Quan điểm của chủ nghĩa mác lênin về liên minh giai cấp và sự vận dụng của đảng trong quá trình xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta hiện nay

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN VIỆN ĐÀO TẠO TIÊN TIẾN, CHẤT LƯỢNG CAO VÀ POHE KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ BÀI TẬP LỚN HỌC PHẦN CHỦ NGHĨA KHOA HỌC XÃ HỘI Đề tài: Quan điểm của chủ nghĩa Mác -

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN VIỆN ĐÀO TẠO TIÊN TIẾN, CHẤT LƯỢNG CAO VÀ POHE

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

BÀI TẬP LỚN HỌC PHẦN CHỦ NGHĨA KHOA HỌC XÃ HỘI

Đề tài: Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về liên minh giai cấp và sự vận dụng của Đảng trong quá trình xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta hiện nay

Họ và tên sinh viên: Nguyễn Danh Tùng

Mã sinh viên: 11218491 Lớp chuyên ngành: Quản trị doanh nghiệp CLC 63

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG 3

I Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về liên minh giai cấp 3

1 Khái niệm “Liên minh giai cấp” 3

2 Tầm quan trọng của “Liên minh giai cấp” 4

3 Tính tất yếu và cơ sở khách quan của liên minh 5

4 Nội dung của liên minh 6

5 Những nguyên tắc cơ bản của liên minh 7

II Sự vận dụng của Đảng trong quá trình xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta hiện nay 7

1 Xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta hiện nay 7

2 Một số giải pháp phát huy sức mạnh của liên minh công nông – trí thức trong khối đại đoàn kết dân tộc 9

III Kết luận 10

TÀI LIỆU THAM KHẢO 10

MỞ ĐẦU

Qua các nghiên cứu thực tiễn các phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân chống lại sự áp bức bóc lột của giái cấp tư sản châu Âu từ giữa thế kỷ XIX, C.Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ ra rằng, thất bại chủ yếu của các cuộc đấu tranh của công nhân là do giai cấp công nhân “đơn độc”, không tổ chức liên minh với giai cấp nông dân

Việc tìm cách liên minh với các giai cấp, tầng lớp xã hội khác có những lợi ích phù hợp với mình để tập trung lực lượng thực hiện những như cầu và lợi ích chung là quy luật mang tính phổ biến và là động lực to lớn cho sự phát triển của các xã hội có giai cấp Trong cách mạng xã hội chủ nghĩa, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản liên minh công nhân là động lực chủ yếu để tạo ra sức mạnh tổng hợp đảm bảo cho thắng lợi của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa cả trong giai đoạn giành chính quyền và xây dựng chủ nghĩa xã hội

Bước sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, bằng việc vận dụng sáng tạo quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen, Lênin khẳng định liên minh công nông

là vấn đề mang tính nguyên tăsc để đảm bảo cho thắng lợi của cuộc cách mạng

xã hội chủ nghĩa tháng Mười Nga (1917)

Sau nhiều năm chỉnh đốn, đất nước ta đã hình thành và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, là nhân tố quyết định trực tiếp

và mạnh mẽ cơ cấu xã hội có nhiều giai cấp ở nước ta.Các mối quan hệ giai cấp

và liên minh giai cấp có tính đa chiều, đa dạng và sôi động về mặt kinh tế do sự

đa dạng của các yếu tố và bộ phận của các giai cấp, tầng lớp.Sự liên minh diễn

ra theo xu hướng các giai cấp, tầng lớp vừa hợp tác vừa đấu tranh giai cấp

NỘI DUNG

I Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về liên minh giai cấp.

1 Khái niệm “Liên minh giai cấp”

- Theo học thuyết giai cấp của Mác, sự hình thành các giai cấp trong xã hội là khách quan vì mối quan hệ về tư liệu sản xuất mang tính quyết định Tuy

mỗi giai cấp đều có vị trí, vai trò khác nhau đối với sự phát triển của xã hội, có nhu cầu lợi ích riêng, nhưng trong đời sống và sản xuất, các giai cấp thường nảy sinh nhu cầu, lợi ích nhằm mưu cầu của cải, hạnh phúc Đoàn kết, hợp tác, hợp lực tạo nên sức mạnh cho các giai cấp Để thực hiện lợi ích của mình nhẩ định các giai cấp, tầng lớp buộc phải gắn bó với nhau trong khối liên minh thống nhất, đặc biệt là trong cách mạng xã hội chủ nghĩa

- Kế thừa và phát triển tư tưởng về liên minh giai cấp của C.Mác, trong tư tưởng liên minh giai cấp của V.I.Lênin thể hiện: “Liên minh giữa giai cấp vô sản, với đông đảo những tầng lớp lao động khác, nếu cùng đấu tranh chống lại giai cấp tư sản thì cách mạng vô sản sẽ thắng lợi” Khẳng định vai trò quan trọng của khoa học công nghệ, V.I.Lênin chỉ rõ: “Các thế lực đen tối không thể thắng được liên minh của những người đại diện cho giới khoa học, vô sản và công nghệ ” Đó là liên minh giữa giai cấp công nhân với nông dân và những người lao động khác trong tầng lớp khác

2 Tầm quan trọng của “Liên minh giai cấp”

Trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, C Mác và Ph Ăng-ghen sớm nói

đến sự cần thiết của việc đoàn kết giai cấp vô sản với các tầng lớp khác Sau cuộc cách mạng ở Tây Âu từ năm 1848 đến 1852, các ông nhận thấy, vấn đề liên minh giữa giai cấp vô sản và các giai tầng khác trong xã hội trở thành vấn

đề quan trọng đối với cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp vô sản Thất bại của Công xã Pa-ri (1871) một phần cũng là do giai cấp công nhân không thành lập được liên minh với giai cấp nông dân C Mác đã bổ sung cho lý luận của mình về liên minh công nông từ thực tiễn lịch sử sống động của Công xã Pa-ri,

đó là vai trò quan trọng của giai cấp nông dân trong cả việc giành và giữ lại chính quyền

Tuy nhiên, sự cần thiết của Liên minh công nông không chỉ đến từ giai cấp vô sản mà còn ở phía giai cấp nông dân Giai cấp nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động khác cũng không thể thoát khỏi sự áp bức bóc lột của giai cấp tư sản , cũng như không thể thực sự được giải phóng nếu không liên minh với giai cấp vô sản C Mác khẳng định: “Đối mặt với giai cấp tư sản phản cách mạng đã liên minh lại thì dĩ nhiên là những phần tử đã được cách mạng hóa của giai cấp tiểu tư sản và của nông dân, phải liên minh với người đại biểu chủ yếu cho những lợi ích cách mạng, tức là giai cấp vô sản cách mạng” Vì, “ người

nông dân thấy rằng giai cấp vô sản thành thị, giai cấp có sứ mệnh lật đổ chế độ

tư sản là người bạn đồng minh của mình”

3 Tính tất yếu và cơ sở khách quan của liên minh

Theo Lênin, liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức là một tất yếu khách quan:

Thứ nhất, liên minh giữa công nhân, nông dân và tầng lớp trí thức là

điều kiện trọng yếu để giành thắng lợi trong cuộc đấu tranh giành chính quyền

và xây dựng chủ nghĩa xã hội

Thứ hai, liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội

ngũ trí thức là sự liên kết, thống nhất của các giai cấp và lợi ích cơ bản của họ

Thứ ba, liên minh giữa giai cấp công - nông - trí thức xuất phát từ mối

liên hệ tất yếu giữa công nghiệp với nông nghiệp và khoa học công nghệ Nếu không có sự liên minh chặt chẽ giữa công nhân với nông dân và giới trí thức thì nền kinh tế sẽ khó phát triển V.I.Lênin nhấn mạnh: “ thực hiện liên minh công nông tuy khó, nhưng trong mọi trường hợp đó cũng là khối liên minh bất khả chiến bại duy nhất để chống lại các nhà tư bản”

4 Nội dung của liên minh

4.1 Nội dung chính trị của liên minh:

- Liên minh công nông lật đổ chính quyền của giai cấp thống trị cũ, trả lại chính quyền về tay giai cấp công nhân và nhân dân lao động

- Trong giai đoạn đi lên chủ nghĩa xã hội, liên minh công nông có vai trò

là cơ sở chính trị - xã hội vững chắc của chính quyền nhà nước, bảo đảm vai trò

lãnh đạo của Đảng Cộng sản, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ những thành quả của cách mạng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa

- Để đạt được một liên minh chính trị, cần phải xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

4.2 Nội dung kinh tế của liên minh: đây là nội dung cơ bản nhất, quyết định nhất, là cơ sở cho liên minh trên các lĩnh vực khác

- Liên minh công dân và nông dân trong lĩnh vực kinh tế cần phải đoàn kết và đáp ứng đúng đắn nhu cầu, lợi ích kinh tế của hai giai cấp cũng như lợi ích của xã hội

- Liên minh kinh tế thể hiện thông qua sự hợp tác và giao lưu kinh tế giữa kinh tế công nghiệp và kinh tế nông nghiệp; thông qua vai trò của nhà nước với

hệ thống chính sách đối với nông nghiệp, công nghiệp, đối với công nhân, nông dân

- Thông qua liên minh công nông về mặt kinh tế để từng bước lãnh đạo nông dân đi lên con đường xã hội chủ nghĩa bằng cách dẫn dắt họ vào con đường hợp tác xã

4.3 Nội dung văn hoá - xã hội của liên minh

- Liên minh công nông xây dựng một nền văn hóa tiên bộ, đậm đà bản sắc dân tộc trên lập trường của chủ nghĩa Mác-Lênin, thoả mãn nhu cầu tinh thần ngày càng cao của công nông

- Liên minh công nông xoá bỏ bất công, bất bình đẳng xã hội, thiết lập các tiêu chuẩn xã hội trên lập trường của giai cấp công nhân, tạo môi trường thuận lợi cho công dân, nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động hoạt động đạt hiệu quả cao

5 Những nguyên tắc cơ bản của liên minh

- Bảo đảm vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân trong khối liên minh Đây là vấn đề có tính nguyên tắc để nhằm dần dần hiện thực hoá mục đích, lợi ích của liên minh trên lập trường của giai cấp công nhân

- Đảm bảo quyền tự chủ để khối liên minh bền vững, lâu dài

- Kết hợp và xử lý hợp lý lợi ích của cả hai giai cấp Suy cho cùng, quan

hệ giữa công nhân và nông dân là quan hệ giữa hai lợi ích thể hiện là cơ sở quyết định của hệ thống thành quả kinh tế nên nó giải quyết được sự kết hợp đúng đắn giữa lợi ích của cả hai giai cấp Do đó, họ liên với nhau trước hết là nhằm thoả mãn các nhu cầu kinh tế, mưu cầu sự sống, thoát khỏi nghèo nàn

II Sự vận dụng của Đảng trong quá trình xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta hiện nay.

1 Xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta hiện nay.

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta đã vận dụng đúng đắn và sáng tạo lý luận liên mịnh giai cấp của chủ nghĩa Mác - Lê-nin Ngày nay, vấn

đề liên minh công dân nông dân đã được mở rộng thành liên minh công -nông - trí thức và trở thành nòng cốt của khối đại đoàn kết dân tộc Đại hội XII của Đảng tiếp tục khẳng định phải “Tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức do Đảng lãnh đạo”

Khẳng định vai tr漃 m愃⌀ng dươꄁi sự lãnh đ愃⌀o của Đảng.

Từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta luôn nhấn mạnh vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân đối với cách mạng Việt Nam Hội nghị lần thứ sáu khóa X Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định “Giai cấp công nhân nước ta có sứ mê ̣nh lịch sử to lớn: Là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đô ̣i tiên phong là Đảng Cô ̣ng sản Viê ̣t Nam; ; lực lượng chủ chốt trong liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đô ̣i ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng”

Cùng với liên minh công dân - nông dân là nòng cốt của cách mạng, Đảng ta luôn coi trọng, đánh giá cao vai trò của đội ngũ trí thức trong sự nghiệp đấu tranh cách mạng cũng như trong công cuộc đổi mới và xây dựng đất nước Sức mạnh của khối liên minh giai cấp trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức không thể tách rời vai trò của đội ngũ trí thức

Nâng cao đơꄀi sĀng vâ ̣t chất, tinh th

Viê ̣c thực hiê ̣n các chủ trương, chính sách phát triển nông nghiê ̣p, khuyến khích và trợ giúp nông dân trong tiến trình thực hiê ̣n nghị quyết các đại hô ̣i đảng đã phát huy tác dụng, nhiều vùng nông thôn có thay đổi tích cực: “Kết cấu

hạ tầng kinh tế - xã hô ̣i được tăng cường; bô ̣ mă ̣t nhiều vùng nông thôn thay đổi Đời sống vâ ̣t chất và tinh thần của dân cư ở hầu hết các vùng nông thôn ngày càng được cải thiê ̣n Xóa đói, giảm nghèo đạt kết quả to lớn Hê ̣ thống chính trị ở nông thôn được củng cố và tăng cường Dân chủ cơ sở được phát huy An ninh chính trị, trâ ̣t tự an toàn xã hô ̣i được giữ vững Vị thế chính trị của giai cấp nông dân ngày càng được nâng cao”

Tuy nhiên, người nông dân vẫn chưa được hưởng lợi ích tương xứng với

sự đóng góp của họ vào sự phát triển đất nước Các biện pháp kinh tế, kỹ thuật tuy đã hiệu quả nhưng sự chuyển biến tâm lý của người nông dân vẫn chưa được như mong muốn Tâm lý nông dân còn khác nặng nề trong nông dân và những giai cấp tầng lớp khác

Cùng với quá trình đổi mới, quá trình công nghiê ̣p hóa, hiê ̣n đại hóa đất nước, giai cấp công nhân nước ta đã có những chuyển biến quan trọng, tăng nhanh về số lượng, đa dạng về cơ cấu, chất lượng được cải thiện, đã hình thành ngày càng đông đảo bô ̣ phâ ̣n công nhân trí thức; đang tiếp tục phát huy vai trò

là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đô ̣i tiền phong là Đảng Cô ̣ng sản Viê ̣t Nam Trong quá trình phát triển kinh tế - xã hô ̣i của đất nước, viê ̣c làm và đời sống của giai cấp công nhân ngày càng được cải thiê ̣n

Tuy nhiên, những vấn đề phát triển giai cấp công nhân ở nước ta trong thời gian qua vẫn còn nhiều mặt hạn chế Trình độ dân trí có xu hướng tăng, nhưng vẫn chưa theo kịp với yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại

hóa và hội nhập quốc tế Đặc biệt, chúng ta đang thiếu đội ngũ công nhân lành nghề, chuyên gia kỹ thuật và đội ngũ cán bộ quản lý giỏi Nhiều nơi, đời sống vật chất và tinh thần của công nhân chưa được bảo đảm, kỷ luật lao động chưa nghiêm, tác phong tùy tiện Quyền lợi hợp pháp của nhiều đơn vị người lao động bị vi phạm, như trả lương không đúng hợp đồng, nợ bảo hiểm, bảo hộ lao động không bảo đảm Tình hình này dẫn đến sự nhận thức giai cấp, ý thức chính trị cũng phai nhạt, nhất là đối với bộ phận công nhân trong khu vực doanh nghiê ̣p có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

2 Một số giải pháp nhằm phát huy sức mạnh của liên minh công -nông - trí thức trong khối đại đoàn kết dân tộc.

- Tiếp tục nâng cao đời sống vâ ̣t chất và tinh thần của các bô ̣ phâ ̣n trong khối liên minh công - nông - trí thức

- Phát huy vai trò của mỗi giai cấp, tầng lớp trong sự nghiê ̣p xây dựng và bảo vê ̣ Tổ quốc

- Kịp thời giải quyết những vấn đề nảy sinh có thể ảnh hưởng tới khối liên minh

III Kết luận.

Liên minh giai cấp công nhân, nông dân và các tầng lớp tri thức là nòng cốt của khối đại đoàn kết dân tộc, chỗ dựa chủ yếu của Đảng và Nhà nước Đó không phải là ý muốn chủ quan mà là một tất yếu khách quan do điều kiện lịch

sử kinh tế xã hội quy định và cho phép làm điều đó cũng như do yêu cầu cách mạng đòi hỏi phải làm như vậy Muốn cho khối liên minh đó ngày càng phát

huy được tác dụng mạnh mẽ, thì Đảng và Nhà nước phải kịp thời ban hành và thực thi các chính sách nhằm tăng cường sự thống nhất về lợi ích giữa các giai cấp, đồng thời phải coi trọng lãnh đạo xây dựng các tổ chức của nó, làm cho các

tổ chức đó thực sự là chỗ dựa tin cậy, vững chắc của Đảng và Nhà nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

Tìm hiểu về liên minh giai cấp, về những nội dung, nguyên tắc về liên minh là một vấn đề hết sức quan trong trong nhận thức của mỗi chúng ta, giúp

ta có những nhận thức của mỗi chúng ta Mỗi cá nhân trong xã hội cần không ngừng nâng cao ý thức trách nhiệm về giai cấo, về nhận thức xã hội để nâng cao trí thức văn hoá của mình, giúp cho sự phát triển của từng giai cấp cũng như sự phát triển của xã hội Mặt khác, sự vận dụng quan điểm về liên minh giai cấp là một nội dung quan trọng đối với giai cấp công nhân nên nó rẩ cần được xã hội

và nhất là Đảng cộng sản chú trọng, tạo điều kiện tốt nhất trong công cuộc xây dựng khối Đại đoàn kết Dân tộc

12

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bài báo “Chủ nghĩa Mác – Lênin về liên minh giai cấp, tầng lớp trong cách mạng XHCN – giá trị và những nội dung cần bổ sung, phát triển”, Trang thông tin điện tử Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, 03/02/2019

2 Bài báo “Kỉ niệm 202 năm Ngày sinh C.Mác (5/5/1818 - 5/5/2020): Tư tưởng của C.Mác về liên minh giai cấp và sự vận dụng ở nước ta hiện nay”, Trang thông tin điện tử Trường chính trị tỉnh Bình Phước, 04/05/2020

3 Bài báo “Đảng Cộng sản Việt Nam vận dụng sáng tạo và phát triển tư tưởng của V.I.Lênin về liên minh giai cấp, tầng lớp”, Trang thông tin điện tử Hội đồng

lý luận trung ương, 01/04/2020

4 Bài báo “Về liên minh công – nông và xây dựng khối liên minh giai cấp ở nước ta trong giai đoạn hiện nay”, Trang thông tin điện tử Tạp chí Cộng sản, 14/11/2016

13