BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG BỒI DƯỠNG CÁN BỘ TÀI CHÍNH KHÓA BỒI DƯỠNG NGẠCH KẾ TOÁN VIÊN Tổ chức tại: Sóc Trăng Từ ngày 14 tháng 08 năm 2020 đến ngày 06 tháng 11 năm 2020 TIỂU LUẬN TÌNH HUỐNG
Trang 1BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG BỒI DƯỠNG CÁN BỘ TÀI CHÍNH
KHÓA BỒI DƯỠNG NGẠCH KẾ TOÁN VIÊN
Tổ chức tại: Sóc Trăng
Từ ngày 14 tháng 08 năm 2020 đến ngày 06 tháng 11 năm 2020
TIỂU LUẬN TÌNH HUỐNG
XỬ LÝ TÌNH HUỐNG CHI SAI NGUỒN THU HỘ, CHI HỘ
TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC VÕ THỊ SÁU
Người thực hiện: Võ Thị Oanh
Chức vụ: Kế Toán
Đơn vị công tác: Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu
Trang 2BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG BỒI DƯỠNG CÁN BỘ TÀI CHÍNH
KHÓA BỒI DƯỠNG NGẠCH KẾ TOÁN VIÊN
Tổ chức tại: Sóc Trăng
Từ ngày 14 tháng 08 năm 2020 đến ngày 06 tháng 11 năm 2020
TIỂU LUẬN TÌNH HUỐNG
XỬ LÝ TÌNH HUỐNG CHI SAI NGUỒN THU HỘ, CHI HỘ
TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC VÕ THỊ SÁU
Người thực hiện: Võ Thị Oanh
Chức vụ: Kế Toán
Đơn vị công tác: Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu
CHỮ KÝ HỌC VIÊN
Sóc Trăng, tháng 11 năm 2020
Trang 3MỤC LỤC
Trang
LỜI MỞ ĐẦU 1
PHẦN 1: MÔ TẢ TÌNH HUỐNG 1.1 Hoàn cảnh ra đời của tình huống: 3
1.2 Mô tả tình huống 3
PHẦN 2: PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN VÀ HẬU QUẢ TỪ TÌNH HUỐNG 2.1 Cơ sở lý luận: 4
2.2 Nguyên nhân xảy ra tình huống 4
2.3 Tác động - Hậu quả 7
PHẦN 3: ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN GIẢI QUYẾT 3.1 Mục tiêu: 9
3.2 Xây đựng phương án: 9
3.2.1 Phương án 1 9
3.2.2 Phương án 2 10
3.2.3 Phương án 3 10
3.3 Tổ chức thực hiện phương án được chọn: 11
PHẦN 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 4.1 Kết luận 13
Trang 5LỜI MỞ ĐẦU
Sự tiến bộ của xã hội đòi hỏi người hành nghề trong bất cứ lĩnh vực nào cũng phải tuân thủ đạo đức về nghề nghiệp Trong đó, kế toán vừa được coi là một nghề, một công việc, vừa được coi là một công cụ quản lý, giám sát chặt chẽ, có hiệu quả mọi hoạt động kinh tế, tài chính, cung cấp thông tin đầy đủ, trung thực, kịp thời, công khai, minh bạch, đáp ứng yêu cầu tổ chức, quản lý điều hành của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân Chính vì vậy, ở bất kỳ nơi nào, lúc nào xã hội đều đòi hòi người làm công tác kế toán phải
có đạo đức nghề nghiệp Đạo đức nghề nghiệp chính là tài sản “vô hình” quý giá của người hành nghề, nhất là đối với người làm công tác kế toán trong các cơ quan nhà nước, bởi nghề nghiệp của họ có liên quan mật thiết đến việc sử dụng tiền từ ngân sách nhà nước, các loại tài sản do Nhà nước đầu tư Do đó, sự vi phạm quy tắc đạo đức nghề nghiệp của cán bộ kế toán trong các cơ quan nhà nước dù ở mức độ nào cũng sẽ khiến cho lợi ích của Nhà nước, của tập thể, của nhân dân bị xâm phạm
Trong những năm gần đây, với sự phát triển không ngừng của nền kinh tế thì các đơn vị hành chính sự nghiệp dưới sự quản lý của Nhà nước cũng từng bước đi vào phát triển ổn định và vững chắc góp phần không nhỏ vào công cuộc đổi mới kinh tế - xã hội của đất nước
Các đơn vị hành chính sự nghiệp là những đơn vị hành chính Nhà nước như đơn vị sự nghiệp y tế, văn hóa, thông tin, giáo dục,…Trong đó Trưởng Tiểu Học Võ Thị Sáu là một đơn vị hành chính sự nghiệp giáo dục, hoạt động bằng nguồn kinh phí của Nhà nước cấp, và các nguồn kinh phí khác như: thu sự nghiệp, phí, lệ phí hay nhận viện trợ biếu tặng theo nguyên tắc không bồi hoàn trực tiếp để thực hiện nhiệm vụ được giao
Trong quá trình hoạt động, Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu phải có nhiệm
vụ chấp hành nghiêm chỉnh luật Ngân sách Nhà nước, các tiêu chuẩn định mức, các quy định về chế độ kế toán hành chính sự nghiệp do Nhà nước ban hành Điều này nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý kinh tế - tài chính, tăng cường quản lý kiểm soát chi quỹ Ngân sách Nhà nước, quản lý tài sản công, nâng cao chất lượng công tác kế toán tại Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu
Chính vì vậy, công việc của kế toán tại Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu phải
tổ chức hệ thống thông tin bằng số liệu để quản lý và kiểm soát nguồn kinh phí, tình hình sử dụng và quyết toán kinh phí,…
Ngoài công tác chuyên môn thì bộ phận kế toán phải có trách nhiệm báo cáo, tham mưu, tư vấn cho lãnh đạo, cụ thể ở đây là Hiệu Trưởng về các vấn đề liên quan đến công tác quản lý tài chính tại trường, để Hiệu Trưởng có cái nhìn tổng quan và đưa ra các quyết định về việc sử dụng Ngân sách một các hợp lý và tuân thủ đúng các Quy định về quản lý Ngân sách Nhà nước
Trang 6Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác kế toán tại đơn vị và dựa vào những kiến thức đã học thông qua lớp Bồi dưỡng Quản lý Nhà nước ngạch Kế Toán Viên, tôi chọn đề tài “Xử lý tình huống chi sai nguồn thu hộ - chi hộ tại Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu” Thông qua tình huống nhằm rút ra bài học về việc tăng cường, nâng cao vai trò lãnh đạo của người đứng đầu đơn vị; cần chú trọng việc lựa chọn đội ngủ cán bộ quản lý có đủ trình độ và tâm huyết trong công tác; Đối với bộ phận kế toán luôn trao dồi kiến thức chuyên môn, thường xuyên cập nhật những quy định mới góp phần quản lý chặt chẽ việc sử dụng Ngân sách Nhà nước
Với sự hiểu biết còn hạn chế, thời gian đầu tư cho nghiên cứu chưa nhiều nên khó tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các thầy, cô giáo để nội dung trình bày trên được hoàn thiện hơn, có thể vận dụng vào thực tiễn quản lý một cách thiết thực nhất
Trang 2 / 13
Trang 7PHẦN 1: MÔ TẢ TÌNH HUỐNG
1.1 Hoàn cảnh ra đời của tình huống:
Vào cuối năm 2018, Phòng Giáo Dục và Đào Tạo (GD & ĐT) Thành phố Sóc Trăng nhận được đơn thư của phụ huynh học sinh (PHHS) về việc Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu có các hoạt động thu – chi không minh bạch tài chính Trước tình hình đó Phòng GD & ĐT Thành Phố Sóc Trăng đã ra Quyết định số 15/QĐ-KTr ngày 22/02/2019, V/v thành lập Đoàn kiểm tra công tác quản lý tài chính tại Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu Kế toán Phòng GD & ĐT Thành phố chủ trì kiểm tra việc thu-chi của đơn vị trường Tiểu Học Võ Thị Sáu cùng với Ban thanh tra nhân dân tại đơn vị Trường, mục đích là xác nhận tình trạng thu-chi tại đơn vị và xác minh phản ánh theo đơn thư của PHHS có đúng hay không
Thực hiện quyết định kiểm tra số15/QĐ-KTr ngày 25/02/2019 đoàn kiểm tra của Phòng GD & ĐT đã bắt đầu làm việc tại đơn vị Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về thu-chi tài chính, các nguồn thu chi khác trên sổ sách kế toán tại đơn vị Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu Thành Phố Sóc Trăng
1.2 Mô tả tình huống
Từ ngày 25 tháng 2 năm 2019 đến ngày 04 tháng 3 năm 2019, Đoàn kiểm tra đã tiến hành kiểm tra tại đơn vị Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu, Đoàn đã làm việc với các cá nhân, bộ phận có liên quan và tiến hành kiểm tra xác minh trực tiếp các nội dung cần kiểm tra và phát hiện ra một số bất thường trong 2 năm học (2017-2018; 2018-2019) liên tiếp như sau:
- Các khoản thu đầu năm: học bạ, giấy thi, phù hiệu, sổ liên lạc, sổ khám sức khỏe,…) chưa cập nhật kịp thời và chứng từ chưa hợp lý
- Nguồn thu học phí chưa thu được, số lượng thất thu còn quá nhiều nhưng hồ sơ lưu giải thích chưa hợp lý Số lượng học sinh miễn giảm không có đơn miễn giảm và xác nhận của lãnh đạo nhà trường, không có danh sách học sinh đính kèm trong hồ sơ
- Nguồn thu dịch vụ (căn tin, giữ xe, thuê sân bãi…): nguồn thu còn tồn nhưng không báo cáo số dư tồn quỹ 13.354.000 đồng chi còn sai mục đích, trùng lắp
- Quỹ Ban đại diện cha mẹ học sinh còn chi sai quy định hướng dẫn của điều lệ Ban đại diện Cha Mẹ học sinh 22.000.000 đồng Quỹ vận động khen thưởng cho học sinh chưa rõ ràng, chi sai mục đích nhiều
- Quỹ dạy thêm học thêm quản lý chưa chặt chẽ, giáo viên thu tiền trực tiếp nên không có biên lai thu tiền, số dư không rõ ràng
Trang 8PHẦN 2: PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN VÀ HẬU QUẢ
2.1 Cơ sở lý luận:
Căn cứ vào chứng từ kế toán được lưu tại đơn vị Trường, Đoàn kiểm tra nhận thấy có những điểm cần chú ý trong quyết toán thu chi các khoản “thu hộ chi hộ” như sau:
- Các khoản thu đầu năm học như học bạ, giấy thi, phù hiệu, sổ liên lạc,
sổ khám sức khỏe cho học sinh đầu cấp còn chưa hợp lý Các chứng từ thu chưa phản ánh đầy đủ nội dung thu theo từng tiểu mục Chứng từ chi chưa đúng theo quy định của kế toán vì còn sử dụng hóa đơn bán lẻ cho giá trị thanh toán cao
- Nguồn thu học phí kế toán thể hiện hồ sơ không đầy đủ Báo cáo thu học phí không đủ 100% vì có những trường hợp miễn giảm học phí theo quy định Nhà nước – HS thuộc con em hộ cận nghèo, hộ nghèo theo quy định
- Nguồn thu dịch vụ có các khoản thu như thu căn tin, giữ xe, cho thuê sân bãi hợp lý, chứng từ đầy đủ Các mục chi được ghi cụ thể và đầy đủ nhưng lại không đúng quy định chi của mục chi từ dịch vụ đã được hướng dẫn
- Quỹ của Ban đại diện hội Cha Mẹ học sinh không rõ ràng và còn bỏ lửng (số treo) vì vẫn chưa có chứng từ tham chiếu với sổ sách lưu tại đơn vị Việc sử dụng nguồn tiền này chưa đúng với quy định của Nhà nước đặt ra Quỹ vận động khen thưởng cho học sinh cuối năm học chưa rõ ràng và không đúng mục đích chi như dự kiến ban đầu đặt ra Khen thưởng học sinh đạt danh hiệu học sinh Giỏi, học sinh Tiên Tiến…là hợp lý nhưng còn có chi khen thưởng cho học sinh tham gia phong trào Đội, Đoàn thanh niên….là không hợp lý Số tiền còn dư lại chi sửa chữa nhà để xe học sinh trong khi giữ xe đã đấu thầu và cụ thể việc sửa chữa này là trách nhiệm của nhà cung cấp trúng thầu Đây là chi sai hoàn toàn số tiền 17.580.000 đ
- Quản lý quỹ dạy thêm học thêm chưa hợp lý Bảng tổng hợp thu-chi không rõ ràng Không có biên lai thu tiền, phiếu chi, phiếu thu lưu trong hồ sơ
mà chỉ có bảng tổng hợp thu-chi danh sách đính kèm Và ở đây là Giáo viên chủ nhiệm lớp thu tiền trực tiếp từ học sinh
2.2 Nguyên nhân xảy ra tình huống
Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu là đơn vị được thành lập và hoạt động hơn
11 năm tiền thân là Trưởng Tiểu Học Phường 9 Đội ngủ giáo viên, nhân viên còn trẻ và năng động Ban Giám Hiệu nhà trường cũng được điều chuyển từ một
số đơn vị khác đến
Hiệu trưởng T.T.A nhà trường được điều chuyển về Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu khi chưa hết nhiệm kỳ ở đơn vị cũ Thời gian công tác ở cương vị Thủ trưởng đơn vị bắt đầu bước sang năm thứ 7 Trong hơn 15 năm công tác tại ngành, ông luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao
Trang 4 / 13
Trang 9Từ khi nhận nhiệm vụ ở đơn vị mới, ông T.T.A vẫn hăng hái làm việc Do địa bàn thuộc vùng dân tộc người Khmer sinh sống nhiều nên việc biết ngôn ngữ
và chữ viết Khmer cũng là một lợi thế của ông T.T.A Khi tiếp xúc với PHHS và học sinh không hiểu rõ tiếng Việt thì ông có thể giải thích từ ngữ thật rõ ràng và
dễ hiểu nhất Đây cũng là một lợi thế khi phân công ông T.T.A là người dân tộc Khmer về Quản lý đơn vị Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu cũng nằm trên địa bàn vùng có nhiều học sinh người dân tộc Khmer
Và bộ phận kế toán một bộ phận mới hoàn toàn tại đơn vị Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu Kế toán của trường là bà V.T.B một kế toán mới ra trường và được nhận vào làm khi đơn vị mới được thành lập Hơn 11 năm hoạt động Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu chưa phát sinh những vấn đề không tốt liên quan đến quyền lợi của Giáo viên, Công nhân viên, người lao động như tiền lương, tiền nghỉ ốm đau, thai sản hay các chế độ liên quan của mọi người Điều này chứng minh kế toán đơn vị cũng rõ ràng minh bạch công khai về tài chính trong
11 năm hoạt động vừa qua
Căn cứ vào tình hình hiện tại của đơn vị trường
Căn cứ vào những quy định cụ thể của Phòng GD & ĐT Thành phố Sóc Trăng về việc sử dụng nguồn thu hộ chi hộ thì đơn vị đã có sai sót rất lớn trong việc sử dụng nguồn quỹ này Cụ thể là:
Tiền mua phù hiệu năm học 2017-2018 là 6.840.000 đồng có hóa đơn bán hàng của đơn vị bán hàng nhưng không có làm hợp đồng
Chi photo phiếu khám sức khỏe cho học sinh khối 5 năm học 2018-2019
là 840.000 đồng không có hóa đơn bán hàng, hóa đơn lẻ do Trường tự ghi chưa đúng theo quy định tại Nghị định số 51/2010/NĐ-CP ngày 14/5/2010 của Chính phủ về hóa đơn bán hàng hóa
Chi tiền photo đề thi, in ấn giấy thi hóa đơn chỉ ghi đơn giản số tiền mà không có số lượng và đơn giá cụ thể trên hóa đơn bán hàng để thanh toán Người mua hàng không kí tên vào ô “người mua hàng” để hợp lệ chứng từ
Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu nằm trong địa bàn đặc biệt khó khăn nên việc thu học phí, miễm giảm học phí sẽ có những thay đổi đáng kể Thu học phí căn cứ theo quy định của Nghị định số 86/2015/NĐ-CP ngày 02 tháng 10 năm
2015 của Chính phủ, Quyết định số 21/2016/QĐ-UBND ngày 20 tháng 8 năm
2017 của Chủ tịch UBND tỉnh sóc Trăng và Nghị quyết số 08/2017/NQ-HĐND ngày 07 tháng 7 năm 2017 của Chủ tịch HĐND tỉnh Sóc Trăng
Việc thu học phí không đủ số lượng, giải thích việc miễn giảm học phí cho đối tượng học sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo chưa có hổ sơ lưu minh chứng hợp lý Bộ phận thu giải thích do học có tên trong hổ sơ nhận hỗ trợ chi phí học tập nên đương nhiên được miễn giảm học phí
Căn cứ vào quy định của Nghị định 86/2015/NĐ-CP ngày 02/10/2015 đã hướng dẫn về miễn giảm học phí, nếu học sinh thuộc đối tượng được miễn giảm
Trang 10học phí thì phải làm đơn và có lưu hồ sơ cụ thể để minh chứng cho nguồn thu này tại đơn vị Việc trả lời là đối tượng học sinh được nhận hỗ trợ chi phí học tập thì không làm hồ sơ lưu miễn giảm thu học phí là một thiếu sót lớn
Thất thu học phí năm học 2017-2018: 22.410.000 đồng
Riêng năm học 2018-2019 số thất thu học phí là 39.420.000 đồng
Nguồn thu học phí Trường phải nộp vào KBNN để chi cải cách tiền lương, chi hoạt động theo quy chế chi tiêu nội bộ chứng từ chi đầy đủ, mở sổ theo dõi, đối chiếu, báo cáo định kỳ
Thu dịch vụ bao gồn căn tin, giữ xe, thuê săn bãi có hổ sơ lưu hợp lý Nhưng khi thu xong không nộp vào KBNN là sai quy định của Nghị định số 16/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập Nguồn căn tin giữ xe thực hiện 40% cải cách tiền lương 60% chi hoạt động sau khi thực hiện nghĩa vụ thuế Trong quy chế chi tiêu nội bộ phải ghi cụ thể
Nguồn thu này Trường lại chi khen thưởng cho CB.GV.CNV cuối mỗi năm học với số tiền là 47.000.000 đồng, điều này là sai theo quy định tại Nghị định số 42/2010/NĐ-CP ngày 15/4/2010 của Chính phủ về thi hành một số điều của Luật thi đua khen thưởng Bên cạnh đó Trường còn xuất chi tham quan du lịch cho cán bộ giáo viên, công nhân viên với số tiền là 7.500.000 đồng là sai quy định vì không có văn bản nào hướng dẫn cho phép chi Tiền mặt đến thời điểm kiểm tra là 25.495.000 đồng nhưng trên sổ sách là 45.495.000 đồng Số chênh lệch cho giao viên trường tạm ứng
Quỹ Ban đại diện hộ Cha Mẹ học sinh thực hiện theo Thông tư 51/2011/TT-BGDĐT ngày 22/11/2011 của Bộ Giáo Dục và Đào tạo về việc ban hành điều lệ ban đại diện cha mẹ học sinh hướng dẫn Qua kiểm tra chứng từ tại đây, Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu chi quà Tết, chi quà cho ngày 20/11, chi liên hoan cuối năm trong 2 năm học 2017-2018; 2018-2019 với tổng số tiền là 27.800.000 đồng Đây là chi sai quy định tại điểm b khoản 4 Điều 10 Thông tư 51/2011
Khoản vận động chi khen thưởng cho học sinh đạt thành tích cao trong năm học 2018-2019 là 33.655.000 đồng Trường chi khen thưởng cho học sinh 30.650.000 đồng, còn lại Trường chi khen thưởng cho Giáo viên dạy giỏi là 3.000.000 đồng là sai hoàn toàn
Nguồn thu phí dạy thêm học thêm của đơn vị được quy định theo TT 17/2012/T-BGDĐT ngày 16 tháng 5 năm 2012 của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo,
QĐ 07/2014/QĐ-UBND ngày 09 tháng 5 năm 2014 của UBND tỉnh Sóc Trăng Theo đó thì Trường Tiểu Học Võ Thị Sáu đã làm sai Khoản 1 Điều 14 mục c vì
theo quy định: “Nhà trường phải mở đầy đủ các loại hồ sơ, sổ sách theo dõi việc thu, sử dụng nguồn thu từ dạy thêm, học thêm, thực hiện công khai, minh bạch, dân chủ Nghiêm cấm mọi trường hợp để ngoài sổ sách các khoản thu, chi
Trang 6 / 13