skkn biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm lớp tiểu học

Có nhiều học sinh rất ngoan, học tốt, vâng lời thầy cô nhưng cũng có không ít những học sinh “cá biệt” thường xuyên không nghe lời giáo viên, không thực hiện tốt nội quy trường lớp, hay

chủ nhiệm lớp.

2 Chủ đầu tư: Tác giả đồng thời là chủ đầu tư tạo ra sáng kiến

3 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến : Giáo dục (Công tác Chủ nhiệm)

4 Ngày sáng kiến áp dụng: 28.8.2020

5 Mô tả bản chất của sáng kiến.

5.1 Tình trạng giải pháp đã biết:

Trong quá trình làm công tác chủ nhiệm việc thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao giáo dục toàn diện cho học sinh lúc nào cũng được giáo viên lấy làm trung tâm Tuy nhiên mỗi năm chủ nhiệm một lớp khác nhau thì đối tượng học sinh cũng khác nhau Có nhiều học sinh rất ngoan, học tốt, vâng lời thầy cô nhưng cũng có không ít những học sinh “cá biệt” thường xuyên không nghe lời giáo viên, không thực hiện tốt nội quy trường lớp, hay gây gỗ với bàn bè, hay đi học trễ, hay nghỉ học không xin phép… đây chính là những học sinh mà giáo viên thường hay phải phối hợp với phụ huynh để giáo dục các em, hoặc bị Liên Đội trừ điểm trong các tiết chào cờ…, có những học sinh nhưng những biện pháp đó đều không mang lại kết quả tốt mà còn phản tác dụng, vì vậy giáo viên chủ nhiệm phải tìm những giải pháp phù hợp với từng hoàn cảnh, đặc điểm tâm sinh lí của từng học sinh trong lớp để giáo dục các em và đây cũng là điều mà tôi luôn quan tâm và thực hiện trong công tác chủ nhiệm và tôi đã thực hiện các giải pháp sau:

5.2 Tính mới của sáng kiến:

Kích thích sự phát triển mọi mặt, phát triển toàn diện học sinh lớp mình

chủ nhiệm.

100% học sinh của lớp thực hiện đầy đủ năm nhiệm vụ của người học sinh

100% học sinh của lớp hoàn thành chương trình đạt kết quả cao

Phát huy tối đa vai trò tự quản, tự học của từng học sinh và tập thể học sinh

Phát huy vai trò phối hợp của phụ huynh học sinh, giáo viên bộ môn trong công tác giáo dục

Tạo sự đoàn kết một lòng trong tập thể học sinh

Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện

5.2.1 Nội dung thực hiện các giải pháp:

5.2.1.1 Giáo viên chủ nhiệm cần nắm chắc một số văn bản quy định của ngành, các kế hoạch của nhà trường.

- Giáo viên chủ nhiệm cần phải nắm vững các văn bản quy định của ngành và các kế hoạch của nhà trường; nhiệm vụ của học sinh trong nhà trường;

về quy định khen thưởng và kỷ luật; về nội quy và cách xếp loại giáo dục; phổ biến đến từng đối tượng học sinh Ngoài ra, chúng ta cần nắm và hiểu rõ chức năng và nhiệm vụ cơ bản của giáo viên chủ nhiệm để thực hiện công tác một cách hiệu quả; tối ưu nhất, có tính thuyết phục dựa trên những luận cứ, luận chứng rõ ràng (Luật giáo dục, Điều lệ trường tiểu học, Quy chế đánh giá xếp loại học sinh tiểu học

- Giáo viên chủ nhiệm cần tìm hiểu đầy đủ các chi tiết sau đây:

- Nắm danh sách lớp, xếp tên học sinh theo thứ tự A, B, C…

- Thành phần gia đình:

Giáo viên chủ nhiệm tiến hành tìm hiểu lí lịch học sinh đầu năm (cần chính xác: Họ và tên; ngày, tháng, năm sinh; nơi sinh… đúng theo khai sinh; địa chỉ

cụ thể, họ tên cha, mẹ và nghề nghiệp Dựa trên cơ sở đó, giáo viên chủ nhiệm cần phải chú ý đến:

Các học sinh diện học sinh nghèo hiếu học có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn Diện gia đình chính sách, hộ nghèo

Lập và phân chia học sinh theo địa bàn cư trú, phân theo từng khu vực

- Thành phần bản thân:

- Căn cứ vào sổ điểm lớp; căn cứ vào kết quả học tập và hạnh kiểm của học sinh ở năm học trước, kết hợp cùng giáo viên chủ nhiệm cũ để hiểu rõ thêm về từng đối tượng của lớp kể cả: Năng khiếu, thành tích tốt hoặc chưa tốt của học sinh

+ Các môn học

+ Năng lực

+ Phẩm chất

+ Đặc điểm: Năng khiếu; thành tích đạt được; những điều chưa tốt

Qua tìm hiểu sơ lược, giáo viên chủ nhiệm tiến hành sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh (chú ý đến các học sinh có bệnh khuyết tật về mắt, tai…) Sau đó chia thành các tổ

Nếu được hãy lập sơ đồ lớp để thuận tiện theo dõi và trao đổi với các giáo viên bộ môn

5.2.1.2 Lập sổ chủ nhiệm

- Giáo viên chủ nhiệm lập sổ chủ nhiệm theo mẫu quy định của nhà trường Trong đó, giáo viên phải thật chú ý đến việc ghi chép phải chi tiết, đầy đủ các phần các mục theo yêu cầu Song cần đặc biệt lưu ý:

- Theo dõi học sinh mọi mặt theo định kì, có nhận xét cụ thể đối với từng em

- Ghi rõ, cụ thể số điện thoại liên lạc của gia đình học sinh (nếu có)

- Lập – ghi danh sách học sinh chia theo tổ (địa chỉ ghi chính xác)

Việc dạy và tổ chức cho học sinh hoạt động học tập trong và ngoài giờ là vấn đề quan trọng, đòi hỏi giáo viên phải lên kế hoạch thực hiện rành mạch, cụ thể theo tuần, tháng, ngày luôn có sự thay đổi gây hứng thú cho các em

Bên cạnh đó, cần theo dõi học sinh vi phạm Ghi rõ:

Họ và tên học sinh vi phạm

Lỗi học sinh vi phạm, biện pháp giáo dục

Số lần vi phạm Biện pháp giáo dục đạt kết quả ở mức độ nào

Tiếp tục đưa ra biện pháp phù hợp và hiệu quả hơn

Cam kết giữa học sinh – phụ huynh học sinh – cô chủ nhiệm

5.2.1.3 Tổ chức tiết sinh hoạt chủ nhiệm đầu năm

- Giáo viên chủ nhiệm là cố vấn cho học sinh xây dựng lớp học thành đơn

vị tập thể gắn bó, có tinh thần đoàn kết, giúp đỡ nhau, phát huy khả năng tự giác, tự quản của học sinh theo đúng tinh thần đổi mới phương pháp giáo dục

Do đó, ngay tiết sinh hoạt đầu năm giáo viên cần vạch ra, định hướng nhằm giúp các em thể hiện tinh thần trách nhiệm mạnh dạn tự phê bình và phê bình giúp đỡ nhau cùng tiến bộ Do đó, cần phải ổn định nề nếp tổ chức lớp ngay từ tiết sinh hoạt này như sau:

Bầu ban cán sự – giao nhiệm vụ

Lớp trưởng

Lớp phó học tập

Lớp phó lao động

Lớp phó văn thể mỹ

Các tổ trưởng và tổ phó

- Sắp xếp chỗ ngồi: Trước hết hãy để cho các em quyền tự chọn chỗ ngồi theo ý thích, sau đó điều chỉnh dần dần, phân bố học sinh nam – nữ; học sinh trên chuẩn – chuẩn – chưa đạt rãi đều ở các tổ Tránh tình trạng xếp các em có cùng khuyết điểm (cá biệt) ngồi cạnh nhau

- Học tập nội quy nhà trường: Giáo viên chủ nhiệm cho học sinh ghi cẩn thận nội quy của trường vào sổ tự rèn và đem về nhà cùng phụ huynh trao đổi để thực hiện tốt

- Dựa trên nội quy trường, giáo viên chủ nhiệm cho cả lớp thảo luận lập thành nội quy của lớp

- Cho học sinh học nhiệm vụ và quyền hạn của học sinh

- Phân công về trực nhật lớp.Yêu cầu học sinh giữ vệ sinh (trong, trước, sau lớp; kể cả chỗ ngồi và hộc bàn của mình) Yêu cầu học sinh giám sát và nhắc nhở lẫn nhau trong việc giữ gìn vệ sinh chung, nhằm giáo dục tính cộng đồng cho các em

5.2.1.4 Tổ chức họp phụ huynh học sinh 3 lần/năm

Ví dụ: Công tác chuẩn bị và nội dung cuộc họp PHHS đầu năm

- Thông báo cho phụ huynh bằng tin nhắn thông qua phiếu liên lạc điện tử

- Giáo viên chuẩn bị kĩ các nội dung

- Tổ chức phiên họp

- Giáo viên chủ nhiệm cần nêu lên được một số nội dung chính sau:

+ Đánh giá tình hình học sinh về học tập; hạnh kiểm qua tình hình khảo sát đầu năm và những nội dung trong biên bản bàn giao từ lớp dưới lên lớp trên

+ Nêu lên đặc điểm tình hình của lớp trong năm học

+ Thông qua kế hoạch, nội quy của nhà trường

+ Thông qua kế hoạch và các biện pháp năm học của giáo viên chủ nhiệm (Trong đó chú trọng các biện pháp giáo dục học sinh cá biệt, bồi dưỡng học sinh năng khiếu, học sinh trên chuẩn và hỗ trợ học sinh chưa đạt chuẩn)

+ Thông báo các khoản đóng góp theo quy định của nhà trường

+ Ý kiến đóng góp của phụ huynh ( Giáo viên cần định hướng để phụ huynh đi sâu vào ý kiến về kết hợp gữa PHHS và giáo viên về công tác dạy và học và các biện pháp giáo dục học sinh cá biệt, bồi dưỡng học sinh năng khiếu

và hỗ trợ học sinh chưa đạt chuẩn và duy trì sĩ số học sinh)

+ Giáo viên tiếp thu và kết luận

+ Tổ chức bầu Ban đại diện cha mẹ học sinh

+ Tổ chức cuộc họp với Ban đại diện cha mẹ học sinh ( Họp khoảng

10-15 phút) Sau đó Ban đại diện cha mẹ học sinh sẽ họp và thống nhất một số nội dung chính với PHHS)

5.2.1.5 Tổ chức tiết sinh hoạt chủ nhiệm hàng tuần

Giáo viên chủ nhiệm cần phải xác định rõ mục tiêu của tiết sinh hoạt nhằm đề ra nội dung thực hiện thích hợp

- Về phương tiện: Dựa trên nội dung mà nhà trường, Đội đề ra trong tiết sinh hoạt dưới cờ

- Dựa trên các báo cáo của từng tổ, lớp trưởng, lớp phó học tập, lớp phó văn thể mỹ, lớp phó lao động

- Về tổ chức: Giáo viên chủ nhiệm thống nhất yêu cầu về nội dung, hình thức hoạt động với đội ngũ cán bộ lớp và gợi thêm vài vấn đề để các em hoạt động

+ Tổng kết những ưu, khuyết điểm tuần qua

+ Hướng khắc phục những mặt yếu; phát huy những mặt mạnh đã đạt được

+ Đề ra kế hoạch cho tuần sau.

Hoạt động 1: Tự kiểm điểm

Người tốt – việc tốt: Tốt mặt nào? Mức độ và hình thức khen thưởng Người vi phạm khuyết điểm: hành vi sai trái như thế nào? Mức độ và hình thức xử lý

Hoạt động 2 Theo dõi tình hình chung của Lớp

Lớp trưởng tổng hợp các mặt nêu trước lớp: Về học tập (lớp phó học tập báo cáo), về chuyên cần (lớp trưởng báo cáo), về nề nếp, việc thực hiện nội qui (đội sao đỏ báo cáo), vệ sinh (lớp phó lao động báo cáo), về văn – thể – mỹ (lớp phó văn – thể – mỹ báo cáo

- Cử thư kí lớp ghi biên bản họp hàng tuần trong sổ họp lớp

- Lớp trưởng thông qua bảng xếp loại thi đua giữa các tổ – cá nhân, thông báo trước

Qua đó nêu lên được tổ mạnh nhất về mặt nào? Mặt nào còn hạn chế cần khắc phục? Tương tự đối với tổ yếu – chủ yếu ở những mặt nào? Hướng khắc phục? Đồng thời tuyên dương những cá nhân xuất sắc và nhắc nhở những cá nhân chưa tốt

Hoạt động 3: Nhận xét đánh giá của giáo viên chủ nhiệm

- Giáo viên chủ nhiệm cần nêu lên được sự tiến bộ của các em cụ thể ở những mặt nào?

- Đồng thời động viên các em cố gắng tích cực trong việc phát huy các khả năng và năng lực sẵn có của mình

- Bên cạnh đó nhắc nhở những học sinh vi phạm Thực hiện đến nơi đến chốn để các em khác không bắt chước bạn vi phạm kỷ luật

Hoạt động 4: Tổ chức sinh hoạt hoạt theo chủ điểm

Cho học sinh xem phim tư liệu theo chủ điểm ( Nếu có điều kiện và tiện nghi đầy đủ) hoặc cho các em kể những câu chuyện, hoặc hát những bài hát theo chủ điểm Giáo viên đặt những câu hỏi để học sinh trả lời và kết họp giáo dục các em

Hoạt động 5: Lập kế hoạch hoạt động tuần tới

Lập kế hoạch hoạt động của lớp theo kế hoạch của nhà trường, Đội đề ra Phân công thực hiện

5.2.1.6 Tổ chức tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp

Để thay đổi tích cực về các hoạt động, tạo ra sân chơi lành mạnh và bổ ích cho các em nhằm giúp các em nhận thức được “Vui để học” sẽ tạo hứng thú và luôn nghĩ rằng “Một ngày đến trường là một ngày vui” Trên tinh thần đó các

em có ý thức thi đua lành mạnh, thoải mái, xác định đúng động cơ học tập cùng rèn luyện và cùng giúp đỡ nhau tiến bộ Do vậy việc tổ chức tiết sinh hoạt ngoài giờ có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hành theo phương pháp tích cực Để tổ chức tiết sinh hoạt này đạt chất lượng và hiệu quả giáo viên chủ nhiệm cần thực hiện tốt một số công việc sau đây:

Nắm chắc mục đích yêu cầu của từng hoạt động trong chủ điểm tháng

Đề ra nội dung và hình thức hoạt động

Chuẩn bị thật chu đáo trước khi tiến hành về các mặt như: phương tiện, tổ chức (chú ý về phía giáo viên chủ nhiệm phải làm gì? Còn phía học sinh phải thực hiện được những yêu cầu nào mà giáo viên giao)

5.2.1.7 Phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm và các lực lượng giáo dục khác Phối hợp cùng phụ huynh học sinh

Giáo viên chủ nhiệm phải thường xuyên liên lạc, trao đổi với phụ huynh

về tình hình học tập của các em trong nhà trường (qua số điện thoại, liên lạc trực tiếp…) Thường xuyên trao đổi với Hội trưởng hội cha mẹ học sinh của lớp về tình hình hoạt động của lớp để đưa ra những biện pháp tốt hon, hiệu quả hơn Gặp trực tiếp PHHS khi công việc cần phải có sự phối kết hợp

Phối hợp với giáo viên bộ môn

Trong nhà trường các em được học tốt tất cả các môn theo qui định Ngoài công tác chủ nhiệm, GVCN còn phải phụ trách các bộ môn chuyên môn vì thế viếc phối hợp với giáo viên bộ môn là hết sức quan trọng và cần thiết

Phối hợp cùng Ban giám hiệu nhà trường

- Những học sinh vi phạm ở mức độ nhẹ như nói tục, chửi thề, nghỉ học không xin phép 2 lần trong một tháng Có ý kiến tham khảo của cán bộ lớp; sau đó báo cáo lên Ban giám hiệu nhà trường

- Khen thưởng trước toàn trường: Do Hiệu trưởng (hoặc hiệu phó) nhà trường biểu dương và tặng giấy khen

- Khen thưởng đặc biệt: Những học sinh có thành tích cao như: Học sinh đạt thành tích tốt khi tham gia giao lưu hội thi do các cấp tổ chức

5.3 Khả năng áp dụng sáng kiến: Sáng kiến này đã áp dụng cho học sinh của

trường tiểu học An Lộc A đạt kết quả cao và có khả năng áp dụng cho học sinh

tiểu học trong toàn thị xã Bình Long

6 Những thông tin cần được bảo mật: không

7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Các văn bản, Thông tư của

ngành, kế hoạch của nhà trường, các đoàn thể Sự phối hợp giữa giáo viên và phụ huynh; giữa giáo viên và học sinh; giữa học sinh với học sinh và một số sách, báo có liên quan đến công tác giáo dục học sinh…

8 Đánh giá lợi ích mang lại do áp dụng sáng kiến:

Về phía học sinh:

Hứng thú học tập, các em có nhiều tiến bộ rõ rệt trong học tập cũng như rèn luyện đạo đức Các em thi đua nhau thực hiện tốt các hoạt động mà giáo viên đưa ra và đã đạt được nhiều thành tích

Về phía phụ huynh:

Tin tưởng, an tâm đối với việc dạy bảo của giáo viên Bên cạnh đó, phụ huynh cũng thường xuyên theo dõi việc học hành, đạo đức của con em và có nhiều sự hỗ trợ đối với giáo viên Phụ huynh cũng thấy phấn khởi khi thấy con

em mình được giáo viên quan tâm, các em có nhiều tiến bộ, các em ngày càng hoàn thiện và trở thành những học sinh ngoan, học tốt

Về phía giáo viên:

Khi thấy lớp mình đạt những mục tiêu mà minh đề ra là một sự thành công lớn Nhìn các em vui khi nhận giấy khen, quà tặng; thấy các em hăng hái thi đua học tốt, tích cực hoạt động phong trào tôi thực sự thấy hạnh phúc , thấy

vui cùng niềm vui của các em và sự phấn khởi của phụ huynh học sinh Đó chính là thành quả to nhất mà người giáo viên nào cũng mong muốn đạt được

Mặc dù những biện pháp tôi làm cũng rất đỗi bình thường, nhưng kết quả đạt được lại rất khả quan Rõ ràng qua cách làm này, tôi thấy kết quả học tập của học sinh ngày càng tiến bộ rõ rệt Các em ngày càng chăm ngoan Điều đó làm tôi rất vui mừng và vơi đi những vất vả, mệt nhọc Tình cảm cô - trò, bạn bè

ngày càng gắn bó và thân thiện.

8.1 Kết quả:

8.1.1 Môn học và hoạt động giáo dục

Năm học 2020-2021

(học kì I) TSHS

Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn

thành

8.1.2 Mức độ hoàn thành và phát triển năng lực, phẩm chất

Mức độ hình thành

và phát triển

TS HS

Học sinh được đánh giá chung TSHS

được ĐG chung

gắng

Năng

lực

Tự phục vụ,

Tự học và

giải quyết

vấn đề

Phẩm

chất

Chăm học,

Tự tin, trách

Trung thực,

Đoàn kết

8.2 Bài học kinh nghiệm:

Qua quá trình làm công tác chủ nhiệm lâu năm tôi rút ra được bài học kinh nghiệm sau:

Giảng dạy, giáo dục đảm bảo chất lượng theo chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học; soạn bài, lên lớp; ghi nhật kí đánh giá học sinh; nhật kí giảng dạy, tham gia các hoạt động chuyên môn

Không ngừng trau dồi đạo đức, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo ; gương mẫu trước học sinh, thương

yêu, đối xử công bằng và tôn trọng nhân cách của học sinh; bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh; đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp

Tích cực học tập, rèn luyện để nâng cao sức khỏe, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy

Tích cực tham gia công tác phổ cập giáo dục tiểu học ở địa phương

Thực hiện tốt nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và của ngành, các quyết định của Hiệu trưởng; nhận nhiệm vụ do Hiệu trưởng phân công, chịu

sự kiểm tra, đánh giá của Hiệu trưởng và các cấp quản lí giáo dục

Làm tốt việc tìm hiểu và nắm vững học sinh trong lớp về mọi mặt để có biện pháp tổ chức giáo dục sát với đối tượng nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của từng học sinh và của cả lớp

Thường xuyên phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, chủ động phối hợp với các giáo viên bộ môn, Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, các đoàn thể và các tổ chức xã hội khác có liên quan trong hoạt động giảng dạy và giáo dục học sinh của lớp mình chủ nhiệm

Nhận xét, kiểm tra, đánh giá xếp loại học sinh, đề nghị khen thưởng và kỉ luật học sinh, đề nghị học sinh được lên lớp, danh sách học sinh phải kiểm tra lại, phải rèn luyện thêm về hạnh kiểm trong kì nghỉ hè, phải ở lại lớp, hoàn chỉnh việc ghi vào sổ điểm và học bạ học sinh phải thực hiện đúng theo Thông

tư và hướng dẫn của BGH

Tham gia hướng dẫn hoạt động tập thể, hoạt động giáo dục và rèn luyện học sinh do nhà trường tổ chức

Xây dựng các giải pháp phù hợp với từng đối tượng học sinh trong việc phối hợp với các lực lượng gia đình và xã hội tham gia giáo dục học sinh để đạt kết quả cao

Điều quan trong đối với giáo viên chủ nhiệm đó là được sự tín nhiệm của học sinh lớp chủ nhiệm, cha mẹ học sinh và các tổ chức, cá nhân có liên quan trong nhà trường (các giáo viên bộ môn, Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh)