Lịch sử vấn đề
0.2.1 Tình hình nghiên cứu truyện kể dân gian ở Trung Quốc
Truyện kể dân gian Trung Quốc có lịch sử lâu dài, bắt nguồn từ khoảng 2.500 năm trước trong thời kỳ Chiến Quốc Những ghi chép về “chuyện đầu đường xó chợ” được xem là văn bản truyện kể sớm nhất Trong số các sách cổ tiêu biểu như Sơn hải kinh, Liệt dị truyện, Sưu thần ký, Quảng dị ký, Dậu Dương tạp trở, Di kiên chí và Nhĩ đàm, chúng phản ánh sự phong phú và đa dạng của văn hóa dân gian Trung Quốc.
Các triều đại đã ghi chép nhiều truyện dân gian, nhưng chỉ đến những năm đầu thế kỷ 20, chúng mới được nghiên cứu và ghi chép một cách có hệ thống dựa trên cơ sở khoa học nhân văn.
Dưới ảnh hưởng của phong trào “Ngũ Tứ”, năm 1920, Hội nghiên cứu ca dao thuộc Trường Đại học Bắc Kinh được thành lập, và đến năm 1922, trường bắt đầu phát hành tuần san Ca dao Năm 1927, Trường Đại học Trung Sơn cũng phát hành tuần san Dân tục, đánh dấu sự khởi đầu và phát triển của nghiên cứu văn học dân gian Trung Quốc Vào những năm 30, công tác sưu tầm và xuất bản truyện dân gian đạt đỉnh cao, nổi bật nhất là Tập hợp truyện dân gian do Thư cục Bắc Tân xuất bản, được chia thành ba nhóm: truyện cười dân gian, đồng thoại dân gian và truyền thuyết.
Bộ sách "传说" gồm gần 40 quyển, mỗi quyển chứa từ 20 đến 40 truyện, tổng cộng hơn một nghìn truyện Đây được coi là một bộ tổng tập đồ sộ về truyện dân gian của thời kỳ cận đại Trung Quốc.
Trong giai đoạn này, lĩnh vực nghiên cứu truyện kể nổi bật với năm tên tuổi quan trọng, bao gồm các nhà nghiên cứu Mao Thuẫn, Chu Tác Nhân, Triệu Cảnh Thâm, Chung Kính Văn và Cố Hiệt Cương.
Mao Thuẫn đã đóng góp quan trọng trong việc dịch và giới thiệu các tác phẩm học thuật phương Tây, đồng thời áp dụng lý luận phương Tây vào nghiên cứu của mình Ông đã viết nhiều chuyên luận về thể loại thần thoại, bao gồm "Nghiên cứu thần thoại Trung Quốc ABC" (1929), "Tạp luận thần thoại" (1929) và "Thần thoại Bắc Âu ABC" (1930) Trong số đó, "Nghiên cứu thần thoại Trung Quốc ABC" được đánh giá cao nhất, là chuyên luận đầu tiên nghiên cứu thần thoại bằng phương pháp khoa học phương Tây (phương pháp Nhân loại học) tại Trung Quốc Bộ sách này gồm hai tập và tám chương, tập trung vào việc khám phá các vấn đề liên quan đến thần thoại.
Ông đã có những đóng góp vô giá cho nghiên cứu thần thoại, với các khái niệm như "bảo lưu và sửa chữa", "tiến hoá và lý giải", và "quan niệm về vũ trụ" Ông cũng khám phá các chủ đề như "bộ tộc người khổng lồ và thế giới u minh" cùng với "thần thoại trong giới tự nhiên" Nhờ những công trình này, ông được tôn vinh trong giới folklore đương đại như một người đặt nền móng cho thần thoại học Trung Quốc.
Chu Tác Nhân 周作人đã cè những bài viết nhƣ Đồng thoại lược luận
Ông đã dịch và giới thiệu Thần thoại Hy Lạp cùng với các thần linh và anh hùng của nền văn hóa này, đồng thời đóng góp vào việc áp dụng phương pháp nghiên cứu của trường phái nhân loại học Sự nghiệp của ông đã giúp thay đổi cái nhìn tiêu cực và định kiến của xã hội đối với truyện dân gian và văn học dân gian Trung Quốc nói chung.
Cố Hiệt Cương (顾颉刚) là một nhân vật quan trọng trong lĩnh vực nghiên cứu truyện kể, với những đóng góp đáng kể cho ngành này Thành tựu lớn nhất của ông là nghiên cứu sâu về các truyền thuyết, giúp làm sáng tỏ nhiều khía cạnh văn hóa và lịch sử.
Nàng Mạnh Khương là một chủ đề nghiên cứu quan trọng bắt đầu từ năm 1921, với chuyên luận Nghiên cứu truyện Nàng Mạnh Khương (1927) của ông, được xem là một tác phẩm giá trị trong văn nghệ dân gian Trung Quốc Tác phẩm này dựa trên nguồn tư liệu phong phú, đặt truyện trong bối cảnh lịch sử và địa lý rộng lớn, đồng thời phân tích sự ảnh hưởng của thời thế, phong tục và tâm lý dân chúng đối với diễn biến của câu chuyện.
Chung Kính Văn là một nhà nghiên cứu nổi bật trong lĩnh vực Dân Tục học và văn học dân gian, đặc biệt là nghiên cứu về truyện cổ tích Ông đã có những đóng góp quan trọng với các bài viết tiêu biểu như "Sự giống nhau của truyện cổ tích Trung Quốc với Ấn Độ Châu Âu" (1928), "Thử tìm hiểu về truyện cổ tích Trung Quốc" (1930-1932), "Kiểu truyện cổ tích Trung Quốc" (1931), và "Thử tìm hiểu về kiểu truyện Chàng rắn" (蛇郎故事试探) Những công trình này đã khẳng định vị trí của ông trong nghiên cứu văn hóa và truyền thuyết dân gian.
(1932), Kiểu truyện Nàng thiên Nga Trung Quốc中国的天鹅处女型故事
Tác phẩm "Kiểu truyện cổ tích Trung Quốc" (1932) là một nghiên cứu quan trọng về thể loại truyện cổ tích dân gian Trung Quốc, nhằm khám phá và phân tích các hình thức và đặc điểm của thể loại này.
Trong bài viết này, chúng tôi khám phá 100 kiểu truyện đặc sắc ở Trung Quốc, nhưng chỉ dừng lại ở 45 kiểu do công việc bị gián đoạn Những kiểu truyện được nghiên cứu chủ yếu bao gồm các thể loại thần kỳ và đời sống phổ biến nhất, trong đó có các tác phẩm nổi bật như Nàng thiên nga, Chàng rắn, Chàng cúc và Nàng tiọn ốc.
Triệu Cảnh Thâm 赵景深 đã có những đóng góp đáng kể trong việc dịch và giới thiệu các nghiên cứu về truyện dân gian Châu Âu Các tác phẩm dịch của ông bao gồm "Thần thoại và truyện cổ tích" (神话和民间故事) và "Tuổi thơ của tiểu thuyết" (小说的童年) Ông cũng đã thực hiện nhiều nghiên cứu về truyện cổ tích, với các tác phẩm như "Đồng thoại luận tập" (童话论集), "Đồng thoại học nhập môn" (童话学ABC) và "Nghiên cứu truyện cổ tích" (民间故事研究) Những công trình này đã góp phần quan trọng vào việc phát triển lĩnh vực nghiên cứu truyện dân gian.
究của ông gồm 10 bài viết, sau khi xuất bản vào năm 1929, từng đƣợc ví nhƣ
Cuốn sách "Đồng thoại học nhập môn 童话学 ABC" ra mắt lần đầu vào năm 1929, bao gồm hai chương đầu giới thiệu lý luận cơ bản của trường phái Nhân loại học, và năm chương sau nghiên cứu, so sánh một số kiểu truyện nổi tiếng của trường phái này tại phương Tây Sau hơn nửa thế kỷ, sách được Nhà xuất bản Thượng Hải tái bản và phát hành, tạo ảnh hưởng lớn đến các học giả Trung Quốc trong việc tìm hiểu và tiếp thu các phương pháp nghiên cứu của phương Tây.