( NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI HIỆN NAY ) MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 3 Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI HIỆN NAY 1 1 Một số vấn đề lý luận nâng cao chất lượng giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay 1 2 Đặc điểm và thực trạng chất lượng giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trườ.
Trang 1NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY
MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC HỌC VIỆN,
TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI HIỆN NAY
Trang 2MỤC LỤC
Trang
Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN NÂNG
CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI HIỆN NAY
1.1 Một số vấn đề lý luận nâng cao chất lượng giảng dạy
môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay
1.2 Đặc điểm và thực trạng chất lượng giảng dạy môn tư
tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay
Chương 2 YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG GIẢNG DẠY MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI HIỆN NAY
2.1 Những yếu tố tác động và yêu cầu nâng cao chất lượng
giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay
2.2 Giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy môn tư tưởng
Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay
KẾT LUẬN
KIẾN NGHỊ
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ
CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng (6/1991), Tư tưởng HồChí Minh chính thức trở thành một bộ phận cấu thành nền tảng tư tưởng, kim chỉ
Trang 3nam cho hành động của Đảng và cách mạng Việt Nam Theo đó, việc nghiên cứu,vận dụng, bảo vệ, phát triển Tư tưởng Hồ Chí Minh và đẩy mạnh tuyên truyền,giáo dục để Tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần củatoàn Đảng, toàn dân, toàn quân là nhiệm vụ quan trọng cả trước mắt và lâu dài củacông tác tư tưởng, lý luận.Ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội, môn Tư tưởng
Hồ Chí Minh là môn học bắt buộc để thông qua đó chuyển tải nội dung Tư tưởng HồChí Minh đến người học, góp phần quan trọng hình thành phẩm chất, năng lực củacán bộ quân đội và nâng cao hiệu quả học tập, làm theo, vận dụng, phát triển và bảo
vệ Tư tưởng Hồ Chí Minh của mỗi cán bộ quân đội
Hiện nay, trước yêu cầu xây dựng, phát triển đất nước trong thời kỳ đẩy mạnhcông nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu, rộng, Đảng ta đã
có Nghị quyết chuyên đề số: 29-NQ/TW, ngày 4 tháng 11 năm 2013 về “Đổi mớicăn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đạihóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhậpquốc tế” Hơn nữa, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, khóa XII đã ra Nghị quyết
số 26-NQ/TW, ngày 19 tháng 5 năm 2018 về “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộcác cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệmvụ” Đồng thời, Quân ủy Trung ương đã ra Nghị quyết số 109-NQ/QUTW, ngày
11 tháng 2 năn 2019 về “Xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội, nhất là cấp chiếndịch, chiến lược đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới”
Mặt khác, hiện nay các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh chống phá nền tảng
tư tưởng của Đảng, trong đó tập trung xuyên tạc, phủ nhận tính cách mạng, khoahọc và giá trị nhân văn cao cả của Tư tưởng Hồ Chí Minh Vì vậy, việc nâng caochất lượng giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quânđội là yêu cầu có tính cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn
Để việc học tập, giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện,trường sĩ quan quân đội phát triển mạnh cả về bề rộng và chiều sâu, góp phần đưa
Tư tưởng Hồ Chí Minh vào cuộc sống, nhất định phải đổi mới nội dung, phươngpháp, nâng cao chất lượng giảng dạy Qua đó giúp cho người học nắm được thực
Trang 4chất tính cách mạng, khoa học, sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, nói đi đôivới làm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ đó truyền cảm hứng cho người học tronghọc tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người, tăng cường bản lĩnhchính trị và sức đề kháng trước sự xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địchđối với Tư tưởng Hồ Chí Minh, góp phần tích cực bảo vệ nền tảng tư tưởng củaĐảng Mặc dù vậy, cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu chuyên sâu nào vềnâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện,trường sĩ quan Quân đội
Với những lý do trên đây, chúng tôi lựa chọn vấn đề “Nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay” làm đề tài nghiên cứu cấp Tổng cục Chính trị năm 2020.
2 Mục tiêu và nội dung nghiên cứu
2.1 Mục tiêu nghiên cứu
Làm rõ một số vấn đề về lý luận, thực tiễn và đề xuất giải pháp nâng cao chấtlượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quânđội hiện nay
2.2 Nội dung nghiên cứu
- Luận giải làm rõ một số vấn đề lý luận về chất lượng, nâng cao chất lượng
giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân độihiện nay
- Khảo sát, đánh giá thực trạng chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí
Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay
- Xác định yêu cầu và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy môn
Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện,trường sĩ quan Quân đội hiện nay
3.2 Phạm vi nghiên cứu
Hoạt động giảng dạy, nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng HồChí Minh ở các khoa, bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh trong học viện, trường sĩ
Trang 5quan Quân đội hiện nay (bao gồm cả giảng viên và học viên); khảo sát một sốhọc viện, nhà trường trong toàn quân.
- Số liệu, tư liệu điều tra, khảo sát từ năm 2015 đến năm 2020
4 Phương pháp tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
4.1 Phương pháp tiếp cận
Đề tài tiếp cận vấn đề nghiên cứu trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, Tưtưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng về giáo dục, đào tạo và các Nghịquyết chỉ thị của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về giáo dục, đào tạo trongquân đội để khái quát lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp tiếp tụcnâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩquan Quân đội hiện nay
4.2 Phương pháp nghiên cứu
- Về lý luận: Trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tưtưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng về giáo dục, đào tạo, ban đề tài sửdụng các phương pháp chuyên ngành và liên ngành Trong đó, chú trọng cácphương pháp như: logic và lịch sử; phân tích và tổng hợp; khái quát hóa, trừutượng hóa
- Về thực tiễn: Ban đề tài sử dụng các phương pháp điều tra xã hội học; thống
kê, so sánh; nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn; xin ý kiến chuyên gia Đồng thời sử dụng kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố liênquan đến nội dung nghiên cứu của đề tài
5 Giá trị khoa học của đề tài
Đề tài làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn, yêu cầu, giải pháp nâng caochất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quanQuân đội, cung cấp cơ sở lý luận, thực tiễn cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo hoạtđộng giáo dục, đào tạo ở các học viện, trường sĩ quan quân đội
6 Ý nghĩa của đề tài
Trang 6Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở lý luận, thực tiễn để Thủ trưởngTổng cục Chính trị chỉ đạo việc nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng HồChí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội trong tình hình mới.
Các học viện, trường sĩ quan Quân đội có thể sử dụng kết quả đề tài làm tàiliệu tham khảo cho việc nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ ChíMinh ở các học viện, nhà trường Quân đội
7 Kết cấu của đề tài
Đề tài gồm: Mở đầu; 2 chương, (4 tiết); kết luận; kiến nghị, danh mục các côngtrình đã công bố có liên quan đến đề tài; danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục
Chương 1
Trang 7MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ở CÁC HỌC VIỆN,
TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI HIỆN NAY 1.1 Một số vấn đề lý luận nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng
Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay
1.1.1 Chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
* Quan niệm
Quan niệm chất lượng
Chất lượng là cụm từ ghép của hai khái niệm chất và lượng Đây là hai kháiniệm rất cơ bản của triết học Mác - Lênin Trong đó, chất vừa là cái để quy địnhnhững lượng cần phải có của một sự vật, vừa là cái để phân biệt sự vật này với sựvật khác Bên cạnh đó, lượng là khái niệm dùng để chỉ tính quy định về mặt sốlượng, quy mô, trình độ, nhịp điệu, quy trình vận động, phát triển và các thuộc tínhcủa một chất (sự vật) nhất định Sự phân biệt giữa chất và lượng chỉ mang tínhtương đối và phụ thuộc vào từng mối quan hệ cụ thể, xác định Như vậy, theo cáchtiếp cận của triết học Mác - Lênin, chất lượng chỉ là danh từ phản ánh sự vật ở mộttrạng thái nhất định trong mối quan hệ xác định với những tiêu chí cụ thể về cácphẩm chất cần có của sự vật đó Ví dụ, cụm từ “chất lượng nước sinh hoạt” là danh
từ chỉ trạng thái nước sinh hoạt trong mối quan hệ với các chỉ số về tiêu chuẩn chấtlượng nước sinh hoạt theo quy chuẩn của Bộ Y tế
Chất lượng là khái niệm được dùng thường xuyên trong cuộc sống hàngngày và gắn với nhiều hoạt động cụ thể Tuy nhiên, có nhiều cách hiểu khácnhauvề chất lượng như: Chất lượng là sự vượt trội so với các tiêu chuẩn đã xácđịnh trước; Chất lượng là sự hoàn hảo và nhất quán so với quy trình và tiêu chuẩn
đã xác định; Chất lượng là sự phù hợp với mục tiêu; Chất lượng là giá trị đượcđịnh giá bằng tiền…Theo Từ điển Tiếng Việt: “Chất lượng là cái tạo nên phẩmchất, giá trị của một sự vật, sự việc” Như vậy, mức độ cao thay thấp về chấtlượng của một sự vật được đánh giá bằng mức độ đáp ứng yêu cầu về phẩm chất
Trang 8hay giá trị mà sự vật đó phải có theo tiêu chuẩn quy định hoặc theo mong muốncủa xã hội đối với sự vật đó
Tổng hòa các cách tiếp cận nêu trên, có thể đưa ra quan niệm: Chất lượng là phạm trù chỉtính thống nhất, hợp lý,khoa học của quy trình, quy định tiến hành các hoạt động để tạo ra sự vật theo các tiêu chuẩn định trước và mức độ phù hợp của sản phẩm với mục tiêu, yêu cầu của chủ thể; chất lượng có thể phân thành nhiều loại: chất lượng thấp, chất lượng đạt yêu cầu, chất lượng cao.
Như vậy, nếu trong lĩnh vực tự nhiên, sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thayđổi về chất và ngược lại được diễn ra một cách tự nhiên, thì trong lĩnh vực xã hội,
sự thay đổi đó phụ thuộc vào ý chí chủ quan và hoạt động thực tiễn của conngười Thực tế cho thấy, chất lượng của các hoạt động xã hội đều là sản phẩm sựtác động tích cực, chủ động của con người Nếu trong phạm vi quốc gia, dân tộc,chất lượng phát triển kinh tế xã hội của đất nước phụ thuộc vào sự lãnh đạo củađảng cầm quyền, sự quản lý của nhà nước và sự đóng góp sức lực của mỗi côngdân, thì trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo, chất lượng lại phụ thuộc vào các chủ thể
có liên quan Theo quy luật phát triển, mọi sự vật đều không đứng im, mà luônvận động, phát triển Do đó, trong hoạt động thực tiễn, con người luôn tìm mọicách để không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động của mình Vì vậy, chấtlượng của các hoạt động xã hội dù ở bất kỳ cấp độ nào cũng đều là kết quả củamột quá trình nâng cao trước đó
Quan niệm chất lượng giảng dạy
Giảng dạy là một hoạt động xã hội nhằm truyền thụ những kiến thức, kinhnghiệm, kỹ năng cần thiết cho một đối tượng nhất định thông qua hoạt động củacon người Trong đó, người giảng dạy gọi là người dạy hoặc giảng viên, còn ngườihọc gọi là học viên Hoạt động giảng dạy diễn ra ở nhiều cấp độ, phạm vi, tính chấtkhác nhau, từ gia đình đến nhà trường và xã hội; giảng dạy có thể tiến hành vớimột người, cũng có thể tiến hành với nhiều người cùng lúc Việc phân biệt ngườigiảng viên và người học viên không có tính chất tuyệt đối và cần được nhìn nhậntrong một mối quan hệ cụ thể
Trang 9Như vậy, giảng dạy là động từ dùng để chỉ những hoạt động cụ thể mà ngườidạy tiến hành với người học Mục đích của giảng dạy là tạo lập ở người học nhữngphẩm chất cần thiết, đáp ứng đòi hỏi mà trách nhiệm và nghĩa vụ người học phảithực hiện Tuy nhiên, để đạt được mục đích đó, hoạt động giảng dạy ngoài việcđược tạo lập bởi các yếu tố cần và đủ còn phải được thực hiện đúng quy trình đểtạo nên chất lượng theo những tiêu chuẩn cụ thể Bởi lẽ, giảng dạy là hoạt độngđược thực hiện đối với con người, mà con người lại rất phong phú, đa dạng về tâm,sinh lý, thể chất; vừa là con người cá nhân, lại vừa là con người xã hội, luôn cótính lịch sử và gắn liền với một chế độ chính trị nhất định Do vậy, giảng dạy làmột nghệ thuật, phải được tiến hành một cách khoa học, phải tính đến tất cả cácyếu tố cả chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật, truyền thống, tập quán vànhững điều kiện cần thiết mới có thể có được kết quả như mong muốn
Theo đó, chất lượng giảng dạy là khái niệm dùng để chỉ sự phù hợp giữa chất lượng của các yếu tố cấu thành với tiêu chuẩn quy định và tính thống nhất, hợp lý, khoa học của quy trình tiến hành các hoạt động mà người dạy phải làm để tác động đến người học nhằm tạo lập ở họ những phẩm chất phù hợp với mong muốn của xã hội cũng như của một lĩnh vực hoạt động cụ thể
Chất lượng giảng dạy là khái niệm bao hàm trong đó các tiêu chí, quy định,nguyên tắc tiến hành của hoạt động giảng dạy, nhưng chưa nói lên được mức độ cụthể của chất lượng đó là cao hay thấp, có đạt yêu cầu như mong muốn hay không
Vì vậy, để đánh giá chất lượng giảng dạy cần phải xem xét chất lượng của các yếu
tố cấu thành quá trình giảng dạy
Quan niệm chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay
Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về nhữngvấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng giải phóng dân tộc đến cáchmạng xã hội chủ nghĩa; tư tưởng đó không chỉ có giá trị to lớn đối với cách mạngViệt Nam, mà còn có giá trị to lớn đối với phong trào giải phóng dân tộc trên thếgiới, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và nhân dân Việt Nam, là ánh sáng soi
Trang 10đường cho cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Từ Đại hộiđại biểu toàn quốc lần thứ VII (6/1991), Tư tưởng Hồ Chí Minh chính thức trởthành một bộ phận cấu thành nền tảng tư tưởng của Đảng và cách mạng Việt Nam.Giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân độihiện nay là quá trình truyền thụ những quan điểm của Hồ Chí Minh cho những sĩquan tương lai của Quân đội nhân dân Việt Nam, nhằm góp phần hình thành ở họthế giới quan, phương pháp luận, phẩm chất, nhân cách cần thiết theo tư tưởng, đạođức, phong cách Hồ Chí Minh, đáp ứng yêu cầu hoạt động quân sự và yêu cầu xâydựng con người mới xã hội chủ nghĩa Giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các họcviện, trường sĩ quan quân đội hiện nay là một hoạt động xã hội và được thực hiệntheo một chương trình, nội dung thống nhất và do đội ngũ giảng viên các học viện,trường sĩ quan tiến hành Giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh là giảng dạy lý luậnchính trị, giảng dạy nền tảng tư tưởng của Đảng Vì vậy, hoạt động này phải luônthể hiện rõ tính mục đích chính trị và tính chiến đấu cao.
Như vậy, chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay là khái niệm dùng để chỉ sự hợp chuẩn của các yếu tố như: chất lượng chương trình, nội dung giảng dạy; chất lượng đội ngũ giảng viên; chất lượng bảo đảm vật chất, phương tiện, tài liệu giảng dạy và sự phù hợp của quy trình, quy định, nguyên tắc tiến hành giảng dạy đáp ứng tốt yêu cầu hình thành phẩm chất, nhân cách của người học - những sĩ quan tương lai, cán
bộ các cấp của Quân đội nhân dân Việt Nam trước tác động của Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và yêu cầu xây dựng quân đội trong tình hình mới.
* Cấu trúc của chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay
Giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội làmột yêu cầu bắt buộc, là bộ phận cấu thành của hoạt động giảng dạy nói chung,được tiến hành ở các đơn vị chuyên môn và trong một môi trường có tính đảng,tính chính trị cao Mọi hoạt động giảng dạy nói chung, giảng dạy Tư tưởng Hồ ChíMinh nói riêng được đặt dưới sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của cấp ủy đảng
Trang 11các học viện, trường sĩ quan; phải đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân vàlấy chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối củaĐảng Cộng sản Việt Nam làm nền tảng; phải bảo đảm tính đảng, tính định hướngchính trị xã hội chủ nghĩa và tính chiến đấu cao.
Môn Tư tưởng Hồ Chí Minh là một môn chuyên ngành thuộc lĩnh vực khoahọc xã hội và nhân văn Chương trình, nội dung môn học do Cục Tuyên huấn,Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam quy định cụ thể và thường xuyên
bổ sung, phát triển Tham gia giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh là nhữnggiảng viên khoa học xã hội và nhân văn, cơ bản được đào tạo hoặc bồi dưỡngnghiệp vụ sư phạm đúng chuyên ngành Hồ Chí Minh học
Mục đích giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ nhằm nâng caolòng yêu mến, kính trọng của người học đối với lãnh tụ tối cao của Đảng, của dântộc; củng cố niềm tin vào mục tiêu con đường phát triển của đất nước, vào sựlãnh đạo của Đảng, mà còn góp phần hình thành, phát triển phẩm chất, nhân cách,năng lực của người cán bộ quân đội và làm cho di sản tư tưởng, đạo đức, phongcách Hồ Chí Minh được phát huy mạnh mẽ trong giai đoạn cách mạng mới
Như vậy, cấu trúc của chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ởcác học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay bao gồm:
Một là, chất lượng chương trình, nội dung giảng dạy
Chất lượng chương trình, nội dung giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh thể hiện ở
sự cân đối hợp lý về số tiết, số đơn vị học trình trong tổng thể chung các môn khoahọc xã hội và nhân văn; ở việc lựa chọn các chuyên đề Tư tưởng Hồ Chí Minh phùhợp với chương trình, thời gian và chức năng, nhiệm vụ cụ thể của học viên sau khi
ra trường; về sự phù hợp giữa các hình thức lên lớp lý thuyết với xêmina, thực hành,thực tập; ở sự liên thông giữa các cấp học, bậc học và mức độ hạn chế về sự giaothoa, trùng lặp nội dung giữa các chuyên đề trong cùng một chương trình
Hai là, chất lượng đội ngũ giảng viên
Hồ Chí Minh là tấm gương mẫu mực về sự thống nhất giữa tư tưởng với hànhđộng, giữa nói và làm Người cũng luôn nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải chú trọng
Trang 12nêu gương, làm mực thước cho quần chúng nhân dân noi theo Hồ Chí Minh là mộtnhà chính trị nhưng không màng danh lợi, chức tước, suốt đời cần kiệm liêm chính,chí công vô tư và đã hy sinh cả cuộc đời cho mục tiêu lý tưởng độc lập dân tộc gắnliền với chủ nghĩa xã hội Vì vậy, giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh mục đích chính
là để người học làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh.Theo đó, người dạy phải xung kích đi đầu trong học tập và làm theo, phải là tấmgương sáng cho học viên noi theo, mà trước hết phải là tấm gương về sự kiên định
và lòng trung thành với Đảng với Tổ quốc và nhân dân, kiên quyết đấu tranh với cácquan điểm sai trái, thù địch, phản động để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Để bảo đảm chất lượng giảng dạy, đội ngũ giảng viên phải được lựa chọn,được đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ, nắm chắc nội dung, có phương pháp phùhợp Hơn nữa, giảng viên phải nắm vững và thực hiện đúng quy chế giáo dục đàotạo từ khâu chuẩn bị bài giảng đến thực hành giảng và các hình thức sau bài giảngnhư xêmina, thi, kiểm tra, đánh giá kết quả người học Mặt khác, giảng viên phảitích cực nghiên cứu khoa học, coi trọng nghiên cứu cơ bản để khái quát nhữngquan điểm mới và khẳng định thêm giá trị của Tư tưởng Hồ Chí Minh Trên cơ sở
đó làm phong phú thêm tri thức và tư liệu cho giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh
Ba là, chất lượng bảo đảm vật chất, phương tiện, tài liệu giảng dạy
Giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân độihiện nay là giảng dạy trong một tổ chức chính trị đặc biệt, đòi hỏi tính thống nhấtcao về chương trình, nội dung Mặt khác, hiện nay công nghệ thông tin và truyềnthông phát triển mạnh mẽ, đã và đang tác động cả tích cực và tiêu cực đến công tácgiáo dục, nhất là giáo dục chính trị, tư tưởng và bản chất giai cấp của quân đội.Thực tế cho thấy, công nghệ thông tin giúp cho cả người dạy và người học dễ dàngtìm kiếm tài liệu, thu thập thông tin, nắm bắt kịp thời tình hình chính trị - xã hội đểliên hệ với nội dung bài giảng; giúp cho giảng viên rút ngắn thời gian chuẩn bị bàigiảng và cho phép người dạy có thời gian để kết hợp nhiều phương pháp giảng dạytrong cùng một thời gian lên lớp Mặt khác, lợi dụng Internet và mạng xã hội, cácthế lực thù địch tung nhiều thông tin giả, thông tin bịa đặt, xuyên tạc và thổi phồng
Trang 13mặt trái của những tiêu cực trong xã hội nói chung, trong quân đội nói riêng Nhất
là chúng tập trung xuyên tạc, bịa đặt thông tin liên quan đến thân thế, sự nghiệphòng bôi nhọ hình ảnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh Do đó, nếu người giảng viên,nhất là giảng viên trẻ, chưa có bản lĩnh chính trị vững vàng, không biết cách sànglọc thông tin thì rất dễ bị hoang mang, giao động, giảm sút niềm tin vào Tư tưởng
Hồ Chí Minh, vào sự lãnh đạo của Đảngvà bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủnghĩa Điều này sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến việc giữ vững tính đảng, tính chiếnđấu của giảng viên trong mỗi bài giảng
1.1.2 Nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay
* Quan niệm nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay
Từ quan niệm chất lượng và tiếp cận chất lượng giảng dạy với tính cách là sản
phẩm của hoạt động xã hội có thể đi đến quan niệm: nâng cao chất lượng là tổng thể các hoạt động xã hội thúc đẩy việc thực hiện đúng các nguyên tắc, quy trình, quy định trong một lĩnh vực hoạt động cụ thể nhằm làm thay đổi chất lượng của một sự vật từ thấp lên cao đúng theo các tiêu chuẩn, mô hình, mục tiêu đã xác định Như vậy, nâng cao chất lượng có thể là hoạt động của một cá nhân, nhưng
luôn mang tính xã hội, tính tích cực, chủ động, sáng tạo
Nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện,trường sĩ quan quân đội hiện nay là hoạt động có mục đích, mang tính tích cực, chủđộng, sáng tạo của các chủ thể tác động vào các yếu tố cấu thành cũng như các khâu,các bước của quá trình giảng dạy để từng bước đưa chất lượng giảng dạy tư tưởng
Hồ Chí Minh lên mức cao hơn, bảo đảm cho hoạt động giảng dạy tư tưởng Hồ ChíMinh góp phần tích cực vào hình thành phẩm chất, năng lực của người cán bộ quânđội trong tương lai Nâng cao chất lượng giảng dạy nói chung, giảng dạy tư tưởng
Hồ Chí Minh nói riêng ở các học viện, trường sĩ quan quân đội là một khâu quantrọng trong công tác cán bộ của quân đội; là hoạt động diễn ra ở các học viện,trường sĩ quan quân đội, nhưng có liên quan đến nhiều tổ chức lực lượng từ các cơ
Trang 14quan chức năng của Bộ đến các cấp ủy, người chỉ huy, cơ quan chức năng và độingũ giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan
Vì vậy, nâng cao chất lượng giảng dạy môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở các họcviện, trường sĩ quan quân đội đòi hỏi phải đề cao trách nhiệm của các chủ thể cóliên quan, trước hết là cấp ủy, chỉ huy, cơ quan chức năng và đội ngũ giảng viên ởcác học viện, trường sĩ quan; phải có sự hành động thống nhất, đồng bộ, quyết liệtvới những biện pháp tích cực, tác động vào tất cả các khâu, các bước của quá trìnhgiảng dạy để tạo ra sự chuyển biến tích cực trong giảng dạy môn Tư tưởng Hồ ChíMinh, đáp ứng yêu cầu của chiến lược giáo dục, đào tạo trong quân đội và nhiệm
vụ xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từngbước hiện đại
Từ quan niệm nâng cao chất lượng có thể thấy, nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay
là tổng thể các hoạt động nhằm đưa chất lượng của chương trình, nội dung giảng dạy; chất lượng đội ngũ giảng viên; chất lượng bảo đảm vật chất, phương tiện, tài liệu giảng dạy lên một mức độ mới cao hơn và bảo đảm các hoạt động giảng dạy được thực hiện đúng quy trình, quy định đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo ở các học viện, trường sĩ quan quân đội trong tình hình mới.
Như vậy, nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các họcviện, trường sĩ quan quân đội là hoạt động có mục đích chính trị rõ ràng, được đặtdưới sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, sự quản lý, điều hành của người chỉ huy, sựtham gia của các lực lượng có liên quan và quyết định nhất là đội ngũ giảng viêntrực tiếp giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, thông qua các hình thức phù hợp đểbảo đảm cho các yếu tố cấu thành chất lượng giảng dạy luôn ở mức độ tốt nhất
Mục đích nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay
Nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện,trường sĩ quan quân đội hiện nay là nhằm mục đích tạo sự chuyển biến mạnh mẽtrong tất cả các khâu, các bước của quá trình giảng dạy và gia tăng chất lượng của
Trang 15các yếu tố cấu thành chất lượng giảng dạy Trên cơ sở đó, bảo đảm cho hoạt độnggiảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội cóchương trình, nội dung khoa học, phù hợp, thống nhất; có sự quan tâm lãnh đạo,chỉ đạo sâu sát của các cấp ủy, người chỉ huy các cấp ở các học viện, trường sĩquan; sự hướng dẫn kịp thời của các cơ quan chức năng; sự tích cực, chủ độngtrong đổi mới phương pháp giảng dạy của đội ngũ giảng viên; sự bảo đảm đầy đủ
cơ sở vật chất, phương tiện, tài liệu dạy học và sự chuyển biến tích cực trong họctập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, trong đấu tranh bảo vệnền tảng tư tưởng của Đảng và trong việc hình thành phẩm chất, nhân cách củangười sĩ quan tương lai của Quân đội nhân dân Việt Nam, góp phần tích cực vàocông tác cán bộ của Đảng trong quân đội và sự nghiệp xây dựng quân đội vữngmạnh về chính trị
Chủ thể nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay
Nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện,trường sĩ quan quân đội hiện nay là hoạt động liên quan đến nhiều chủ thể, từ các cơquan chức năng của Bộ Quốc phòng đến lãnh đạo, chỉ huy các học viện, nhà trường,các khoa giáo viên và đội ngũ cán bộ, giảng viên trực tiếp giảng dạy môn tư tưởng
Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội, trong đó:
Cục Nhà trường, Bộ Tổng tham mưu là cơ quan chỉ đạo xây dựng chương trìnhkhung đào tạo cho các đối tượng học viên ở các học viện, trường sĩ quan; CụcTuyên huấn, Tổng cục Chính trị là cơ quan chỉ đạo nội dung giảng dạy về khoa học
xã hội và nhân văn, trong đó có nội dung giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh Đảng ủy, Ban Giám đốc, Ban giám hiệu các học viện, trường sĩ quan căn cứvào chương trình, nội dung đã được Bộ Tổng tham mưu và Tổng cục Chính trị banhành để lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện Trên cơ sở đó, các cơ quan chức năngcủa các học viện, trường sĩ quan như: Phòng Đào tạo hướng dẫn việc bổ sung, cậpnhật, phát triển, khắc phục sự trùng lặp nội dung giữa các cấp học, bậc học; PhòngChính trị lựa chọn bố trí sắp xếp, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên; Ban khảo thí và
Trang 16bảo đảm chất lượng giáo dục, đào tạo bổ sung, phát triển quy chế, quy định Cáckhoa giáo viên căn cứ vào hướng dẫn để rà soát, khắc phục sự trùng lặp nội dunggiữa các chuyên đề bài giảng; xây dựng đề cương, lựa chọn và phân công giảngviên chuẩn bị bài giảng Đội ngũ giảng viên giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minhthực hiện nhiệm vụ theo sự phân công của thủ trưởng khoa, tiến hành các khâu, cácbước của hoạt động giảng dạy từ thu thập tài liệu, nắm bắt đối tượng người học,hình thành đề cương chi tiết, thực hành soạn giáo án, chuẩn bị hồ sơ bài giảng,thông qua, thục luyện, lên lớp và tiến hành các hoạt động sau bài giảng theo quychế giáo dục, đào tạo của các học viện, trường sĩ quan
Lực lượng tham gia nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay
Các lực lượng tham gia vào quá trình giảng dạy còn có cán bộ quản lý họcviên, nhân viên phục vụ giảng đường, các cơ quan tham mưu, hậu cần, kỹ thuật vàmọi cán bộ, đảng viên, quần chúng ở các học viện, trường sĩ quan quân đội Họcviên các học viện, trường sĩ quan quân đội vừa là đối tượng của hoạt động nâng cao,vừa là chủ thể đóng góp tích cực vào việc hoàn thiện chương trình, nội dung,phương pháp giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh của đội ngũ giảng viên Trên
cơ sở các ý kiến phản hồi của người học, cấp ủy, chỉ huy, cơ quan chức năng và độingũ giảng viên kịp thời bổ sung, phát triển chương trình, cập nhật nội dung , điềuchỉnh phương pháp để nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
Nội dung nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay
Nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện,trường sĩ quan quân đội hiện nay cần giải quyết nhiều vấn đề cả trong nhận thức tưtưởng cũng như trong hoạt động thực tiễn bằng các giải pháp đồng bộ cả về công tác
tư tưởng, công tác tổ chức và công tác chính sách Trong đó cần tập trung vào một sốnội dung chủ yếu sau:
Thứ nhất, chuẩn hóa chương trình, nội dung và thực hiện đúng quy trình, quy
định trong các khâu, các bước của quá trình giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
Trang 17Đây là nội dung trước hết cần phải nâng cao Bởi vì, chương trình nội dung là cơ sởpháp lý để tiến hành hoạt động giảng dạy, người giảng viên phải giảng dạy đúng theochương trình, nội dung đã được quy định cho các đối tượng Mặt khác, quy trình, quyđịnh trong các khâu, các bước của quá trình giảng dạy là các nguyên tắc được rút ra từthực tiễn, nếu thực hiện không đúng các quy trình, quy định đó sẽ không có kết quảhoặc kết quả không ổn định Do vậy, cần căn cứ vào tổng thể mô hình đào tạo cán bộcác cấp trong quân đội, chức trách nhiệm vụ sau khi tốt nghiệp của người học vàchuẩn đầu ra của các học viện, trường sĩ quan để xác định chương trình và lựa chọnnội dung giảng dạy cho phù hợp với từng trường hoặc nhóm trường.
Để có được chương trình, nội dung giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minhbảo đảm chuẩn hóa, đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa Phòng giáo dụckhoa học xã hội và nhân văn, Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị với lãnh đạo,chỉ huy, cơ quan chức năng và khoa giáo viên các học viện, trường sĩ quan.Chương trình phải bảo đảm tính cân đối, liên thông, không trùng lặp và có tínhmodule cho các cấp học từ thấp lên cao Nội dung theo từng chương trình phảibảo đảm sự phù hợp với yêu cầu về phẩm chất, nhân cách, năng lực tư duy vớimỗi đối tượng học viên sau khi ra trường
Bên cạnh việc chuẩn hóa chương trình, nội dung, đòi hỏi phải thực hiện đúngquy trình, quy định trong các khâu, các bước của quá trình giảng dạy khoa học xãhội và nhân văn nói chung, giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh nói riêng Trong
đó có các quy trình, quy định về chuẩn bị hồ sơ bài giảng; quy trình thực hànhgiảng; quy trình tổ chức một buổi xêmina; quy trình ra đề thi, chấm thi và quy trìnhnghe ý kiến phản hồi của người học để bổ sung, điều chỉnh nội dung, phương pháp.Hoạt động này chủ yếu thuộc trách nhiệm của thủ trưởng các khoa giáo viên và độingũ giảng viên Với giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, cần tuân thủ một quytrình có tính chuyên ngành đó là: trong khi giảng cần làm rõ, tư tưởng đó ra đời trên
cơ sở khoa học nào, nói cách khác, có những tiền đề lý luận, thực tiễn nào tác độngđến việc ra đời tư tưởng đó; tư tưởng đó xuất hiện vào thời điểm nào và được thểhiện trong những tác phẩm nào; tính nhất quán, xuyên suốt của tư tưởng đó biểu
Trang 18hiện thế nào; tư tưởng đó gồm những quan điểm gì; tư tưởng đó có giá trị lý luận,thực tiễn như thế nào đối với cách mạng Việt Nam và ý nghĩa vận dụng của tư tưởng
đó trong tình hình mới như thế nào
Thứ hai, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên giảng dạy môn Tư tưởng Hồ
Chí Minh Đây là nội dung quan trọng nhất trong nâng cao chất lượng giảng dạy tưtưởng Hồ Chí Minh Bởi vì, đội ngũ này vừa là khách thể, vừa là chủ thể của quátrình nâng cao Họ không chỉ là người hiện thực hóa chương trình, nội dung giảngdạy, mà còn là người hiểu rõ nhất mức độ phù hợp và trực tiếp đề xuất việc điềuchỉnh chương trình, nội dung giảng dạy Mặt khác, họ là người trực tiếp thực hiệncác quy trình, quy định của quá trình giảng dạy Nếu đội ngũ giảng viên có thái độđúng, trách nhiệm cao, tâm huyết, tự hào khi được trực tiếp giảng dạy Tư tưởng HồChí Minh và dành hết tâm lực cho nhiệm vụ thì chất lượng giảng dạy sẽ tốt Mặtkhác, nếu giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh thực sự là người tiêu biểu về học tập,làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh thì chất lượng giảng dạy Tưtưởng Hồ Chí Minh sẽ được nâng cao
Do vậy, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên giảng dạy môn Tư tưởng HồChí Minh, cần tập trung tuyển chọn được những người thực sự có lối sống trungthực, lành mạnh, giản dị, khiêm tốn, cầu thị; không tham danh vọng, quyền lực;triệt để thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, không tham ô, tham nhũng Mặt khác,đội ngũ này cần được đào tạo đúng chuyên ngành Hồ Chí Minh học, được bồidưỡng thường xuyên về phương pháp giảng dạy, chú trọng bồi dưỡng, rèn luyệnđạo đức cách mạng
Thứ ba, nâng cao chất lượng bảo đảm các điều kiện cho giảng dạy môn Tư
tưởng Hồ Chí Minh Để góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng HồChí Minh, một trong những yếu tố không thể thiếu là ngoài các phương tiện truyềnthống như phấn, bảng, phải bảo đảm tốt vật chất, phương tiện dạy học hiện đại như:máy tính, máy in, máy chiếu Projecter, micro, mạng Internet Bên cạnh đó, cần đặcbiệt quan tâm bảo đảm tài liệu giảng dạy, bao gồm giáo trình phù hợp với chươngtrình, nội dung giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan
Trang 19quân đội; các sách chuyên khảo, tham khảo của chuyên ngành Hồ Chí Minh học.Việc bảo đảm đủ tài liệu dạy học đi kèm với sự thống nhất về chương trình, nộidung giảng dạy sẽ bảo đảm cho sự thống nhất về nhận thức tư tưởng của giảng viêngóp phần tạo nên sự thống nhất, đồng đều về chất lượng giảng dạy Tư tưởng Hồ ChíMinh trong toàn quân.
Mặt khác, cần tạo điều kiện để đội ngũ giảng viên giảng dạy môn Tư tưởng HồChí Minh ở các học viện, trường sĩ quan được đi khảo sát thực tế các đơn vị cơ sởtrong quân đội; được dự nhiệm các chức danh lãnh đạo quản lý trên một cấp so vớichức danh đào tạo tại các học viện, trường sĩ quan; được tiếp cận những di tích lịch sửliên quan đến cuộc đời, sự ngiệp, Tư tưởng Hồ Chí Minh
Phương thức nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay
Nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh đòi hỏi có sự vàocuộc đồng bộ, quyết liệt của các chủ thể, lực lượng có liên quan với thái độ đúngđắn, trách nhiệm cao và hình thức phong phú, phù hợp Theo đó, cần tập trung vàomấy phương thức cơ bản sau:
Một là, thông qua việc ban hành các chỉ thị, nghị quyết, các quy chế, quy định
và công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các hoạt động giảng dạy của đội ngũgiảng viên Tư tưởng Hồ Chí Minh Để nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tưtưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội, trước hết Đảng ủy cáchọc viện, trường sĩ quan phải nhận rõ vị trí, vai trò của môn Tư tưởng Hồ ChíMinh, sự cần thiết phải nâng cao chất lượng giảng dạy môn học này Trên cơ sở
đó, cấp ủy có nghị quyết lãnh đạo, chính ủy quan tâm chỉ đạo, người chỉ huy tăngcường quản lý để thường xuyên nắm chắc tình hình và kịp thời uốn nắn, nhắc nhở.Đây là hình thức chủ yếu để nâng cao, buộc mọi tổ chức, lực lượng có liên quanphải đầu tư, tập trung nguồn lực vào thực hiện thắng lợi các nghị quyết, chỉ thị,mệnh lệnh đã ban hành Cùng với việc ban hành các nghị quyết, chỉ thị, cần thườngxuyên bổ sung, sửa đổi các quy chế, quy định cho phù hợp với thực tiễn, tạo cơ sở
Trang 20pháp lý cho hoạt động thực tiễn của đội ngũ giảng viên và các lực lượng có liênquan trong nâng cao chất lượng giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh.
Hai là, thông qua việc thực hiện phong trào thi đua quyết thắng hằng năm ở
các học viện, trường sĩ quan quân đội Hồ Chí Minh đã chỉ rõ, “Thi đua là mộtcách rất tốt, rất thiết thực để làm cho mọi người tiến bộ” [48, tr.146] Việc tổ chứctốt các hoạt động thi đua quyết thắng, hướng vào thực hiện nhiệm vụ chính trịtrung tâm là giảng dạy và nghiên cứu khoa học ở các học viện, trường sĩ quan quânđội là hình thức chủ yếu để mọi người phấn đấu hoàn thành tốt chức trách, nhiệm
vụ của mình với chất lượng tốt nhất Thông qua đó, đội ngũ giảng viên giảng dạymôn Tư tưởng Hồ Chí Minh thi đua nâng cao chất lượng giáo án, bài giảng; thi đuatìm tòi, đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy và thi đua trở thành giảng viên,giáo viên dạy giỏi các cấp Đây chính là động lực để nâng cao chất lượng giảngdạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay
Ba là, thông qua việc thực hiện Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị, Chỉ thị 87 của
Thường vụ Quân ủy Trung ương về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phongcách Hồ Chí Minh Đây là phương thức chủ yếu để nâng cao chất lượng giảng dạymôn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay Bởi
vì, việc thực hiện Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị, Chỉ thị 87 của Thường vụ Quân ủyTrung ương đã trở thành nhiệm vụ chính trị thường xuyên đối với mọi cán bộ,đảng viên trong quân đội Hàng năm, mọi cán bộ, đảng viên căn cứ vào chức trách,nhiệm vụ của mình đều có đăng ký quyết tâm học tập, làm theo và kết quả học tập,làm theo được đưa vào xem xét phân loại chất lượng cán bộ, đảng viên và bình xétthi đua, khen thưởng Do vậy, thông qua hoạt động này, cấp ủy, chỉ huy khoa giáoviên ở các học viện, trường sĩ quan định hướng cho đội ngũ giảng viên, nhất làgiảng viên giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh đăng ký phấn đấu nâng cao chấtlượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh và thường xuyên hướng tự phê bình
và phê bình vào các hoạt động đó
Bốn là, thông qua việc tổ chức hoạt động thực hành bài giảng mẫu, bài giảng
chuyên sâu, các hội thi giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh giữa các học viện, trường
Trang 21sĩ quan quân đội Đây là một hình thức không thể thiếu trong nâng cao chất lượnggiảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiệnnay Tổ chức hoạt động thực hành bài giảng mẫu sẽ là cơ sở để phát huy trách nhiệmcủa các cấp, các ngành, các cơ quan chức năng trong theo dõi, kiểm tra, đánh giá.Mặt khác, đây là nhiệm vụ đặt ra yêu cầu cao để các giảng viên đầu tư thời gian,công sức để chuẩn bị và thực hành bài giảng mẫu Trên cơ sở đó để rút kinh nghiệmcho các giảng viên khác và tạo sự thống nhất về hình thức, nội dung, cách thức tiếnhành bài giảng Tư tưởng Hồ Chí Minh Bên cạnh đó, cần định kỳ tổ chức các cuộchội thi giảng viên giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh giữa các học viện, trường sĩquan, tạo điều kiện để giao lưu, học hỏi và lan tỏa các điển hình tiên tiến trong giảngdạy Tư tưởng Hồ Chí Minh.
* Các điều kiện bảo đảm nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay
Một là, sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy các cấp ở các học
viện, trường sĩ quan Quân đội
Bất cứ hoạt động nào của quân đội nếu không có sự lãnh đạo, tổ chức chặt chẽ
sẽ không đạt được kết quả như mong muốn Để nâng cao chất lượng giảng dạy môn
Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay, cần cónhiều điều kiện bảo đảm Tuy nhiên, điều kiện quan trọng hàng đầu là sự quan tâmcủa lãnh đạo, chỉ huy các cấp
Nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện,trường sĩ quan Quân đội là một quá trình bao gồm nhiều khâu, nhiều bước, nhiều lựclượng tham gia Bởi vậy, để tạo được sự thống nhất xuyên suốt, cũng như duy trìđược sự thường xuyên liên tục và giúp cho việc giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minhđạt được mục tiêu, yêu cầu đề ra tất yếu phải có sự lãnh đạo và chỉ đạo thống nhất từlãnh đạo, chỉ huy các cấp trong các cấp ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội
Sự quan tâm của lãnh đạo, chỉ huy ở các học viện, trường sĩ quan Quân độithể hiện ở sự linh hoạt, nhạy bén, nắm vững thực trạng giảng dạy môn Tư tưởng
Hồ Chí Minh, những yêu cầu đòi hỏi mới của thực tiễn,… trên cơ sở đó đề ra
Trang 22những chủ trương, biện pháp phù hợp ở các cấp, nhất là ở cấp nhà trường và cáckhoa, bộ môn chuyên ngành Tư tưởng Hồ Chí Minh Bên cạnh đó, việc lãnh đạo
và chỉ huy các cấp thường xuyên cung cấp thông tin về các vấn đề thực tiễn chogiảng viên giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh có ý nghĩa rất thiết thực trong nângcao chất lượng giảng dạy môn học này, nhất là giúp cho mỗi chuyên đề, bài giảng
Tư tưởng Hồ Chí Minh gia tăng tính sinh động, định hướng tốt nhận thức chongười học và giúp họ giải quyết hiệu quả những vấn đề mà cuộc sống và thực tiễnhoạt động quân sự đang đặt ra
Mặt khác, sự quan tâm của lãnh đạo, chỉ huy đối với vấn đề nêu trên cònđược thể hiện ở việc thường xuyên quan tâm củng cố, kiện toàn các khoa, bộ môngiảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh, đặc biệt là ở khâu chuẩn hóa đội ngũ giảng dạy,đảm bảo những người giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh thực sự có am hiểu sâu vềchuyên môn, tâm huyết với nghề
Bên cạnh đó, việc lãnh đạo, chỉ huy các cấp ở các nhà trường quân đội cóchủ trương, biện pháp tích cực triển khai Chỉ thị 05/CT-TW (15-05-2016) của Bộchính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ ChíMinh ở các khoa giáo viên và bộ môn tư tưởng Hồ Chí Minh Đồng thời, kết hợpchặt chẽ với việc thực hiện các phong trào thi đua, kịp thời biểu dương các tậpthể hoặc cá nhân giảng viên và học viên có thành tích xuất sắc trong việc giáodục, học tập, rèn luyện theo Tư tưởng Hồ Chí Minh có ý nghĩa rất thiết thực đểcán bộ, giảng viên học viên nhận thức đúng, chủ động rèn luyện theo Hồ ChíMinh, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy tư tưởng của Người
Hai là, số lượng đội ngũ giảng viên giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở
các học viện, trường sĩ quan Quân đội và sự phân công lao động sư phạm
Với tư cách là chủ thể của quá trình dạy học, giảng viên Tư tưởng Hồ ChíMinh là nhân tố cơ bản, quyết định nhất đến chất lượng và hiệu quả giảng dạy môn
Tư tưởng Hồ Chí Minh Họ là những người truyền thụ nội dung, khơi dậy cảmhứng trong người học thông qua những nội dung bài giảng mà họ truyền thụ Do
đó, để hoàn thành nhiệm vụ giáo dục, đào tạo nhất thiết phải xây dựng đội ngũ
Trang 23giảng viên giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh có số lượng, chất lượng và cơ cấuphù hợp, có trách nhiệm cao, tâm huyết với sự nghiệp nghiên cứu và tuyên truyền,phát triển những di sản của Hồ Chí Minh Trong đó, trước hết việc sắp xếp biênchế đủ số lượng giảng viên thực hiện nhiệm vụ giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh
và có lượng dự trữ hợp lý là tiền đề rất quan trọng để nâng cao chất lượng giảngdạy môn học này Bởi vì, nếu số lượng giảng viên đủ, thì sự điều phối người giảngthuận lợi hơn, cường độ của họ cũng ở mức độ vừa phải, họ vừa đảm bảo sức khỏe,đồng thời, có thể tập trung đầu tư nghiên cứu, làm sâu sắc hơn bài giảng của mình.Nếu không đủ số giảng viên, thì cường độ giảng dạy tăng lên, người giảng viên chỉđáp ứng được diện rộng về mặt nội dung mà chưa có điều kiện để đầu tư sâu chobài giảng,… và điều đó tất yếu sẽ ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy
Nhưng đủ về số lượng, chưa hẳn đã nâng cao chất lượng giảng dạy Tư tưởng
Hồ Chí Minh, mà một trong những yếu tố quan trọng là tổ chức lực lượng khoahọc và phân công lao động sư phạm hợp lý Trong đó, dựa vào khả năng, sởtrường, thế mạnh của từng giảng viên để phân công chuyên đề, bài giảng và đốitượng một cách phù hợp; có biện pháp phát huy cao nhất tính tích cực, năng động,sáng tạo của đội ngũ giảng viên Mặt khác, căn cứ vào năng lực, uy tín giảng dạythực tế, để phân loại giảng viên; thực hiện chuyên môn hóa sâu những vẫn bảo đảmđược tính toàn diện về kiến thức chung, kiến thức cơ sở, kiến thức chuyên ngành vàkiến thức bộ môn Kết hợp giữa sử dụng giảng viên cơ hữu với giảng viên thỉnhgiảng, trên cơ sở nội dung được phân công, khéo mời giảng viên thỉnh giảng - nhữngchuyên gia, những nhà giáo nghiên cứu và giảng dạy lâu năm về Hồ Chí Minh đểvừa cung cấp thêm lượng kiến thức chuyên ngành, vừa nhân đó để bồi dưỡng lựclượng giảng viên cơ hữu, nhất là giảng viên trẻ, giảng viên mới
Ba là, cơ chế phối hợp hiệp đồng giữa các lực lượng sư phạm và chính sách
đối với đội ngũ giảng viên giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
Cơ chế, chính sách đối với người giảng viên ở các học viện, trường sĩ quanQuân đội, giảng viên giảng dạy các môn lý luận cũng như giảng viên Tư tưởng HồChí Minh là sự tổng hợp của nhiều yếu tố Song, những yếu tố tác động thường
Trang 24xuyên, trực tiếp nhất đến nâng cao chất lượng giảng dạy môn học này phải kể đến
là cơ chế phối hợp, hiệp đồnggiữa Khoa (Bộ môn) Tư tưởng Hồ Chí Minh với các
cơ quan chức năng liên quan (Phòng đào tạo, khoa học, thông tin tư liệu, chính trị) và các đơn vị quản lý học viên.
Để thực hiện tốt việc giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh, không đơn thuần chỉ
là nhiệm vụ của khoa hoặc bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, mà còn liên quan đếnnhiều cơ quan, đơn vị khác nhau trong các nhà trường Nói cách khác, nâng cao chấtlượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quânđội luôn có sự tham gia của nhiều lực lượng trong nhà trường Vấn đề quan trọngđặt ra là phải phát huy được tối đa vai trò, trách nhiệm, khả năng của từng cá nhân
và của các tổ chức để tạo nên sức mạnh tổng hợp nhằm thực hiện tốt mục tiêu,nhiệm vụ đã đặt ra Việc phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng sẽ tạo ra sự thốngnhất, đồng bộ và kết hợp nhịp nhàng trong tất cả các khâu từ lập kế hoạch đến tổchức thực hiện các hoạt động Tức là, luôn cần có một cơ chế phối hợp hiệp đồng
cụ thể, rõ ràng, khoa học trong việc giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
Khi cơ chế phù hợp, rõ ràng thì sự vận hành sẽ thống nhất, đạt hiệu quả cao,ngược lại, thiếu cơ chế, hoặc cơ chế không rõ có thể gây ra những băn khoăn, vướngmắc, chồng chéo trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ Vì vậy, trên cơ sở mục tiêuyêu cầu đào tạo nói chung, mục tiêu của môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh nói riêng
và đặc thù của từng đơn vị, việc xây dựng cơ chế phối hợp hiệp đồng giữa khoa, bộmôn Tư tưởng Hồ Chí Minh với các cơ quan chức năng có liên quan và các bộ môngiảng dạy lý luận trong một khoa và giữa các khoa giảng dạy lý luận với nhau,… làhoạt động rất quan trọng Điều này vừa đem lại sự tác động tổng hợp, thống nhấtgiúp hoạt động giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh diễn ra thuận lợi, vừa tránh được
sự trùng lặp về nội dung bài giảng trong các môn lý luận Mác - Lênin, lịch sử Đảng
Cộng sản Việt Nam và công tác Đảng, công tác chính trị với Tư tưởng Hồ ChíMinh
Và trên cơ sở đó, người giảng viên, các khoa, bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
sẽ biết được mình sẽ phải củng cố những kiến thức nào, nội dung nào cần sâu, nội
Trang 25dung nào cần lướt, nội dung nào cần kiến thức tổng hợp Đây cũng là một trongnhững phương thức giúp các chủ thể quản lý, giảng dạy nắm được thực chất ngườihọc, đánh giá được thực chất người dạy, chất lượng bài giảng và đồng thời cũng làmột cách để kiểm định chất lượng, sự phù hợp trong nội dung chương trình mônhọc Cơ chế này cũng là điều kiện để khi tổng kết, đánh giá chất lượng giảng dạy Tưtưởng Hồ Chí Minh, lãnh đạo, chỉ huy các học viện, trường sĩ quan có thể dựa vào
đó để tìm ra và chỉ rõ trách nhiệm của các lực lượng tham gia vào quá trình giảngdạy Tư tưởng Hồ Chí Minh
Cùng với cơ chế phối hợp hiệp đồng giữa các lực lượng sư phạm bảo đảm sự
khoa học, cụ thể, rõ ràng thì chính sách đối với giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội, giảng viên giảng dạy các môn lý luận nói chung và giảng viên Tư tưởng Hồ Chí Minh nói riêng là một trong những điều kiện cơ bản, động lực quan trọng để nâng cao chất lượng giảng dạy môn khoa học có tính đặc thù này Thực tế
đã chỉ ra, chính sách đối với đội ngũ giảng viên giảng dạy môn Tư tưởng Hồ ChíMinh là thể hiện sự quan tâm, tôn vinh của Đảng, Nhà nước, Nhân dân và Quân độiđối với sự cống hiến của người sĩ quan đang trực tiếp thực hiện nhiệm vụ giảng dạy,nghiên cứu, tuyên truyền về Hồ Chí Minh trong Quân đội
Chính sách phù hợp, thỏa đáng và thực hiện đúng trong thực tiễn sẽ trực tiếptác động tích cực đến nhận thức, động cơ, thái độ, tình cảm, niềm tin và ý chí quyếttâm phấn đấu của giảng viên Tư tưởng Hồ Chí Minh Mặt khác, cần khích lệ, cổ vũ
sự nhiệt tình, hăng say, toàn tâm, toàn ý, thúc đẩy nỗ lực tìm tòi, sáng tạo conđường, biện pháp hữu hiệu nhất đem lại chất lượng, hiệu quả cao đối với hoạt độnggiảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh.Nếu cơ chế, chính sách không phù hợp hoặc
có phù hợp nhưng thực hiện không đầy đủ, thiếu triệt để sẽ tác động tiêu cực đếnnâng cao chất lượng giảng dạy các môn khoa học nói chung, môn học Tư tưởng HồChí Minh nói riêng Thậm chí, không kích thích sự tìm tòi, sáng tạo trong nâng caonăng lực công tác, trau dồi nhân cách của mình; chẳng những không thu hút được
“hiền tài” mà còn làm nhụt ý chí, động cơ phấn đấu dẫn đến; tinh thần trách nhiệmkhông cao, thái độ thờ ơ, thiếu chí tiến thủ, hiệu quả công tác giảng dạy thấp
Trang 26Bốn là, môi trường văn hóa sư phạm và hệ thống cơ sở vật chất bảo đảm
hoạt động học tập, giảng dạy, nghiên cứu Tư tưởng Hồ Chí Minh
Lý luận mác xít đã chỉ rõ, con người vừa là chủ thể, vừa là sản phẩm củahoàn cảnh Hoạt động của con người bao giờ cũng gắn liền với môi trường, điềukiện bảo đảm và chịu sự tác động, chi phối bởi môi trường, điều kiện đó NhưC.Mác đã khẳng định rằng: “Con người tạo ra hoàn cảnh đến mức nào thì hoàncảnh cũng tạo ra con người đến mức ấy” [16, tr.55] Theo nghĩa đó, môi trường vănhóa sư phạm và cơ sở vật chất bảo đảm là điều kiện thiết yếu và cơ sở quan trọng tácđộng thường xuyên, trực tiếp đến nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng HồChí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội
Với một môi trường văn hóa sư phạm chính quy, mẫu mực, vừa đặt ra yêu cầucao về chuyên môn, kỷ luật, kỷ cương, vừa thấm đậm tính dân chủ, nhân văn và khoahọc sẽ là động lực to lớn thúc đẩy người giảng viên nói chung, giảng viên giảng dạymôn Tư tưởng Hồ Chí Minh nói riêng không ngừng phấn đấu vươn lên để khẳng định
và cống hiến được nhiều nhất cho hoạt động giáo dục đào tạo của các nhà trườngcũng như cho sự nghiệp “trồng người” của quân đội và đất nước Đặc biệt, trong môitrường đó, vị trí, vai trò của những người thầy mang trong mình trách nhiệm tuyêntruyền, giáo dục về thân thế, cuộc đời và sự nghiệp của lãnh tụ vĩ đại của dân tộc -Chủ tịch Hồ Chí Minh, được tôn vinh, được tạo điều kiện thuận lợi về mọi mặt đểphát huy tối đa năng lực chuyên môn, sở trường, thế mạnh và khả năng sáng tạo củamình Đây là điều kiện rất cơ bản, tiền đề quan trọng để nâng cao chất lượng giảngdạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội
Thực tiễn đã chứng minh, môi trường công tác thuận lợi sẽ làm nảy nở vàtạo điều kiện cho tính tích cực chính trị - xã hội và tiềm năng sáng tạo khoa họccủa người giảng viên giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh phát triển; giúp họchiếm lĩnh tri thức, tích lũy những kinh nghiệm thực tiễn và các giá trị văn hóa, xãhội, qua đó trình độ năng lực được nâng lên, tư duy sáng tạo phát triển, trình độ
tự đánh giá, tự điều chỉnh của họ không ngừng được hoàn thiện Người giảng viêngiảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh được công tác, sinh hoạt và rèn luyện trong
Trang 27một môi trường công tác với những quan hệ xã hội lành mạnh, bầu không khí dânchủ, cởi mở, tôn trọng, tin cậy,chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau; có tinh thần đoàn kết nhấttrí, tương thân tương ái và đòi hỏi cao lẫn nhau; quan hệ cấp trên, cấp dưới, đồngchí, đồng nghiệp, quan hệ thầy trò trong sáng Môi trường đó với sự quan tâm lãnhđạo, chỉ đạo, động viên kịp thời, sâu sát, ủng hộ, giúp đỡ thường xuyên của cấp ủy,chỉ huy và những người cộng sự để hoàn thành nhiệm vụ chung; mọi cán bộ, giảngviên luôn yên tâm gắn bó, yêu nghề, tích cực, tự giác, say mê nghiên cứu, sáng tạokhoa học; trân trọng, nâng niu những sản phẩm sáng tạo, “những đứa con tinhthần”, v.v là điều kiện để làm bộc lộ khả năng, sáng tạo của người giảng viên,làm xuất hiện những cảm xúc, tình cảm tích cực, mong muốn gắn bó với nhàtrường, với nghề nghiệp, nâng cao ý thức tự giác, trách nhiệm trong công tác giảngdạy và nghiên cứu khoa học
Mặt khác, môi trường văn hóa sư phạm ở các học viện, trường sĩ quan Quânđội với các chế độ, nền nếp giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học, sinh hoạt…được tổ chức chặt chẽ, khoa học tạo nên sự thống nhất cao trong hoạt động củangười giảng viên nói chung, giảng viên giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh nóiriêng là điều kiện tốt để hình thành, phát triển phong cách làm việc khoa học, tínhcẩn thận, tỉ mỉ, thói quen sống và làm việc có kỷ luật, kỷ cương và những phẩmchất cần thiết của một nhà giáo quân đội Tổng hợp những yếu tố nói trên sẽ là
“chất xúc tác”, ảnh hưởng tích cực đến việc nâng cao chất lượng giảng dạy môn
Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội
Trong khi đó, hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật bảo đảm cho giảng dạy, nghiêncứu và học tập là yếu tố không thể thiếu đối với việc nâng cao chất lượng giảngdạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh Đó là những yếu tố giúp giảng viên “nối dài”giác quan, bổ sung kiến thức, hỗ trợ đắc lực trong giảng dạy và nghiên cứu, tạođiều kiện thuận lợi cho họ ngày càng nâng cao chất lượng giảng dạy Chính cácđiều kiện vật chất phục vụ cho giảng dạy, nghiên cứu về Hồ Chí Minh càng tốt,càng hiện đại thì càng trợ giúp đắc lực cho việc chuyển tải ý định, nội dung của bàigiảng và giúp cho người giảng viên linh hoạt trong sử dụng phương pháp của
Trang 28mình, đồng thời cũng giúp cho người học tiếp cận vấn đề một cách tốt hơn, hiểunhanh, nhớ lâu với một tinh thần học tập chủ động, sáng tạo
Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển chung của đất nước và quânđội, cơ sở vật chất phục vụ cho giảng dạy nói chung và giảng dạy môn Tư tưởng HồChí Minh nói riêng đã không ngừng được đầu tư và nâng cấp Tuy nhiên, trong điềukiện hiện nay, trước sự phát triển chung của sự nghiệp giáo dục, đào tạo nước nhà vàtác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đòi hỏi cơ sở vật chất của cáchọc viện, trường sĩ quan cần tiếp tục được quan tâm đầu tư hơn nữa Đó không chỉđơn thuần là nâng cao chất lượng giờ giảng, mà còn có liên quan đến tổ chức vàquản lý lớp học, các quá trình giảng dạy và học tập, thực hiện các kế hoạch đào tạo,bồi dưỡng và áp dụng các phương pháp dạy và học Tư tưởng Hồ Chí Minh cho cácđối tượng, cũng như vấn đề cải thiện điều kiện giảng dạy, nghiên cứu khoa học vàsinh hoạt của giảng viên, học viên
Tất nhiên, hệ thống cơ sở vật chất là cần thiết đối với tất cả các môn học,không riêng gì với Tư tưởng Hồ Chí Minh Cho nên, bảo đảm cơ sở vật chất cầntiến hành trong quá trình đầu tư chung xây dựng các học viện, trường sĩ quan Quân
đội Trong đó, chú trọng đến các nội dung như: Xây dựng các tủ sách Hồ Chí Minh ở các khoa hoặc bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh và góc sách Hồ Chí Minh ở
các đơn vị quản lý học viên, bao gồm các tác phẩm của Hồ Chí Minh, các côngtrình nghiên cứu về tư tưởng, cuộc đời, sự nghiệp cách mạng Hồ Chí Minh của cáchọc giả trong và ngoài nước Với tủ sách, góc sách về Hồ Chí Minh, sẽ là nguồn tàiliệu chính thống, phong phú về Hồ Chí Minh giúp cho việc giảng dạy, học tập,nghiên cứu về Hồ Chí Minh đạt được hiệu quả cao
Xây dựng các phòng học công nghệ với các bị hỗ trợ hoạt động dạy và học nhưmáy tính được kết nối Internet, các phần mềm giảng dạy, máy chiếu Projecter, đầuđĩa DVD, ti vi, hệ thống âm thanh, ánh sáng, nhằm giúp giảng viên đẩy mạnh ứngdụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh Đồngthời, tăng cường số hóa hệ thống tài liệu hiện có và nâng cao chất lượng hệ thống
Trang 29thư viện điện tử, giúp người dạy và người học có thể truy cập, tra cứu nội dung liênquan đến Tư tưởng Hồ Chí Minh nói riêng và Hồ Chí Minh học nói chung
Cùng với đó, tiếp tục xây dựng, phát triển các khẩu hiệu tuyên truyền về tưtưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong nhà trường Đặc biệt, duy trì, thực
hiện tốt Mỗi ngày học một lời Bác Hồ dạy Cùng với những khẩu hiệu tuyên truyền,
những lời dạy của Bác được thể hiện ở các cơ quan, đơn vị, ở trong lớp học hàngngày tác động đến trực giác học viên và dần tạo thành tình cảm, mục tiêu, phươngchâm sống trong quá trình học tập và rèn luyện của người học Ngoài ra, việc bổsung kinh phí, sắp xếp thời gian hợp lý cho các hoạt động như tham quan, đi thực tế,hội thảo, tọa đàm khoa học về Hồ Chí Minh,… cũng như các hoạt động khác sẽ gópphần thiết thực để nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở cáchọc viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay
Năm là, đội ngũ giảng viên Tư tưởng Hồ Chí Minh phải thực sự tiêu biểu về
phẩm chất, năng lực
Nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện,trường sĩ quan Quân đội là quá trình tác động biện chứng giữa điều kiện khách quanvới nhân tố chủ quan của bản thân người giảng viên giảng dạy môn học này Trong đó,những điều kiện khách quan tạo thành một hoàn cảnh hiện thực tác động thường xuyên
và trực tiếp, nhưng với ý nghĩa là điều kiện, tiền đề để người giảng viên giảng dạy môn
Tư tưởng Hồ Chí Minh phát huy vai trò nhân tố chủ quan của mình Như V.I.Lêninnhấn mạnh: “Không tự mình bỏ ra một công phu nào đó thì không thể tìm ra sự thậttrong bất cứ một vấn đề hệ trọng nào cả’’ [72, tr.130]
Do vậy, để nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở cáchọc viện, trường sĩ quan Quân đội, ngoài sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp
ủy, chỉ huy các cấp; cơ chế, chính sách phù hợp; số lượng và cơ cấu đội ngũgiảng viên; môi trường văn hóa sư phạm và hệ thống cơ sở vật chất ở các họcviện, trường sĩ quan quân đội đầy đủ, thuận tiện,… điều kiện suy đến cùng có ýnghĩa quyết định nhất chính là chất lượng đội ngũ giảng viên Trong đó, phẩmchất và năng lực của nhà giáo luôn là vấn đề có ý nghĩa cốt lõi nhất trong hệ
Trang 30thống các điều kiện bảo đảm để đảm bảo việc truyền thụ di sản của Hồ Chí Minhđạt được mục tiêu, yêu cầu đề ra và làm cho di sản ấy thấm vào người học, gópphần định hướng nhận thức và hành động của họ trở nên đúng đắn, hiệu quả.Trước hết, giảng viên giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện,trường sĩ quan Quân đội phải có bản lĩnh trị vững vàng, thực sự trung thành vớimục tiêu lý tưởng của Đảng, tin tưởng vào sự tất thắng của cách mạng, vào bảnchất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,kiên quyết đấu tranh phê phán những quan điểm sai trái, xuyên tạc, chống đối củacác thế lực thù địch Thiếu điều kiện cơ bản này, không người nào có thể trở thànhmột giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh tốt, không thể giảng dạy tư tưởng Hồ ChíMinh có hiệu quả cao.
Khác với các môn lý luận chính trị khác, môn Tư tưởng Hồ Chí Minh có đốitượng giảng dạy, nghiên cứu là cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng của Chủ tịch HồChí Minh - Người mà mọi tầng lớp nhân dân Việt Nam đều hết mực yêu quý, tônthờ Những chuyên đề, bài giảng về Tư tưởng Hồ Chí Minh đều gắn liền với nhữngcông lao, cống hiến vĩ đại của Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam, gắn vớiđạo đức và nhân cách mẫu mực của Người Chính vì vậy, người giảng viên giảngdạy Tư tưởng Hồ Chí Minh trước hết phải có năng lực chuyên môn tốt, với phôngkiến thức rộng và sâu, có phương pháp đúng Bởi vì, giảng dạy về “tư tưởng” nóichung đã khó, giảng dạy về tư tưởng của một vĩ nhân như Hồ Chí Minh càng khókhăn hơn nhiều
Như khái niệm Tư tưởng Hồ Chí Minh đã chỉ rõ nguồn gốc hình thành tưtưởng của Người rất phong phú (đó là kết quả sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủnghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trịtruyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại), nội dung rộnglớn (hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cáchmạng Việt Nam), giá trị lý luận sâu sắc và giá trị thực tiễn to lớn (là tài sản tinh thần
vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệpcách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi) Điều đó có nghĩa, giảng viên giảng dạy
Trang 31tư tưởng Hồ Chí Minh cần hiểu kỹ lịch sử, văn hóa, tư tưởng của dân tộc, lịch sửvăn minh thế giới; phải nắm vững lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin và có kiến thứctổng hợp, hiểu sâu sắc bản chất khoa học và cách mạng các quan điểm, luận điểmcủa Người, biết liên hệ và vận dụng vào giải đáp những vấn đề thực tiễn chính trị xãhội đã, đang diễn ra,…
Mặt khác, người giảng viên giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các họcviện, trường sĩ quan Quân đội phải thực sự mực thước về đạo đức, nhân cách và lốisống, làm gương cho học viên học tập và noi theo Bởi lẽ, tư tưởng lớn lao, nhất làđạo đức trong sáng, cao đẹp của Hồ Chí Minh không phải ai cũng có thể “lên lớp”,truyền giảng được Và nó sẽ càng được tôn vinh, lan tỏa khi người giảng dạy mônkhoa học này có cái tâm, cái đức chuẩn mực Ngược lại, nó sẽ bị giảm giá trị, thậmchí là phản tác dụng giáo dục khi người giảng viên nói một đằng, làm một nẻo, nóinhưng không làm Tức là, phải làm sao để đạo đức Hồ Chí Minh phải được thểhiện trong đạo đức của người giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh
Ngoài ra, người giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh phải thực sự yêu nghề,tâm huyết với nghề và gương mẫu trong nghề Nếu có được một đội ngũ giảngviên tư tưởng Hồ Chí Minh có trình độ chuyên môn cao, có kinh nghiệm và lòngyêu nghề, chắc chắn sẽ đạt được chất lượng, hiệu quả cao trong giảng dạy Ngượclại, nếu đội ngũ giảng viên yếu, hạn chế về chuyên môn, thiếu tâm huyết sẽ khó cóthể làm nên những bài giảng sâu sắc Thực tiễn đã chứng minh, giảng viên giảngdạy tư tưởng Hồ Chí Minh phải có tâm huyết mới truyền được tinh thần của lý luận
và trở thành “tấm gương sống” về lý luận đó với người học Giảng dạy môn họcnào cũng cần người giảng viên phải có tâm huyết, nhưng giảng dạy tư tưởng HồChí Minh lại càng phải thế, vì nó gắn với “phần hồn” con người, với chế độ chínhtrị, với định hướng phát triển của đất nước, với lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Nếungười giảng viên nói hay làm dở, hoặc quá trình giảng lại còn đưa những thông tinthiếu kiểm chứng, những suy diễn chủ quan về Hồ Chí Minh, về thời cuộc, thểhiện sự thiếu niềm tin và không gương mẫu thì tác hại là rất lớn Chỉ khi có tâmhuyết, có trăn trở với chuyên môn, có những băn khoăn trong công việc, mới thúc
Trang 32đẩy người giảng viên Tư tưởng Hồ Chí Minh ngày càng cố gắng vươn lên, đáp ứngyêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ
Làm được những điều nói trên là không hề dễ, nó đòi hỏi ở người giảng viên
tư tưởng Hồ Chí Minh phải thực sự rèn luyện trong chuyên môn một thời gian nhấtđịnh Quá trình đó, bắt đầu từ tình yêu nghề, tình yêu với nội dung mà mình truyềnđạt, trên cơ sở đó tích cực chủ động nghiên cứu, nêu cao tinh thần cầu thị, học hỏimọi người và mọi nơi mọi lúc Họ phải không ngừng phấn đấu để hoàn thiện bảnthân, hoàn thiện năng lực chuyên môn cả về sự uyên bác trong chuyên ngành, sựlinh hoạt và sáng tạo trong phương pháp, sự gương mẫu trong hoạt động sư phạmcũng như trong cuộc sống Vì người giảng viên Tư tưởng Hồ Chí Minh luôn đượcngười khác đánh giá, nhận xét gắn với nội dung giảng dạy của mình với tư tưởng
Hồ Chí Minh, với Hồ Chí Minh học nên bản thân môn học đòi hỏi họ rất cao ở sựgương mẫu, ở sự ứng xử với người, với việc và với bản thân mình
Những điều kiện nói trên có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, tác động qua lạilẫn nhau, hỗ trợ, bổ sung cho nhau Vì vậy, để nâng cao chất lượng giảng dạy môn
Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội, các chủ thể phảikhông ngừng nâng cao chất lượng các điều kiện, không tuyệt đối hóa hoặc xemnhẹ bất cứ một điều kiện nào
* Tiêu chí đánh giá nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay
Một là, nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể trong nâng cao chất lượng giảng
dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội
Quá trình giáo dục là quá trình tác động có mục đích, có tổ chức chặt chẽ củacác chủ thể giáo dục với người được giáo dục thông qua con đường dạy học và cácbiện pháp giáo dục chuyên biệt khác, nhằm đạt mục tiêu đề ra của hoạt động giáodục Như vậy, trong quá trình giáo dục, nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, lựclượng có vai trò quan trọng quyết định đến chất lượng của quá trình giáo dục, bởi họ
là những người định hướng mục đích giáo dục, lựa chọn nội dung giáo dục, cácphương pháp giáo dục và thống nhất các yếu tố của quá trình giáo dục Trong hoạt
Trang 33động giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quânđội, chủ thể của quá trình này là các cán bộ quản lý, các giảng viên trực tiếp thamgia vào quá trình dạy học, các tổ chức đoàn thể trong nhà trường, và chính bản thânngười học Trong quá trình dạy học, học viên là đối tượng, là khách thể tiếp nhận sựtác động có định hướng của nhà giáo dục Nhưng bản thân người học trong quá trìnhdạy học không phải là một thực thể thụ động, trái lại họ đã tiếp thu những tác động
từ các lực lượng giáo dục khác nhau một cách chủ động tùy theo mục đích rènluyện, tự giáo dục của bản thân họ Điều đó có nghĩa là, dưới tác động giáo dụckhách quan của các chủ thể giáo dục trong nhà trường, mỗi học viên biết tiếp nhậnnhững tác động giáo dục một cách có chọn lọc, có ý thức, tự giác, tích cực - quátrình tự giáo dục Mục tiêu của dạy học Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện,trường sĩ quan Quân đội chỉ đạt được khi các chủ thể giáo dục trong nhà trường đápứng các yêu cầu nhận thức, trách nhiệm,… của họ trong hoạt động giáo dục Do vậy,chỉ số trọng tâm được đưa ra để đánh giá về nhận thức, trách nhiệm của các chủ thểtrong giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh bao gồm các nội dung sau:
Với lãnh đạo, chỉ huy các cấp và cơ quan chức năng: Mức độ nhận thức về tầm
quan trọng của hoạt động giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh cho học viên Số lượngvăn bản, chất lượng hoạt động tổng kết, đánh giá kết quả giảng dạy môn Tư tưởng HồChí Minh Tính sáng tạo trong triển khai tổ chức học tập và làm theo tư tưởng, đạođức, phong cách Hồ Chí Minh (thực hiện Chỉ thị 05 CT/TW) Tính đa dạng của cáchình thức tổ chức thi tìm hiểu về tư tưởng Hồ Chí Minh cho học viên, Mức độ quantâm và tạo điều kiện thuận lợi cho giảng viên và học viên trong quá trình nghiên cứu,giảng dạy, học tập Tư tưởng Hồ Chí Minh
Với đội ngũ giảng viên: Nhận thức về tầm quan trọng của Tư tưởng Hồ Chí
Minh trong chương trình đào tạo, nhận thức về vai trò, trách nhiệm của bản thântrong quá hoạt động chuyên môn Sự tích cực trong tham gia nghiên cứu khoa học,nhất là Hồ Chí Minh học Phẩm chất đạo đức, lối sống, lòng yêu nghề của giảngviên Sự công tâm trong đánh giá năng lực của người học Tinh thần đoàn kết, phối
Trang 34hợp với đồng nghiệp và học viên trong thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứukhoa học và các hoạt động giáo dục khác.
Với học viên: Ý thức trách nhiệm trong giờ giảng và các hình thức sau bài
giảng môn Tư tưởng Hồ Chí Minh; khả năng tự nghiên cứu, học tập, rèn luyệntheo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
Hai là, việc thực hiện các khâu, các bước và đổi mới nội dung, phương pháp
của đội ngũ giảng viên giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
Để nâng cao chất lượng dạy học Tư tưởng Hồ Chí Minh trong các học viện,trường sĩ quan Quân đội, nhân tố then chốt chính là người giảng viên Do vậy,những hoạt động của người giảng viên trong thực hiện quá trình này phải được thểhiện trên những hoạt động cụ thể Trong đó, nổi bật nhất là việc tiến hành thựchiện các khâu, các bước và đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy Tiêu chí nàyđược thể hiện như sau:
Trước hết là, mức độ tuân thủ các khâu, các bước trong biên soạn bài giảng
theo quy định của từng nhà trường cho môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh Điều nàytùy thuộc vào quy định chung của Bộ Tổng tham mưu và sự cụ thể hóa của từngnhà trường, những quy định đó phải được thể hiện đúng và đầy đủ trong bài giảng.Trên cơ sở đó, trong quá trình thực hiện giảng bài, người giảng viên phải tuân thủ
và trung thành với những khâu, những bước đã chuẩn bị và được phê duyệt
Về đổi mới nội dung: Trên cơ sở chương trình chung được ban hành của Bộ
Giáo dục và đào tạo, Bộ Tổng Tham mư và Tổng cục Chính trị, mỗi học viện,trường sĩ quan căn cứ vào đối tượng đào tạo để xây dựng chương trình riêng chophù hợp với quy định chung và tính đặc thù Tiêu chí này thể hiện qua sự cập nhật
và cụ thể hóa trong chương trình, tính lôgíc của các chủ đề, chuyên đề và trongtừng chủ đề, chuyên đề bài giảng Điều này phải thể hiện ở tính khoa học, hợp lý,chuẩn xác, tính hệ thống, tính mở của lượng kiến thức cung cấp cho học viên trongchương trình đào tạo
Cụ thể, cần tiếp tục rà soát, khắc phục triệt để sự trùng lặp nội dung giữa cácmôn học, phần học, đảm bảo xác định đúng khối lượng kiến thức cơ bản, tạo nền
Trang 35tảng để phát triển về trí tuệ, lập trường, bản lĩnh chính trị và phẩm chất đạo đức;những vấn đề mới cần được tập trung nghiên cứu một cách cơ bản và hệ thống để
bổ sung vào nội dung giảng dạy; đảm bảo sự cân đối trong môn học và giữa cácmôn học với nhau, chống khuynh hướng xem nhẹ hoặc tuyệt đối hóa môn họctrong chương trình chung
Tiêu chí về phương pháp được thể hiện ở mức độ kết hợp các phương pháp với
nhau, đặc biệt là phương pháp truyền thống và hiện đại; việc áp dụng các phươngpháp mới theo hướng đảm bảo tính thiết thực, sinh động, đa dạng, hấp dẫn; mức độdân chủ trong lớp học, sự phù hợp giữa phương pháp với nội dung và đối tượng; sựhưởng ứng của người học với bài giảng; khả năng khai thác, sử dụng trang bị,phương tiện để phục vụ việc giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh của giảng viên
Ba là, chất lượng các điều kiện sư phạm bảo đảm cho giảng dạy môn Tư
tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội
Tiêu chí này được thể hiện ở trước hết là chương trình môn Tư tưởng Hồ Chí Minh Cụ thể là sự phù hợp giữa mục tiêu giáo dục và chương trình đào tạo, giữa
yêu cầu thực tiễn giáo dục với chương trình đào tạo Tính khoa học, hợp lý, chuẩnxác, tính hệ thống, tính liên thông của lượng kiến thức cung cấp cho học viên trongchương trình đào tạo Mức độ phù hợp trong phương pháp giảng dạy, các điều kiện
hỗ trợ, sự phân bố thời gian hợp lý giữa lý thuyết và thảo luận với yêu cầu kiếnthức, kỹ năng, thái độ của người học cần đạt được Độ tin cậy của quy trình kiểmtra, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học viên Chương trình này cần đượcđặt trong chương trình chung của từng nhà trường và với chương trình riêng củamôn Tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời bảo đảm tính đặc thù của nhà trường quân
sự, nhưng lại đáp ứng được yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạođạo hiện nay
Về giáo trình, tập tài giảng, tài liệu dạy học Tư tưởng Hồ Chí Minh Tính
khoa học, hợp lý về quy trình trong công tác xây dựng, biên soạn, thẩm định, phêduyệt Sự phù hợp của giáo trình, tập bài giảng, tài liệu dạy học môn Tư tưởng HồChí Minh với đối tượng học viên chuyên ngành và không chuyên ngành lý luận
Trang 36chính trị, tư tưởng Hồ Chí Minh, học viên khối tự nhiên, kỹ thuật và khối khoa học
xã hội nhân văn Kết cấu chung và trình tự của các chủ đề, chuyên đề giảng dạy.Định kỳ tổ chức đánh giá của giảng viên, của các chuyên gia, của học viên về chấtlượng của giáo trình, có đáp ứng yêu cầu của công tác giáo dục tư tưởng Hồ ChíMinh hay không? Hệ thống tài liệu dạy học có thường xuyên được cập nhật, chỉnhsửa, bổ sung theo định kỳ trên cơ sở những tri thức mới, sự đòi hỏi của thực tiễncũng như sự phát triển các quan điểm của Đảng qua các Hội nghị Trung ương, đạihội Đảng?
Về môi trường giáo dục Điều này cần được đánh giá trên cơ sở tính hợp lý,
khoa học, kỷ cương trong hoạt động quản lý, nhất là xây dựng môi trường văn hóa sưphạm chính quy, mẫu mực ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội Cùng với đó làcác yếu tố bảo đảm khác như: Diện tích phòng học, trang thiết bị phục vụ (máy tính,máy chiếu Projecter, kết nối Internet ) trên tổng số phòng học Xây dựng tủ sách, gócsách học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và số lượng giáotrình, sách tham khảo về Hồ Chí Minh trên 1 học viên và trên 1 giảng viên Thiết bị
hỗ trợ giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh (tranh, ảnh, phim tư liệu, máy chiếu phim,tivi về Chủ tịch Hồ Chí Minh) trên tổng số các thiết bị hỗ trợ hoạt động giáo dục,đào tạo chung Nơi trưng bày các hình ảnh, tư liệu về Hồ Chí Minh và cách mạngViệt Nam
Về sự phối kết hợp giữa các lực lượng giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí Minh
trong toàn quân và giữa các nhà trường quân đội với các cơ sở giảng dạy, nghiêncứu Tư tưởng Hồ Chí Minh bên ngoài quân đội Tiêu chí này thể hiện, mức độxuyên trao đổi, phối hợp giữa các bộ môn, các khoa giảng dạy Tư tưởng Hồ ChíMinh của các học viện, nhà trường trong toàn quân, qua việc tọa đàm, hội thảo,trao đổi chuyên môn, thỉnh giảng,…có thường xuyên hay không và hiệu quả nhưthế nào? Có thường xuyên liên hệ, phối hợp với các viện, khoa giảng dạy Tư tưởng
Hồ Chí Minh của các trường đại học bên ngoài hay không? Kết quả của các hoạtđộng đấy như thế nào? Lực lượng nghiên cứu giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí
Trang 37Minh trong các học viện, trường sĩ quan Quân đội có những đóng góp gì về chuyênmôn trong nghiên cứu và giảng dạy về Hồ Chí Minh nói chung.
Bốn là, sự chuyển biến về kết quả học tập và khả năng người học vận dụng Tư
tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn công tác theo chức trách, nhiệm vụ được giao
Khi xem xét tiêu chí này, cần có cái nhìn toàn diện, không chỉ căn cứ vào việchoàn thành hoặc chưa hoàn thành nội dung, chương trình theo kế hoạch mà phải cóthước đo về nhận thức, mức độ lĩnh hội các nội dung được giới thiệu Nhữngchuyển biến về thái độ, cách nhìn nhận, đánh giá các vấn đề, sự ứng xử với cácmối quan hệ trong quá trình học tập, công tác trong ứng xử với người, với việc vàvới mình Cụ thể hơn, cần căn cứ vào thái độ của học viên đối với quan điểm,đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; thái độ, tráchnhiệm, sự nỗ lực của cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ; năng lực và sự hăng háitrong bảo vệ các quan điểm đúng đắn, trong việc đấu tranh với những nhận thứclệch lạc, sái trái, các quan điểm phản động về Hồ Chí Minh; sự phát triển trongđạo đức cá nhân, nhất là việc thực hiện tự phê bình và phê bình, trong giải quyếtlợi ích giữa tập thể và cá nhân; trong việc nhận thức và bảo vệ cũng như tham giaphát triển các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc và đơn vị; thái độ với nhữngthói hư, tật xấu, tiêu cực, lỗi thời, phản tiến bộ, phản nhân văn, nhân đạo…
1.2 Đặc điểm và thực trạng chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay
1.2.1.Đặc điểm liên quan đến chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay
Trang 38đắn, phương pháp luận khoa học, trình độ tư duy lý luận, phương pháp tác phongcông tác tốt; bồi dưỡng nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức cho học viên Dovậy, việc giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh là yêu cầu chung, bắt buộc đối vớitất cả các cấp học, bậc học và đối tượng đào tạo Tuy nhiên, mỗi học viện, trường
sĩ quan có chức năng, nhiệm vụ riêng gắn với từng quân, binh chủng, lĩnh vực hoạtđộng của quân đội Chức danh đào tạo và trình độ đào tạo cũng khác nhau, baogồm: trình độ đại học, sau đại học; chức danh cấp phân đội; cấp trung, sư đoàn;cấp chiến dịch, chiến lược Đặc điểm này quy định sự khác nhau về chương trình,nội dung và phương pháp giảng dạy môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh và đòi hỏiviệc nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh phải xuất phát từđặc điểm thực tế của các học viện, trường sĩ quan
Đặc điểm về chức năng, nhiệm vụ
Mỗi học viện, trường sĩ quan đào tạo cán bộ theo những chuyên ngành vàchức danh quy định, khi tốt nghiệp người học được bố trí đảm nhiệm những chức
vụ theo chức danh và chuyên ngành đào tạo Tuy nhiên, do quân đội có nhiềuquân, binh chủng và chức danh chỉ huy trong quân đội được phân ra nhiều cấp phùhợp với yêu cầu nhiệm vụ ở từng cấp Do vậy, mỗi học viện, trường sĩ quan đảmnhiệm một chức năng nhiệm vụ khác nhau Hiện nay, chỉ duy nhất có hai trường sĩquan lục quân (lục quân 1 và lục quân 2) là có chung chức năng, nhiệm vụ và đượcđặt ở hai miền Nam, Bắc Mặt khác, về cơ bản các học viện, trường sĩ quan đềuthực hiện đào tạo cả trình độ đại học, sau đại học và bồi dưỡng theo chức danh.Trong đó, có ba học viện chỉ đào tạo đại học văn bằng hai, sau đại học và chứcdanh cấp trung, sư đoàn, chiến dịch, chiến lược, đó là: Học viện Quốc phòng; Họcviện Chính trị và Học viện Lục quân Do vậy, sau khi tốt nghiệp ở các học viện,trường sĩ quan, với một thời gian công tác nhất định, những đồng chí có khả năng
và triển vọng phát triển sẽ được cử đi đào tạo ở bậc học tiếp theo với yêu cầu caohơn về phẩm chất, năng lực, phương pháp, phong cách công tác Sự khác nhau vềchức năng nhiệm vụ và sự phong phú về đối tượng đào tạo, bồi dưỡng đòi hỏi mỗiđối tượng đều có một chuẩn đầu ra nhất định Theo đó, việc nâng cao chất lượng
Trang 39giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh phải bám sát vào chức năng, nhiệm vụ vàchuẩn đầu ra của từng đối tượng ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội.
Đặc điểm về đối tượng đào tạo
Hiện nay các học viện, trường sĩ quan Quân đội là một bộ phận của hệ thốnggiáo dục quốc dân nên các đối tượng đào tạo trình độ đại học, sau đại học đượctuyển sinh theo quy định của Bộ Giáo dục, đào tạo, còn các đối tượng bồi dưỡngtheo chức danh và văn bằng hai được tuyển sinh theo quy định đặc thù của quânđội Quá trình tuyển chọn đối tượng đào tạo được tiến hành chặt chẽ theo nhữngyêu cầu phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Quân đội Ngoài những yêu cầu vềkiến thức, tùy theo từng loại chức danh, chuyên ngành đào tạo còn có những yêucầu khác về độ tuổi, thể lực, sức khỏe và được sơ tuyển chặt chẽ từ các địa phương
và các đơn vị cơ sở trong toàn quân theo Thông tư của Bộ Quốc phòng Sau khi vềtrường học tập, đối tượng đào tạo tiếp tục được sàng lọc kỹ hơn cả về hồ sơ, sứckhỏe và lai lịch chính trị.Nhìn chung, đối tượng đào tạo ở các học viện, trường sĩquan Quân đội rất đa dạng về lứa tuổi, trình độ và chuyên ngành Đặc điểm này đòihỏi việc đánh giá chất lượng giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các họcviện, trường sĩ quan phải trên cơ sở xem xét cụ thể từng đối tượng người học Hiệnnay ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội có khoảng 30 đối tượng phải học môn
Tư tưởng Hồ Chí Minh
Đặc điểm về chương trình, nội dung giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh
Về chương trình:
Hiện nay việc giảng dạy môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học viện,trường sĩ quan Quân đội đang thực hiện theo các chương trình khoa học xã hội vànhân văn dùng cho đào tạo các đối tượng, do Tổng cục Chính trị quyết định như:chương trình khoa học xã hội và nhân văn đào tạo sĩ quan chỉ huy - tham mưu, hậucần, kỹ thuật, quân y, tình báo cấp phân đội bậc đại học trong Quân đội nhân dânViệt Nam, được ban hành kèm theo Quyết định 1650 ngày 25 tháng 9 năm 2018gồm 60 tiết; chương trình khoa học xã hội và nhân văn đào tạo sĩ quan chính trị
Trang 40cấp phân đội bậc đại học trong Quân đội nhân dân Việt Nam, được ban hành kèmtheo Quyết định 1651 ngày 25 tháng 9 năm 2018
Chương trình khoa học xã hội và nhân văn đào tạo giáo viên, trình độ đại họctrong Quân đội nhân dân Việt Nam, được ban hành kèm theo Quyết định 1932 ngày
02 tháng 11 năm 2018 gồm 105 tiết; chương trình khoa học xã hội và nhân văn đào
tạo giảng viên, cử nhân đại học thứ 2 (văng bằng 2) trong Quân đội nhân dân ViệtNam, gồm giảng viên Tư tưởng Hồ Chí Minh: 830 tiết, giảng viên không chuyên Tưtưởng Hồ Chí Minh: 30 tiết Bên cạnh đó, việc giảng dạy môn học Tư tưởng Hồ ChíMinh còn được thực hiện theo chương trình đào tạo theo chức danh tại các học viện,trường sĩ quan quân đội Ví dụ, ở Học viện Chính trị, môn học Tư tưởng Hồ ChíMinh trong chương trình đào tạo chính ủy trung, sư đoàn binh chủng hợp thành;chính ủy trung, sư đoàn Quân chủng, bội đội Biên phòng, Cảnh sát biển là 60; đàotạo cán bộ chính trị cấp trung đoàn trình độ đại học là 75 tiết; đào tạo ngắn cán bộchính trị cấp trung đoàn là 75 tiết; đào tạo hoàn thiện đại học cán bộ chính trị cấptrung đoàn là 30 tiết; đào tạo giảng viên khoa học xã hội và nhân văn, cán bộ chínhtrị Quân đội nhân dân Lào là 75 tiết Như vậy, chương trình giảng dạy môn học Tưtưởng Hồ Chí Minh được xây dựng phù hợp với đối tượng, mục tiêu, yêu cầu đàotạo và chuẩn đầu ra của người học ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội
Về nội dung:
Trong đào tạo sĩ quan cấp phân đội bậc đại học: với đào tạo sĩ quan chỉ huy tham mưu, hậu cần, kỹ thuật, quân y, tình báo, môn học Tư tưởng Hồ Chí Minhtrang bị cho người học những nội dung cơ bản của Tư tưởng Hồ Chí Minh vềchính trị - xã hội, văn hóa, đạo đức; với đào tạo sĩ quan chính trị cấp phân đội bậcđại học, người học còn được trang bị thêm nội dung Tư tưởng Hồ Chí Minh vềquân sự Bên cạnh đó, với đối tượng đào tạo giảng viên, cử nhân đại học thứ 2(văng bằng 2) chuyên ngành Tư tưởng Hồ Chí Minh, người học được trang bị kiếntoàn diện và chuyên sâu về Hồ Chí Minh học, bao gồm, thân thế, sự nghiệp, tưtưởng, tấm gương đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh