Vì vậy, chất lượng đội ngũ công chức cấp xã có tác động đến lớn đến hiệu lực, hiệu quả việc thực hiện các chủ trương chính sách của nhà nước.. Song, trên thực tế chất lượng đội ngũ công
Trang 1TRẦN XUÂN KIÊN
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LƯƠNG TÀI, TỈNH BẮC NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NH N L C
MÃ SỖ: 8 34 04 04
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS PHẠM VĂN HÀ
HÀ NỘI, NĂM 2022
Trang 2Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ “Nâng cao chất lượng đội ngũ
công chức cấp xã trên địa bàn huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh” là công
trình nghiên cứu độc lập do tác giả thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS
Phạm Văn Hà Luận văn chưa được công bố trong bất cứ công trình nghiên
cứu nào Các số liệu, nội dung được trình bày trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, hợp lệ và đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ quyền
sở hữu trí tuệ
Tôi xin chịu trách nhiệm về toàn bộ nội dung của luận văn thạc sĩ
Tác giả
Trần Xuân Kiên
Trang 3Để hoàn thành đề tài luận văn này, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp
đỡ của các cá nhân, tập thể trong và ngoài trường
Tôi xin chân thành cảm ơn các giảng viên Trường Đại học Công đoàn, Khoa Sau Đại học đã tận tình giảng dạy và truyền đạt kiến thức các môn học cho tôi trong thời gian tôi học tập và nghiên cứu để hoàn thành chương trình đào tạo Thạc sĩ Quản trị Nhân lực
Đồng thời, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn tới PGS.TS Phạm Văn Hà, thầy đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn để tôi có thể hoàn thành đề tài nghiên cứu của mình
Tôi xin được cảm ơn các cô, các chú, các anh, các chị đang công tác tại
Ủy ban nhân dân các xã, phường, thị trấn trên địa bàn huyện Lương Tài, Ủy ban nhân dân huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh đã hướng dẫn và tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gian nghiên cứu tại đề tài giúp tôi tiếp nhận được thông tin cũng như thu được những số liệu thực tế về các vấn đề liên quan để hoàn thành đề tài luận văn thạc sỹ này
Trong quá trình thực hiện đề tài, còn có những hạn chế chủ quan và khách quan, do đó không tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong nhận được
sự nhận xét và đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo và độc giả để đề tài được hoàn thiện và có tính khả thi hơn nữa
Xin chân thành cảm ơn!
Trang 4Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục bảng
MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu 2
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 4
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5
5 Phương pháp nghiên cứu 5
6 Đóng góp mới của đề tài 6
7 Cấu trúc của luận văn 7
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ 8
1.1 Một số khái niệm cơ bản liên quan 8
1.1.1 Công chức 8
1.1.2 Công chức cấp xã 8
1.1.3 Chất lượng đội ngũ công chức cấp xã 9
1.2 Vị trí, vai trò của đội ngũ công chức cấp xã 11
1.2.1 Vị trí, vai trò 11
1.2.2 Tổ chức bộ máy công chức cấp xã 13
1.2.3 Tiêu chuẩn công chức cấp xã 13
1.3 Đặc điểm, tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ công chức cấp xã 15
1.3.1 Đặc điểm của đội ngũ công chức cấp xã 15
1.3.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ công chức cấp xã 16
1.4 Các hoạt động nâng cao đội ngũ công chức cấp xã 23
1.4.1 Nâng cao chất lượng tuyển dụng 23
Trang 51.4.3 Nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức, tác phong, lối sống 25
1.4.4 Hoạt động về hợp lý hóa cơ cấu 28
1.5 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ công chức cấp xã 28
1.5.1 Các nhân tố bên ngoài 28
1.5.2 Yếu tố bên trong 32
1.6 Kinh nghiệm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã của một số địa phương trong nước và bài học rút ra đối với huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh 37
1.6.1 Kinh nghiệm về nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã ở một số huyện 37
1.6.2 Bài học rút ra về nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh 40
Tiểu kết chương 1 42
Chương 2 TH C TRẠNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LƯƠNG TÀI, TỈNH BẮC NINH 43
2.1 Giới thiệu khái quát huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh 43
2.1.1 Đặc điểm tự nhiên 43
2.1.2 Một số đặc điểm có ảnh hưởng tới nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã của huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh 43
2.2 Thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh 46
2.2.1 Thực trạng nâng cao thể lực 49
2.2.2 Thực trạng nâng cao trí lực 55
2.2.3 Thực trạng nâng cao tâm lực 66
2.2.4 Thực trạng hợp lý cơ cấu đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Lương Tài 72
2.3 Đánh giá thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã huyện Lương Tài 75
Trang 62.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân 77
Tiểu kết chương 2 80
Chương 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LƯƠNG TÀI, TỈNH BẮC NINH 81
3.1 Mục tiêu, phương hướng nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh 81
3.1.1 Mục tiêu 81
3.1.2 Phương hướng 82
3.2 Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh 83
3.2.1 Các giải pháp về nâng cao thể lực 83
3.2.2 Các giải pháp nâng cao trí lực 85
3.2.3 Các giải pháp nâng cao tâm lực 95
3.2.4 Các giải pháp hợp lý cơ cấu 96
Tiểu kết chương 3 99
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 100
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 103
PHỤ LỤC
Trang 7BHXH Bảo hiểm xã hội
Trang 8Bảng 2.1 Quy mô và cơ cấu của đội ngũ công chức cấp xã ở huyện Lương
Tài giai đoạn 2018 - 2020 47Bảng 2.2 Số lượng của đội ngũ công chức cấp xã ở huyện Lương Tài giai
đoạn 2018 - 2020 47Bảng 2.3 Cơ cấu phân theo độ tuổi của đội ngũ công chức cấp xã ở huyện
Lương Tài giai đoạn 2018 - 2020 48Bảng 2.4 Cơ cấu phân theo giới tính của đội ngũ công chức cấp xã ở huyện
Lương Tài giai đoạn 2018 - 2020 49Bảng 2.5 Cơ cấu phân theo chiều câ và cân nặng của đội ngũ công chức cấp
xã ở huyện Lương Tài giai đoạn 2018 - 2020 50Bảng 2.6 Số liệu về khám sức khỏe định kỳ cho đội ngũ công chức cấp xã ở
huyện Lương Tài giai đoạn 2018 - 2020 51Bảng 2.7 Số liệu về việc tham gia các hoạt động thể thao của đội ngũ công
chức cấp xã ở huyện Lương Tài giai đoạn 2018 - 2020 52Bảng 2.8 Số liệu về việc tham gia các phong trào văn nghệ của đội ngũ công
chức cấp xã ở huyện Lương Tài giai đoạn 2018 - 2020 53Bảng 2.9 Số liệu về việc tham gia tham quan du lịch của đội ngũ công chức
cấp xã ở huyện Lương Tài giai đoạn 2018 - 2020 54Bảng 2.10 Số liệu về việc tham gia công tác vệ sinh môi trường của đội ngũ
công chức cấp xã ở huyện Lương Tài giai đoạn 2018 - 2020 54Bảng 2.11 Trình độ văn hóa của đội ngũ công chức cấp xã ở huyện Lương
Tài giai đoạn 2018 - 2020 55Bảng 2.12 Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ công chức cấp xã ở
huyện Lương Tài giai đoạn 2018 – 2020 56Bảng 2.13 Trình độ lý luận chính trị của đội ngũ công chức cấp xã ở huyện
Lương Tài giai đoạn 2018 – 2020 57Bảng 2.14 Trình độ ngoại ngữ của đội ngũ công chức cấp xã ở huyện Lương
Tài giai đoạn 2018 – 2020 58
Trang 9Tài giai đoạn 2018 – 2020 59Bảng 2.16 Số liệu về quy hoạch đội ngũ công chức cấp xã ở huyện Lương
Tài giai đoạn 2018 – 2020 60Bảng 2.17 Số lượng hồ sơ ứng tuyển, trúng tuyển được tuyển dụng công
chức cấp xã ở huyện Lương Tài giai đoạn 2018 - 2020 61Bảng 2.18 Tình hình đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã ở huyện
Lương Tài giai đoạn 2018 – 2020 63Bảng 2.19 Tình hình đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã của huyện
Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh qua 3 năm 2018-2020 64Bảng 2.20 Số lượng đội ngũ công chức cấp xã điều động, luân chuyển của
huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh qua 3 năm 2018-2020 65Bảng 2.21 Kết quả đánh giá công chức cấp xã ở huyện Lương Tài giai đoạn
2018 – 2020 69
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong hệ thống chính trị ở Việt Nam, chính quyền cấp xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) có một vị trí rất quan trọng, là cầu nối trực tiếp của hệ thống chính quyền nhà nước với nhân dân, thực hiện hoạt động quản lý nhà nước trên các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh trật tự, an toàn xã hội ở địa phương theo thẩm quyền được phân cấp, đảm bảo cho các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được triển khai thực hiện trong cuộc sống
Đội ngũ công chức cấp xã là lực lượng tiếp xúc trực tiếp, gần nhất với nhân dân, tiếp thu và phản ánh những tâm tư, nguyện vọng của nhân dân tới các cấp có thẩm quyền, là cầu nối giữa nhân dân địa phương với Đảng, Nhà nước Chính vì vậy, những chính sách, chế độ của Đảng và Nhà nước có đến được tay nhân dân hay không đều dựa vào kết quả thực hiện công việc của đội ngũ công chức cơ sở này Việc lựa chọn đúng người thật sự có tâm, có tài, có
đủ tiêu chuẩn chính trị và việc bố trí, sắp xếp, sử dụng đội ngũ công chức cấp
xã có vai trò, ý nghĩa hết sức quan trọng Làm sao để công chức không chỉ phát huy được năng lực, sở trường của mình mà còn là tấm gương để người khác noi theo
Thực tiễn chỉ ra rằng công chức cấp xã, phường luôn phải đối đối diện với một khối lượng công việc rất lớn, đa dạng và phức tạp, liên quan đến tất
cả mọi mặt của đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng Vì vậy, chất lượng đội ngũ công chức cấp xã có tác động đến lớn đến hiệu lực, hiệu quả việc thực hiện các chủ trương chính sách của nhà nước Đây cũng là lý do nguyên nhân vì sao trong những năm qua, đội ngũ công chức cấp xã phường ở trên cả nước đã được chú trọng phát triển cả về số lượng và chất lượng Nhờ đó, năng lực công chức cấp xã đã được cải thiện đáng kể, góp phần tích cực vào quá trình đổi mới của đất nước, tác động hiệu
Trang 11quả lên quá trình phát triển kinh tế địa phương và cải thiện cuộc sống cho người dân
Bắc Ninh và cũng là một trong những huyện Nông nghiệp của tỉnh, có 14 đơn
vị xã, phường trên địa bàn với số lượng đội ngũ công chức cấp xã khá đông đảo Song, trên thực tế chất lượng đội ngũ công chức cấp xã vẫn còn tồn tại
đào tạo cơ bản, đúng chuyên ngành; ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong lề lối làm việc chưa thật chuyên nghiệp; một bộ phận công chức còn vướng vào một
số thói hư, tật xấu: uống rượu trong giờ làm việc, nhũng đoạn, sách nhiễu, gây phiền hà cho nhân dân, nhiều trường hợp còn hối lộ cấp trên… đặc biệt khi Nghị quyết Hội nghị Trung ương VI khoá XII của Đảng đi vào cuộc sống thì vấn đề nâng cao chất lượng chất lượng công chức cấp xã ở địa phương là đòi hỏi cấp thiết trong thời gian tới
Nhận thức được tầm quan trọng của chất lượng đội ngũ công chức cấp
xã trong sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước, với thực tiễn trên tôi chọn
đề tài: “Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn huyện
Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ của mình
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã đã được các nhà nghiên cứu khoa học xã hội và các nhà hoạt động chính trị quan tâm nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau, có thể
kể đến một số công trình nghiên cứu sau:
Nguyễn Phú Trọng, Trần Xuân Sầm (2013), Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa– hiện đại hóa đất nước, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội Nội
dung luận cứ đưa ra cơ sở lý luận trong sử dụng tiêu chuẩn cán bộ của Đảng phù hợp với từng giai đoạn cách mạng, các quan điểm và phương hướng trong việc nâng cao chất lượng công tác cán bộ Điểm nổi bật của luận cứ là việc
Trang 12đưa ra nội dung, “tiêu chuẩn hóa cán bộ” đây là một quan điểm đổi mới trong công tác cán bộ mà tác giả có thể vận dụng và kế thừa trong luận văn của mình
để đưa ra các tiêu chuẩn hóa công chức phù hợp với huyện Sá Muội, tỉnh Sa Lạ Văn, Lào trong xu thế phát triển của thời đại và đặc trưng của huyện
Nguyễn Ngọc Hiến (Chủ biên – 2015), Các giải pháp thúc đẩy cải cách hành chính ở Việt Nam, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội Tác giả
cuốn sách đã đưa ra quá trình cải cách hành chính ở nước ta, những khó khăn, nguyên tắc và phương pháp thúc đẩy cải cách hành chính Cải cách đội công chức là một nội dung quan trọng trong nội dung cải cách hành chính của nước
ta trong giai đoạn 2010-2020 Luận văn có thể kế thừa những phương pháp cải cách hành chính trong đó có nội dung cải cách đội ngũ công chức phù hợp với đặc điểm của đội ngũ công chức trong giai đoạn hiện nay
Nguyễn Trọng Điền (chủ biên - 2014), Về chế độ công vụ Việt Nam,
Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Công trình nghiên cứu sâu về công chức, công vụ và các cơ sở khoa học để hoàn thiện chế độ công vụ ở Việt Nam hiện nay; đề tài phân tích một cách toàn diện và có hệ thống về lý luận và thực tiễn của chế độ công vụ và cải cách công vụ Việt Nam qua từng thời kỳ, có tham chiếu các mô hình công vụ của các nhà nước tiêu biểu cho các thể chế chính trị khác Luận giải và đưa ra lộ trình thích hợp cho việc hoàn thiện chế độ công chức trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Nhà nước của dân, do dân, vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, qua đề tài này tác giả có thể vận dụng, đánh giá, rút ra bài học kinh nghiệm cho huyện Lương Tài trong thời gian tới
Bùi Thị Hoa (2013), "Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã ở tỉnh Phú Thọ hiện nay", Học viện Hành chính Quốc gia, đề tài khái quát
những vấn đề lý luận về công chức cấp xã và chất lượng đội ngũ công chức cấp xã; hệ thống hóa được những quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và những đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước ta
về đội ngũ công chức cấp xã Từ đó đúc kết được những khái niệm và những
Trang 13tiêu chí đánh giá, những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ công chức cấp xã Xuất phát từ tình hình thực tại đề xuất được một số giải pháp khá cụ thể để nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã ở Phú Thọ nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới
Như vậy, các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến các khía cạnh khác nhau về chất lượng đội ngũ công chức và có những đóng góp nhất định trong việc hoạch định chủ trương, chính sách và tìm ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức ở nước ta Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu trên tập trung chủ yếu về mặt phương pháp luận, hoặc nghiên cứu
ở phạm vi rộng (toàn bộ đội ngũ công chức nhà nước) chưa chuyên sâu về đội ngũ công chức cấp xã, mặt khác do nghiên cứu đã lâu nên có nhiều nội dung
đã bị lạc hậu so với bối cảnh kinh tế-xã hội có nhiều thay đổi như hiện nay Đến nay, ở huyện Lương Tài chưa có công trình nghiên cứu nào cụ thể và toàn diện về nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã dưới góc độ khoa
học quản trị nhân lực Do vậy, tác giả nghiên cứu đề tài: “Nâng cao chất
lượng đội ngũ công chức cấp xã ở huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh ” là rất
cần thiết cả về mặt lý luận và thực tiễn Dưới góc độ khoa học, các công trình nghiên cứu nói trên rất có giá trị đối với những người quan tâm đến vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã nói chung và đối với tác giả nói riêng Tác giả sẽ chỉ ra khoảng trống về lý thuyết và thực tiễn, đồng thời
có sự chắt lọc và kế thừa những kết quả nghiên cứu trước đó về vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 143.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về nâng cao chất
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu chất lượng, nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã (gồm các chức vụ và các chức danh được quy định tại khoản 3, Điều 61 Luật CBCC năm 2008)
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp thu thập số liệu
- Số liệu thứ cấp:
Nguồn số liệu thứ cấp liên quan đến đội ngũ công chức cấp xã được thu thập từ nguồn số liệu của Phòng Nội vụ huyện Lương Tài, Chi cục Thống kê huyện Lương Tài, số liệu báo cáo của các xã, phường, niên giám thống kê huyện Lương Tài
Trang 15Các thông tin liên quan đến cơ sở lý luận về công chức cấp xã được thu thập từ các văn bản quy phạm pháp luật như: Luật, Nghị định, Thông tư, quy định, hướng dẫn về công chức cấp xã, các nghiên cứu và các tài liệu chuyên ngành liên quan
- Số liệu sơ cấp:
Số liệu sơ cấp được xác định là nguồn thông tin quan trọng của đề tài
để phân tích thực trạng chất lượng công chức và thực trạng nâng cao chất lượng công chức cấp xã thời gian qua Bên cạnh đó, số liệu sơ cấp cũng tìm hiểu và đánh giá mức độ đáp ứng công việc của công chức cấp xã trên quan điểm của các đối tượng liên quan
Việc thu thập nguồn số liệu sơ cấp được thực hiện qua nhiều bước Thứ nhất, dựa vào kết quả của phương pháp tổng hợp tài liệu ở phần cơ sở lý luận của luận văn, bảng câu hỏi được thiết kế trước và được điều tra thử Trên cơ
sở đó, điều tra thực tế các đối tượng liên quan gồm 70 công chức cấp xã, 70 doanh nghiệp và 100 người dân Sau khi điều tra, kết quả điều tra sẽ được kết hợp với kết quả điều tra sâu để làm sạch số liệu trước khi tiến hành phân tích
5.2 Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
- Sử dụng phương pháp cụ thể như phân tích thống kê (số tương đối, số tuyệt đối, số bình quân, tỷ trọng, so sánh), phương pháp mô tả, phân tích tổng hợp thông tin thông qua phần mềm Excel
- Sử dụng phần mềm SPSS 11.5 để tổng hợp dữ liệu điều tra, thông qua các số liệu đã được tổng hợp, tiến hành phân tích nhân tố Factor Analysic về đánh giá, cảm nhận của các đối tượng điều tra về tác động của các nhóm nhân
tố đối với chất lượng đội ngũ công chức cấp xã, Phương pháp thống kê kiểm định độ tin cậy, phương phân tích ANOVA để kiểm định sự khác biệt giữa 03 nhóm đối tượng (công chức, người dân, doanh nghiệp)
6 Đóng góp mới của đề tài
6.1 Về lý luận
Lựa chọn mô hình nghiên cứu chất lượng, nâng cao chất lượng đội ngũ
Trang 16công chức cấp xã để chỉ ra cách nâng cao chất lượng đội ngũ công chức sao cho phù hợp với đặc điểm làm việc của đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Lương Tài tỉnh Bắc Ninh
6.2 Về thực tiễn
Luận văn chỉ ra những ưu điểm, nhược điểm của cán bộ công chức cấp
xã trên địa bàn huyện Lương Tài, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lương đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Lương Tài và rút ra bài học áp dụng đối với việc nâng cao chất lương đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn huyện
7 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, nội dung chính của luận văn được chia làm 3 chương, bao gồm:
Chương 1: Cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã; Chương 2: Thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh;
Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Lương Tài tỉnh Bắc Ninh
Trang 17Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ N NG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ 1.1 Một số khái niệm cơ bản liên quan
1.1.1 Công chức
Luật Công chức quy định: “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương
từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn
vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật”[18, Tr.2]
Như vậy, thuật ngữ công chức nói chung, công chức cấp xã nói riêng theo quy định tại khoản 3, Điều 4 “Luật Công chức” được Quốc hội thông
qua ngày 13 tháng 11 năm 2008, cụ thể “công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước”
[18, Tr.2]
1.1.2 Công chức cấp xã
Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước
Công chức cấp xã có các chức danh: Trưởng Công an; Chỉ huy trưởng Quân sự; Văn phòng - thống kê; Địa chính - xây dựng - đô thị và môi trường
Trang 18(đối với phường, thị trấn) hoặc địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trường (đối với xã); Tài chính - kế toán; Tư pháp - hộ tịch; Văn hóa - xã hội [18, tr.4]
Công chức cấp xã do cấp huyện quản lý
Đội ngũ công chức cấp xã là một bộ phận của đội ngũ công chức nhà nước, có vai trò quan trọng trong việc thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước tại cơ sở
1.1.3 Chất lượng đội ngũ công chức cấp xã
Theo Tiêu chuẩn Pháp: “Chất lượng là tiềm năng của một sản phẩm hay dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu người dùng”
Nhưng dù tiếp cận theo cách nào, khái niệm “chất lượng” cũng phải đảm bảo: phù hợp với tiêu chuẩn đã được công bố, phù hợp với những đòi hỏi của người sử dụng, sự kết hợp cả tiêu chuẩn và đòi hỏi của người tiêu dùng
Đó là yêu cầu không thể thiếu được để đánh giá chất lượng của một loại hàng hóa, dịch vụ nào đó
- Chất lượng nguồn nhân lực có thể được hiểu là “trạng thái nhất định của nguồn nhân lực thể hiện mối quan hệ giữa các yếu tố cấu thành bên trong của nguồn nhân lực” [7, Tr.65]
Như vậy, chất lượng của nguồn nhân lực được hiểu là tổng hợp những phẩm chất nhất định về sức khỏe, trí tuệ khoa học, chuyên môn nghề nghiệp, phẩm chất đạo đức, ý chí, niềm tin, năng lực; luôn gắn bó với tập thể, với
Trang 19cộng đồng và tham gia một cách tích cực vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
- Chất lượng đội ngũ công chức
Chất lượng đội ngũ công chức là chỉ tiêu tổng hợp, đánh giá sức khỏe, phẩm chất đạo đức, trình độ năng lực và khả năng thích ứng của đội ngũ công chức đối với yêu cầu công việc của tổ chức và đảm bảo cho tổ chức thực hiện thắng lợi mục tiêu đã đặt ra
Đây là một loại lao động có tính chất đặc thù riêng, xuất phát từ vị trí, vai trò của chính đội ngũ lao động này Chất lượng của đội ngũ công chức thể hiện ở trình độ, năng lực chuyên môn, sự hiểu biết về chính trị - xã hội, phẩm chất đạo đức, khả năng thích nghi với sự chuyển đổi của nền kinh tế mới Chất lượng của công chức còn bao hàm tình trạng sức khỏe, người công chức cần phải có đủ điều kiện sức khỏe để thực thi nhiệm vụ, công việc được giao
Chất lượng của đội ngũ công chức là một trạng thái nhất định của đội ngũ công chức, thể hiện mối quan hệ phối hợp, tương tác giữa các yếu tố, các thành phần cấu thành nên bản chất bên trong của đội ngũ công chức Chất lượng của cả đội ngũ không phải là sự tập hợp giản đơn số lượng, mà là sự tổng hợp sức mạnh của toàn bộ đội ngũ Sức mạnh này bắt nguồn từ phẩm chất vốn có bên trong của mỗi công chức và nó được tăng lên gấp bội bởi tính thống nhất của tổ chức, của sự giáo dục, đào tạo, phân công, quản lý và kỷ luật trong đội ngũ
Như vậy, có thể nói chất lượng của đội ngũ công chức bao gồm:
- Chất lượng của từng công chức, cụ thể là phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độ năng lực và khả năng hoàn thành nhiệm vụ Chất lượng của từng công chức là yếu tố cơ bản tạo nên chất lượng của cả đội ngũ
- Chất lượng của cả đội ngũ, một chỉnh thể, thể hiện ở cơ cấu đội ngũ được tổ chức khoa học, có tỷ lệ cân đối, hợp lý vì số lượng và độ tuổi bình quân được phân bố trên cơ sở các địa phương, đơn vị và lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội
Trang 20Như vậy, các yếu tố cấu thành chất lượng đội ngũ công chức không chỉ bao gồm một mặt, một khía cạnh nào đó, mà nó bao gồm cả một hệ thống, được kết cấu như một chỉnh thể toàn diện từ chất lượng của từng công chức (đây là yếu tố cơ bản nhất), cho đến cơ cấu số lượng nam nữ, độ tuổi, thành phần của đội ngũ cùng với việc bồi dưỡng, giáo dục, phân công, quản lý kiểm tra giám sát và thực hiện nghiêm các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy chính quyền nhân dân
Từ những đặc điềm trên, có thể khái niệm: Chất lượng đội ngũ công chức cấp xã là một hệ thống những phẩm chất, giá trị được kết cấu như một chỉnh thể toàn diện được thể hiện qua phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ năng lực, khả năng hoàn thành nhiệm vụ của mỗi công chức và
cơ cấu, số lượng, độ tuổi, thành phần của cả đội ngũ công chức cấp xã
- Nâng cao chất lượng công chức cấp xã
Là nâng cao về chất lượng của từng công chức, cụ thể là phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độ năng lực và khả năng hoàn thành nhiệm vụ Chất lượng của từng công chức là yếu tố cơ bản tạo nên chất lượng của cả đội ngũ
- Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã
Là nâng cao một hệ thống những phẩm chất, giá trị được kết cấu như
một chỉnh thể toàn diện được thể hiện qua phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ năng lực, khả năng hoàn thành nhiệm vụ của mỗi công chức và
cơ cấu, số lượng, độ tuổi, thành phần của cả đội ngũ công chức cấp xã
1.2 Vị trí, vai trò của đội ngũ công chức cấp xã
1.2.1 Vị trí, vai trò
Công chức có vị trí và vai trò vô cùng quan trọng trong xã hội cũng như của hệ thống chính trị Công chức là trung tâm của bộ máy hành chính Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng dạy “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc” Vì thế, công chức như bộ xương sống của nền hành chính, muốn cho nền hành chính phát triển vững mạnh thì bộ xương này phải chắc chắn, khỏe mạnh
Tất cả các hoạt động của nền hành chính đều gắn với hoạt động của
Trang 21công chức, từ khâu hoạch định, tổ chức vận hành đến kiểm tra đều là công việc của con người trong bộ máy Như thế, quản lý nhà nước tiến hành đúng hay sai đều là sản phẩm của con người trong bộ máy nhà nước Điều đó ảnh hưởng đến cả vận mệnh của đất nước, của dân tộc Như vậy không thể phủ nhận vai trò vô cùng quan trọng của đội ngũ công chức
- Là nguồn nhân lực quan trọng có vai trò quyết định trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước, đưa các chính sách
và thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước trở thành thực tiễn và tiếp thu nguyện vọng của nhân dân, nắm bắt được những yêu cầu của thực tiễn của cuộc sống để phản ánh kịp thời với cấp trên, là một trong những nguồn lực quan trọng trong việc thực hiện công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
- Đội ngũ công chức cấp xã có vị trí, vai trò quyết định trong việc triển khai tổ chức thực hiện thắng lợi các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước tại cơ sở Thông qua họ mà ý Đảng, lòng dân tạo thành một khối thống nhất, làm cho Đảng, Nhà nước “ăn sâu, bám rễ” trong quần chúng nhân dân, củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước Như vậy, chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật có đi vào cuộc sống, trở thành hiện thực sinh động hay không, tùy thuộc phần lớn vào sự tuyên truyền và tổ chức vận động nhân dân của đội ngũ công chức cấp xã
- Công chức cấp xã là một bộ phận trong đội ngũ công chức nhà nước
có số lượng lớn và vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo hiệu lực, hiệu quả của bộ máy nhà nước nói chung và chính quyền cấp cơ sở nói riêng Bởi
vì họ là những người trực tiếp gắn bó với địa phương, am hiểu tâm tư, nguyện vọng của người dân địa phương, đồng thời là người đại diện cho nhân dân trong việc cung cấp thông tin cho các cán bộ lãnh đạo để đưa ra quyết định quản lý khoa học, đúng đắn
- Công chức cấp xã cũng là những người trực tiếp hòa giải những xung đột, mâu thuẫn tranh chấp trong nội bộ nhân dân, hiện thực hóa quyền làm
Trang 22chủ cơ sở của nhân dân Vì vậy, trình độ và phẩm chất của đội ngũ này có ảnh hưởng rất lớn đến sự vận hành liên tục và hiệu quả của bộ máy nhà nước
Và thực tế cũng chứng minh: Nơi nào quan tâm đầy đủ và làm tốt công tác công chức, có đội ngũ công chức cơ sở vững mạnh thì nơi ấy tình hình chính trị xã hội ổn định, kinh tế văn hóa phát triển, quốc phòng, an ninh được giữ vững, mọi chủ trương chính sách của Đảng được triển khai có hiệu quả và ngược lại
- Công chức cấp xã là nhân tố quan trọng góp phần xây dựng hệ thống chính trị cấp xã, là trung tâm đoàn kết, tập hợp mọi tiềm năng, nguồn lực của địa phương, động viên mọi tầng lớp nhân dân ra sức thi đua hoàn thành thắng lợi các mục tiêu về kinh tế - xã hội, thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của cơ sở
1.2.2 Tổ chức bộ máy công chức cấp xã
- Về cơ cấu chức danh đội ngũ công chức cấp xã, gồm:
Có 07 chức danh công chức, gồm: Trưởng Công an, Chỉ huy trưởng quân sự, Văn phòng - Thống kê, Tư pháp - Hộ tịch, Địa chính - Xây dựng, Tài chính - Kế toán, Văn hóa - Xã hội Bình quân mỗi chức danh bố trí từ 01 đến
02 công chức thực hiện công việc theo lĩnh vực quy định quản lý nhà nước ở địa phương [18]
1.2.3 Tiêu chuẩn công chức cấp xã
Hiện nay, tiêu chuẩn đối với công chức cấp xã được quy định tại Nghị định 114/2003/NĐ-CP ngày 10 tháng 10 năm 2003 về công chức cấp xã; Nghị định 112/2011/NĐ-CP ngày 05/12/2011 của Chính phủ về công chức xã, phường, thị trấn và Quyết định 04/2004/QĐ-BNV ngày 16/01/2004 của Bộ Nội vụ; Thông tư 06/2012/TT-BNV ngày 30/10/2012 của Bộ Nội vụ hướng
dẫn về chức trách, nhiệm vụ, tiêu chuẩn cụ thể, nhiệm vụ và tuyển dụng công chức xã, phường, thị trấn quy định:
Để được bầu cử, tuyển dụng vào làm việc ở hệ thống chính trị cấp xã, công chức phải đảm bảo các tiêu chuẩn chung như sau:
- Hiểu biết về lý luận chính trị, nắm vững quan điểm, chủ trương,
Trang 23đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước;
- Có năng lực tổ chức vận động nhân dân ở địa phương thực hiện có hiệu quả chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước;
- Có trình độ văn hóa và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp yêu cầu nhiệm vụ, vị trí việc làm, có đủ năng lực và sức khỏe để hoàn thành nhiệm vụ được giao;
- Am hiểu và tôn trọng phong tục, tập quán của cộng đồng dân cư trên địa bàn công tác
* Tiêu chuẩn cụ thể
Tiêu chuẩn của công chức cấp xã được Bộ Nội vụ quy định cụ thể tại
Thông tư 06/2012/TT-BNV ngày 30 tháng 10 năm 2012 của Bộ Nội vụ Theo
đó, độ tuổi: đủ 18 tuổi trở lên; có trình độ học vấn tốt nghiệp THPT; sau khi được tuyển dụng phải được bồi dưỡng LLCT với trình độ tương đương sơ cấp trở lên Có trình độ chuyên môn nghiệp vụ từ trung cấp trở lên (ở vùng đồng bằng) [5]
Với công chức đang công tác ở khu vực miền núi hiện nay, tối thiểu được bồi dưỡng kiến thức chuyên môn; nếu mới được tuyển dụng lần đầu phải có trình độ trung cấp trở lên Phải qua bồi dưỡng quản lý hành chính nhà nước sau khi tuyển dụng Ở khu vực đồng bằng và đô thị phải sử dụng được
kỹ thuật tin học trong công tác chuyên môn Trình độ chuyên môn nghiệp vụ phải phù hợp với chức danh công tác; cụ thể: Công chức Tài chính - Kế toán phải có chuyên môn về tài chính, kế toán; công chức Tư pháp - Hộ tịch phải
có chuyên môn về ngành luật; công chức Địa chính - Xây dựng phải có chuyên môn về địa chính hoặc xây dựng; công chức Văn phòng - Thống kê phải có chuyên môn về văn thư, lưu trữ hoặc hành chính, luật; công chức Văn hóa - Xã hội phải có chuyên môn về văn hóa nghệ thuật hoặc quản lý văn hóa
- thông tin hoặc Lao động - Thương binh và xã hội [4]
Tiêu chuẩn cụ thể đối với chức danh Chỉ huy trưởng Quân sự và và Trưởng Công an xã thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành đối
Trang 24với các chức danh này; trường hợp pháp luật chuyên ngành không quy định thì thực hiện theo tiêu chuẩn chung cụ thể đối với công chức Văn phòng - Thống kê, Địa chính - Xây dựng - Đô thị và môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc Địa chính - Nông nghiệp - Xây dựng và môi trường (đối với xã), Tài chính - Kế toán, Tư pháp - Hộ tịch, Văn hóa - Xã hội [4]
1.3 Đặc điểm, tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ công chức cấp xã
1.3.1 Đặc điểm của đội ngũ công chức cấp xã
Công chức cấp xã là một bộ phận của đội ngũ công chức được tạo nên
từ hai nguồn chính là bầu cử và tuyển dụng Do các tổ chức hành chính nhà nước có cấu trúc thứ bậc, thực hiện các chức năng đa dạng, phức tạp nên công chức cấp xã cũng có những đặc trưng cơ bản giống các đối tượng công chức khác, đó là:
- Công chức là nhân tố chủ yếu, nhân tố hàng đầu đóng góp vào sự tồn tại, phát triển của cơ quan, tổ chức Đồng thời họ chịu sự ràng buộc theo những nguyên tắc và khuôn khổ nhất định do tổ chức đặt ra;
- Công chức mang tính Đảng, tính giai cấp rõ rệt và sản phẩm của họ là các quyết định quản lý; công chức là những người được hưởng lương từ ngân sách nhà nước; là chủ thể của nền công vụ, là những người thực thi công vụ
và được Nhà nước đảm bảo các điều kiện cần thiết, quyền lợi chính đáng để
có khả năng và yên tâm thực thi công vụ;
- Đội ngũ công chức hoạt động mang tính chất ổn định, ít chịu biến động nhằm duy trì tính ổn định, liên tục của nền hành chính; họ được bảo hộ bằng quy định “biên chế nhà nước”
Bên cạnh những đặc điểm chung giống như công chức khác, do đặc thù hoạt động của đội ngũ công chức cấp xã nên đội ngũ này có những đặc điểm đặc thù:
Thứ nhất, hầu hết đội ngũ công chức xã, phường, thị trấn đều là người
địa phương, sinh sống tại địa phương, có quan hệ dòng tộc và gắn bó với người dân tại địa phương đó Công chức cấp xã là những người xuất phát từ
Trang 25cơ sở, họ vừa trực tiếp tham gia lao động sản xuất, vừa là người đại diện cho nhân dân thực hiện chức năng quản lý nhà nước, giải quyết các công việc của nhà nước Do vậy, xét ở khía cạnh nào đó, công chức cấp xã bị chi phối, ảnh hưởng rất nhiều bởi những phong tục tập quán làng quê, những nét văn hóa bản sắc riêng đặc thù của địa phương, của dòng họ
Thứ hai, sản phẩm hoạt động của công chức cấp xã là các quyết định
quản lý hành chính có tác động sâu rộng đến đời sống kinh tế, xã hội và cục diện địa phương Vì vậy đòi hỏi người công chức phải có trình độ hiểu biết sâu rộng, có kỹ năng làm việc thuần thục trên lĩnh vực mà họ đảm nhiệm
Thứ ba, công chức cấp xã của cả nước hiện nay rất đông, tuy nhiên về
chất lượng lại rất yếu, độ tuổi tương đối già Hơn nữa, trình độ chuyên môn, năng lực quản lý của đội ngũ chủ chốt chính quyền cơ sở chưa đồng đều, mặt bằng chung còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý nhà nước ở chính quyền cơ sở Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến hiệu quả giải quyết công việc của đội ngũ công chức cấp xã chưa cao
1.3.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ công chức cấp xã
1.3.2.1 Thể lực
Tất cả công chức cấp xã đều phải có sức khỏe dù làm công việc gì, ở đâu Sức khỏe là nền tảng quan trọng cho mọi hoạt động Sức khỏe của công chức cấp xã là một tiêu chí quan trọng đánh giá chất lượng đội ngũ công chức cấp xã Sức khỏe có tác động đến chất lượng lao động cả hiện tại và tương lai Người lao động nói chung, công chức cấp xã nói riêng có sức khỏe tốt sẽ đem lại năng suất lao động cao hơn bằng việc nâng cao sức bền bỉ, dẻo dai và khả năng tập trung công việc
Sức khỏe của con người chịu tác động của nhiều yếu tố như: yếu tố về thu nhập, mức sống, chế độ ăn uống, làm việc và nghỉ ngơi, chế độ y tế, tuổi tác, thời gian công tác, giới tính…
Đặt trên góc độ đánh giá thể lực thì yếu tố sức khỏe được xem xét bởi một số chỉ tiêu sau: Chiều cao, cân nặng, chỉ số khối cơ thể BMI và các chỉ số
Trang 26về bệnh tật như: tình trạng huyết áp, sự ảnh hưởng của các căn bệnh mãn tính như cận thị, viễn thị, tiểu đường, bệnh viêm gan B Chiều cao, cân nặng luôn
là những chỉ tiêu ban đầu để đánh giá về thể lực và qua đó cho biết một phần nào đó về khả năng lao động
Yêu cầu về sức khỏe của công chức cấp xã không chỉ là tiêu chuẩn bắt buộc khi tuyển dụng công chức mà còn là yêu cầu được duy trì trong cả cuộc đời công vụ của công chức Trước khi tham gia vào nên công vụ, họ phải đảm bảo đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ, công vụ mới được dự tuyển công chức Trong quá trình công tác, họ phải có đủ sức khỏe để duy trì thực hiện nhiệm vụ, công vụ liên tục với áp lực cao Và cuối cùng thể lực được đánh giá
rõ nhất qua hiệu quả công việc mang lại, nó tác động đến chất lượng của công việc qua hiệu quả hoạt động công việc
- Theo quy định tại Quyết định số 1266/QĐ-BYT ngày 21 tháng 3 năm
2020 của Bộ Y tế về việc ban hành “Tiêu chuẩn phân loại sức khỏe để khám tuyển khám định kỳ” cho người lao động, thì sức khỏe của người lao động được phân thành 05 loại sau đây:
+ Loại A: Khỏe mạnh, không có bệnh, hoặc có mắc một số bệnh thông
thường nhưng không ảnh hưởng đến lao động, sinh hoạt và sức khỏe cá nhân, tuổi đời không quá 60
+ Loại B1: Đủ sức khỏe công tác, mắc một hay một số bệnh mãn tính
cần phải theo dõi, điều trị nhưng không hoặc ít ảnh hưởng đến lao động, sinh hoạt và sức khỏe cá nhân, tuổi đời không quá 70
+ Loại B2: Đủ sức khỏe công tác, mắc một số bệnh mạn tính cần phải
theo dõi, điều trị thường xuyên nhưng đang trong thời kỳ ổn định, ít ảnh hưởng đến lao động, sinh hoạt, sức khỏe cá nhân, tuổi đời không quá 80
+ Loại C: Không đủ sức khỏe công tác tại thời điểm khám sức
khỏe, mắc một số bệnh mạn tính nặng, bệnh đã có các biến chứng, phải nghỉ việc để điều trị bệnh từ 01 đến 03 tháng
+ Loại D: Không đủ sức khỏe để tiếp tục công tác, bệnh nặng ở giai
Trang 27đoạn cuối, biến chứng nặng, khó hồi phục, sức khỏe sút kém, phải nghỉ hẳn
để chữa bệnh và phục hồi chức năng [6]
Như vậy, loại A, B1 là những người có sức khỏe tốt, đảm bảo các chỉ tiêu về cân nặng chiều cao và các chỉ tiêu nhân trắc học khác, không mắc bệnh mãn tính và bệnh nghề nghiệp nào Loại B2, là những người đạt các chỉ tiêu chung ở mức thấp hơn so với loại A và loại B1, có mắc một số bệnh tật nhưng vẫn đủ sức khỏe để làm việc (tuy nhiên cũng hạn chế ở một số nghề, công việc có tính chất nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm) Loại C, D: là những người có nhiều chỉ tiêu sức khỏe không đạt, gặp khó khăn và yếu về thể lực, mắc các bệnh mãn tính và kể cả bệnh nghề nghiệp Nếu người lao động được phân loại sức khỏe loại C, D sẽ không đảm bảo khả năng làm việc, lao động cũng như đảm bảo việc hoàn thành nhiệm vụ được giao [6]
- Ngoài ra, thể lực còn đánh giá qua tỷ lệ giới tính, tỷ lệ độ tuổi của đội ngũ công chức cấp xã, thời gian làm việc (tỷ lệ nghỉ phép vì lý do sức khỏe), cường độ làm việc của đội ngũ công chức cấp xã
1.3.2.2 Trí lực
Trí lực là năng lực trí tuệ, tinh thần, là trình độ phát triển trí tuệ, là học vấn, chuyên môn kỹ thuật, là kỹ năng nghiệp vụ, tay nghề Nó quyết định phần lớn khả năng sáng tạo của con người, nó càng có vai trò quyết định trong phát triển nguồn lực con người đặc biệt trong thời đại khoa học kỹ thuật phát triển như ngày nay Hay nói cách khác, trí lực còn có nghĩa biểu thị kiến thức về nhiều mặt liên quan đến hoạt động quản lý, chuyên môn, vừa tổng hợp, vừa chuyên sâu
Trí lực thể hiện qua trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, trình độ lý luận chính trị, trình độ quản lý hành chính nhà nước, ngoại ngữ, tin học của đội ngũ cán bộ cơ sở Đội ngũ công chức cấp xã trước tiên phải nắm vững chuyên môn, nghiệp vụ của ngành làm việc, phải am hiểu về nghề, thực hiện đúng và đầy đủ những chính sách của Đảng và Nhà nước đối với nhân dân
Có trình độ hiểu biết, kinh nghiệm thực tiễn sẽ tổ chức, thực hiện
Trang 28hiệu quả nhiệm vụ được phân công Biết phát huy năng lực, sở trường công tác, có sáng kiến trong đề xuất chính sách, chủ trương công tác và nghiệp
vụ chuyên môn
Có cái nhìn tổng quát, năng lực trí tuệ trong việc tiếp nhận thông tin, khả năng tư duy, linh hoạt, sáng tạo để khái quát, phán đoán và xử lý tình huống có hiệu quả, thể hiện tính quyết đoán trong giải quyết công việc, không máy móc, nguyên tắc, cứng nhắc
Để nâng cao trí lực đội ngũ công chức cấp xã, trước hết bản thân mỗi công chức phải không ngừng học tập nâng cao kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ cần thiết nhằm phục vụ tốt nhất cho công việc đang đảm nhận Ngoài ra, đó là sự quan tâm của chính quyền địa phương trong công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã, giúp công chức cập nhật kịp thời những kiến thức liên quan lĩnh vực công tác một cách nhanh chóng, ngày càng củng cố vững chắc nền tảng chuyên môn
+ Về khả năng hoàn thành nhiệm vụ được giao: Những yếu tố trình độ
văn hóa, trình độ nghiệp vụ quản lý nhà nước, quản lý kinh tế cũng như những yếu tố sức khỏe, phẩm chất đạo đức của công chức sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoàn thành nhiệm vụ của họ Xây dựng đội ngũ công chức cấp xã có năng lực phẩm chất, đạo đức có khả năng hoàn thành tốt công việc được giao là một trong những mục tiêu quan trọng của cải cách hành chính ở nước ta hiện nay
Yêu cầu đặt ra hiện nay là xây dựng đội ngũ công chức cấp xã đủ phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền thực sự của dân, do dân, vì dân Họ phải có tinh thần yêu nước sâu sắc, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, phấn đấu thực hiện có kết quả đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, tận tụy phục vụ nhân dân, gắn bó mật thiết với nhân dân, xây dựng được lòng tin trong nhân dân, cần kiệm, liêm chính, chí công, vô tư, có ý thức tổ chức kỷ luật, trung thực không
cơ hội, không tham nhũng quan liêu và kiên quyết đấu tranh chống tham
Trang 29nhũng Có sự hiểu biết về lý luận chính trị, quan điểm đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước Có trình độ văn hóa, chuyên môn, đủ năng lực và sức khỏe để làm việc, đáp ứng được yêu cầu và nhiệm vụ mà tổ chức và nhân dân giao phó
- Trình độ văn hóa: Theo quy định, cả cán bộ chuyên trách cũng như
công chức chuyên môn cấp xã phải có trình độ trung học phổ thông
- Trình độ chuyên môn: Trình độ chuyên môn được đào tạo tương ứng
với hệ thống văn bằng được cấp như: sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học, thạc sỹ, tiến sỹ Trình độ chuyên môn của đội ngũ công chức được đo bằng:
Số lượng và tỷ lệ công chức có trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học
và trên đại học Ngoài ra, trình độ chuyên môn còn được đánh giá qua các chỉ tiêu như bố trí đúng chuyên môn được đào tạo, có kỹ năng kinh nghiệm, có phương pháp giải quyết công việc, có ý thức tự rèn luyện bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao nghiệp vụ
+ Đối với công chức chuyên môn thì đánh giá theo số lượng và tỷ lệ công chức có ít nhất là trình độ trung cấp
- Trình độ lý luận chính trị: Chỉ tiêu này bao gồm số lượng và tỷ lệ
công chức có trình độ lý luận chính trị sơ, trung, cao cấp và cử nhân
- Trình độ Quản lý nhà nước: Bao gồm các chỉ tiêu: Số lượng công
chức đã qua bồi dưỡng về QLNN; có trình độ sơ cấp, trung cấp, đại học, sau đại học về quản lý nhà nước
- Trình độ tin học và ngoại ngữ: Đánh gíá tiêu chí này theo Thông tư
01/2014/TT-BGDĐT ngày 24 tháng 01 năm 2014 của Bộ Giáo dục đào tạo ban hành khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam, Thông tư 03/2014/TT-BTTTT ngày 11 tháng 03 năm 2014 của Bộ Thông tin và Truyền thông về Chuẩn kỹ năng sử dụng sử dụng công nghệ thông tin
1.3.2.3 Tâm lực
Tâm lực là sức mạnh tâm lý của con người Tâm lực cao hay thấp thể hiện ở mức độ nhận thức, ý thức trách nhiệm về động cơ làm việc, ý chí phấn
Trang 30đấu, thái độ và tác phong làm việc, kỷ luật lao động, tính tự lập trong thực thi nhiệm vụ, tinh thần hợp tác tương trợ, khả năng làm việc tập thể và lòng trung thành với cơ quan, tổ chức Tâm lực phản ánh nhân cách, thẩm mỹ, quan điểm sống, thể hiện nét văn hóa của người lao động là cơ sở tâm lý cho việc nâng cao năng lực sáng tạo của họ trong lao động
Tâm lực là nội dung quan trọng trong nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã Tâm lực ở đây có nghĩa là tâm huyết, tận tâm, tận lực với tấm lòng trong sáng trong công việc, coi công việc là tất cả ý nghĩa cuộc sống, quên cả mệt mỏi Đó cũng chính là ý thức trách nhiệm cao trong công việc của công chức nói chung Làm việc gì cũng phải có cái “tâm”, nếu công chức cấp xã tâm huyết, yêu nghề, phục vụ nhân dân tận tụy như phục vụ người thân trong gia đình thì mỗi công chức cấp xã sẽ càng thêm gắn bó và thấy vinh dự khi được đại diện cho Đảng, Nhà nước quan tâm, làm “công bộc” cho nhân dân
Tâm lực là năng lực và ý chí, là sự ham muốn sử dụng sức lực của mình: sức mạnh của ý chí, tinh thần dồn hết vào công việc, để hoàn thành công việc Vì vậy, nếu thiếu tâm lực sẽ dẫn đến sự thờ ơ trong công việc, không hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao
Tâm lực còn được hiểu là lương tâm nghề nghiệp Đó là ý thức, thái độ lương thiện, không lừa bịp, sách nhiễu công dân, không lợi dụng quyền hành
để làm những việc trái lương tâm, pháp luật Là người nắm và sử dụng quyền lực công chức cấp xã phải là người có đức tính liêm khiết, minh bạch Tâm lực còn thể hiện là lòng tự trọng, khiêm nhường, chân thành, biết cư xử lịch thiệp, giao tiếp với đồng nghiệp, với quần chúng
- Phẩm chất chính trị: Phẩm chất chính trị của công chức thể hiện
thông qua thái độ phục vụ nhân dân, tinh thần gương mẫu trong công tác, tinh thần trách nhiệm đối với nhân dân, sự tin tưởng tuyệt đối với lý tưởng cách mạng, kiên quyết đấu tranh bảo vệ quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, không dao động trước những khó khăn, thử thách
+ Phẩm chất đạo đức: đánh giá qua thái độ tinh thần phục vụ, phẩm
Trang 31chất đạo đức, lối sống tác phong và thái độ phục vụ nhân dân
1.3.2.4 Hợp lý hóa cơ cấu đội ngũ công chức
Những năm qua, các cấp, các ngành đã tích cực triển khai chủ trương của Đảng về tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội ngũ công chức, công chức và đạt được một số kết quả quan trọng Công tác xây dựng và hoàn thiện
hệ thống pháp luật về công chức có nhiều tiến bộ; đã sửa đổi, bổ sung và ban hành mới hệ thống tiêu chuẩn chức danh công chức; từng bước xây dựng cơ cấu đội ngũ công chức, công chức một cách hợp lý
Đã triển khai xây dựng vị trí việc làm; đổi mới cơ chế, chính sách tuyển dụng, đánh giá, phân loại, bổ nhiệm, luân chuyển Công tác quản lý nhà nước về nguồn nhân lực được quan tâm và nâng cao hiệu lực, hiệu quả Quá trình thực hiện tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội ngũ công chức, được thực hiện công khai, dân chủ, tạo được sự đồng thuận của các cấp, các ngành Nhiều công chức, công chức không đủ tiêu chuẩn, điều kiện về chuyên môn, nghiệp vụ, sức khỏe, phẩm chất được đưa ra khỏi bộ máy nhà nước; tuyển chọn những người có trình độ, năng lực chuyên môn cao hơn, đáp ứng yêu cầu công việc để bổ sung vào các cơ quan thuộc hệ thống chính trị Chất lượng và cơ cấu của đội ngũ công chức có sự chuyển biến tích cực
Tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội công chức nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức; thu hút những người có đức, có tài vào hoạt động công vụ trong các cơ quan đảng, nhà nước và tổ chức chính trị - xã hội, đáp ứng được yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế; góp phần nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, tiết kiệm, giảm chi thường xuyên, cải cách chính sách tiền lương
Đánh giá về cơ cấu đội ngũ công chức cấp xã căn cứ vào các tiêu chí: chỉ tiêu biên chế được giao, vị trí việc làm theo chức năng, nhiệm vụ, phạm vi hoạt động của các phòng, tỷ lệ cán bộ trên đầu dân, tỷ lệ chuyên môn nghiệp
vụ giữa các chuyên ngành…Các chỉ tiêu của từng tiêu chí được xác định
Trang 32thông qua thống kê của Phòng Nội vụ Từ đó đưa ra cơ cấu đội ngũ công chức hợp lý
1.4 Các hoạt động nâng cao đội ngũ công chức cấp xã
1.4.1 Nâng cao chất lượng tuyển dụng
Tuyển dụng công chức là khâu đầu tiên có vai trò quyết định đến chất lượng đầu vào của đội ngũ công chức cấp xã Công tác tuyển dụng công chức giúp bổ sung nhân lực vào đội ngũ công chức cấp xã cấp xã Làm tốt khâu tuyển dụng có nghĩa là đã lựa chọn được những người phù hợp và đáp ứng được yêu cầu vị trí công việc, đủ năng lực, trình độ, phẩm chất đạo đức để làm việc trong cơ quan Nhà nước, để phục nhân dân một cách tốt nhất Ngược lại, nếu làm chưa tốt sẽ dẫn đến hình thành đội ngũ công chức yếu kém về năng lực, trình độ, hạn chế về phẩm chất chính trị, đạo đức, gây ra tình trạng trì trệ công việc và những tiêu cực trong giải quyết chính sách: nhũng nhiễu, vòi tiền cuối cùng là ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của nhân dân Tuy nhiên, việc tuyển dụng công chức được xem là rất phức tạp, nhất là các chức
vụ lãnh đạo Đối với đội ngũ công chức nói chung trong thời gian qua vẫn thực hiện cơ chế Đảng cử, dân bầu Tuyển dụng các chức danh chuyên môn còn nặng cơ chế “xin - cho”, “nhất thân, nhì quen” vì chủ yếu những người được tuyển vào làm việc là “con ông cháu cha” mà trình độ chuyên môn có thể chưa đáp ứng được tiêu chuẩn công việc Đây còn là nguyên nhân gây ra hiện tượng bè phái, phe cánh trong nội bộ cơ sở, gây mất đoàn kết trong nội
bộ Chính vì vậy phải chú trọng khâu tuyển dụng công chức cấp xã để có một đội ngũ công chức trong sạch, vững mạnh
Sau khi tuyển chọn được đội ngũ công chức đáp ứng đầy đủ yêu cầu cần thiết thì việc bố trí sử dụng công chức cũng ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã Nếu biết sắp xếp, phân công đúng người đúng việc thì kích thích đội ngũ công chức cấp xã làm việc hết mình, hăng hái, nhiệt tình, thúc đẩy tinh thần ham học hỏi, có trách nhiệm với công việc Đồng thời sẽ hoàn thành công việc trôi chảy hơn vì bản thân công chức đủ tự
Trang 33tin vào năng lực bản thân trong lĩnh vực chuyên môn Thực tế cũng cho thấy, nếu làm tốt công tác điều động, luân chuyển, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ, làm đúng quy trình, không mang tính cá nhân sẽ tạo môi trường thuận lợi cho công chức ở huyện phát huy được trình độ, năng lực, sở trường của mình Như vậy, để phát huy hiệu quả sử dụng đội ngũ công chức trong bộ máy chính quyền cấp xã cần tiếp tục đổi mới và hoàn thiện chính sách sử dụng công chức cấp xã
1.4.2 Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ đội ngũ công chức cấp xã
Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã là nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đội ngũ công chức ở huyện, nhất là trong giai đoạn hiện nay khi mà cải cách hành chính diễn ra mạnh mẽ, đội ngũ công chức cấp xã ngày càng được trang bị những thiết bị làm việc hiện đại hơn: máy tính, máy
in, máy photo, scan hay vấn đề đơn giản là xử lý văn bản đi, đến cũng bằng hộp thư điện tử trong khi đó, trình độ văn hóa, trình độ chuyên môn nghiệp
vụ của lực lượng công chức cơ sở nhìn chung chưa cao, còn nhiều hạn chế Chủ tịch Hồ Chí Minh từng quan niệm "cán bộ là cái gốc của mọi công việc" Người xác định "huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng" Chính vì vậy, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức cấp xã nhất thiết phải được quan tâm hàng đầu, thường xuyên và liên tục Đào tạo là quá trình truyền thụ, tiếp nhận
có hệ thống những tri thức, kỹ năng theo quy định của từng cấp học, bậc học Còn bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc Nếu đào tạo là quá trình làm cho con người có năng lực theo những tiêu chuẩn nhất định thì bồi dưỡng làm tăng thêm năng lực hoặc phẩm chất
đó Mặc dù trình độ học vấn của công chức cấp xã ngày nay đã được nâng lên nhưng những kiến thức, kỹ năng học tập được trong nhà trường còn tràn lan,
có những thứ chưa thể áp dụng trong thực tiễn làm việc Do đó, trong công tác đào tạo bồi dưỡng công chức cấp xã đòi hỏi phải biết chọn lựa nội dung và phương pháp đào tạo, bồi dưỡng, phù hợp với chuyên ngành, với chức danh công việc cụ thể của mỗi công chức Đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp xã đạt
Trang 34về số lượng, tránh tình trạng đào tạo, bồi dưỡng tràn lan, hình thức, đào tạo không phải để trang bị những kỹ năng cần thiết mà chỉ lấy chứng chỉ, bằng cấp bổ sung vào lý lịch công chức Trong khi đó, người có nhu cầu thật sự không được cử đi, người không sử dụng kiến thức đó được đi học, gây lãng phí nguồn kinh phí đào tạo của Nhà nước Nội dung đào tạo xuất phát từ sự cần thiết thực tế, yếu khâu nào đào tạo, bồi dưỡng khâu đó Tuy nhiên, hiện nay, nội dung đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp xã vẫn mang nặng về lý luận chính trị, ít chuyên sâu vào khoa học hành chính, các kỹ năng, nghiệp vụ quản
lý nhà nước cần thiết của công chức
Bên cạnh đó, bản thân công chức cũng xem nhẹ việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kiến thức, lý luận chính trị, các kỹ năng nghiệp vụ Công chức coi như việc đó là bắt buộc, là phải đi học Đến lớp, tham gia tập huấn thì một số ngồi dưới làm việc riêng, không chú ý Hơn thế nữa, công chức cấp xã lại thường thay đổi qua mỗi nhiệm kỳ, thay đổi công việc, chuyên môn công tác Vì vậy, nếu không được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng mới, không có ý chí học tập nâng cao trình độ sẽ khó đáp ứng được với yêu cầu, nhiệm vụ thực thi công vụ, ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ công chức cấp xã
Như vậy, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức có ý nghĩa quyết định đến chất lượng đội ngũ công chức cấp xã Địa phương nào chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức thì địa phương đó sẽ xây dựng được nền tảng vững chắc của đội ngũ công chức cấp cơ sở, hoàn thành những mục tiêu, nhiệm vụ mà cấp trên giao phó và Đảng bộ địa phương đặt ra
1.4.3 Nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức, tác phong, lối sống
Phẩm chất chính trị và đạo đức công vụ là tiêu chuẩn đặc biệt quan trọng gắn liền với công chức cấp xã Đây được coi là tâm lực của đội ngũ công chức Phẩm chất chính trị và đạo đức công vụ giúp cho công chức cấp
xã có lập trường, tư tưởng chính trị vững vàng, kiên định với mục tiêu, lý tưởng cách mạng, tận tụy phấn đấu suốt đời cho sự nghiệp cách mạng, cho Tổ
Trang 35quốc và nhân dân, giúp cho công chức cấp xã vượt qua được những khó khăn, gian khổ, tránh được những cám dỗ cá nhân để phấn đấu cho quyền lợi của nhân dân, của Tổ quốc từ đó có được sự tin cậy, uy tín trước nhân dân
Phẩm chất chính trị và đạo đức của công chức cấp xã thể hiện trước hết hết ở đạo đức cách mạng, những phẩm chất, tố chất cần thiết mà mỗi công chức cấp xã phải có trong quá trình thực thi công vụ Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá rất cao vị trí, vai trò của người cán bộ, đồng thời cũng đòi hỏi người cán bộ phải có những tiêu chuẩn nhất định, phải tự giác rèn luyện mình về mọi mặt, không ngừng nâng cao phẩm chất và năng lực để xứng đáng với vị trí, vai trò của mình
Tiêu chí đạo đức người cán bộ cách mạng được Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra hết sức cụ thể, đó là nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm; mỗi người cán bộ phải hội đủ các phẩm chất: cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Người so sánh bốn đức tính: “cần, kiệm, liêm, chính” của người cán bộ cách mạng như bốn mùa “Xuân, Hạ, Thu, Đông” của trời, như bốn phương Đông, Tây, Nam, Bắc của đất, mà thiếu một đức đó thì không thành người, cũng như thiếu một mùa thì không thành trời, thiếu 1 phương thì không thành đất Đạo đức cách mạng đòi hỏi người cán bộ phải trung thành với Đảng, trung thành với Tổ quốc, hết lòng, hết sức phục vụ công việc, phụng sự nhân dân Công chức không có phẩm chất, đạo đức sẽ tha hóa, đi ngược lại lợi ích của Tổ quốc, của Đảng, của Nhà nước và nhân dân, sẽ mất lòng tin ở nhân dân, không được dân tín nhiệm Hậu quả gây ra sẽ là rất lớn, thậm chí có thể ảnh hưởng đến sự tồn vong của Đảng và chính thể quốc gia Đạo đức thời nào cũng là cái gốc, cần
sự tu dưỡng rèn luyện không ngừng cười cán bộ cách mạng
Để nâng cao phẩm chất chính trị và đạo đức cách mạng của công chức trước hết phải tự rèn luyện, phấn đấu tự tu dưỡng Phẩm chất chính trị và đạo đức của công chức còn thể hiện ở văn hóa ứng xử và giao tiếp, nhất là giao tiếp nơi công sở Điều 16, Luật Công chức năm 2008 của Việt Nam quy định:
"Trong giao tiếp ở công sở, công chức phải có thái độ lịch sự, tôn trọng đồng
Trang 36nghiệp; ngôn ngữ giao tiếp phải chuẩn mực, rõ ràng, mạch lạc Công chức phải lắng nghe ý kiến của đồng nghiệp; công bằng, vô tư, khách quan khi nhận xét, đánh giá; thực hiện dân chủ và đoàn kết nội bộ Khi thi hành công vụ, công chức phải mang phù hiệu hoặc thẻ công chức; có tác phong lịch sự, giữ gìn uy tín, danh dự cho cơ quan, tổ chức, đơn vị và đồng nghiệp" [18, Tr.5]
Nâng cao chất lượng công chức cấp xã thông qua việc nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức công vụ và hiệu quả thực thi công vụ của công chức cấp xã luôn là yêu cầu đòi hỏi bức thiết, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay khi mà Đảng và Nhà nước đã và đang thực hiện đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới phát triển đất nước, đẩy mạnh phát triển kinh tế, xã hội, triển khai mạnh mẽ công tác cải cách hành chính; thực hiện rà soát, đơn giản hóa
và công khai thủ tục hành chính ở tất cả các ngành, lĩnh vực theo quy định của Chính phủ, nhằm xây dựng một nền hành chính phục vụ nhân dân, xây dựng một Chính phủ kiến tạo và liêm chính
Tác phong làm việc là những cách thức sinh hoạt và hoạt động, thể hiện năng lực nhận thức và khả năng hoạt động thực tiễn của mỗi người Đây vừa
là biểu hiện cụ thể của phẩm chất, năng lực, lập trường quan điểm, tư tưởng, đạo đức cách mạng biểu hiện sự tích lũy kinh nghiệm trong hoạt động thực tiễn như: tác phong công nghiệp, có ý thức tự giác cao, có niềm say mê nghề nghiệp chuyên môn, sáng tạo, năng động trong công việc, có khả năng chuyển đổi công việc cao thích ứng với những thay đổi trong lĩnh vực công nghệ và quản lý Người công chức có phương pháp tác phong công việc tốt sẽ trở thành sức mạnh vật chất, thành năng lực để tổ chức thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao
Nâng cao tinh thần trách nhiệm, tác phong công tác của đội ngũ công chức là yêu cầu khách quan trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và trong công cuộc đổi mới hiện nay, trước mắt cần hướng mạnh vào thực hiện tốt các nội dung sau:
Trang 37Chủ động, sáng tạo, quyết đoán, có tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức, kỷ luật cao: thực tiễn luôn vận động phát triển, trong khi đó đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước có đúng đắn, chính xác tới đâu cũng là sản phẩm của con người trong một thời gian và không gian hữu hạn Bởi vậy, trong quá t nh thực hiện chức trách, nhiệm vụ, đồng thời với việc giữ vững tính đảng, tính nguyên tắc, người công chức phải rất chủ động, sáng tạo, quyết đoán, dám làm, dám chịu trách nhiệm, có ý thức
tổ chức, kỷ luật cao, không ỷ lại, dựa dẫm, đùn đẩy trách nhiệm, làm qua loa, chiếu lệ
1.4.4 Hoạt động về hợp lý hóa cơ cấu
Việc bố trí hợp lý cơ cấu, sắp xếp và sử dụng nguồn nhân lực phải đảm bảo nguyên tắc là đúng người đúng việc, phù hợp chuyên môn, đảm bảo đúng
vị trí việc làm, đảm bảo đúng quy định Bố trí nhân lực vào các vị trí, chức danh công tác phù hợp của từng người để phát hết những tiềm năng sở trường theo trình độ chuyên môn đã được đào tạo từ đó góp phần thúc đẩy sự phát triển của chính quyền cơ sở
Công tác sắp xếp bố trí, đảm bảo hợp lý cơ cấu và sử dụng công chức được chú trọng để đội ngũ công chức cấp xã tăng cường, hỗ trợ nhau, hạn chế tình trạng thiếu hụt hay mất cân đối công chức cấp xã khó tuyển dụng
Đánh giá đội ngũ công chức cấp xã là hoạt động khuyến khích đội ngũ công chức cấp xã, đồng thời cho thấy được thành tích của mỗi công chức cấp
xã, khen thưởng kịp thời giúp công chức cấp xã có động lực làm việc và tiếp tục thay đổi hành vi theo hướng tốt hơn Để đánh giá chính xác thì trước hết
phải có các tiêu chí đánh giá cụ thể, rõ ràng, hoàn chỉnh
1.5 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ công chức cấp xã
1.5.1 Các nhân tố bên ngoài
1.5.1.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước
Đảng ta xác định rõ quan điểm mở rộng và hoàn thiện chế độ, chính sách BHXH, BHYT nhưng phải có bước đi và lộ trình phù hợp, thống nhất,
Trang 38đồng bộ với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Điều này đã được kiểm nghiệm trong thực tiễn và luôn luôn đúng trong giai đoạn tiếp theo, khi
cả nước bước vào thời kỳ đẩy mạnh toàn diện sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập toàn diện với thế giới theo tinh thần Nghị quyết Đại hội lần XI của Đảng
Theo đó, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, thu nhập của người dân được tăng lên, cuộc sống được cải thiện, sẽ có điều kiện để mở rộng các chế
độ, chính sách BHXH, BHYT với mức đóng, mức hưởng được điều chỉnh phù hợp hơn Quan điểm mở rộng và hoàn thiện chế độ, chính sách BHXH, BHYT có bước đi, lộ trình phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước thể hiện sự quan tâm, luôn chăm lo tới cuộc sống, sức khỏe người dân của Đảng và Nhà nước ta, là mục tiêu phấn đấu và bản chất của Nhà nước của dân, do dân và vì dân ở nước ta
Hệ thống văn bản pháp lý quy định về người lao động nói chúng và quy định về công chức cấp xã nói riêng chính là yếu tố cơ sở để đánh giá chất lượng công chức cấp xã Từ sau khi gia nhập WTO Nhà nước ta đã rất chú trọng đến chất lượng công chức cấp xã điển hình ra việc ra nhiều văn bản liên quan đến việc đánh giá chất lượng cán bộ công chức, quy định về trình độ chuyên môn Đầu năm 2018, Nhà nước đã đồng ý để các địa phương tổ chức thi tuyển công chức theo các yêu cầu cơ bản của Nhà nước và yêu cầu thực tế tại địa phương Tất cả hoạt động này của Nhà nước góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, chất lượng công chức trên cả nước nói chung và chất lượng tài từng địa phương nói riêng
Ngoài ra Nhà nước còn ban hành nhiều văn bản có ý nghĩa quy định trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền hạn của công chức cấp xã Những văn bản này giúp giải quyết một số vấn đề nội tại trong mối quan hệ giữa công chức Quan hệ giữa đội ngũ công chức được cải thiện, ngày càng có quan hệ thắm thiết, bền chặt từ đó nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã
Trang 391.5.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội, dân cư
Các yếu tố kinh tế ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng công chức của địa phương Tăng trưởng kinh tế tạo điều kiện để nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống nhân dân, hoàn thiện xã hội hàng hóa… Các chỉ số của kinh tế như mức thu nhập bình quân, giá cả, lạm phát, sức mua, mức sống …
Thu nhập bình quân của dân cư địa phương: Thu nhập bình quân của khu dân cư ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng nguồn công chức cấp xã Thu nhập bình quân của địa phương tăng khi đó ảnh hưởng đến chất lượng nguồn công chức cấp xã và ảnh hưởng đến chất lượng công chức cấp xã Thu nhập bình quân cao sẽ tạo điều kiện để công chức cấp xã nâng cao điều kiện sống, nâng cao năng lực bản thân qua các chương trình đào tạo Ngoài ra nguồn công chức cũng có nhiều cơ hội hơn để học tập kỹ năng chuyên môn nghiệp
vụ trước khi đăng ký tuyển dụng vào các đơn vị
Giá cả và lạm phát: giá cả và lạm phát ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tham gia các chương trình đào tạo của công chức cấp xã Công chức cấp
xã sẽ tham gia các chương trình đào tạo nếu giá cả của các chương trình đào tạo đó hợp lý Nếu lạm phát cao và kéo dài sẽ ảnh hưởng đến đời sống của công chức cấp xã khi đó họ không thể tham gia các chương trình đào tạo
Mức sống, dịch vụ phục vụ sức khỏe của khu dân cư: Mức sống của khu dân cư cao sẽ tạo nên mặt bằng phát triển dân trí cao từ đó nâng cao nhận thức của công chức cấp xã Các dịch vụ phát triển sẽ là điều kiện tiên quyết để công chức phát triển văn hóa, trình độ chuyên môn kỹ thuật
Những chính sách về quản lý xã hội, quản lý kinh tế, chính sách phân phối đặc biệt là chính sách trả công lao động cũng có ảnh hưởng rất lớn Chúng có thể kìm hãm, triệt tiêu hoặc đẩy mạnh nhiều lần những yếu tố tốt của chất lượng công chức cấp xã Nếu trả công đúng theo chất lượng và hiệu quả của lao động sẽ khuyến khích học tập và rèn luyện để nâng cao kỹ năng, kiến thức Ngược lại, chế độ phân phối bình quân sẽ hạn chế tính năng động
và sáng tạo của công chức cấp xã
Trang 40Sự phát triển kinh tế ảnh hưởng sâu sắc tới đời sống xã hội, cũng ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng công chức cấp xã: Sự phát triển kinh tế ảnh hưởng đến cơ cấu ngành kinh tế, tỷ trọng các ngành kinh tế trong xã hội Sự phát triển của kinh tế sẽ tạo điều kiện nâng cao thu nhập cho người lao động, cải thiện mức sống, cải thiện đời sống sinh hoạt của khu dân cư tức là gián tiếp nâng cao chất lượng nguồn công chức trong khu dân cư
1.5.1.3 Các yếu tố thuộc hệ thống đào tạo của xã hội
Bao gồm số lượng, chất lượng và cơ cấu hệ thống đào tạo, các hình thức và phương thức đào tạo, chi phí đào đạo và sử dụng kết quả của đào tạo xét trên góc độ xã hội
Các yếu tố này trực tiếp tác động tới chất lượng công chức trên cả nước nói chung và tới chất lượng công chức cấp xã trong mỗi đơn vị nói riêng Nó tác động rất lớn tới khả năng nhận biết công việc, tới trình độ chuyên môn, tay nghề và trình độ văn hoá của mỗi cá nhân trong đơn vị Số lượng các ngành nghề đào tạo trong xã hội: Xã hội phát triển, nền kinh tế Việt Nam đang hội nhập với thế giới do đó Việt Nam cần đào tạo trình độ chuyên môn cho người lao động ở nhiều ngành nghề và trình độ khác nhau Số lượng các ngành đào tạo gia tăng chính là áp lực buộc năng lực quản lý của công chức phải tăng để đáp ứng được yêu cầu tăng trưởng của kinh tế
Hình thức và phương thức đào tạo: Nước ta có một hệ thống phát triển vào lại trung bình so với sự phát triển của thế giới Tuy nhiên về hình thức và phương thức đào tạo của nước ta thì tương đối phong phú Công chức cấp xã
có thể lựa chọn đào tạo chính quy, hệ tại chức, hệ đào tạo từ xa, hệ đào tạo ngắn ngày …để nâng cao tay nghề của mình trong công việc
Chất lượng hệ thống giáo dục: Hệ thống giáo dục đào tạo của nước ta tuy đào tạo nhiều ngành nghề, có nhiều hình thức đào tạo tuy nhiên vấn đề về chất lượng hệ thống giáo dục thì chưa tương ứng với quy mô của ngành giáo dục Công chức cấp xã sau đào tạo vẫn còn hiện tượng đào tạo lại tại các cơ quan do yếu về mặt thực hành Nhà nước cần cải tạo hệ thống giáo dục để