Sự đa dạng về chủng loại đặc biệt lá tính hiện đại và kết cấu mức độ tự động hóa của trang thiết bị trên ô tô hiện đại đang là nhu cầu cần tìm hiểu và làm quen của nhiều người, nhiều đối
Trang 1-
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT Ô TÔ
TÊN ĐỀ TÀI: NGHIÊN CỨU HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG TRÊN
Hà Nội – Năm 2022
Trang 2………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Trang 3MỤC LỤC MỤC LỤC I DANH MỤC HÌNH ẢNH III DANH MỤC BẢNG BIỂU IV
LỜI NÓI ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG 3
1.1 Lịch sử phát triển của hệ thống khởi động 3
1.2 Vai trò, nhiệm vụ, sơ đồ tổng quan và phân loại hệ thống khởi động…… 4
1.2.1 Vai trò 4
1.2.2 Nhiệm vụ 5
1.2.3 Sơ đồ tổng quan hệ thống khởi động 6
1.2.4 Phân loại 6
1.3 Các yêu cầu kỹ thuật đối với hệ thống khởi động 8
1.4 Các biện pháp cải thiện đặc tính làm việc của hệ thống khởi động trên ô tô 9
1.4.1 Dùng bugi có hệ thống sấy 9
1.4.2 Phương pháp tăng điện áp trong quá trình khởi động 10
1.5 Xu hướng phát triển của hệ thống khởi động 10
CHƯƠNG 2 CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG trên TOYOTA VIOS 2016 11
2.1 Giới thiệu về xe Toyota Vios 2016 11
2.2 Cấu tạo các thành phần của hệ thống khởi động xe Toyota Vios 2016……… 14
2.2.1 Nút khởi động 14
2.2.2 Máy khởi động của hệ thống khởi động trên Toyota Vios 2016…… 15
2.2.3 Ắc quy 24
2.2.4 Cầu chì 25
2.3 Nguyên lý làm việc của hệ thống khởi động 26
2.4 Các chế độ làm việc của máy khởi động 27
Trang 4CHƯƠNG 3 CHUẨN ĐOÁN, BẢO DƯỠNG MÁY KHỞI ĐỘNG XE
TOYOTA VIOS 2016 28
3.1 Các hư hỏng thường gặp của máy khởi động 28
3.2 Phương pháp sửa chữa 31
3.2.1 Đèn báo nạp sáng tối nhưng bấm nút khởi động thì động cơ không quay 32
3.2.2 Đèn sáng lờ mờ nhưng động cơ không quay 33
3.2.3 Tìm lỗi trên chi tiết 33
3.3 Quy trình tháo lắp 36
3.4 Kiểm tra máy khởi động 38
KẾT LUẬN 44
TÀI LIỆU THAM KHẢO 45
Trang 5DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1.1:Động cơ đầu tiên khởi động bằng tay 3
Hình 1.2: Chiếc xe đầu tiên khởi động bằng điện 4
Hình 1.3: Vị trí làm việc của máy khởi động 5
Hình 1.4: Sơ đồ tổng quan hệ thống khởi động 6
Hình 1.5: các kiểu đấu dây của máy khởi động 7
Hình 2.1: Xe Toyota Vios 2016 11
Hình 2.2: Trang bị hệ thống phanh ABS 12
Hình 2.3: Máy khởi động xe Toyota Vios 2016 14
Hình 2.4:Khóa điện 14
Hình 2.5: Cấu tạo máy khởi động Toyota Vios 2016 16
Hình 2.6: Công tắc từ 16
Hình 2.7: Cấu tạo công tắc từ 17
Hình 2.8: phần ứng và ổ bi 17
Hình 2.9: Phần cảm 18
Hình 2.10: Chổi than và giá đỡ chổi than 19
Hình 2.11: Ly hợp một chiều 20
Hình 2.12: ly hợp khởi động( trước khi khởi động) 21
Hình 2.13: Ly hợp khởi động( sau khi khởi động) 22
Hình 2.14: Bánh răng khởi động và then xoắn 22
Hình 2.15: Bánh răng khởi động vát mép 23
Hình 2.16: Ắc Quy 24
Hình 2.17: Hộp cầu chì 25
Trang 6Hình 2.18: Sơ đồ nguyên lý hoạt động hệ thống khởi động 26
DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Hư hỏng và sửa chữa 31
Bảng 3.2: phương pháp sửa chữa 32
Bảng 3.3: Tìm lỗi trên chi tiết 35
Bảng 3.4: Quy trình tháo lắp 38
Bảng 3.5: Kiểm tra máy khởi động 43
Trang 7LỜI NÓI ĐẦU
Nước ta đang trong quá trình hội nhập và phát triển với các nền kinh tế trên thế giới, nền kinh tế phát triển mạnh mẽ, cùng với sự phát triển kinh tế là nhu cầu đời sống nói chung và phương tiên đi lại, vận chuyển nói riêng cũng không ngừng phát triển và thay đổi mạnh mẽ
Trên thế giới cũng như ở Việt Nam hiện nay ô tô không còn xa lạ đối với mỗi chúng ta, những chiếc xe ô tô đã trở thành phương tiện giao thông chủ yếu
đa số các phương tiện đi lại, vận chuyển hàng hóa Ô tô có vai trò quan trọng
nó được sử dụng rộng rãi trong tất cả các ngành, các lĩnh vực khác nhau như: Giao thông vận tải, công nghiệp, nông nghiệp, xây dựng, an ninh quôc phòng
Và ngày càng được khẳng định vai trò hết sức quan trọng của mình đối với các phương tiện khác Trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại nhiều kiểu ô tô Sự
đa dạng về chủng loại đặc biệt lá tính hiện đại và kết cấu mức độ tự động hóa của trang thiết bị trên ô tô hiện đại đang là nhu cầu cần tìm hiểu và làm quen của nhiều người, nhiều đối tượng , nhìn chung sự khác biệt của những xe hiện đại so với những chiếc xe truyền thống của thế hệ trước ta thấy ngoài việc người
ta đã thay thế nhiều chi tiết xe trên xe để đảm bảo chúng có tính bền vững, gọn nhẹ năng động và tin cậy cao trong quá trình khai thác và vận hành, đồng thời thuận tiện và cải thiện tiện nghi cho con người trong quá trình sử dụng Ở những
ô tô mới còn trang bị thêm nhiều thiết bị phục vụ như máy điều hòa radio…vv
Sự cải tiến đang chú ý nhất trong hệ thống trang bị điện ô tô hiện đại là người
ta đã vận dụng được những thành quả của ngành điện tử, cụ thể là đưa các linh kiện bán dẫn và các vi mạnh vào trang bị điện để thay thế các thiết bị cơ khí trên ô tô và đạt được nhiều đặc tính ưu việt như: mức độ tự động hóa quá trình làm việc, nâng cao hiệu suất… và khi các thiết bị điện, hệ thống điều khiển tự động càng hiện đại thì vai trò của hệ thống khởi động là rất quan trọng
Là sinh viên của Khoa Công Nghệ Ô Tô chúng em được trang bị những kiến thức cơ bản về ngành cơ khí ô tô Mặc dù còn nhiều thiếu sót về mặt kiến thức và thời gian làm đồ án còn nhiều hạn chế nhưng khi được nhận đồ án về
Trang 8chuyên ngành mình theo học, tập thể lớp cũng như cá nhân em cảm thấy rất vui Nó sẽ trang bị thêm và bổ trợ những kiến thức em vừa được học để tiếp tục
cố gắng hơn nữa trong học tập sau này ra trường đóng góp cho sự phát triển ngành công nghiệp ô tô nước nhà, cho bản thân cho gia đình và cho toàn xã hội
Hệ thống khởi động có vai trò rất quan trọng trên ô tô Trong thời gian học tập tại trường chúng em được trang bị những kiến thức về chuyên ngành
và để đánh giá quá trình học tập và rèn luyện, chúng em được khoa giao cho nhiệm vụ hoàn thành đồ án tốt nghiệp với nội dung: Nghiên cứu về hệ thống khởi động xe Toyota Vios 2016 Với kinh nghiệm và kiến thức còn ít nhưng dưới sự chỉ bảo tận tình của thầy Nguyễn Tuấn Nghĩa chúng em đã hoàn thành
đồ án với thời gian quy định
Trong quá trình làm đồ án, dù bản thân đã hết sức cố gắng, cộng với sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô và bạn bè song do kiến thức, tài liệu và thời gian còn hạn chế nên khó có thể tránh khỏi sai sót Vì vậy em rất mong sự chỉ bảo của thầy cô và sự góp ý của các bạn để đồ án của em được hoàn thiện tốt hơn
Qua đây em cũng xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của thầy Nguyễn Tuấn Nghĩa và các thầy trong bộ môn trong khoa để em hoàn thành đồ án tốt nghiệp này
Sinh viên thực hiện
Đỗ Văn Phú
Trang 9CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG 1.1 Lịch sử phát triển của hệ thống khởi động
Trước đây, khi chưa có hệ thống khởi động bằng động cơ điện, con người khởi động động cơ bằng nhiều cách khác nhau: khởi động động cơ bằng tay quay, đạp chân, khởi động bằng khí nén, khởi động bằng thuỷ lực, …
Ban đầu là khởi động bằng tay quay dùng lực cơ học của con người để khởi động động cơ
Phương pháp này đơn giản và tiện lợi Nó ứng dụng trong các động cơ xăng hay diesel loại nhỏ vì động cơ cỡ lớn, tỷ số nén cao, công suất lớn, sức người khó quay nổi để đạt đến tốc độ khởi động
Hình 1.1:Động cơ đầu tiên khởi động bằng tay
Sau đó dần chuyển sang các kiểu khởi động tiên tiến hơn so với thời bấy giờ như khởi động bằng khí nén, bằng hệ thống thuỷ lực, …
Trước khi những chiếc xe khởi động bằng điện ra đời, đa số những chiếc
xe hơi đều khởi động bằng tay quay, sử dụng một trục khuỷu để quay quạt tản nhiệt giúp xe nổ máy Công việc này đòi hỏi sức người hoặc có những trường hợp gãy trục theo tài liệu ghi lại, chiếc xe hơi khởi động điện đầu tiên ra đời năm 1896, do một kĩ sư người Anh phát minh trong một lần chạy xe vận chuyển Arnold Motor Carriage
Hãng xe Bi Dechamps sau đó bắt đầu bán ô tô khởi động điện vào năm
1902 Trong khi ở Mỹ, người sáng lập Cadillac Henry Leland quyết định sản
Trang 10xuất hang loạt xe khởi động điện sau khi chứng kiến người bạn bị chết trong khi cố nổ máy xe bằng tay quay năm 1910
Trong khi xe chạy quãng đường dài lại phải dừng đỗ nhiều lần, ông đã thấy rất phiền, chính vì vậy trong đầu ông đã nãy ra ý tưởng tại sao lại không thiết kế một chiếc máy khởi động để khởi động thay bằng việc phải cúi xuống quay tay nhiều lần gây mệt mỏi và bất tiện
Hình 1.2: Chiếc xe đầu tiên khởi động bằng điện
1.2 Vai trò, nhiệm vụ, sơ đồ tổng quan và phân loại hệ thống khởi động
1.2.1 Vai trò
- Hệ thống khởi động đóng vai trò quan trọng nhất trong hệ thống điện ôtô Hệ thống khởi động sử dụng năng lượng từ bình acquy và chuyển năng lượng này thành cơ năng quay máy khởi động Máy khởi động truyền cơ năng này cho bánh đà trên trục khuỷu động cơ thông qua việc gài khớp Chuyển động của bánh đà làm hỗn hợp khí nhiên liệu được hút vào bên trong xylanh, được nén và đốt cháy để quay động cơ Hầu hết các động cơ đòi hỏi tốc độ quay khoảng 200rpm
- Khi khởi động động cơ nó không thể tự quay với công suất của nó Trước khi tia lửa điện xuất hiện ta phải dùng lực từ bên ngoài để làm quay động
cơ Máy khởi động thực hiện công việc này Máy khởi động sẽ ngừng hoạt động khi động cơ đã nổ
- Có hai hệ thống khởi động khác nhau được dùng trên ô tô Cả hai hệ thống này đều có mạch điện riêng: một mạch điều khiển và một mạch động cơ
Trang 11Một hệ thống có motor khởi động riêng Hệ thống này được dùng trên hầu hết các dòng xe đời cũ Loại còn lại có motor khởi động giảm tốc Hệ thống này được dùng trên hầu hết các dòng xe hiện nay
Hình 1.3: Vị trí làm việc của máy khởi động
1.2.2 Nhiệm vụ
Làm nhiệm vụ quay trục khuỷu động cơ đạt tốc độ nhất định để từ đó động cơ có thể làm việc tự lập Tốc độ này phải đảm bảo hoà trộn được nhiên liệu xăng và diesel với không khí, tạo thành hỗn hợp công tác trong xi lanh động cơ và hỗn hợp có thể cháy, dãn nở sinh công
Trang 121.2.3 Sơ đồ tổng quan hệ thống khởi động
Hình 1.4: Sơ đồ tổng quan hệ thống khởi động
Hệ thống khởi động bao gồm: máy khởi động (động cơ điện), ắc quy và mạch khởi động (trong mạch khởi động gồm dây nối từ ăc quy đến máy khởi động), rơle kéo đóng máy khởi động và công tắc (khoá) khởi động
1.2.4 Phân loại
Để phân loại máy khởi động ta chia máy khởi động ra làm hai thành phần: phần moto điện và phần truyền động Phần mô tơ điện được chia ra làm nhiều loại theo kiểu đấu dây, còn phần truyền động phân theo cách truyền động của máy khởi động với động cơ
Theo kiểu đấu dây: tùy thuộc theo kiểu đấu dây mà ta phân ra các loại sau:
Trang 13Hình 1.5: các kiểu đấu dây của máy khởi động
Phân loại theo cách truyền động:
- Truyền động trực tiếp với bánh đà: loại này thường dung trên xe đời cũ và những động cơ có công suất nhỏ, chia ra làm 3 loại: + Truyền động quán tính: bánh rang ở khớp truyền động tự động văng theo quán tính để ăn khớp với bánh đà Sau khi động cơ
nổ bánh rang tự động trở về vị trí cũ
+ Truyền động cưỡng bức: khớp truyền động của bánh rang khi
ăn khớp vào vòng răng của bánh đà chịu sự điều khiển cưỡng bức của một cơ cấu khác
+ Truyền động tổ hợp: bánh răng ăn khớp với bánh đà cưỡng bức nhưng việc ra khớp tự động như kiểu ra khớp của truyền động quán tính
- Truyền động phải qua hộp giảm tốc:
+ Giảm tốc loại bánh răng ăn khớp ngoài
Trang 14+ Giảm tốc loại bánh răng hành tinh
+ Giảm tốc loại bánh răng hành tinh và roto kiểu thanh dẫn
1.3 Các yêu cầu kỹ thuật đối với hệ thống khởi động
Những yêu cầu kỹ thuật cơ bản đối với hệ thống khởi động điện bao gồm: -Máy khởi động phải quay được trục khuỷu động cơ với tốc độ thấp nhất mà động cơ có thể nổ được
-Moment truyền động phải đủ để khởi động động cơ
-Phải bảo đảm khởi động lại được nhiều lần
-Nhiệt độ làm việc không được quá giới hạn cho phép
-Chiều dài, điện trở của dây dẫn nối từ ắc quy đến máy khởi động phải nằm trong giới hạn quy định, thông thường nhỏ hơn 1 mét
Trang 15-Tỉ số truyền từ bánh răng của máy khởi động và bánh răng của bánh đà nằm trong giới hạn từ 9 đến 18
1.4 Các biện pháp cải thiện đặc tính làm việc của hệ thống khởi động trên ô tô
1.4.1 Dùng bugi có hệ thống sấy
Hiệu quả làm việc của hệ thống khởi động phụ thuộc rất nhiều vào nhiệt
độ của động cơ khi ô tô khởi động ở nhiệt độ thấp, việc khởi động của động cơ rất khó khăn do các nguyên nhân sau :
Độ nhớt của dầu bôi trơn lớn, làm tăng trị số cản Mc đặt trên trục khởi động động cơ
Độ nhớt của nhiên liệu tăng lên, làm giảm khả năng bay hơi để hòa trộn với không khí trong quá trình hình thành hỗn hợp công tác trong xilanh của động cơ ô tô, làm tăng trị số tốc độ thấp nhất khi khởi động
Giảm trị số áp suất và nhiệt độ trong xilanh của động cơ ô tô ở chu kỳ nén, ảnh hưởng xấu đến khả năng bén lửa, cháy và giãn nở sinh công của hỗn hợp
Dung lượng phóng điện của ắc quy ở nhiệt độ thấp giảm
Bugi có bộ phận sấy gồm 1 lõi làm bằng vật liệu gốm, sứ chịu nhiệt, bên ngoài lõi có quấn dây điện trở, ống bọc ngoài có phủ 1 lớp cách điện và chịu nhiệt Bu-gi có bộ phận sấy được lắp vào trong buồng đốt ( trong xylanh động cơ ) có chức năng sấy nóng không khí trong xylanh tạo điều kiện thuận lợi cho việc bốc hơi, hòa trộn nhiên liệu với không khí trong quá trình hình thành hỗn hợp công tác ( đối với động cơ xăng ) hoặc tạo điều kiện thuận lợi cho việc bốc hơi, hòa trộn và bốc cháy của nhiên liệu khi vòi phun phun nhiên liệu vào trong buồng đốt ( đối với động cơ diesel )
Để điều khiển thời gian sấy cần thiết của bu-gi, có thể sử dụng phương pháp đơn giản ( phương pháp điều khiển bằng tay ) hoặc phương pháp điều khiển dùng mạch định thời gian sấy
Trang 161.4.2 Phương pháp tăng điện áp trong quá trình khởi động
Dòng điện khi khởi động rất lớn, vì vậy tổn thất điện áp trên đường dây nối từ ắc quy đến máy khởi động, trong ắc quy và máy khởi động là đáng kể nên ảnh hưởng đến chất lượng làm việc của hệ thống khởi động, phương pháp tăng điện áp trong quá trình khởi động là nâng trị số điện áp cấp cho máy khởi động Nguyên tắc chung của phương pháp này là : ở chế độ bình thường, các thiết bị điện trên xe được cung cấp điện có điện áp định mức là ( 12V đối với
xe mà hệ thống cung cấp điện có điện áp định mức là 12V ) thì khi khởi động, máy khởi động sẽ được cung cấp nguồn điện có trị số điện áp bằng 24V hoặc cao hơn còn các phụ tải điện khác vẫn được cung cấp nguồn có trị số điện áp bằng 12V
1.5 Xu hướng phát triển của hệ thống khởi động
Ngày nay trong đô thị, việc di chuyển với hệ thống giao thông đông đúc, thường xuyên dừng xe thì việc áp dụng công nghệ ngắt động cơ tạm thời - Start/Stop Engine được coi là giúp biện pháp giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ hiệu quả và an toàn đạt hiệu suất tối đa giúp bảo vệ môi trường sống trong lành Ngoài ra, với sự phát triển của công nghiệp nhanh chóng mặt con người có thể phát minh ra nhiều cách khởi động động cơ nhiều cách khác nhau mà vẫn đạt độ hiệu quả và an toàn nhất VD: Hệ thống khởi động được tích hợp luôn trong động cơ,
Trang 17CHƯƠNG 2 CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ
THỐNG KHỞI ĐỘNG TRÊN TOYOTA VIOS 2016 2.1 Giới thiệu về xe Toyota Vios 2016
Được giới thiệu ra thị trường Việt Nam giữa tháng 9 vừa qua, Toyota Vios
2016 có thiết kế gần như không thay đổi so với phiên bản năm 2014 Bên cạnh việc trang bị động cơ mới cho toàn bộ các phiên bản, điểm mới đáng chú ý nhất trên mẫu xe này chính là việc bên cạnh phiên bản 1.5G, phiên bản 1.5E ngoài
số sàn nay đã được bổ sung thêm loại hộp số tự động CVT 7 cấp số ảo, giúp cải thiện cảm giác lái và tăng tính ổn định thân xe khi vận hành
Với 4 phiên bản, vios 2016 trang bị 5 màu xe: Bạc, Nâu Vàng, Đỏ, Xanh, Đen cho 2 phiên bản 1.5L (Toyota Vios 1.5E và Toyota Vios 1.5G); 3 màu Bạc, Nâu Vàng và Đỏ cho phiên bản Vios 1.3J và riêng màu trắng cho phiên bản Vios1.3Limo
Hình 2.1: Xe Toyota Vios 2016
Toyota Vios 2016 được trang bị động cơ 2NR-FE mới dung tích 1.5L (G CVT, E CVT và E MT) 4 xy lanh thẳng hàng, 16 van DOHC, với hệ thống điều phối van biến thiên thông minh kép Dual VVT-i tối ưu hóa thời điểm đóng mởđồng thời của cả van nạp và van xả phù hợp với điều kiện lái xe (thay cho loại van biến thiên VVT-i cho van nạp ở phiên bản cũ) Công nghệ này mang lại hiệu suất vận hành cao cho động cơ ở mọi địa hình với công suất cực đại 107
Trang 18mã lực tại 6.000 vòng/phút và mômen xoắn cực đại 140 Nm tại 4.200 vòng/phút.
Đặc biệt, ở phiên bản 1.5G và phiên bản 1.5E CVT mới, Vios được trang
bị hộp số vô cấp CVT với 7 cấp số ảo Hộp số có cơ chế hoạt động ưu việt giúp
xe vận hành êm ái, tăng tốc mượt mà, và giảm thiểu lượng khí thải phát ra từ môi trường Với động cơ và hộp số hoàn toàn mới, hiệu quả tiêu thụ nhiên liệu của Vios được gia tăng đáng kể
Hình 2.2: Trang bị hệ thống phanh ABS
Trang bị an toàn trên Vios 2016 là hệ thống chống bó cứng phanh ABS
hỗ trợ lực phanh khẩn cấp BA và hệ thống phân phối lực phanh điện tử EBD
Hệ thống phanh được trang bị gồm phanh đĩa thông gió cho phanh trước và phanh đĩa đặc (trên bản 1.5L) hoặc phanh tang trống (trên bản 1.3L) cho phanh sau Hai túi khí đặt trước cho ghế lái và ghế phụ
So với phiên bản cũ, Toyota Vios 2016 giờ đây đã có bước chuyển mình
rõ rệt về khả năng vận hành cũng như độ ổn định thân xe khi di chuyển Ưu điểm này được thể hiện rõ nhất khi chúng tôi vận hành xe ở tốc độ cao từ 100 km/h trở lên Xe hoạt động khá ổn định, phần thân cứng vững ít có hiện tượng chòng chành hay rung lắc Khả năng đánh lái của mẫu xe này cũng đã được cải thiện rõ rệt so với thế hệ trước đó
Trang 19Tuy nhiên, khi so sánh với các đối thủ như Mazda2 hay Honda City thì khả năng vận hành, cảm giác lái của Vios vẫn có phần khiêm tốn hơn Động cơ của Toyota Vios đã được cải tiến đem lại gia tốc tốt hơn nhưng chưa thực sự
ấn tượng, độ trễ chân ga khiến tôi gặp đôi chút khó khăn mỗi khi muốn vượt xe khác ở tốc độ trung bình hoặc cao
Một điểm nữa chính là vô-lăng chưa mang lại nhiều cảm xúc cho người lái Tuy nhiên, với một mẫu xe nhỏ chủ yếu sử dụng trong đô thị, thì Toyota Vios là sự lựa chọn hoàn hảo, động cơ luôn được vận hành ổn định và bền bỉ nhất có thể
Như đã giới thiệu ở trên, phiên bản 2016 của Toyota Vios phiên bản 1.5E lần đầu tiên có sự xuất hiện của hộp số CVT mới Với chi tiết mới này quả thực Vios đã có một bước tiến xa so với thế hệ trước đó Với 7 cấp số ảo, khả năng chuyển số của Vios giờ đây đã mượt mà và êm ái hơn rất nhiều, hiện tượng giật hay kêu mỗi khi chuyển số trước đây gần như đã mất hẳn Không những thế, với hộp số CVT mới, khả năng tiết kiệm nhiên liệu của Vios 2016 cũng được cải thiện đáng kể Theo Toyota công bố, với động cơ 1.5G CVT, chiếc xe tiêu thụ lần lượt 4.84 lít xăng 100 Km ở đường cao tốc, 5.9L/100Km ở đường hỗn hợp và 7.78L/100Km ở đường đô thị (lần lượt là 5.7L, 6.7L và 8.5L ở phiên bản trước) Đối với phiên bản 1.5E CVT mới, mức tiêu thụ lần lượt 4.73 lít xăng/ 100Km ở đường cao tốc, 5.8L/100Km ở đường hỗn hợp và 7.57L/100Km
ở đường đô thị
Một trong những điểm đáng chú ý mà tôi muốn giới thiệu trên Toyota Vios đó chính là phần thành cửa của xe Mặc dù được làm bằng nhựa cứng nhưng bề mặt lại làm kiểu giả da cho cảm giác khá thoải mái khi chạm Xe được thiết kế khá nhiều vị trí chứa đồ nhỏ như phía dưới thành cửa trước, kệ tì tay phía sau, chính giữa ghế ngồi hàng trước hay 1 khay đựng cốc ngay trước mặt ghế phụ có khả năng ẩn vào khi không sử dụng đến Một nhược điểm là nếu như hàng ghế sau ngồi đủ 3 người thì sự bất tiện sẽ đến, bởi hai thành cửa phía sau được làm kín và không hề có ngăn chứa đồ nhỏ nào tại đây Kể từ khi
Trang 20phiên bản hoàn toàn mới được giới thiệu vào năm 2014, Toyota Vios đã dần trở thành một chiếc xe mà nhiều người đàn ông, phụ nữ, thanh niên hay trung tuổi đều có thể sở hữu và cầm lái mà không mảy may phải lo không hợp gu hay lỗi thời.
Về hệ thống khởi động, có rất nhiều loại hệ thống khởi động như khởi động loại giảm tốc, khởi động loại thường, khởi động loại bánh răng hành tinh, nhưng qua các đời xe thì Toyota Vios 1.5E 2016 sử dụng máy khởi động loại thường
Hình 2.3: Máy khởi động xe Toyota Vios 2016
2.2 Cấu tạo các thành phần của hệ thống khởi động xe Toyota Vios
2016
2.2.1 Nút khởi động
Hình 2.4:Khóa điện
Trang 21Hiện nay hầu hết các hãng ô tô trên thế giới đều sử dụng hệ thống khởi động bằng động cơ điện do có nhiều ưu điểm ưu việt hơn các hệ thống khác :
- Khả năng làm việc hiệu quả với độ chính xác cao trong nhiều điều kiện làm việc khác nhau
- Có thể làm việc ổn định trong thời gian dài, có thể khởi động nhiều lần
mà không cần sửa chữa bảo dưỡng
2.2.2 Máy khởi động của hệ thống khởi động trên Toyota Vios 2016
Xe Toyota Vios 2016 sử dụng máy khởi động loại bánh răng đồng trục ( máy khởi động loại thường ) cho hệ thống khởi động, máy khởi động đồng trục
có rất nhiều ưu điểm so với máy khởi động loại giảm tốc
Vì máy khởi động loại bánh răng đồng trục (Loại thông thường) có thể tạo ra momen đủ lớn để có thể khởi động động cơ nhờ phần ứng lớn nên loại này không cần cơ cấu giảm tốc Vì lý này nên phần ứng được nối trực tiếp với bánh răng dẫn động khởi động
Một số máy khởi động loại thông thường được trang bị một cơ cấu phanh
để dừng mô tơ lại nếu động cơ không khởi động được Cơ cấu phanh cũng được dùng để điều chỉnh tốc độ quay của motor sau khi động cơ khởi động Một số loại máy khởi động loại thông thường và loại giảm tốc không có cơ cấu phanh
là vì lý do sau đây:
+ Phần ứng có khối lượng nhỏ và lực quán tính nhỏ
+ Lực ép của chổi than lớn, bộ truyền giảm tốc tạo ra lực ma sát
Trang 22Hình 2.5: Cấu tạo máy khởi động Toyota Vios 2016
Trang 23Công tắc từ có vai trò là kéo và đẩy bánh răng khởi động ra khi đề và kéo bánh răng khởi động về vị trí ban đầu tránh làm hỏng máy khởi động, nó có tác
dụng như công tắc để đóng mở dòng điện, cấp điện cho động cơ điện
Công tắc từ gồm cuộn hút và cuộn giữ
Dùng để điều khiển hoạt động của máy khởi động
Hình 2.7: Cấu tạo công tắc từ
Cuộn hút có tiết diện lớn hơn cuộn giữ
Cuộn hút và cuộn giữ có số vòng quấn như nhau và quấn ngược chiều nhau
b) Phần ứng và ổ bi cầu
Hình 2.8: phần ứng và ổ bi
Trang 24-Phần ứng và ổ bi có chức năng sinh ra mô men đồng thời giữ cho động cơ
điện ở tốc độ cao
- Trục máy khởi động được chế tạo bằng thép
1mm, có hình dạng đặc biệt được ép lên trục rotor Phía bên ngoài có nhiều rãnh dọc để quấn dây Rotor được đỡ trên 2 bạc thau và quay bên trong các khối cực của stato với khe hở ít nhất để giảm bớt tổn hao năng lượng từ trường
- Khung dây phần ứng: Dây quấn trong rotor máy khởi động là các thanh đồng
có tiết diện hình chữ nhật Mỗi rãnh thường có 2 dây và quấn song song, các dây quấn được cách điện với lõi của rotor, các đầu dây của các khung dây được hàn vào các lá góp bằng nhau của cổ góp
- Cổ góp điện: gồm nhiều lá góp bằng nhau, ghép quanh trục, giữa các lá góp được cách điện với nhau và cách điện với trục bằng mica
c) Vỏ máy khởi động
Hình 2.9: Phần cảm
Vỏ: là một ống thép được gia công mặt trong, bên trong có gắn các khối cực từ để giữ các cuộn dây kích thích (thường có 4 khối cực từ) trên vỏ có gắn các ốc thau cách điện để dẫn điện từ ắc quy vào
Cực từ: được chế tạo bằng thép ít cacbon để có đặc tính dẫn từ tốt và được bắt vào trong thân bằng các vít đặc biệt
Trang 25Cuộn dây kích thích: có nhiệm vụ tạo từ trường chính xác cho các khối cực, được quấn bằng dây đồng dẹp có tiết diện lớn xung quanh các khối cực từ khoảng 4 – 10 vòng Phần này là cuộn dây kích thích nối tiếp còn cuộn dây kích thích song song có tiết diện dây nhỏ, quấn nhiều vòng để đảm bảo cường độ từ cảm trên các cực từ là như nhau Dây kích thích phải lớn vì khi máy khởi động làm việc thì dòng điện tiêu thụ rất lớn (200 – 800) A và có thể lớn hơn nữa Các cuộn dây kích thích kề nhau được quấn ngược chiều để tuần tự tạo ra các cực Bắc, Nam khác nhau tác dụng lên thân máy, có nhiệm vụ làm cầu nối liên lạc mạch từ giữa các khối từ
Ở các máy khởi động có công suất nhỏ thì các cuộn dây được đấu nối tiếp, còn ở máy khởi động có công suất lớn và trung bình các cuộn dây đấu song song- nối tiếp
d) Chổi than và giá đỡ chổi than
Hình 2.10: Chổi than và giá đỡ chổi than
Chổi than được tì vào cổ góp của phần ứng bởi các lò xo để cho dòng điện đi từ cuộn dây tới phần ứng theo một chiều nhất định
Chổi than và giá đỡ chổi than cho phép dòng điện chạy qua phần ứng một chiều, đồng thời giữ ổn định lõi ép chổi than
Nếu các lò xo chổi than bị yếu đi hoặc các chổi than bị mòn có thể làm cho tiếp điểm điện giữa chổi than và cố góp không đủ để dẫn điện Điều này