy phát điện

xoay chiều m t pha

- Nêu được cấu tạo và

hoạt đ ng của máy phát

điện xoay chiều ba pha

và các cách mắc mạch ba

pha

- rình bày được cách

tạo ra từ trư ng quay và

nguyên tắc hoạt đ ng của

ại tại nhà, ngoài thực địa trải nghiệm

*Hình thức KTĐG

Bài test nhanh cuối tiết

Phiếu học tập HS

Báo cáo thực hành và sản

40

41

42

Chủ đề gồm bài 17;18

Bài 17 Mục II.2: Cách mắc mạch ba pha:

Tự học có hướng d n Bài 18 Cả bài: Tự học có hướng d n

thực tiễn địa phương

- uyên truyền cổ vũ cho

TRÍCH KẾ HOẠCH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO

NHÓM VẬT LÍ, HỌC KÌ 1, NĂM HỌC 2021 - 2022

TỔ CM: KHOA HỌC TỰ NHIÊN

Căn cứ vào phương hướng nhiệm vụ năm học của GD và Đ Nghệ An về

hướng d n xây dựng kế hoạch giáo dục m n học năm học 2021-2022

Căn cứ vào phương hướng nhiệm vụ năm học của rư ng HP A về tình

hình cụ thể của nhà trư ng, của tổ chuyên m n năm học 2021-2022

Căn cứ vào hướng d n về tổ chức hoạt đ ng trải nghiệm sáng tạo của trư ng THPT A năm học 2021-2022

Căn cứ vào kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học của tổ chuyên môn, ổ khoa học tự nhiên xây dựng kế hoạch về tổ chức hoạt đ ng trải nghiệm sáng tạo 2021- 2022 Cụ thể như sau:

I MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU

1 Mục đích

- Cụ thể hóa việc thực hiện nguyên lí giáo dục “Học đi đ i với hành”

- Ôn lại, tiếp thu và vận dụng kiến thức liên m n vào thực tiễn cu c sống, từ

đó có những sáng tạo trong các hoạt đ ng thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng dạy học b m n trong nhà trư ng

- Góp phần đổi mới phương pháp hình thức dạy học, hình thức tổ chức các hoạt đ ng trong nhà trư ng

- Hình thành phẩm chất, năng lực, nhân cách k năng sống cho học sinh, đồng

th i hình thành cho học sinh lối sống tích cực, biết cách hoàn thiện bản thân, tổ chức cu c sống và làm việc có kế hoạch, có trách nhiệm có ý thức c ng dân, và tích cực tham gia các hoạt đ ng xã h i

- ạo kh ng khí thân thiện, thoải mái trong m i trư ng học tập

2 Yêu cầu

- Hoạt đ ng trải nghiệm sáng tạo phải hướng tới mục tiêu phát triển năng lực

cá nhân; năng lực tham gia và tổ chức các hoạt đ ng; năng lực quản lí và tổ chức

cu c sống cá nhân; năng lực định hướng nghề nghiệp; năng lực khám phá và sáng tạo gắn với thực tiễn nhà trư ng và địa phương

- Các hình thức tổ chức đa dạng, phong phú và việc giáo dục học sinh được thực hiện m t cách tự nhiên, sinh đ ng, nhẹ nhàng, hấp d n phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí cũng như nhu cầu, nguyện vọng của HS

- ổ chức hoạt đ ng trải nghiệm sáng tạo phải đảm bảo an toàn, đạt hiệu quả giáo dục; học sinh phải tích cực tham gia, chủ đ ng sáng tạo, có tinh thần trách nhiệm, đoàn kết giúp đỡ nhau khi tham gia hoạt đ ng

4 nhóm trư ng của mỗi lớp

Tháng 12/2021 (trong 1 tiết học tại phòng thực

p dụng bài 17;18

hành b m n) Lớp 12A2

p dụng bài 17;18

Lớp 12A2

Lớp 12A5

Lớp 12D3

ham quan dã ngoại:

Tham quan Cơ s sửa chữa và lắp ráp đồ điện dân dụng tại xã uỳnh Bảng, huyện uỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An

Ban cán sự lớp và 4 nhóm trư ng

Tháng 12/2021 (1 buổi chiều tại thực địa)

p dụng bài 17;18 Quan sát, phỏng vấn, ghi chép, chụp ảnh, quay phim, viết báo cáo thu hoạch

4 nhóm trư ng của mỗi lớp

2 nhóm làm máy phát điện xoay chiều m t pha

2 nhóm làm máy phát điện xoay chiều ba pha

Tháng 12/2021 (2 buổi chiều tại nhà hoặc phòng thực hành b môn)

p dụng bài 17 Quan sát, phỏng vấn làm phóng sự, ghi chép, chụp ảnh, quay phim, làm sản phẩm

để báo cáo

IV DỰ TRÙ KINH PHÍ

- Nguồn kinh phí dự trù cho các hoạt đ ng được huy đ ng từ sự hổ trợ kinh phí của nhà trư ng (mỗi lớp lập kế hoạch cụ thể), kinh phí do phụ huynh đóng góp,

sự hổ trợ của các doanh nghiệp, các tổ chức khuyến học trong nhà trư ng

- Mỗi chương trình sẽ được cụ thể trong kế hoạch chi tiết trước khi thực hiện

V TỔ CHỨC THỰC HIỆN

- Đồng chí tổ trư ng chuyên m n báo cáo và duyệt kế hoạch với Ban giám hiệu nhà trư ng, phân c ng nhiệm vụ cụ thể cho từng giáo viên phụ trách

- Các đồng chí giáo viên được phân c ng thực hiện nghiêm túc kế hoạch

- Học sinh các lớp, giáo viên chủ nhiệm phối hợp và thực hiện nghiêm túc

- ổ chuyên m n có nhiệm vụ tổng kết, đánh giá báo cáo kết quả thực hiện Quỳnh Lưu, ngày 04 tháng 09 năm 2021

Duyệt của hiệu trưởng

(Kí tên, đóng dấu)

Duyệt của TTCM (Kí tên)

Những người lập kế hoạch

Nhóm Vật lí

3 3 Triển khai thực hiện các hoạt động TNST khi dạy chủ đề “Các máy

điện xoay chiều”

- Vận dụng hiểu biết về ảnh hư ng của dòng điện Fu-c đối với các máy điện xoay chiều để đề xuất giải pháp k thuạ t và c ng nghệ nhằm nâng cao hiệu suất hoạt đ ng của chúng

[8]

[9]

NĂNG LỰC CHUNG

Nhóm năng lực Năng lực thành phần

Năng lực tự học - Biết xác định mục tiêu học tập của bài Tự nghiên cứu thu

thập thông tin liên quan về các máy điện xoay chiều

- Biết lập kế hoạch học tập

Năng lực phát

hiện và giải quyết

vấn đề

- Xác định, phân tích, giải thích được các vấn đề liên quan

Năng lực tư duy - Phát triển năng lực tư duy th ng qua cấu tạo phù hợp với

chức năng Năng lực giao

PHẨM CHẤT CHỦ YẾU

Yêu nước

- ích cực tham gia và vận đ ng bạn b trong lớp, ngư i dân tích cực trong lao đ ng, sáng tạo, sử dụng các máy điện xoay chiều m t các th ng minh nhằm bảo vệ m i trư ng sống

- Có ý thức tiết kiệm điện năng trong quá trình sử dụng các máy điện xoay chiều

II Thời gian, địa điểm

- h i gian thực hiện: 2 tuần (1 buổi trên lớp, 2 buổi trải nghiệm EM)

- Địa điểm: lớp học, phòng thực hành b m n, cơ s sửa chữa và lắp ráp đồ điện dân dụng uang hành tại xã uỳnh Bảng - uỳnh Lưu (Điểm tham quan dã ngoại và trải nghiệm STEM) và nhà

- Xây dựng phiếu điều tra, phiếu đánh giá, bảng tiêu đánh giá

2 Học sinh

- Các văn phòng phẩm, vật liệu cần thiết để thực hiện sản phẩm

- Máy tính, máy quay phim, máy ảnh

IV Gợi ý tổ chức hoạt động

Giai đoạn 1: Giới thiệu hoạt động và hướng dẫn thực hiện hoạt động Mục tiêu: au khi kết thúc giai đoạn này, HS biết rõ về hoạt đ ng mình đang

thực hiện, nhiệm vụ cụ thể của nhóm, của bản thân trong nhóm và cách thức, kế hoạch để thực hiện nhiệm vụ đó

Hoạt động 1: Kh i động - Tìm hiểu thông tin về chủ đề

* Mục tiêu:

- ạo hứng thú cho HS

- Huy đ ng kiến thức liên quan đến chủ đề

* Cách tiến hành:

- ạo hứng thú cho HS tiếp nhận n i dung kiến thức trong chủ đề

- GV giới thiệu chủ đề và cách thức thực hiện chủ đề (n i dung kiến thức nền)

+ ên chủ đề

+ Phương thức thực hiện

+ N i dung dự án nghiên cứu

- H tham gia thảo luận xây dựng các kiến thức tổng quát của chủ đề: vẽ

H xác định được: sản phẩm cần có, các nhiệm vụ cần thực hiện, các cách

thức tham gia dã ngoại, địa điểm dã ngoại…

* hương thức tiến hành

- Bước 1: GV chia lớp thành 4 nhóm hoạt đ ng, hướng d n các nhóm thảo luận để trả l i câu hỏi thảo luận nhóm GV giao câu hỏi thảo luận và lập nhóm thảo

luận trong nhóm các ứng dụng Zalo, Messenger của lớp rong bước này GV tiến hành hướng d n để HS giải quyết được các vấn đề như:

+ Các nhiệm vụ cần thực hiện là gì?

+ Các sản phẩm cần có sau dự án là gì?

+ Kết qủa thu được địa điểm dã ngoại là gì?

- Bước 2: H về các nhóm, phân c ng các nhiệm vụ trong nhóm: trư ng nhóm, thư ký rồi tiến hành thảo luận c ng việc

- Bước 3: Các nhóm báo cáo kết quả thảo luận

- Bước 4: GV dựa vào phần kết quả thảo luận của H và ý kiến bản thân, giới thiệu m t số công việc cần làm, sản phẩm cần có, hình thức, địa điểm bên ngoài lớp học khi thực hiện dự án

* Dự kiến sản phẩm đạt được

1 ìm hiểu cấu tạo, nguyên lí làm việc và ứng dụng của các máy điện xoay

chiều thể hiện bằng m t poster trên khổ giấy A0 hoặc bằng phiếu học tập

2 ìm hiểu thực tế ứng dụng của các máy điện xoay chiều thể hiện bằng album ảnh và video th ng qua phỏng vấn trong quá trình tham quan dã ngoại tại

cơ s sửa chữa và lắp ráp đồ điện dân dụng tại địa phương

3 ìm hiểu và làm được các sản phẩm các máy điện xoay chiều (làm được máy phát điện xoay chiều m t pha và ba pha) thể hiện bằng sản phẩm, album ảnh và video thực hiện trong quá trình trải nghiệm tại cơ s sửa chữa và lắp ráp đồ điện dân dụng tại địa phương và H tự làm nhà

* Gợi ý một số công việc cần làm

- Nghiên cứu, khảo sát, chụp ảnh, quay video các c ng việc cần làm

- Thiết kế sản phẩm, chuẩn bị vật liệu làm sản phẩm và các vật liệu để trình bày sản phẩm, làm phóng sự, phỏng vấn…

Hoạt động 3: Phân loại và thành lập nhóm

- Giáo viên tổ chức chia nhóm học sinh theo khả năng, s thích và theo địa bàn của H Mỗi nhóm có từ 10 - 12 HS, sao cho mỗi nhóm đều có những học sinh

có những s thích và khả năng khác nhau ố lượng nhóm cũng cần chú ý để đảm bảo hài hòa với số lượng sản phẩm đầu ra

- Chia mỗi lớp gồm 4 nhóm như sau:

Nhóm 1: gồm 10 - 12 H thu c các xã: uỳnh iến, uỳnh Ngh a

Nhóm 2: gồm 10 - 12 H thu c các xã: uỳnh Minh, uỳnh Lương, uỳnh Yên

Nhóm 3: gồm 10 - 12 H thu c các xã: uỳnh Bảng, uỳnh Liên

Nhóm 4: gồm 10 - 12 H thu c các xã: uỳnh hanh, uỳnh Đ i, An Hòa

Giai đoạn 2: Tiến hành thực hiện các nhiệm vụ theo kế hoạch

Hoạt động 1: Kh i động

* Mục tiêu

- ạo m i trư ng vui vẻ, kích thích sự hứng thú cho SH

- Giới thiệu các kiến thức liên quan cần vận dụng trong chủ đề

* hương thức tiến hành

- GV chiếu m t đoạn video nói về cách sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả để hứng kh i và đặt ra vấn đề cần giải quyết

Mã R video

- GV cho H chia sẻ cảm nhận về những hình ảnh vừa quan sát

Hoạt động 2: Tìm hiểu tổng thể về cấu tạo nguyên lí làm việc và ứng dụng của các máy điện xoay chiều

- Cấu tạo của các máy điện xoay chiều

- Nguyên lí làm việc của các máy điện xoay chiều

- ng dụng của các máy điện trong thực tiển

* Cách thức thực hiện

- Bước 1: Các nhóm họp nhóm chia sẻ các th ng tin đã biết và thảo luận thống nhất n i dung trên t giấy A0 với các n i dung chính cấu tạo, nguyên lí làm việc và ứng dụng của máy phát điện và đ ng cơ điện

- Bước 2: Căn cứ vào sản phẩm đầu ra nhóm bắt thăm được, thảo luận nhóm

để xác định cách thức thực hiện sản phẩm, những th ng tin cần có để thực hiện sản phẩm và phân c ng nhiệm vụ cho các thành viên để có được sản phẩm đó

- Bước 3: Các cá nhân thu thập th ng tin theo phân c ng của nhóm, n p lại cho thư ký/nhóm trư ng theo đúng tiến đ

- Bước 4: hư ký, nhóm trư ng tập hợp, phân loại th ng tin, cử các thành viên tham gia: vẽ, viết th ng tin

- Bước 5: Hoàn thành sản phẩm

SẢN PHẨM HỌC TẬP CỦA CÁC NH M

Sản phẩm của nhóm 1 lớp 12D3 Sản phẩm của nhóm 2 lớp 12D3

Sản phẩm của nhóm 3 lớp 12D3 Sản phẩm của nhóm 4 lớp 12D3

- Bước 6: Báo cáo sản phẩm (đại diện các nhóm báo cáo): mỗi nhóm sẽ bắt thăm và báo cáo theo nhánh sản phẩm trong 6 phút, các nhóm khác bổ sung và đặt câu hỏi thảo luận

BÁO CÁC SẢN PHẨM HỌC TẬP CỦA CÁC NH M

Báo cáo của nhóm 1 lớp 12D3 Báo cáo của nhóm 2 lớp 12D3

Báo cáo của nhóm 3 lớp 12D3 Báo cáo của nhóm 4 lớp 12D3

- Bước 7: hảo luận giữa các nhóm

- Bước 8: Ý kiến của GV

Kết luận: HS hiểu được cấu tạo, nguyên lí làm việc và ứng dụng của các máy điện xoay chiều

Hoạt động 3: Thiết kế sơ đ nguyên lí hoạt động của máy phát điện xoay

chiều một pha và ba pha

- ơ đồ nguyên lí làm việc và m hình của máy phát điện xoay chiều m t pha

- ơ đồ nguyên lí làm việc và m hình của máy phát điện xoay chiều ba pha

* Cách thức thực hiện

Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của học sinh

CHUYỂN GIAO NHIỆM VỤ

GV phân c ng 2 nhóm thiết kế sơ đồ

nguyên lí làm việc của máy phát điện

xoay chiều m t pha và 2 nhóm thiết kế

nguyên sơ đồ nguyên lí làm việc của

máy phát điện xoay chiều ba pha

H tiếp nhận nhiệm vụ học tập

THỰC HIỆN NHIỆM VỤ HỌC TẬP

GV: Hướng d n qua quy trình thiết kế sơ

đồ nguyên lí

- Mỗi nhóm tự phân c ng nhóm nhỏ, thư kí, ngư i báo cáo

- Mỗi nhóm nhỏ sẽ ghi ý kiến của nhóm vào đúng góc của “Khăn trải bàn”

- Cả nhóm thảo luận và thống nhất để hoàn thành c ng việc

BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC HIỆN NHIỆM VỤ HỌC TẬP

VÀ THẢO LUẬN

- GV: tổ chức cho H báo cáo kết quả

làm việc và thảo luận

- GV: chọn 2 nhóm báo cáo (nhóm

nhanh nhất) và 2 nhóm còn lại nhận xét

- GV: đặt thêm câu hỏi thảo luận

( u nhược điểm và tính khả thi từ các

- Các nhóm trình bày kết quả thảo luận lên bảng

- 02 nhóm báo cáo kết quả thảo luận,

02 nhóm còn lại theo dõi và nhận xét, góp ý

- Các nhóm trả l i các thắc mắc của

chuẩn hóa kiến thức

- Các nhóm tự đánh giá, đánh giá dựa vào phiếu đánh giá

- Các nhóm chỉnh sửa, hoàn thiện các các sản phẩm của mình

SẢN PHẨM CỦA CÁC NH M HS

Sơ đồ ngu ên lí má phát điện oa

chiều một pha Nhóm 1,4 lớp 12A2

Sơ đồ ngu ên lí má phát điện oa chiều một pha Nhóm 2,3 lớp 12A2

Sơ đồ ngu ên lí má phát điện oa

chiều ba pha Nhóm 1,2 lớp 12A5

Sơ đồ ngu ên lí má phát điện oa chiều ba pha Nhóm 3,4 lớp 12A5

Kết luận: Các nhóm HS vẽ được sơ đồ nguyên lí làm việc của máy phát điện xoay chiều một pha và ba pha

Hoạt động 4: Tìm hiểu thực tế nhu c u sử dụng các máy điện xoay chiều và vận dụng kiến thức vào thực tiển

- Phiếu thu hoạch

- ản phẩm máy phát điện xoay chiều m t pha và ba pha

MC: Giới thiệu qua thành phần của đoàn tham quan và mục đích của đoàn

đến cơ s để tham quan dã ngoại và trải nghiệm STEM: Vậy anh có thể giới thiệu cho chúng em biết th ng tin về cơ s của anh được kh ng ạ?

Anh Thành: Vâng xin chào quí thầy c và các em H của trư ng HP A,

đã có tiết học trải nghiệm rất bổ ích tại cơ s của chúng t i Cơ s của chúng t i chuyên sửa chữa và lắp ráp đồ điện dân dụng đảm bảo phục vụ cho nhu cầu sửa chữa và sử dụng đồ điện dân dụng của bà con vùng Bãi Ngang và các vùng lân cận

MC: Anh có thể cho chúng em biết các máy điện xoay chiều thư ng được sử

dụng nhiều trong các thiết bị điện dân dụng nào?

Anh Thành: Các máy điện xoay chiều được sử dụng rất nhiều trong các thiết

bị điện phục vụ bà con trong sản xuất và sinh hoạt

Máy phát điện xoay chiều m t pha có c ng suất nhỏ trong khoảng từ 2 kVA đến 5 kVA được bà con sử dụng chiếu sáng trong sinh hoạt, còn trong sản xuất được dùng để tưới nước cho rau màu, dùng để chạy các máy trong xư ng m c, nhà máy đ ng lạnh … nhằm khắc phục tình trạng thư ng xuyên mất điện và phục vụ cho những vùng canh tác mà điện lưới chưa có

Đ ng cơ điện thì được sử dụng rất nhiều: rong sinh hoạt như là quạt điện,

máy bơm nước, máy xay xát, máy thái rau …; rong lao đ ng sản xuất như là máy cưa, máy khoan, máy làm lạnh …Nói chung ngư i ta có thể dùng đ ng cơ điện để chế ra những dụng cụ rất hữu ích trong sinh hoạt và sản xuât

MC: rong quá trình sửa chữa các máy điện xoay chiều thì anh thấy các máy

điện thư ng hư hỏng những b phận nào, anh có thể cho biết nguyên nhân và cách khắc phục như các hư hỏng đó?

Anh Thành: rong quá trình sửa chữa thì anh thấy các máy điện xoay chiều

thư ng hay bị cháy các cu n dây quấn: Máy phát điện thì cháy cu n dây phát ra điện còn đ ng cơ điện thì cháy cu n dây stato

Nguyên nhân có thể do máy sử dụng trong khoảng th i gian quá dài hoặc làm việc trong điều kiện điện yếu, vùng n ng th n chúng ta vào gi cao điểm có khi điện áp xuống còn khoảng 120 V

Cách khắc phục các hư hỏng trên thư ng là thay mới các cu n dây bị cháy hoặc dùng dây mới để quấn lại các cu n dây đó

MC: heo kinh nghiệm nhiều năm trong nghề, anh có thể cho chúng em biết

để chế tạo được m t máy điện xoay chiều có c ng suất nhỏ thì cần phải tiến làm những c ng việc gì và chuẩn bị các nguyên vật liệu nào?

Anh Thành: việc này cũng đơn giãn mà rước hết các em xác định được

mình muốn làm loại máy nào, nghiên cứu nguyên lí làm việc của máy cần chế tạo

và thiết kế m hình rồi tiến hành làm

Nguyên vật liệu để chế tạo các máy điện xoay chiều chủ yếu là nam châm để tạo ra từ trư ng, các cu n dây và m t số vật liệu khác tùy vào loại máy mình làm Đối với đ ng cơ điện stato tạo ra từ trư ng quay là các cu n dây, số lượng

cu n dây tùy vào loại m t pha hay ba pha, r to cũng là m t cu n dây được quấn trên m t khung bằng thép

Còn máy phát điện r to ta dùng nam châm để tạo ra từ trư ng, stato là các

cu n dây để tạo ra dòng điện, số cu n dây cũng tùy vào máy phát đó là loại m t pha hay ba pha

MC: Anh đánh giá thế nào về triển vọng phát triển của nghề Điện dân dụng,

anh có thể tư vấn giúp chúng em có cái nhìn đúng đắn về nghề để chúng em có được định hướng nghề nghiệp tương lai của bản thân?

Anh Thành: Như các em biết, nghề Điện dân dụng lu n cần phát triển để

phục vụ sự nghiệp c ng nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước Nghề này có nhiều điều kiện phát triển kh ng thành thị và n ng th n, miền núi

au khi học xong chương trình 12, nếu em nào kh ng có điều kiện học lên đại học thì việc chọn cho mình m t nghề để học là hết sức cần thiết Nghề điện dân dụng lu n được xã h i chào đón vấn đề là bản thân mình có yêu thích hay kh ng Các em chỉ cần đến các cơ s dạy nghề đăng kí theo học trong khoảng th i

gian từ 6 tháng đến 12 tháng là có thể hành nghề với mức thu nhập ổn định đảm bảo cu c sống Như cơ s của anh tuy nhỏ nhưng lu n đảm bao c ng ăn việc làm

ổn định cho 2 thợ chuyên lắp ráp, bảo hành và 3 thợ chuyên sửa chữa hệ thống đồ điện cho bà con trong vùng với thu nhập ổn định từ 8 đến 10 triệu đồng mỗi tháng

MC: Vâng chúng em cảm ơn anh ạ, bây gi chúng em đã hiểu được rất nhiều

điều bổ ích th ng qua buổi tham quan dã ngoại ngày h m nay Chúc anh và các đồng nghiệp lu n mạnh khoẻ, chúc cho cơ s của anh ngày càng phát triển và mong sao m t vài năm tới cơ s của anh sẽ đón nhận những ngư i thợ có tay nghề

cao từ những bạn H có mặt đây ngày h m nay Xin chào và hẹn gặp lại

MỘT S HÌNH ẢNH HS THU THẬP ĐƢ C TẠI THỰC Đ A