- Nhà văn đã khám phá, ngợi ca những phẩm chất tốt đẹp và sức sống tiềm tàng của họ: + Vẻ đẹp tâm hồn Mị: Yêu tự do, hiếu thảo; giàu tình yêu thương đối với người cùng cảnh ngộ và là ngư[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT KIM NGỌC
ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA
MÔN NGỮ VĂN
NĂM HỌC 2021-2022 Thời gian làm bài: 120 phút
ĐỀ THI SỐ 1
I ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau đây và thực hiện các yêu cầu:
Mình thương mùi nhang trầm len lén ở trong gió với bao nhiêu thiết tha
nhắc cho lòng nhớ những ngày thơ bé mình bá cổ, choàng vai mẹ cha cười nắc nẻ rồi cuộc đời bán cho một tấm vé
đi không thể khứ hồi
Mình thương mùi mứt gừng cay xè ở đầu môi
và bỗng chốc ngọt đượm trong muôn trùng ký ức thì ra khi lớn lên con người ta mới biết thứ mình thèm muốn nhất
lại thường là thứ mình hay chê trách
lúc còn ngây ngô
Mình thương mùi ấm áp của lời hỏi han trên hành trình trở về
thấy bụi đường mà lo cho khóe mắt
có quê nhà đợi chúng ta nhưng cũng có núi cao đang chờ leo đến
nên mình đừng hoài nuối tiếc
dù đường đời gian nan
(Mình thương mùi tết, Nguyễn Việt Phong)
Câu 1 Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào? (0,5 điểm)
Câu 2 Trong đoạn trích, tác giả đã gợi nhắc đến những hương vị mùi tết nào? (0,75 điểm)
Trang 2Câu 3 Nêu hiệu quả của phép điệp được sử dụng trong đoạn trích (0,75 điểm)
Câu 4 Thông điệp được tác giả gửi gắm trong những dòng thơ? (1,0 điểm)
rồi cuộc đời bán cho một tấm vé
đi không thể khứ hồi
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) về vai trò của những
kí ức tươi đẹp đối với mỗi người
Câu 2 (5,0 điểm)
Phân tích sự trỗi dậy của Mị trong truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” của nhà văn Tô Hoài qua đoạn trích sau:
Ngày Tết, Mị cũng uống rượu Mị lén lấy hũ rượu, cứ uống ực từng bát Rồi say, Mị lịm mặt ngồi đấy nhìn mọi người nhảy đồng, người hát, nhưng lòng Mị thì đang sống về ngày trước Tai Mị văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng Ngày trước, Mị thổi sáo giỏi Mùa xuân này, Mị uống rượu bên bếp và thổi sáo Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo Có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo
Mị
Rượu đã tan lúc nào Người về, người đi chơi đã vãn cả Mị không biết, Mị vẫn ngồi trơ một mình giữa nhà Mãi sau Mị mới đứng dậy, nhưng Mị không bước ra đường chơi, mà từ từ bước vào buồng Chẳng năm nào A Sử cho Mị đi chơi Tết Mị cũng chẳng buồn đi Bấy giờ Mị ngồi xuống giường, trông ra cái cửa
sổ lỗ vuông mờ mờ trăng trắng Đã từ nãy, Mị thấy phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như những đêm Tết ngày trước Mị trẻ lắm Mị vẫn còn trẻ Mị muốn đi chơi Bao nhiêu người có chồng cũng
đi chơi ngày Tết Huống chi A Sử với Mị, không có lòng với nhau mà vẫn phải ở với nhau! Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn cho chết ngay, chứ không buồn nhớ lại nữa Nhớ lại, chỉ thấy nước mắt
ứa ra Mà tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài đường
Anh ném pao, em không bắt
Em không yêu, quả pao rơi rồi
Lúc ấy, A Sử vừa ở đâu về, lại đang sửa soạn đi chơi A Sử thay áo mới, khoác thêm hai vòng bạc vào cổ rồi bịt cái khăn trắng lên đầu Có khi nó đi mấy ngày mấy đêm Nó còn muốn rình bắt mấy người con gái nữa về làm vợ Cũng chẳng bao giờ Mị nói gì
Trang 3Bây giờ Mị cũng không nói Mị đến góc nhà, lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ thêm vào đĩa đèn cho sáng Trong đầu Mị đang rập rờn tiếng sáo Mị muốn đi chơi, Mị cũng sắp đi chơi Mị quấn tóc, Mị với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách
(Trích truyện ngắn Vợ chồng A Phủ, Tô Hoài)
-HẾT -
ĐÁP ÁN ĐỀ THI SỐ 1
I ĐỌC – HIỂU
Câu 1 Đoạn trích trên được viết theo thể thơ tự do
Câu 2 Trong đoạn trích , tác giả đã gợi nhắc đến hương vị mùi Tết: mùi nhang trầm, mùi mứt gừng, mùi
thương ám áp từ những người xung quanh -> mùi Tết xưa
Câu 3 Phép điệp ngữ: "Mình thương mùi"
⇒ Tác dụng: nhấn mạnh tình cảm của tác giả dành cho những hương vị Tết mà tác giả luôn luôn nhớ đến
Câu 4 Thông điệp qua hai câu thơ đó rất ý nghĩa đối với bản thân em: Tấm vé đó là tấm vé về tuổi thơ,
nơi có rất nhiều những kỉ niệm đẹp của mỗi chúng ta Thời gian luôn chuyển động, trôi qua mà không ngoảnh đầu lại Hãy trân trọng từng khoảnh khắc hiện tại để mỗi phút giây qua đi mà không hề lãng phí
+ Mỗi khi buồn phiền , nhớ vê những kí ức trong trẻo, nỗi đau trong lòng như đc xoa dịu
+ Những kí ức đẹp chứa đựng những niềm vui, hạnh phúc của chúng ta Để từ đó , ta mới biết trân trọng những gì tốt đẹp trong cuộc sống Bởi nó đã trôi qua thì chẳng thể lấy lại đc
+ Kí ức đẹp sẽ là nền tảng giúp con người sống ở hiện tại sống một cách có ý nghĩa
- Dẫn chứng đưa ra cần có thực tế và sự thuyết phục
Câu 2
Trong đêm tình mùa xuân
Trang 4- Khát vọng đi chơi xuân đến khi Mị chứng kiến: thiên nhiên mùa xuân gợi cảm, sắc màu váy áo rực rỡ khắp bản Mèo, âm thanh của tiếng sáo gọi bạn tình da diết cứ quấn lấy Mị và Mị đã hành động:
+ Mị lấy rượu và uống ừng ực từng bát rồi đến bên bếp lửa, nơi mọi người nhảy đồng và hát, nhưng đầu
Mị lại nhớ về ngày trước và Mị muốn được chết ngay để không nhớ nữa
+ Hơi rượu nồng nàn thức dậy khao khát đi chơi xuân của Mị: Mị vào buồng thắp đèn, quấn tóc, lấy váy hoa…
+ Khi bị A Sử phát hiện bắt trói đứng vào cột nhà, trong đầu Mị vẫn văng vẳng tiếng sáo gọi bạn tình, Mị vùng bước, sợi dây trói thít chặt, cảm giác đau đớn và tiếng chân ngựa đạp vào vách đã khiến Mị bừng tỉnh
và nhận ra thân phận hiện tại của mình
=> Khát vọng đi chơi xuân của Mị bị dặp tắt bởi đôi bàn tay quái ác của A Sử Những đột biến trong hành động của Mị chưa đủ sức kéo Mị ra khỏi cuộc sống tù ngục hiện tại, nhưng nó là bước chuẩn bị cho sự vùng dậy quyết liệt của lòng ham sống đang sôi sục trong Mị ở hành động tiếp theo
- Tô Hoài đã khám phá và phát hiện ở Mị: đằng sau sự cam chịu là một tâm hồn khát khao sống, khát khao yêu; bên trong con rùa lùi lũi nuôi trong xó cửa là một con người đang trỗi dậy mạnh mẽ
ĐỀ THI SỐ 2
I ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Giả sử nếu một ngày đẹp trời nào đó, tinh thần trách nhiệm của loài người bị mất đi, hãy hình dung một viễn cảnh của xã hội: Con người không biết mình sống để làm gì Sống lang thang, bơ vơ, vô định Tất nhiên lúc đó không còn là sống mà chỉ là tồn tại Con người sẽ vui chơi ăn uống vô độ, hủy hoại sức khỏe bản thân Con người sẽ chây lười, chẳng làm gì để giữ gìn bản thân Thiếu tính trách nhiệm, con người đánh mất chính mình
[…]
Vì sao ta thiếu trách nhiệm?
Trách nhiệm đồng nghĩa với nguy cơ mình bị tổn thất một điều gì đó Nếu nói dối, làm sai, gây hại… thì khi nhận trách nhiệm về mình, bạn sẽ bị tổn thất danh dự, tổn thất thời gian khắc phục, tổn thất niềm tin, mất chức, phải bồi thường hoặc chịu một hình phạt nào đó
Không ai muốn mình phải tổn thất, vì thế nhu cầu an toàn trong mỗi con người khiến họ tìm cách trốn tránh trách nhiệm cá nhân và đùn đẩy nó cho người khác mà tốt nhất là cho tập thể Vì tập thể sai thì có
Trang 5nghĩa là không ai sai cả, hoặc cái sai đó sẽ được chan đều và tất nhiên trách nhiệm của mình sẽ nhẹ đi đáng kể
Tôi phạm luật vì ai cũng làm như thế cả, tôi không làm thì sẽ bị thua thiệt Tôi không có mục đích sống vì chẳng ai cho tôi mục đích Tôi bị cám dỗ vì xã hội có quá nhiều thứ xấu xa Tôi học tệ vì thầy cô, vì tôi không đủ điều kiện Tôi vượt đèn đỏ vì hoàn cảnh bắt buộc Tôi xấu xa thế này là bởi gia đình…
Hãy đánh thức trách nhiệm với bản thân mình – với gia đình – với xã hội bắt đầu bằng cảm xúc xấu hổ và hành động tự nhận lỗi về mình trước khi đùn đẩy Hiện tại, điều gì đang khiến chúng ta xấu hổ với chính mình? Điều gì khiến chúng ta hổ thẹn với gia đình và xã hội?
(Trích Sống trách nhiệm - Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu)
Câu 1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích
Câu 2 Theo tác giả, những nguyên nhân nào khiến con người hay thiếu trách nhiệm?
Câu 3 Chỉ ra và nêu tác dụng biện pháp tu từ cú pháp trong các câu sau: “Tôi bị cám dỗ vì xã hội có quá
nhiều thứ xấu xa Tôi học tệ vì thầy cô, vì tôi không đủ điều kiện Tôi vượt đèn đỏ vì hoàn cảnh bắt buộc Tôi xấu xa thế này là bởi gia đình”
Câu 4 Từ quan điểm của tác giả: “Thiếu tính trách nhiệm, con người sẽ đánh mất chính mình”, anh/ chị
rút ra bài học gì cho bản thân?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm) Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200
chữ) về tinh thần trách nhiệm của bản thân trong cuộc sống
Câu 2 (5,0 điểm)
“…Những đêm mùa đông trên núi cao dài và buồn, nếu không có bếp lửa sưởi kia thì Mị cũng đến chết héo Mỗi đêm, Mị đã dậy ra thổi lửa hơ tay, hơ lưng, không biết bao nhiêu lần
Thường khi đến gà gáy sáng Mị ngồi dậy ra bếp sưởi một lúc thật lâu thì các chị em trong nhà mới bắt đầu
ra dóm lò bung ngô, nấu cháo lợn Chỉ chợp mắt được từng lúc, Mị lại thức sưởi lửa suốt đêm Mỗi đêm, khi nghe tiếng phù phù thổi bếp, A Phủ lại mở mắt Ngọn lửa sưởi bùng lên, cùng lúc ấy thì Mị cũng nhìn sang, thấy mắt A Phủ trừng trừng, mới biết A Phủ còn sống Mấy đêm nay như thế Nhưng Mị vẫn thản nhiên thổi lửa, hơ tay Nếu A Phủ là cái xác chết đứng đấy, cũng thế thôi Mị vẫn trở dậy, vẫn sưởi, chỉ biết, chỉ còn ở với ngọn lửa Có đêm A Sử chợt về, thấy Mị ngồi đấy, A Sử đánh Mị ngã ngay xuống cửa bếp Nhưng đêm sau Mị vẫn ra sưởi như đêm trước
Trang 6Lúc ấy đã khuya Trong nhà ngủ yên, thì Mị trở dậy thổi lửa Ngọn lửa bập bùng sáng lên, Mị lé mắt trông sang, thấy hai mắt A Phủ cũng vừa mở, một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã xám đen lại Nhìn thấy tình cảnh như thế, Mị chợt nhớ lại đêm năm trước A Sử trói Mị, Mị cũng phải trói đứng thế kia Nhiều lần khóc, nước mắt chảy xuống miệng, xuống cổ, không biết lau đi được Trời ơi, nó bắt trói đứng người ta đến chết, nó bắt mình chết cũng thôi, nó bắt trói đến chết người đàn bà ngày trước cũng ở cái nhà này Chúng nó thật độc ác Cơ chừng này chỉ đêm mai là người kia chết, chết đau, chết đói, chết rét, phải chết Ta là thân đàn bà, nó đã bắt về trình ma nhà nó rồi thì chỉ còn biết đợi ngày rũ xương ở đây thôi… Người kia việc gì mà phải chết thế A Phủ … Mị phảng phất nghĩ như vậy
Ðám than đã vạc hẳn lửa Mị không thổi, cũng không đứng lên Mị nhớ lại đời mình, Mị lại tưởng tượng như có thể một lúc nào, biết đâu A Phủ chẳng đã trốn được rồi, lúc ấy bố con Pá Tra sẽ bảo là Mị đã cởi trói cho nó, Mị liền phải trói thay vào đấy, Mị phải chết trên cái cọc ấy Nghĩ thế, trong tình cảnh này, làm sao Mị cũng không thấy sợ…
Lúc ấy, trong nhà đã tối bưng, Mị rón rén bước lại, A Phủ vẫn nhắm mắt, nhưng Mị tưởng như A Phủ đương biết có người bước lại… Mị rút con dao nhỏ cắt lúa, cắt nút dây mây A Phủ cứ thở phè từng hơi, không biết mê hay tỉnh Lần lần, đến lúc gỡ được hết dây trói ở người A Phủ thì Mị cũng hốt hoảng, Mị chỉ thì thào được một tiếng “Ði ngay…”, rồi Mị nghẹn lại A Phủ bỗng khuỵu xuống, không bước nổi Nhưng trước cái chết có thể đến nơi ngay, A Phủ lại quật sức vùng lên, chạy Mị đứng lặng trong bóng tối
Rồi Mị cũng vụt chạy ra Trời tối lắm Nhưng Mị vẫn băng đi Mị đuổi kịp A Phủ, đã lăn, chạy, chạy xuống tới lưng dốc, Mị nói, thở trong hơi gió thốc lạnh buốt:
– A Phủ cho cho tôi đi
A Phủ chưa kịp nói, Mị lại nói:
– Ở đây chết mất
A Phủ chợt hiểu
Người đàn bà chê chồng đó vừa cứu sống mình
A Phủ nói: “Đi với tôi” Và hai người lẳng lặng đỡ nhau lao chạy xuống dốc núi
(Trích Vợ chồng A Phủ, Tô Hoài, Ngữ văn 12, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2020, tr.13-14)
Phân tích diễn biến tâm trạng và hành động của nhân vật Mị được thể hiện trong đoạn trích Từ đó, nhận xét về giá trị nhân đạo mới mẻ của tác phẩm qua đoạn trích
-HẾT -
ĐÁP ÁN ĐỀ THI SỐ 2
Trang 7I ĐỌC – HIỂU
Câu 1 Phương thức biểu đạt: nghị luận
Câu 2
- Những nguyên nhân khiến con người sống thiếu trách nhiệm:
+ Trách nhiệm đồng nghĩa với nguy cơ mình bị tổn thất một điều gì đó
+ Nếu nói dối, làm sai, gây hại…thì khi nhận trách nhiệm về mình, bạn sẽ bị tổn thất danh dự, tổn thất thời gian khắc phục, tổn thất niềm tin, mất chức, phải bồi thường hoặc chịu một hình phạt nào đó
+ Giúp cho lời văn hài hòa, nhịp nhàng, bổ sung cho nhau
+ Nhấn mạnh thái độ sống không có trách nhiệm, luôn đổ lỗi cho người khác, đổ lỗi cho hoàn cảnh
Trang 8Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng- phân- hợp, móc xích hoặc song hành
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Tinh thần trách nhiệm trong cuộc sống
c Triển khai vấn đề nghị luận
Thí sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ tinh thần trách nhiệm trong cuộc sống Có thể tập trung vào các nội dung:
Giải thích: Tinh thần trách nhiệm trong cuộc sống là tích cực và tự giác thực hiện nhiệm vụ được giao, chủ động làm những việc cần làm, không né tránh hay thờ ơ hay đùn đẩy trách nhiệm cho người khác
Biểu hiện: Trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội…
Vai trò, ý nghĩa của sống có trách nhiệm
- Là động lực vượt qua khó khăn, gian nan, nâng cao kỹ năng sống
- Hoàn thành tốt các công việc và nhiệm vụ được giao
- Giúp hoàn thiện bản thân tốt đẹp hơn
- Được mọi người yêu quý, kính trọng và giúp đỡ khi gặp khó khăn
- Góp phần phát triển và giữ gìn đất nước
Bàn luận mở rộng
- Nêu những dẫn chứng những biểu hiện cụ thể về lối sống có trách nhiệm
- Ngoài ra cũng dẫn chứng thêm lối sống thiếu trách nhiệm, từ đó lên án phê phán lối sống thiếu trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội
- Rút ra bài học nhận thức và hành động, liên hệ bản thân
d Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt
e Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách dùng từ, diễn đạt mới mẻ
Câu 2 Phân tích diễn biến tâm trạng và hành động của nhân vật Mị được thể hiện trong đoạn trích Từ đó,
nhận xét về giá trị nhân đạo mới mẻ của tác phẩm qua đoạn trích
a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề
Trang 9b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Diễn biến tâm trạng và hành động của nhân vật Mị được thể hiện trong đoạn trích; Từ đó, nhận xét về giá trị nhân đạo mới mẻ của tác phẩm qua đoạn trích
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm: Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:
* Giới thiệu khái quát
– Tô Hoài là cây bút văn xuôi hàng đầu của văn học Việt Nam hiện đại, ông có vốn sống, vốn hiểu biết sâu sắc về con người và phong tục văn hóa của vùng đất Tây Bắc
– Truyện Vợ chồng A Phủ là kết quả của chuyến Tô Hoài đi cùng bộ đội vào giải phóng Tây Bắc (1952), đánh dấu độ chín của phong cách nghệ thuật Tô Hoài Tác phẩm viết về cuộc sống tăm tối và khát vọng sống mãnh liệt của người dân miền núi dưới ách thống trị của thực dân phong kiến
– Tác phẩm không chỉ hướng đến phản ánh hiện thực về đời sống của người dân nghèo mà còn mang giá trị nhân văn sâu sắc khi hướng về những giá trị tốt đẹp, sức sống mãnh liệt bên trong con người, điều này được thể hiện rõ nét qua chi tiết Mị trong đêm cắt dây, cởi trói cho A Phủ – chi tiết làm nên mọi giá trị của tác phẩm
* Giới thiệu khái quát về nhân vật Mị
– Mị từng là cô gái xinh đẹp, có tàu thổi sáo được nhiều chàng trai trong làng theo đuổi trai đến đứng nhẵn chân vách đầu buồng Mị
– Từ khi trở thành con dâu gạt nợ cho gia đình thống lí, Mị đã trở nên lầm lũi như con rùa nuôi trong xó cửa, tê liệt khả năng phản ứng và sống cam chịu đến mức đáng thương
– Tâm trạng của Mị trước đêm cởi trói cho A Phủ:
+ Cuộc sống đoạ đày trong nhà thống lý Pá Tra của Mị vẫn tiếp diễn, biến cô trở thành người câm lặng trước mọi sự việc diễn ra xung quanh, khiến Mị như vô cảm
+ Những đêm đầu Mị thổi lửa hơ tay, tâm hồn Mị như tê dại trước mọi chuyện, kể cả lúc ra sưởi lửa, bị A
Sử đánh ngã xuống bếp, hôm sau Mị vẫn thản nhiên ra sưởi lửa như đêm trước
+ Khi trong nhà đã ngủ yên, Mị tìm đến bếp lửa Đối với Mị, nếu không có bếp lửa ấy, cô sẽ chết héo Bếp lửa là người bạn tâm sự duy nhất của Mị trong những đêm mùa đông giá lạnh của rẻo cao Tây Bắc * Diễn biến tâm trạng, hành động của Mị trong đêm cứu A Phủ
– Trong đêm tình mùa xuân, sức sống trong Mị tuy đã trỗi dậy nhưng không đủ để Mị cứu mình Phải đến đêm cắt trói cứu A Phủ sức sống tiềm tàng ấy mới thực sự được thức tỉnh
Trang 10– Tâm trạng của Mị khi nhìn thấy A Phủ bị trói:
+ Những đêm đầu Mị thổi lửa hơ tay Tâm hồn Mị như tê dại trước mọi chuyện, kể cả lúc ra sưởi lửa, bị A
Sử đánh ngã xuống bếp, đêm sau Mị vẫn ra sưởi như đêm trước
+ Chính nhờ ngọn lửa, đêm ấy, Mị trông sang A Phủ và nhìn thấy một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã xám đen lại Dòng nước mắt ấy khiến Mị chợt nhớ lại đêm năm trước A Sử trói Mị, Mị cũng phải đứng trói thế kia Nhiều lần khóc, nước mắt chảy xuống miệng, xuống cổ, không lau đi được
+ Thương người cùng cảnh ngộ, Mị phảng phất nghĩ gần nghĩ xa: Cơ chừng này thì chỉ đêm mai là người kia chết, chết đau, chết đói, chết rét, phải chết Ta là thân đàn bà, nó đã bắt ta về trình ma nhà nó rồi thì còn biết đợi ngày rũ xương ở đây mà thôi… Người kia việc gì phải chết thế?
– Tình thương lớn hơn cái chết: Mị xót xa cho A Phủ như xót xa cho chính bản thân mình Mị thương cho
A Phủ không đáng phải chết Cô cũng sợ nếu mình cởi trói cho chàng trai ấy, bố con Pá Tra biết được sẽ trói thay vào đấy và lại phải chết trên cái cọc ấy… Tình thương ở Mị đã lớn hơn cả sự chết, khiến cô đi đến hành động cắt đây, cởi trói cho A Phủ
– Từ cứu người đến cứu mình: Khi cởi trói cho A Phủ xong, Mị đứng lặng trong bóng tối Song, chính ngay lúc ấy, trong lòng người đàn bà khốn khổ kia mọi chuyện diễn ra rất nhanh Mị cũng vụt chạy ra Trời tối lắm Nhưng Mị vẫn băng đi Vì ở đây thì chết mất
=> Đây không phải là hành động mang tính bản năng Mị giải thoát cho A Phủ và giải thoát cho cả bản thân mình Hành động táo bạo và bất ngờ ấy là kết quả tất yếu của sức sống tiềm tàng khi người con gái yếu ớt dám chống lại cả cường quyền và thần quyền
* Đánh giá nghệ thuật
– Tạo tình huống truyện độc đáo, hấp dẫn
– Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật tài tình
– Nghệ thuật xây dựng nhân vật sinh động, có cá tính
– Ngôn ngữ sinh động, sáng tạo, giàu tính tạo hình
– Nghệ thuật kể chuyện lôi cuốn, hấp dẫn
* Nhận xét về giá trị nhân đạo mới mẻ của tác phẩm qua đoạn trích
- Truyện ngắn "Vợ chồng A Phủ" thể hiện niềm thương cảm sâu sắc, chân thành của nhà văn dành cho những con người bị áp bức bóc lột
Trang 11+ Nhân vật Mị và A Phủ trong truyện là hiện thân cho những con người có số phận đau khổ, bị áp bức bóc lột, bất công
- Tác phẩm là bản cáo trạng đanh thép tố cáo giai cấp thống trị miền núi trước ách áp bức, bóc lột của thống lí:
+ Sự tàn bạo của cường quyền: Cha con thống lí Pá Tra là hiện thân của tội ác đại diện cho chế độ lãnh chúa phong kiến còn duy trì ở miền núi trước cách mạng
+ Sự tàn bạo về thần quyền: Giai cấp thống trị đã cột chặt chế độ nô lệ đối với những người lao động trong ngục tù của cường quyền và thần quyền
- Nhà văn đã khám phá, ngợi ca những phẩm chất tốt đẹp và sức sống tiềm tàng của họ:
+ Vẻ đẹp tâm hồn Mị: Yêu tự do, hiếu thảo; giàu tình yêu thương đối với người cùng cảnh ngộ và là người
có sức sống tiềm tàng, mãnh liệt;…
+ Hình ảnh Mị và A Phủ đỡ nhau lao chạy xuống dốc núi thể hiện niềm tin vào những con người nô lệ biết tựa vào nhau để vươn tới bầu trời tự do
- Bố cục 2 phần: Phần một nói về cuộc đời của Mị và A Phủ, phần hai nói về sự tự do của hai người ở khu
du kích Phiềng Sa cho thấy niềm tin vào vào sự đổi đời của những con người bất hạnh lãnh đạo của Đảng
d Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt
e Sáng tạo: Thể hiện sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ
ĐỀ THI SỐ 3
I ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau đây và thực hiện các yêu cầu:
Sông ơi! Sông đừng đi ngược dòng nhé!
Trên đường đời đừng té ngã khổ đau Hãy đứng lên vì mọi thứ mai sau
Có ý chí sẽ làm nên tất cả Đừng trả về là năng lực không đủ
Sẽ không thể làm chủ được tương lai
Nếu ngày mai mà ta gục ngã
Trang 12Đừng đổ cho số phận là sai Chính là ta không kiên cường ý chí
Bị lãng phí cả một tương lai Không! Ta sẽ không gục ngã
Sẽ quyết tâm đi hết trên đường đời Hỡi trái tim còn đang non trẻ Hãy bền bỉ ý chí mà đi Hãy cố gắng vượt qua tất cả
Sẽ nhận được kết quả thành công
(Bài thơ “Ý chí”, nhà thơ Quang Lâm)
Câu 1 Nêu phương thức biểu đạt của bài thơ trên (0.5 điểm)
Câu 2 Anh/chị hiểu nội dung hai câu thơ sau thế nào? (0.75 điểm)
Hỡi trái tim còn đang non trẻ Hãy bền bỉ ý chí mà đi
Câu 3 Nêu hiệu quả của những câu thơ cảm thán trong bài (0.75 điểm)
Câu 4 Ý thơ: “Có ý chí sẽ làm nên tất cả” gợi cho anh/chị suy nghĩ gì? (1.00 điểm)
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ nội dung phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) nêu suy nghĩ về điều học được khi thất bại trong cuộc sống
Câu 2 (5,0 điểm)
Phân tích sự thay đổi của các nhân vật vào buổi sáng ngày hôm sau, qua đoạn trích sau trong truyện ngắn
“Vợ nhặt” của nhà văn Kim Lân:
Sáng hôm sau, mặt trời lên bằng con sào, Tràng mới trở dậy Trong người êm ái lửng lơ như người vừa ở trong giấc mơ đi ra Việc hắn có vợ đến hôm nay hắn vẫn còn ngỡ ngàng như không phải
Trang 13Hắn chắp hai tay sau lưng lững thững bước ra sân Ánh nắng buổi sáng mùa hè sáng lóa xói vào hai con mắt còn cay xè của hắn Hắn chớp chớp liên hồi mấy cái, và bỗng vừa chợt nhận ra, xung quanh mình có cái gì vừa thay đổi mới mẻ, khác lạ Nhà cửa, sân vườn hôm nay đều được quét tước, thu dọn sạch sẽ gọn gàng Mấy chiếc quần áo rách như tổ đỉa vẫn vắt khươm mươi niên ở một góc nhà đã thấy đem ra sân hong Hai cái ang nước vẫn để khô cong ở dưới gốc ổi đã kín nước đầy ăm ắp Đống rác mùn tung hoành ngay lối đi đã hót sạch
Ngoài vườn người mẹ đang lúi húi giẫy những búi cỏ mọc nham nhở Vợ hắn quét lại cái sân, tiếng chổi từng nhát kêu sàn sạt trên mặt đất Cảnh tượng thật đơn giản, bình thường nhưng đối với hắn lại rất thấm thía cảm động Bỗng nhiên hắn thấy hắn thương yêu gắn bó với cái nhà của hắn lạ lùng Hắn đã có một gia đình Hắn sẽ cùng vợ sinh con đẻ cái ở đấy Cái nhà như cái tổ ấm che mưa che nắng Một nguồn vui sướng, phấn chấn đột ngột tràn ngập trong lòng Bây giờ hắn mới thấy hắn nên người, hắn thấy hắn có bổn phận phải lo lắng cho vợ con sau này Hắn xăm xăm chạy ra giữa sân, hắn cũng muốn làm một việc
gì để dự phần tu sửa lại căn nhà
(Trích truyện ngắn “Vợ nhặt”, Kim Lân)
- Hỡi trái tim còn đang non trẻ: là thế hệ trẻ, nhũng thanh niên tràn đầy sức sống, nhiệt huyết
- Hãy bền bỉ ý chí mà đi: phải luôn giữ vững niềm tin, ý chí của mình trước mọi chông gai
Qua đó, hai câu thơ đã thể hiện rõ lời nhắc nhờ dành cho thế hệ trẻ chúng ta đó là: phải có ý chí nghị lực, luôn giữ vững và phát huy hoài bão tuổi trẻ để đạt được thành công mục tiêu của mình
Câu 3 Những câu thơ cảm thán trong bài: "Sông ơi!; Sông đừng đi ngược dòng nhé!; Không!"
Câu 4 Trình bày quan điểm cá nhân Có lý giải hợp lí
Gợi ý:
- Không có thành công nào có thể dễ dàng nếu chúng ta không dám thực hiện nó đến cùng
- Để đạt được mục tiêu chúng ta phải rèn luyện, tôi luyện ý chí vững vàng để đi từng bước tới kết quả mong muốn