TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN o0o BÀI TẬP LỚN HỌC PHẦN KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC LÊNIN Đề tài Cạnh tranh và độc quyền trong nền Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Họ và tên SV Lớp tín chỉ Kinh tế chính trị Mác Lênin Mã SV Hà Nội – 42022 MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU 2 1 Lý do chọn đề tài 2 2 Mục đích nghiên cứu 2 NỘI DUNG 3 I CẠNH TRANH, ĐỘC QUYỀN VÀ MỐI QUAN HỆ CẠNH TRANH TRONG TRẠNG THÁI ĐỘC QUYỀN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG 3 1 Khái quát chung về cạnh tranh 3 1 1 Khái niệm 3 1 2 C.
Trang 1Cạnh tranh và độc quyền trong nền Kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
Trang 2MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 2
1 Lý do chọn đề tài 2
2 Mục đích nghiên cứu 2
NỘI DUNG 3
I CẠNH TRANH, ĐỘC QUYỀN VÀ MỐI QUAN HỆ CẠNH TRANH TRONG TRẠNG THÁI ĐỘC QUYỀN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG 3
1 Khái quát chung về cạnh tranh 3
1.1 Khái niệm 3
1.2 Các loại cạnh tranh 3
1.3 Tác động của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường 4
2 Độc quyền, độc quyền nhà nước và tác động của độc quyền 5
2.1 Độc quyền 5
2.2 Độc quyền nhà nước: 6
2.3 Tác động của độc quyền trong nền kinh tế thị trường 7
3 Quan hệ cạnh tranh trong trạng thái độc quyền 8
II LIÊN HỆ THỰC TIỄN CẠNH TRANH VÀ ĐỘC QUYỀN Ở VIỆT NAM .9
1 Thực trạng cạnh tranh ở Việt Nam 9
2 Thực trạng độc quyền ở Việt Nam 12
2.1 Tổng quát……….12
2.2 Độc quyền ngành đường sắt……… 13
III BIỆN PHÁP BẢO VỆ CẠNH TRANH LÀNH MẠNH VÀ CHỐNG ĐỘC QUYỀN TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM 16
1 Nhiệm vụ của Nhà nước 17
2 Nhiệm vụ của doanh nghiệp 17
3 Nhiệm vụ của người tiêu dùng 18
KẾT LUẬN 19
TÀI LIỆU THAM KHẢO 20
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Nhìn vào bất kì lĩnh vực nào của đời sống xã hội, ta đều nhận thấy sự cạnhtranh Đánh giá ở góc độ tổng quát thì cạnh tranh là tiền đề và động lực cải tiến sựsinh tồn và phát triển của sự vật Năm 1986, Đảng và Nhà nước ta đã nhận thấy môhình kinh tế cũ – nền kinh tế tập trung bao cấp không còn phù hợp, vậy nên đã cảicách kinh tế nhằm tái cấu trúc nền kinh tế Việt Nam, hướng tới nền kinh tế thịtrường định hướng xã hội chủ nghĩa Trong công cuộc chuyển đổi này, nước taphải chấp nhận quy luật cạnh tranh
Kinh tế thị trường càng phát triển thì cạnh tranh càng trở nên thường xuyên,quyết liệt hơn và là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn tới độc quyền.Độc quyền có cả tác động tích cực lẫn tiêu cực đến nền kinh tế, nhưng phần lớnvẫn nhận định độc quyền là thách thức và hạn chế đối với cạnh tranh và phát triển.Vậy nên việc xây dựng một môi trường cạnh tranh lành mạnh và kiểm soát độcquyền một cách hiệu quả đã và đang là vấn đề trọng yếu của nước ta suốt 36 nămqua
Là một sinh viên kinh tế, em vừa là người tiêu dùng và rất có thể trở thànhngười tham gia trực tiếp vào nền kinh tế trong tương lai, việc nắm rõ kiến thức vềcạnh tranh và độc quyền là vô cùng quan trọng và cấp thiết Đồng thời nhận thấy
sự hiểu biết của mọi người về cạnh tranh và độc quyền vẫn còn nhiều hạn chế nên
em muốn thông qua bài tiểu luận để nghiên cứu sâu thêm cũng như cung cấp chomọi người một cái nhìn toàn diện về những khía cạnh này Vì vậy em chọn đề tài:
Cạnh tranh và độc quyền trong nền Kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam làm đề tài nghiên cứu tiểu luận.
2 Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu quan trọng nhất của đề tài là tìm hiểu và phân tích đượcnhững kiến thức về khái niệm, mối quan hệ, nguyên nhân hình thành và những đặcđiểm, tác động của cạnh tranh và độc quyền trong nền kinh tế thị trường Từ đóvận dụng vào đánh giá và phân tích thực trạng tại Việt Nam Đưa ra những ví dụ,biện pháp khắc phục những nhược điểm để phát triển đất nước Những điều này sẽđược phân tích rõ hơn trong phần nội dung của tiểu luận
Do chưa có nhiều kinh nghiệm và kiến thức bản thân còn hạn chế nên bài tiểuluận của em khó có thể tránh khỏi thiếu sót, em kính mong sẽ nhận được sự góp ý
và giúp đỡ của cô giáo giảng dạy bộ môn cùng toàn thể các bạn đọc
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 41.2 Các loại cạnh tranh
* Cạnh tranh trong nội bộ ngành
Cạnh tranh trong nội bộ ngành là cạnh tranh giữa các chủ thể kinh doanhtrong cùng một ngành hàng hóa Đây là một trong những phương thức để thực hiệnlợi ích của doanh nghiệp trong cùng một ngành sản xuất
Biện pháp cạnh tranh là các doanh nghiệp ra sức cải tiến kỹ thuật, đổi mớicông nghệ, hợp lý hóa sản xuất, tăng năng suất lao động → hạ thấp giá trị cá biệtcủa hàng hóa → giá trị hàng hóa sản xuất ra thấp hơn giá trị xã hội của hàng hóađó
Kết quả: hình thành giá trị thị trường
+ Cùng một loại hàng hóa, do điều kiện sản xuất (trang bị kỹ thuật, trình độ tổchức sản xuất, trình độ tay nghề của người lao động…) khác nhau nên hàng hóasản xuất ra có giá trị cá biệt khác nhau, nhưng trên thị trường các hàng hóa đượctrao đổi theo giá trị mà thị trường chấp nhận
* Cạnh tranh giữa các ngành
Cạnh tranh giữa các ngành là cạnh tranh giữa các chủ thể sản xuất kinh doanhgiữa các ngành khác nhau Vì vậy, cạnh tranh giữa các ngành cũng trở thànhphương thức để thực hiện lợi ích của các chủ thể thuộc các ngành sản xuất khácnhau trong điều kiện kinh tế thị trường
Mục đích của cạnh tranh giữa các ngành là nhằm tìm nơi đầu tư có lợi nhất
Biện pháp cạnh tranh giữa các ngành là doanh nghiệp tự do di chuyển nguồnlực (tư liệu sản xuất, sức lao động,…) từ ngành này sang ngành khác, vào cácngành khác nhau
Trang 51.3 Tác động của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường
* Tác động tích cực
Thứ nhất, cạnh tranh thúc đẩy sự phát triển lực lượng sản xuất
+ Các chủ thể sản xuất kinh doanh cần không ngừng nâng cao nănglực cạnh tranh, tìm kiếm và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật → kéo theo sựđổi mới về trình độ tay nghề
Thứ hai, cạnh tranh thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế thị trường
+ Trong nền kinh tế thị trường, muốn thu lợi nhuận tối đa thì các chủthể cần vừa hợp tác và cạnh tranh với nhau để có được những điềukiện thuận lợi trong sản xuất Từ đó giúp nền kinh tế thị trường khôngngừng hoàn thiện hơn
Thứ ba, cạnh tranh là cơ chế điều chỉnh linh hoạt trong việc phân bổ các nguồnlực
+ Việc tiếp cận các nguồn lực phải dựa trên nguyên tắc cạnh tranh đểphân bổ vào chủ thể có hiệu quả hơn cả
Thứ tư, cạnh tranh thúc đẩy năng lực thỏa mãn nhu cầu của xã hội
+ Những người sản xuất phải cạnh tranh để tạo ra khối lượng sảnphẩm đa dạng, phong phú, chất lượng tốt, giá thành hạ để đáp ứng nhucầu của người tiêu dùng và xã hội
* Tác động tiêu cực
Một là, cạnh tranh không lành mạnh gây tổn hại đến môi trường kinh doanh
+ Khi các chủ thể thực hiện các thủ đoạn xấu để tìm kiếm lợi thế sẽlàm xói mòn môi trường kinh doanh, xói mòn đạo đức xã hội
Hai là, cạnh tranh không lành mạnh gây lãng phí nguồn lực xã hội
+ Để giành ưu thế cạnh tranh, có chủ thể chiếm giữ nguồn lực màkhông phát huy vai trò của nó, đưa vào sản xuất dẫn đến lãng phí
Ba là, cạnh tranh không lành mạnh làm tổn hại phúc lợi của xã hội
+ Khi các nguồn lực bị lãng phí, cạnh tranh không lành mạnh đã khiếncho phúc lợi xã hội bị tổn thất
=> Không khó để thấy cạnh tranh cũng có cả mặt tốt và mặt xấu, nếu biết vậndụng và phát huy các mặt tích cực của nó thì sẽ giúp phát triển kinh tế - xã hội,
Trang 6ngược lại, nếu cạnh tranh không lành mạnh thì sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy xấu làm tổnthất đến nhiều mặt của môi trường kinh doanh và đời sống xã hội
2 Độc quyền, độc quyền nhà nước và tác động của độc quyền
Khi nghiên cứu chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh, C Mác và Ph Ăngghen đã
dự báo rằng: Tự do cạnh tranh sinh ra tích tụ và tập trung sản xuất, tích tụ và tậptrung sản xuất phát triển đến một mức độ nào đó sẽ dẫn đến độc quyền
Nhờ sự kế thừa và vận dụng sáng tạo những nguyên lý của chủ nghĩa Mác vàođiều kiện và tình hình lịch sử mới của thế giới lúc bấy giờ, V.I Lênin đã chứngminh rằng vào giai đoạn cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản đãchuyển sang giai đoạn độc quyền
V.I Lênin đã khẳng định: “… tự do cạnh tranh đẻ ra tập trung sản xuất và sựtập trung sản xuất này, khi phát triển đến mức độ nhất định, lại dẫn tới độc quyền”
2.1 Độc quyền
- Khái niệm:
Độc quyền là sự liên minh giữa các doanh nghiệp lớn, có khả năng thâu tómviệc sản xuất và tiêu thụ một số loại hàng hóa, có khả năng định ra giá cả độcquyền, nhằm thu lợi nhuận độc quyền cao
Tổ chức độc quyền là liên minh giữa các nhà tư bản nắm phần lớn việc sảnxuất hoặc tiêu thụ một hoặc một số loại hàng hóa nào đó, nhờ đó có khả năng hạnchế cạnh tranh, định ra giá cả độc quyền và thu lợi nhuận độc quyền
- Nguyên nhân hình thành: có 3 nguyên nhân chính
Thứ nhất, do sự phát triển của lực lượng sản xuất
+ Trong 30 năm cuối thế kỷ XIX, xuất hiện hàng loạt những thành tựukhoa học kỹ thuật mới, có thể kể đến như lò luyện kim mới, máy mócmới (động cơ điêzen, máy phát điện,…) hay những phương tiện vậntải phát triển (xe hơi, tàu hỏa,…) → Lực lượng sản xuất phát triển →Năng suất lao động tăng → Tăng khả năng tích lũy, đẩy nhanh quátrình tích tụ, tập trung sản xuất
Thứ hai, do cạnh tranh khốc liệt
+ Cạnh tranh gay gắt dẫn đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ phá sảnhàng loạt, các doanh nghiệp lớn còn tồn tại thì cũng đã bị suy yếu →
Để tiếp tục phát triển cần tăng quy mô tích lũy, tích cực cải tiến kĩthuật
Trang 7Thứ ba, do khủng hoảng và sự phát triển của hệ thống tín dụng
+ Khủng khoảng kinh tế (ví dụ như cuộc khủng hoảng kinh tế lớn năm1873) → Doanh nghiệp vừa và nhỏ bị phá sản, các doanh nghiệp lớncòn tồn tại dẫn tới hình thành doanh nghiệp độc quyền
+ Hệ thống tín dụng phát triển → Đòn bẩy thúc đẩy tập trung sản xuất(các quy luật kinh tế: quy luật giá trị thặng dư, tích lũy,… → tập trungsản xuất) → tiền đề cho sự ra đời các tổ chức độc quyền
- Lợi nhuận độc quyền:
Là lợi nhuận thu được cao hơn lợi nhuận bình quân, do sự thống trị của các
tổ chức độc quyền mang lại
Nguồn gốc của lợi nhuận độc quyền cao = Lao động không công của côngnhân làm việc trong các xí nghiệp độc quyền + Một phần lao động không côngtrong các xí nghiệp ngoài độc quyền + Một phần giá trị thặng dư của các nhà tưbản vừa và nhỏ bị mất đi do thua thiệt trong cạnh tranh + Lao động thặng dư và đôikhi cả một phần lao động tất yếu của những người sản xuất nhỏ, nhân dân lao động
ở các nước tư bản và các nước thuộc địa và phụ thuộc
- Giá cả độc quyền:
Là giá cả do các tổ chức độc quyền áp đặt trong mua và bán hàng hóa Giá
cả độc quyền gồm chi phí sản xuất cộng lợi nhuận độc quyền Gồm có giá cả độcquyền cao (khi bán) và giá cả độc quyền thấp (khi mua) Thực chất, giá trị vẫn là
cơ sở, là nội dung bên trong giá cả độc quyền
→ Giá cả độc quyền chỉ lên xuống xoay quanh giá trị hàng hóa Giá cả thịtrường lên xuống xoay quanh giá cả độc quyền
2.2 Độc quyền nhà nước:
- Khái niệm:
Độc quyền nhà nước là kiểu độc quyền trong đó nhà nước thực hiện nắm giữ
vị thế độc quyền trên cơ sở duy trì sức mạnh của các tổ chức độc quyền ở nhữnglĩnh vực then chốt của nền kinh tế nhằm tạo ra sức mạnh vật chất cho sự ổn địnhcủa chế độ chính trị - xã hội ứng với điều kiện phát triển nhất định trong các thời
kỳ lịch sử
Độc quyền nhà nước mang tính phổ biến trong nền kinh tế thị trường
- Nguyên nhân hình thành: có 4 nguyên nhân chính
Thứ nhất, tích tụ và tập trung vốn lớn dẫn đến tích tụ và tập trung tư bản cao
Trang 8+ Sự tích tụ này sẽ sinh ra những cơ cấu kinh tế to lớn đòi hòi phải có
sự điều tiết toàn xã hội đối với sản xuất và phân phối, một sự kế hoạchhóa tập trung từ trung tâm → Lực lượng sản xuất xã hội hóa: nhànước phải đại biểu cho toàn bộ xã hội quản lý nền sản xuất
Thứ hai, do sự phát triển của phân công lao động xã hội
+ Xuất hiện 1 số ngành mới có vai trò quan trọng trong phát triển kinh
tế xã hội, nhưng nhà tư bản không thể hoặc không muốn đầu tư vì vốnđầu tư lớn, thu hồi chậm và ít lợi nhuận Điển hình như các ngànhthuộc kết cấu hạ tầng: năng lượng, giao thông vận tải, giáo dục,nghiên cứu khoa học,… → Nhà nước phải đứng ra đảm nhận
Thứ ba, do sự thống trị của độc quyền tư nhân
+ Phân hóa giàu – nghèo tăng → mâu thuẫn giai cấp trở nên sâu sắc(tư sản với vô sản và nhân dân lao động) → Nhà nước phải có nhữngchính sách để xoa dịu những mâu thuẫn đó như trợ cấp thất nghiệp,điều tiết thu nhập quốc dân, phát triển phúc lợi xã hội…
Thứ tư, do xu hướng quốc tế hóa
+ Xu hướng này khiến cho sự bành trướng của các liên minh độcquyền vấp phải những hàng rào quốc gia, dân tộc và xung đột lợi íchvới các đối thủ trên thị trường thế giới → Tình hình đó đòi hỏi phải
có sự điều tiết các quan hệ về chính trị và kinh tế quốc tế, trong đó vaitrò của nhà nước là không thể thiếu
- Bản chất của độc quyền nhà nước trong chủ nghĩa tư bản:
Chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước là sự thống nhất của 3 quá trình gắn bóchặt chẽ với nhau:
+ Tăng sức mạnh của các tổ chức độc quyền+ Tăng vai trò can thiệp của nhà nước vào nền kinh tế+ Kết hợp sức mạnh của độc quyền tư nhân và sức mạnh nhà nướcChủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước là sự kết hợp giữa các tổ chức độcquyền và nhà nước tư sản thành tổ chức thống nhất; là sự can thiệp của nhà nướcvào quá trình kinh tế; là phụ thuộc của nhà nước tư sản vào các tổ chức độc quyền
2.3 Tác động của độc quyền trong nền kinh tế thị trường
* Tác động tích cực
- Độc quyền tạo ra khả năng to lớn trong việc nghiên cứu và triển khai cáchoạt động khoa học kỹ thuật, thúc đẩy sự tiến bộ kỹ thuật
Trang 9- Độc quyền có thể làm tăng năng suất lao động, nâng cao năng lực cạnh tranhcủa bản thân tổ chức độc quyền.
- Độc quyền tạo ra sức mạnh kinh tế góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triểntheo hướng sản xuất lớn hiện đại Theo V.I Lênin: “…nhưng trước mắt chúng tacạnh tranh tự do biến thành độc quyền và tạo ra nền sản xuất lớn, loại bỏ nền sảnxuất nhỏ, thay thế nền sản xuất lớn bằng một nền sản xuất lớn hơn nữa”
3 Quan hệ cạnh tranh trong trạng thái độc quyền
Độc quyền sinh ra từ cạnh tranh tự do Nhưng sự xuất hiện của độc quyềnkhông thủ tiêu cạnh tranh Trái lại, độc quyền làm cho cạnh tranh trở nên đa dạng,gay gắt hơn
Quy luật chuyển biến : tự do cạnh tranh → tích tụ và tập trung sản xuất → độcquyền
* Các hình thức cạnh tranh trong chủ nghĩa tư bản độc quyền:
- Cạnh tranh giữa các tổ chức độc quyền với các doanh nghiệp ngoài độcquyền
+ Các tổ chức độc quyền tìm mọi cách chèn ép, chi phối, thôn tính cácdoanh nghiệp ngoài độc quyền bằng nhiều biện pháp như: độc chiếmnguồn nguyên liệu, nguồn nhân công, phương tiện vận tải, tín dụng,
hạ giá có hệ thống để đánh bại đối thủ
- Cạnh tranh giữa các tổ chức độc quyền với nhau
+ Cạnh tranh trong 1 ngành, kết thúc bằng sự thỏa hiệp hoặc phá sảncủa 1 bên cạnh tranh
+ Cạnh tranh giữa các tổ chức độc quyền khác ngành có liên quan vớinhau về nguồn lực đầu vào,…
- Cạnh tranh trong nội bộ các tổ chức độc quyền
Trang 10+ Những nhà tư bản tham gia cácten (cartel), xanhđica (syndicate)cạnh tranh với nhau để giành thị trường tiêu thụ có lợi hoặc giành tỷ lệsản xuất cao hơn.
+ Các thành viên của tờrớt (trust), congxoócxiom (consortium) cạnhtranh với nhau để chiếm cổ phiếu không chế, từ đó chiếm địa vị lãnhđạo và phân chia lợi nhuận có lợi hơn
=> Cạnh tranh và độc quyền luôn cùng tồn tại song hành với nhau Mức độkhốc liệt của cạnh tranh và mức độ độc quyền hóa phụ thuộc vào hoàn cảnh cụ thểcủa mỗi nền kinh tế thị trường khác nhau
II LIÊN HỆ THỰC TIỄN CẠNH TRANH VÀ ĐỘC QUYỀN Ở VIỆT NAM
1 Thực trạng cạnh tranh ở Việt Nam
Bắt đầu chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa,Việt Nam đã nhận định quy luật cạnh tranh là sự tồn tại tất yếu không thể chối bỏ
mà cần phát huy nó theo chiều hướng tốt đẹp Cạnh tranh đem đến nhiều lợi ích tolớn cho nền kinh tế, đặc biệt là đối với người tiêu dùng
Chẳng hạn nhắc đến sự cạnh tranh giữa các thương hiệu nước giải khát, khôngchỉ ở phân khúc thị trường nước ngọt có gas, mà thị trường bia Việt Nam cũngđang ở trong thế cạnh tranh khốc liệt Thị trường Việt Nam đang trở nên chật chộihơn khi phải chia sẻ thị phần với hơn 30 hãng bia lớn trên thế giới Cuộc cạnhtranh bây giờ không chỉ là cuộc đua của những hãng bia nội địa với nhau mà còn làvới các nhãn hiệu nước ngoài Không thể trơ mắt nhìn thị phần rơi vào tay nhữnghãng mới, Sabeco và Habeco đã tập trung nguồn lực để mở rộng phân phối xuốngtận các khu vực nông thôn Theo báo cáo tài chính năm 2018 được 2 hãng nàycông bố, Habeco chi hơn 1,7 tỉ đồng cho khuyến mại, quảng cáo còn với Sabecocon số đó lên tới 3 tỉ đồng Cơ cấu về thị phần sản lượng của các hãng bia ở ViệtNam năm 2018 theo thứ tự lần lượt là Sabeco (43%), Heineken (25%), Habeco(15%), Carlsberg (8%) và còn lại là các hãng khác
Từ năm 2014, khi mọi người vẫn chỉ biết đến taxi, xe ôm truyền thống, thì xecông nghệ xuất hiện như một làn gió mới với sự ra mắt của Uber và Grab Sau 8năm, Uber Đông Nam Á sáp nhập vào Grab thì lại có vô số những cái tên mới xuấthiện giành thị phần có thể kể đến như Be, Gojek (tên cũ là GoViet), Fastgo,… Thịtrường gọi xe có thể coi là vô cùng khốc liệt, để cạnh tranh với nhau, những hãng
xe đã đưa ra các chiến thuật về giá – điều mà người tiêu dùng quan tâm nhất.Gojek đưa ra mức giá 5.000 đồng cho mỗi cuốc xe dưới 8km, và chỉ sau 1 thánghoạt động đã chiếm tới 35% thị phần vận tải tại TP Hồ Chí Minh Để đáp trả lại thìdịch vụ GrabBike của Grab đã phải giảm giá còn 2.000 đồng đối với các cuốc xe
Trang 11dưới 8km, miễn phí tối đa 25.000 đồng với các chuyến nội thành, còn với tài xế đối tác quan trọng, thì chỉ cần đạt 18 cuốc xe/ngày là được 300.000 đồng Cạnhtranh về giá là chưa đủ, đổi mới chất lượng dịch vụ cũng là hướng đi đang đượcquan tâm của các xe Grab cho ra mắt dịch vụ GrabFood – giờ đây là nền tảng giaonhận thức ăn hàng đầu Việt Nam, còn Gojek gây ấn tượng khi triển khai dịch vụgọi xe ô tô GoCar tại TP Hồ Chí Minh (tháng 8/2021) nhằm chuyên chở lực lượng
-y tế tu-yến đầu chống dịch Bên cạnh đó các hãng xe còn hợp tác với các ví điện tử(hiện Grab đang hợp tác với ví Moca, Gojek hợp tác với Momo) để tiện lợi hơncho khách hàng trong việc thanh toán Theo báo cáo mới đây của ABI Reseachcông bố tháng 6/2021, Grab hiện đang đứng đầu với 74,6% thị phần, nối tiếp đó là
Be (12,4%) và Gojek (12,3%) Tuy dịch vụ xe công nghệ đem đến nhiều lợi íchcho người tiêu dùng, nhưng nó cũng khiến cho dịch vụ xe truyền thống gặp nhiềukhó khăn Công ty dịch vụ taxi truyền thống Vinasun đã kiện Grab vì làm giảmdoanh số khiến 8.000 lao động Vinasun mất việc,…Giới chuyên gia nhận địnhVinasun không thể đổ lỗi cho Grab, cơ chế thị trường đòi hỏi các doanh nghiệpphải cạnh tranh sòng phẳng, thay vì đổ lỗi thì phải nhìn nhận và tìm cách giảiquyết
Nền kinh tế Việt Nam còn chứng kiến một cuộc đua giành thị phần giữa cáchãng hàng không thương mại Vietnam Airlines, Vietjet Air, Jetstar Pacific (nay làPacific Airlines), Vasco và Bamboo Airways Hãng máy bay giá rẻ có thể kể đếnnhư Jetstar, Vietjet, Vasco đã đóng góp vai trò quan trọng khiến cho chi phí du lịchhợp túi tiền hơn Thực chất thì sự cạnh tranh trong ngành hàng không ở Việt Namchỉ diễn ra giữa 2 đơn vị Vietnam Airlines và Vietjet Air Những năm gần đây, giá
vé máy bay có xu hướng giảm mạnh mang tính cạnh tranh giữa các hãng Tính đếntháng 4/2021, giá vé bình quân trên thị trường chỉ bằng 55% cùng kỳ năm 2019.Giá vé giảm có thể có nguyên nhân đến từ các chương trình kích thích tiêu dùngcủa các hãng để cạnh tranh trong bối cảnh dịch bệnh hoặc cũng có thể đến từ tìnhtrạng dư thừa nguồn cung Nhưng theo các chuyên gia nhận định, việc giá vé giảmquá mạnh sẽ gây ra những méo mó trong bức tranh thị trường Trong ngắn hạn,người tiêu dùng có thể được lợi khi giá vé giảm, nhưng trong dài hạn thì ngược lại,tình trạng độc quyền ở vài phân khúc diễn ra khiến các hãng phải tăng mạnh giábán để bù đắp tổn thất Vì vậy, cần chấm dứt cuộc đua hạ giá xuống đáy, hàngkhông cần vũ khí cạnh tranh lành mạnh Các hãng hàng không cần tạo ra nhữngđiểm “khác biệt hóa” của riêng mình, giống cách mà Vietjet Air đã thực hiện đểgiành thị phần từ Vietnam Airline và Jestar Pacific
H3 Thị phần các hãng hàng không theo lượng chuyến bay (2017-2021)
