báo cáo thực tập tại toà án nhân dân huyện

MỞ ĐẦU Gia đình là một cộng đồng người sống chung và gắn bó với nhau bởi các mối quan hệ tình cảm, quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống, quan hệ nuôi dưỡng hoặc quan hệ giáo dục Khởi nguồn của quan hệ đó chính là việc kết hôn giữa người nam và người nữ theo điều kiện mà pháp luật quy định Thế hệ cha ông chúng ta coi gia đình là tất cả những gì thiêng liêng, quý giá nhất Ngay cả khi cuộc sống khó khăn về kinh tế hay trong gia đình có mẫu thuẫn mẹ con, vợ chồng mà cuộc sống không còn hạnh phúc, m.

MỞ ĐẦU

Gia đình là một cộng đồng người sống chung và gắn bó với nhau bởi các mối quan

hệ tình cảm, quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống, quan hệ nuôi dưỡng hoặc quan hệ giáo dục Khởi nguồn của quan hệ đó chính là việc kết hôn giữa người nam và người nữ theo điều kiện mà pháp luật quy định

Thế hệ cha ông chúng ta coi gia đình là tất cả những gì thiêng liêng, quý giá nhất Ngay cả khi cuộc sống khó khăn về kinh tế hay trong gia đình có mẫu thuẫn mẹ con, vợ chồng mà cuộc sống không còn hạnh phúc, mục đích của hôn nhân không đạt được, trong gia đình có sự bất bình đẳng hay bất kỳ nguyên nhân gì khác thì người chồng hoặc người

vợ vẫn cố gắng chịu đựng vì con cái, vì danh dự và còn vì tất cả mọi thành viên trong gia đình, dòng tộc; họ luôn cố gắng nhường nhịn nhau để vun đắp cho cuộc sống gia đình trọn vẹn đúng nghĩa

Quan niệm xã hội đã có nhiều thay đổi Gia đình có lẽ vẫn là điều thiêng liêng đối với mỗi người, tuy nhiên hạnh phúc cá nhân đôi khi được đăt lên hàng đầu Khi cuộc sống hôn nhân trở nên ngột ngạt, khi mỗi người chẳng còn muốn vun vén cho hạnh phúc gia đình, khi họ muốn sự tự do hơn là sự ràng buộc của hôn nhân, khi họ bị tổn thương, không ai muốn cố gắng nữa, họ quyết định ly hôn

Không bàn đến việc quan điểm của thời nào là đúng, chỉ nói đến thực trạng ly hôn hiện nay, có thể là nói là đáng báo động Số lượng các cặp vợ chồng ly hôn ngày càng nhiều, đồng nghĩa với việc số lượng vụ án ly hôn không ngừng tăng Báo cáo tổng kết ngành Tòa án năm 2018 cho thấy, số vụ ly hôn chiếm 80% tổng số vụ việc về hôn nhân, gia đình Trong đó, số vụ ly hôn mà vợ hoặc chồng trong độ tuổi từ 18-30 chiếm khoảng 70%; 60% ly hôn sau khi kết hôn từ 1-5 năm, thậm chí nhiều trường hợp chỉ mới kết hôn được vài tháng

Thực trạng đáng lo ngại này xảy ra ở hầu hết các địa phương trong cả nước Huyện Hoằng Hóa cũng không phải ngoại lệ Thực trạng này kéo theo những hậu quả mang tính tiêu cực không chỉ về mặt đạo đức mà còn ảnh hưởng đến nền kinh tế xã hội của huyện

Với mong muốn có thể tìm hiểu cụ thể hơn vấn đề này, từ thực trạng đến những nguyên nhân, hậu quả của việc ly hôn nói chung, ly hôn do một bên yêu cầu nói riêng, em

xin phép chọn đề tài: “Thực trạng ly hôn do một bên yêu cầu tại địa phương” để làm

đề tài thực tập

Để thực hiện đề tài thực tập này, em đã lựa chọn thực tập tại Tòa án nhân dân huyện Hoằng Hóa Với nhiệm vụ bảo vệ công lý, bảo vệ quyền công dân, bảo vệ chế độ

xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, Tòa án nhân dân huyện Hoằng Hóa đang thực hiện tốt chức năng của mình, đó là: Xét xử sơ thẩm, giải quyết những vụ án hình sự; những vụ việc dân sự (bao gồm những yêu cầu và tranh chấp về dân sự; hôn nhân và gia đình; kinh doanh, thương mại; lao động); những vụ án hành chính; giải quyết yêu cầu tuyên bố phá sản hợp tác xã, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính

Để có thể thực hiện tốt đề tài thực tập em đã xây dựng kế hoạch triển khai thực tập

cụ thể như sau:

27/5 Tìm hiểu cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm

vụ của TAND huyện Hoằng Hóa

Từ 28/5 đến 31/5 Thực tập tại Phòng Tiếp dân

Từ 3/6 đến 7/6 Thực tập tại Phòng Tiếp dân

Từ 10/6 đến 14/6 Thực tập tại Phòng Thư ký

Từ 17/6 đến 21/6 Thực tập tại Phòng Thư ký

Từ 24/6 đến 28/6 Thực tập tại Trung tâm hòa giải

Trong thời gian thực tập từ 27/5 đến 30/6 em luôn cố gắng thực hiện tốt nhất các công việc được giao, học hỏi, tìm hiểu quy trình thực hiện thủ tục ly hôn nói riêng, các thủ tục tố tụng khác nói chung, xây dựng tác phong làm việc, bổ sung kiến thức cho bản thân cũng như rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm từ công tác thực tập

Báo cáo thực tập không thể tránh khỏi những sai sót, rất mong nhận được những ý kiến phản hồi từ thầy cô

Em xin chân thành cảm ơn!

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ LY HÔN DO MỘT BÊN YÊU CẦU

1.1 Khái niệm ly hôn

Hôn nhân, hiểu một cách đơn giản đó là sự kết hợp của hai con người về mặt tình cảm, xã hội hoặc tôn giáo một cách hợp pháp Về mặt xã hội, lễ cưới thường là sự kiện đánh dấu sự chính thức bắt đầu của hôn nhân Về mặt luật pháp, đó là việc đăng ký kết hôn

Hôn nhân là hình thức biểu hiện rõ nhất tình cảm của hai người Tình yêu nam nữ

là cơ sở để xác lập hôn nhân, còn hôn nhân là cơ sở để xác lập gia đình Tuy nhiên, để có một gia đình hạnh phúc bền vững thì cần nhiều hơn là tình yêu Đó còn là trách nhiệm, nghĩa vụ, lòng bao dung, sự kiên nhẫn… Có lẽ vì cần quá nhiều thứ để duy trì nên đã khiến những cuộc hôn nhân không thể đạt được mục đích ban đầu Từ đó dẫn đến ly hôn

Theo quy định tại khoản 14 Điều 3 Luật HN&GĐ năm 2014 thì: “ Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án”

Ly hôn là một mặt của quan hệ hôn nhân Nếu kết hôn là hiện tượng bình thường nhằm xác lập quan hệ vợ chồng thì ly hôn là hiện tượng bất bình thường, là mặt trái của hôn nhân nhưng là mặt không thể thiếu được khi quan hệ hôn nhân đã thực sự tan vỡ Trong trường hợp đó, ly hôn là một việc cần thiết cho cả vợ chồng con cái cũng như các thành viên trong gia đình thoát khỏi mâu thuẫn, bế tắc trong cuộc sống Thực hiện nguyên tắc hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, đảm bảo quyền tự do hôn nhân bao gồm quyền tự do kết hôn của nam và nữ, quyền tự do ly hôn của vợ và chồng Theo Luật hôn nhân và gia đình, quyền yêu cầu ly hôn là quyền nhân thân gắn liền với nhân thân của vợ, chồng; chỉ có vợ hoặc chồng hay cả hai vợ chồng mới có quyền yêu cầu ly hôn, và cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét xử ly hôn là Tòa án nhân dân

Pháp luật nước ta công nhận quyền tự do ly hôn chính đáng của vợ chồng, không thể cấm hoặc đặt ra những điều kiện nhằm hạn chế quyền tự do ly hôn Ly hôn dựa trên

sự tự nguyện của vợ chồng, nó là kết quả của hành vi có ý chí của vợ chồng khi thực hiện quyền ly hôn của mình Việc giải quyết ly hôn là tất yếu đối với quan hệ hôn nhân thực sự tan vỡ Điều đó là hoàn toàn có lợi cho vợ chồng, con cái và các thành viên gia đình

Tuy nhiên, Nhà nước bảo đảm quyền tự do ly hôn của vợ chồng không có nghĩa là giải quyết ly hôn tùy tiện, theo ý chí của vợ chồng muốn sao làm vậy, mà bằng pháp luật, Nhà nước kiểm soát việc giải quyết ly hôn Bởi vì, trong quan hệ hôn nhân, không phải chỉ có lợi ích của vợ chồng mà còn có lợi ích của Nhà nước và xã hội, cũng như lợi ích của con cái và các thành viên gia đình Thông qua pháp luật, Nhà nước bảo vệ lợi ích của gia đình, của xã hội bằng việc xác định những điều kiện cho phép chấm dứt quan hệ vợ chồng trước pháp luật Đó chính là việc Nhà nước quy đinh căn cứ để giải quyết ly hôn Hiện nay, pháp luật quy định có hai trường hợp ly hôn là ly hôn thuận tình và ly hôn đơn phương ( ly hôn do một bên yêu cầu) Theo đó, ly hôn thuận tình là việc hai vợ

chồng tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, chăm sóc, giáo dục con Theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình hiện nay, trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở đảm bảo quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn; nếu không thỏa thuận được hoặc có thỏa thuận nhưng không bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì Tòa án giải quyết việc ly hôn

Còn ly hôn do một bên yêu cầu, đó là trường hợp một trong hai bên không đồng ý ly hôn hoặc có tranh chấp về tài sản, con cái Trường hợp này, Tòa án sẽ giải quyết cho ly hôn nếu có đủ căn cứ theo quy định

1.2 Căn cứ ly hôn do một bên yêu cầu theo quy định của Luật HN&GĐ năm 2014

Hôn nhân và gia đình là những điều thiêng liêng Vì lẽ đó, xã hội không chấp nhận thái độ coi nhẹ hôn nhân Để bảo đảm tính toàn vẹn của gia đình, pháp luật quy định điều kiện để xác lập căn cứ ly hôn

Theo Điều 56 Luật hôn nhân và gia đình 2014:

“Điều 56 Ly hôn theo yêu cầu của một bên

1 Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa

án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc

vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

2 Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu

ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.

3 Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia.”

Theo quy định trên cũng như thực tiễn giải quyết ly hôn do yêu cầu của một bên thì căn cứ ly hôn đó là:

Thứ nhất, Toà án xem xét việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm

nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được hay không

Việc xem xét như thế nào là tình trạng hôn nhân ở mức trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được thì Luật hôn nhân và gia đình 2014

và các văn bản hướng dẫn cũng không có quy định cụ thể Tuy nhiên, Điều 8 Nghị quyết

số 02/2000/NQ-HĐTP hướng dẫn một số nội dung Luật hôn nhân và gia đình 2000 đã đưa ra hướng dẫn khá chi tiết về vấn đề này Tuy quy định này đã hết hiệu lực thi hành nhưng vẫn được sử dụng với tính chất định hướng trong thực tiễn xét xử Theo đó, dựa trên hướng dẫn này kết hợp với các chứng cứ mà các bên cung cấp, Hội đồng xét xử sẽ phải nhận định và đánh giá mức độ trầm trọng của hôn nhân làm cơ sở xin ly hôn theo yêu cầu của các bên Cụ thể như sau:

“…a.1 Được coi là tình trạng của vợ chồng trầm trọng khi:

- Vợ, chồng không thương yêu, quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau như người nào chỉ biết bổn phận người đó, bỏ mặc người vợ hoặc người chồng muốn sống ra sao thì sống, đã được bà con thân thích của họ hoặc cơ quan, tổ chức, nhắc nhở, hoà giải nhiều lần.

- Vợ hoặc chồng luôn có hành vi ngược đãi, hành hạ nhau, như thường xuyên đánh đập, hoặc có hành vi khác xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm và uy tín của nhau,

đã được bà con thân thích của họ hoặc cơ quan, tổ chức, đoàn thể nhắc nhở, hoà giải nhiều lần.

- Vợ chồng không chung thuỷ với nhau như có quan hệ ngoại tình, đã được người

vợ hoặc người chồng hoặc bà con thân thích của họ hoặc cơ quan, tổ chức, nhắc nhở, khuyên bảo nhưng vẫn tiếp tục có quan hệ ngoại tình;

a.2 Để có cơ sở nhận định đời sống chung của vợ chồng không thể kéo dài được, thì phải căn cứ vào tình trạng hiện tại của vợ chồng đã đến mức trầm trọng như hướng dẫn tại điểm a.1 mục 8 này Nếu thực tế cho thấy đã được nhắc nhở, hoà giải nhiều lần, nhưng vẫn tiếp tục có quan hệ ngoại tình hoặc vẫn tiếp tục sống ly thân, bỏ mặc nhau hoặc vẫn tiếp tục có hành vi ngược đãi hành hạ, xúc phạm nhau, thì có căn cứ để nhận định rằng đời sống chung của vợ chồng không thể kéo dài được.

a.3 Mục đích của hôn nhân không đạt được là không có tình nghĩa vợ chồng; không bình đẳng về nghĩa vụ và quyền giữa vợ, chồng; không tôn trọng danh dự, nhân phẩm, uy tín của vợ, chồng; không tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của vợ, chồng; không giúp đỡ, tạo điều kiện cho nhau phát triển mọi mặt…”

Thứ hai, trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Toà án tuyên bố mất tích xin ly

hôn thì Toà án giải quyết cho ly hôn

Thực tế cho thấy có thể xảy ra hai trường hợp:

- Người vợ hoặc người chồng đồng thời yêu cầu Toà án tuyên bố người chồng hoặc người vợ của mình mất tích và yêu cầu Toà án giải quyết cho ly hôn Trong trường hợp này nếu Toà án tuyên bố người đó mất tích thì giải quyết cho ly hôn; nếu Toà án thấy chưa đủ điều kiện tuyên bố người đó mất tích thì bác các yêu cầu của người vợ hoặc người chồng

- Người vợ hoặc người chồng đã bị Toà án tuyên bố mất tích Sau khi bản án của Toà án tuyên bố người vợ hoặc người chồng mất tích đã có hiệu lực pháp luật thì người chồng hoặc người vợ của người đó có yêu cầu xin ly hôn với người đó Trong trường hợp này Toà án giải quyết cho ly hôn

Ly hôn là tự nguyện Không ai có thể ngăn cản hoặc ép buộc Tuy nhiên, có một trường hợp cần lưu ý đó là trường hợp người vợ đang có thai, sinh con hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi thì chồng không có quyền ly hôn ( theo quy định tại tại khoản 3 điều

51 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014) Quy định này nhằm bảo vệ phụ nữ và trẻ em, là những bộ phận yếu thế trong xã hội, thường được pháp luật và xã hội đặc biệt quan tâm Đặc biệt, phụ nữ trong thời gian mang thai, sinh con hay nuôi con nhỏ, tâm lý không ổn định, nhạy cảm, dễ xúc động, dễ thực hiện những hành vi gây hậu quả khó lường, cần tránh để họ kích động trong khoảng thời gian này

Tuy nhiên, trong trường hợp này người vợ vẫn có thể yêu cầu giải quyết ly hôn Tòa án vẫn thụ lý đơn yêu cầu xin ly hôn của người vợ và giải quyết vụ án theo thủ tục chung

1.3 Hậu quả pháp lý của ly hôn

Tiến tới hôn nhân là nhằm xây dựng gia đình hạnh phúc Tuy nhiên, vì lý do này hay lý do khác, vợ chồng quyết định ly hôn Ly hôn ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích vợ chồng, con cái và cả xã hội Dù là ly hôn thuận tình hay theo yêu cầu của một bên thì Tòa

án đều xem xét giải quyết các vẫn đề: quan hệ nhân thân, quan hệ tài sản, quan hệ giữa cha mẹ và con cái

Về quan hệ nhân thân giữa vợ và chồng:

Khi bản án, quyết định ly hôn của tòa án có hiện lực pháp luật thì quan hệ vợ chồng chấm dứt, đồng nghĩa với việc chấm dứt quyền, nghĩa vụ nhân thân giữa vợ và chồng Người vợ, chồng đã ly hôn có quyền kết hôn với người khác Tuy nhiên, nếu xét thấy hai vợ chồng có thể đoàn tụ lại được (tái hợp) thì có thể đi đăng kí lại tại UBND xã, phường

Về tài sản vợ chồng khi ly hôn:

Khi ly hôn, tài sản của vợ chồng được giải quyết theo quy định tại Điều 59 Luật

Hôn nhân và gia đình 2014, cụ thể:

Khi ly hôn chia tài sản do các bên thỏa thuận; nếu bên không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết theo nguyên tắc:

- Tài sản riêng của bên nào thuộc sở hữu bên đó

- Tài sản chung của vợ chồng về nguyên tắc chia đôi nhưng có xem xét hoàn cảnh của mỗi bên, tình trạng tài sản, công sức đóng góp của mỗi bên vào việc xác lập, duy trì,

phát triển tài sản này Lao động của vợ chồng trong gia đình coi như lao động có thu nhập Bảo vệ quyền lợi ích hợp của vợ, con chưa thành niên hoặc đã thành niên bị tàn tật, mất năng lực hành vi dân sự, không có khả năng lao động và không có tài sản tự nuôi mình Bảo vệ lợi ích chính đáng mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động thu nhập

- Trường hợp vợ chồng chung sống với bên nhà chồng hoặc vợ mà ly hôn, nếu tài sản vợ chồng trong khối tài sản chung của gia đình không xác định được thì vợ hoặc chồng được chia một phần theo công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì, phát triển khối tài sản chung

Để đảm bảo công bằng, hợp lý khi chia tài sản, tòa án khuyến khích vợ chồng có thể tự thỏa thuận với nhau Trong trường hợp không thỏa thuận được, tòa án điều tra quan

hệ tài sản vợ chồng: đâu là tài sản riêng, tài sản chung, xác định nguồn gốc giá trị…sau đó

áp dụng nguyên tắc quy định tại Luật hôn nhân & gia dình để chia, kết hợp từng trường hợp cụ thể quy định tại điều 59 Luật hôn nhân & gia đình 2014, nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của mỗi bên vợ chồng, giải quyết công bằng và hợp lý

Về quan hệ cha mẹ- con:

Sau khi ly hôn thì quan hệ giữa cha mẹ – con vẫn tồn tại Cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để

tự nuôi mình Việc nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con do hai vợ chồng thỏa thuận Trong trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con, nếu con từ đủ 7 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con

Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha

mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con Người cha hoặc người mẹ không trực tiếp nuôi con phải cấp dưỡng nuôi con (theo quy định cấp dưỡng)

CHƯƠNG II: THỰC TIỄN GIẢI QUYẾT LY HÔN TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN

HUYỆN HOẰNG HÓA 2.1. Thực trạng giải quyết ly hôn tại huyện Hoằng Hóa

Hoằng Hóa là một huyện đồng bằng ven biển, với số dân hơn 250.000 người sinh sống trên diện tích 224.580 ha, huyện Hoằng Hoá được coi là một huyện đất rộng người đông, giàu tiềm năng để phát triển kinh tế - xã hội

Với ưu thế về vị trí địa lý cùng tiềm năng về đất đai, tài nguyên và con người, Ðảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Hoằng Hoá đã phát huy truyền thống anh hùng cách mạng, nỗ lực phấn đấu vươn lên, tạo bước chuyển biến mạnh mẽ trong chuyển dịch

cơ cấu kinh tế nông thôn, phát triển công nghiệp

Bên cạnh những thuận lợi để phát triển kinh tế, xã hội, hiện nay trên địa bàn huyện vẫn còn tồn tại nhiều tệ nạn xã hội, các vụ án về hôn nhân gia đình vẫn không ngừng tăng Theo thống kê của Tòa án nhân dân huyện Hoằng Hóa, số vụ án ly hôn ngày càng tăng, chiếm tỷ lệ cao từ 65 – 70% số vụ án thụ lý trong một năm, và liên tục tăng sau mỗi năm Điều đáng lo ngại là tỷ lệ ly hôn ở giới trẻ tăng đáng kể, chiếm từ 70-80% số án hôn nhân gia đình hàng năm, để lại nhiều hệ lụy cho gia đình và xã hội, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gia tăng các loại tội phạm, gây mất an ninh trật tự

Theo số liệu báo cáo tổng kết năm của TAND huyện Hoằng Hóa, tỷ lệ ly hôn có chiều hướng ngày một gia tăng Có thể thấy được điều này qua số liệu sau:

Bảng 2.1 Số liệu án hôn nhân và gia đình được TAND huyện Hoằng Hóa thụ lý và giải quyết từ năm 2017 đến tháng 6 năm 2019( Vụ):

Số lượng các vụ án được giải quyết ngày càng tăng, cụ thể:

Năm 2017, trong tổng số 341 vụ được thụ lý thì đã giải quyết 325 vụ, còn 16 vụ chưa giải quyết, trong đó: QĐCN: 217 vụ; HGĐT: 7 vụ; xét xử: 51 vụ; đình chỉ: 47 vụ; chuyển

vụ án: 1 vụ; mở phiên họp: 2 vụ; kháng cáo: 3 vụ

Năm 2018, trong tổng số 356 vụ được thụ lý thì đã giải quyết 355 vụ, còn 1 vụ chưa giải quyết, trong đó: QĐCN: 199 vụ; xét xử: 73 vụ; đình chỉ: 83 vụ; chuyển vụ án: 1 vụ; kháng cáo: 5 vụ

Riêng 6 tháng đầu năm 2019: Tòa án thụ lý mới 168 vụ, việc, cũ còn lại 1 vụ, việc, tổng 169 vụ, việc ( giảm so với 6 tháng đầu năm 2018 là 14 vụ, việc), giải quyết 151 vụ, việc, đạt tỉ lệ 89,3%, trong đó: Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự là

23 vụ; quyết định công nhận đối với việc yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, nuôi con, chia tài sản chung là 81 việc; đình chỉ do đương sự rút đơn trở về đoàn tụ là 26 vụ; đưa ra xét xử cho ly hôn là 19 vụ và đình chỉ do nguyên đơn được triệu tập không đến là 02 vụ

2.2 Một số nguyên nhân chủ yếu dẫn đến ly hôn do một bên yêu cầu trên địa

bàn huyện

Trong cuộc sống hôn nhân, không ai muốn gia đình tan vỡ Thời gian thực tập tại Tòa án nhân dân huyện Hoằng Hóa, được tiếp xúc với khá nhiều nguyên đơn trong vụ án

ly hôn, có rất nhiều người nói câu này: “ Không ai muốn ly hôn làm gì” Vậy điều gì khiến họ không thể tiếp tục với cuộc sống hôn nhân

Thứ nhất có thể kể đến đó là do mâu thuẫn gia đình Kinh tế khó khăn, nghề nghiệp không ổn định, thu nhập bấp bênh, sinh con sớm khiến họ thường xuyên nảy sinh mâu thuẫn Mâu thuẫn nhỏ dẫn đến mâu thuẫn lớn, không thể giải quyết được, cuối cùng họ chọn con đường ly hôn

Thứ hai, vấn đề bạo lực gia đình Bất bình đẳng giới chính là nguyên nhân gốc rễ gây ra bạo lực của người chồng đối với người vợ Người phụ nữ có vị thế không ngang bằng với nam giới, không có quyền quyết định trong gia đình, là đối tượng dễ bị bạo lực

do nam giới gây ra Hoặc có thể do khó khăn về kinh tế, tạo ra áp lực, căng thẳng, bế tắc, mâu thuẫn… cũng là nguyên nhân dẫn đến bạo lực gia đình…

Thứ ba, do một bên ngoại tình Đây có thể nói là một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến ly hôn và kết thúc cuộc sống vợ chồng Ví dụ đơn khởi kiện ngày 21 tháng 6 năm 2019 của chị Lê Thị Lan, trú tại xã Hoằng Phúc, huyện Hoằng Hóa Nguyên nhân ly hôn chị đưa ra là do chồng chị là anh Đinh Thế Dũng có quan hệ với người khác, chơi bời

cờ bạc nên chị không thể tiếp tục sống với anh Dũng

Đối với các cặp vợ chồng trẻ, nguyên nhân sâu xa dẫn tới ly hôn đó là thiếu kĩ năng sống Bước vào cuộc sống hôn nhân khi tuổi đời còn quá trẻ, chưa có sự chuẩn bị về tâm lý, kinh tế, sức khỏe và những hiểu biết cần thiết cho cuộc sống gia đình khiến phần lớn cặp vợ chồng trẻ nảy sinh mâu thuẫn Trong khi nhận thức về cuộc sống gia đình, ý nghĩa của hôn nhân và tình yêu còn hời hợt đã khiến họ không đủ bản lĩnh, kỹ năng giải quyết, vượt qua các mâu thuẫn, dẫn đến ly hôn Nguyên nhân này thường không được nêu trong các bản án, quyết định Tuy nhiên đây lại là một nguyên nhân sâu xa khiến cho các cặp vợ chồng trẻ ly hôn

Ngoài ra, còn rất nhiều nguyên nhân khác như: Tư tưởng trọng nam kinh nữ vẫn còn nặng nề, nhất là tại các làng quê Có không ít cặp vợ chồng, tuy vẫn còn thương yêu nhau nhưng vẫn đưa nhau ra tòa ly hôn vì lí do “không sinh được con trai nối dõi tông đường”; tệ nạn xã hội; vợ chồng bất hòa, thường xuyên xảy ra mâu thuẫn do nhận thức về

xã hội, pháp luật chưa đầy đủ…

Cụ thể theo số liệu tìm hiểu được trong 6 tháng đầu năm 2019, trên địa bàn huyện, ngoài 81 việc yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, đối với các vụ án hôn nhân và gia đình nguyên nhân mâu thuẫn chủ yếu là do tính tình vợ chồng không hợp nhau và mâu thuẫn với gia đình: 46 vụ, chiếm tỉ lệ 27,2%; nghiện ma túy, rượu chè, bài bạc: 14 vụ, chiếm tỉ

lệ 8,3%; đánh đập ngược đãi: 12 vụ, chiếm tỉ lệ 7,1%; mâu thuẫn do kinh tế là 03 vụ, chiếm tỉ lệ 1,8%; bệnh tật không con là 03 vụ, chiếm tỉ lệ 1,8%, do ngoại tình là 05 vụ, chiếm tỉ lệ 2,3%

Dựa trên những số liệu trên, có thể nhận thấy, nguyên nhân chủ yếu và dẫn tới ly hôn trên địa bàn huyện là do mâu thuẫn gia đình Tuy nhiên, cũng cần lưu ý đến nguyên nhân đó là bạo lực gia đình và tệ nạn xã hội Đây là thực trạng vô cùng nhức nhối của huyện hiện nay Điều này không chỉ phản ánh thực trạng ly hôn mà còn phản ánh thực trạng các tệ nạn xã hội trên địa bàn huyện Thực trạng này cần phải có biện pháp khắc phục kịp thời

Có thể lấy một số ví dụ về nguyên nhân ly hôn trên địa bàn huyện như đơn khởi kiện ngày 18 tháng 6 năm 2019 của anh Trần Hữu Nam, trú tại xã Hoằng Tiến, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa Trong đơn xin ly hôn của mình, anh nêu nguyên nhân ly hôn

là do trong quá trình sinh sống thường xuyên xảy ra mâu thuẫn, cãi vã, khác nhau về quan

điểm sống dẫn đến vợ chồng không quan tâm, bỏ bê nhau, hai bên cũng đã ly thân từ tháng 04/2019 Hơn thế nữa, anh cũng trình bày, vì mâu thuẫn nên vợ anh là chị Lê Thị Ngọc Hạnh đã uống thuốc cỏ cháy tự tử Nay xét thấy tình cảm vợ chồng không còn nên anh yêu cầu Tòa án giải quyết cho ly hôn

Hay đơn khởi kiện ngày 20 tháng 5 năm 2019 của chị Hứa Thị Hoàng, trú tại xã Hoàng Đồng, thành phố Lạng Sơn Nguyên nhân ly hôn được chị nêu trong đơn đó là do chồng chị là anh Lê Ngọc Bắc, trú tại xã Hoằng Ngọc, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa thường xuyên đánh đập chị Chị đã tha thứ nhiều lần nhưng anh Bắc không sữa chữa được Vợ chồng đã ly thân từ tháng 6 năm 2017 đến nay, không ai quan tâm ai Nay chị làm đơn ly hôn đề nghị TAND Hoằng Hóa giải quyết

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ ĐẨY MẠNH GIẢI QUYẾT CÁC VỤ ÁN LY HÔN TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN HOẰNG HÓA

huyện Hoằng Hóa

Như đã phân tích, trên địa bàn huyện Hoằng Hóa trong những năm gần đây, số lượng các vụ án ly hôn ngày càng tăng Điều này không chỉ ảnh hưởng đến các thành viên trong gia đình Việc giải quyết ly hôn phải được thực hiện trên cơ sở các quy định pháp luật, các phán quyết của Tòa án phải đảm bảo khách quan, đúng luật và dễ dàng thi hành trên thực tế Tòa án nhân dân huyện Hoằng Hóa khi giải quyết các vụ án ly hôn đều tiến hành theo đúng trình tự pháp luật, dựa trên nguyên tắc tự do hôn nhân, trong đó đảm bảo quyền ly hôn của vợ chồng Theo nguyên tắc chung, tòa án sẽ thụ lý đơn yêu cầu ly hôn căn cứ theo quy định của bộ luật Tố tụng dân sự Khi có căn cứ xác định tình trạng hôn nhân trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được hoặc vợ, chồng bị tuyên bố mất tích, Tòa án nhân dân sẽ giải quyết cho các bên được ly hôn

Khi giải quyết ly hôn Tòa án nhân dân huyện Hoằng Hóa luôn xem xét toàn diện

về lợi ích của vợ, chồng, các con, lợi ích của gia đình và xã hội để cân nhắc và quyết định Trong mọi trường hợp ly hôn, dù một bên yêu cầu ly hôn hay hai vợ chồng thuận tình ly hôn, dù ly hôn vì bất kì lý do nào thì Tòa án nhân dân huyện Hoằng Hóa luôn kiên trì hòa giải, giúp đỡ, động viên vợ chồng giải quyết mâu thuẫn gia đình Nếu hòa giải không thành, xét thấy tình trạng hôn nhân trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được hoặc vợ, Tòa án nhân dân sẽ giải quyết cho các bên được

ly hôn

Tòa án nhân dân huyện Hoằng Hóa là đơn vị được chọn thí điểm thực hiện thành lập Trung tâm hòa giải, đối thoại, với 3 Hòa giải viên và 2 thư kí giúp việc Trung tâm đã hoạt động từ ngày 01/11/2018 đến nay với tổng số 218 vụ việc, hòa giải được 15 vụ, việc đương sự rút đơn, đoàn tụ thành, 91 việc các bên đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết toàn bộ vụ việc và yêu cầu Tòa án công nhận sự thỏa thuận Từ các vụ việc được Trung tâm hòa giải, đối thoại tiến hành hòa giải nên rút ngắn được thời gian giải quyết vụ việc, đồng thời giảm thiểu khoản tiền án phí cho các đương sự