TTHCM K26B Công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng thời kỳ 1986 - 2007

Trong hơn 20 năm đổi mới, về công tác xây dựng Đảng, Đại hội X 2006 đánh giá: “Bên cạnh những ưu điểm, công tác xây dựng Đảng còn nhiều yếu kém khuyết điểm, chưa theo kịp đòi hỏi của tìn

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

“Ngay sau khi cuộc chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta đã hoàn toàn thắng lợi,… theo ý tôi, việc cần phải làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng,… làm được như vậy, thì dù công việc to lớn mấy chúng ta cũng nhất định thắng lợi” [2, tr 503] Đây là lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại để lại cho

toàn thể dân tộc Việt Nam trước lúc Người đi xa

Quán triệt tinh thần này, Đảng Cộng sản Việt Nam thường xuyên tự đổi

mới, tự chỉnh đốn “Thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn đã trở thành vấn

đề có tính quy luật trong công tác xây dựng của Đảng ta” [5, tr 17].

Trong hơn 20 năm đổi mới, về công tác xây dựng Đảng, Đại hội X

(2006) đánh giá: “Bên cạnh những ưu điểm, công tác xây dựng Đảng còn nhiều yếu kém khuyết điểm, chưa theo kịp đòi hỏi của tình hình mới; nổi lên

là sự suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên diễn ra nghiêm trọng; tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí chưa được ngăn chặn, đẩy lùi, làm giảm lòng tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân” [5, tr 284] Như vậy, xây dựng Đảng trong sạch, vững

mạnh, ngang tầm với nhiệm vụ cách mạng mới là vấn đề sống còn của Đảng,của chế độ, là nhiệm vụ then chốt trong quá trình đổi mới

Với tầm quan trọng trên, thiết nghĩ nghiên cứu nó là cấp bách và cần thiết, vì

thế em chọn đề tài: “Công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng thời kỳ 1986 - 2007”.

2 Mục đích nghiên cứu

Tìm ra nguyên nhân và biện pháp khắc phục những yếu kém, khuyếtđiểm Đồng thời vạch ra được phương hướng, mục đích, nhiệm vụ nhằm nângcao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng Mặt khác, nâng cao nhận thức

về xây dựng Đảng, củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng Góp phần làmtốt công tác xây dựng Đảng ở chi bộ mình

3 Lịch sử nghiên cứu

Theo em, hiện nay có nhiều sách viết về vấn đề này Tiêu biểu như: Xây dựng chỉnh đốn Đảng - một số vấn đề lý luận và thực tiễn - GS.TS Nguyễn

Phú Trọng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005; Một số vấn đề về xây dựng Đảng hiện nay - GS Đặng Xuân Kỳ, PGS.TS Mạch Quang Thắng, TS.

Nguyễn Văn Hòa (đồng chủ biên), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005;

Quá trình đổi mới tư duy lý luận của Đảng từ 1986 đến nay - PGS.TS Tô

Huy Rứa, GS TS Hoàng Chí Bảo, PGS TS Trần Khắc Việt, PGS TS LêNgọc Tòng (đồng chủ biên), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006

Các tác giả phần lớn nêu rõ xây dựng Đảng cần xây dựng trên cả bamặt chính trị, tư tưởng và tổ chức Từ đó có nêu ra phương hướng nhằm xâydựng Đảng trong sạch, vững mạnh

4 Phạm vi nghiên cứu

Trong bài viết nhỏ này, em chủ yếu nghiên cứu và sử dụng tư liệu trong vănkiện Đảng từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (1986) đến Đại hội X (2006)

Ngoài ra còn nghiên cứu thêm một số sách liên quan đến đề tài này

như: Xây dựng chỉnh đốn Đảng - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn của GS.

TS Nguyễn Phú Trọng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005; Một số vấn đề

về xây dựng Đảng hiện nay - GS Đặng Xuân Kỳ, PGS.TS Mạch Quang

Thắng, TS Nguyễn Văn Hòa (đồng chủ biên), Nxb Chính trị quốc gia, Hà

Nội, 2005; và một số tạp chí như: tạp chí Đảng Cộng sản (tháng 5, 2006), tạp chí Xây dựng Đảng (tháng 5, 2007).

5 Kết cấu

Bài viết gồm 3 nội dung lớn:

I Căn cứ lý luận công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng

II Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng

III Kinh nghiệm, phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp lớn trong côngtác xây dựng, chỉnh đốn Đảng

- Phương pháp thống kê.

B PHẦN NỘI DUNG

I CĂN CỨ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC XÂY DỰNG, CHỈNH ĐỐN ĐẢNG

I.1 Khái niệm thông thường

“Sửa sang, sắp đặt lại cho đúng phép tắc, cho có nề nếp” (theo Từ

điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học, xuất bản năm 2001, tr 161)

I.2 Quan điểm của các nhà kinh điển

I.2.1 Quan điểm Mác - Lênin

I.2.1.1 Quan điểm của Mác - Ăngghen

Phong trào vô sản trải qua những bước phát triển khác nhau… do đóchúng ta nhất thiết phải duy trì chỉnh đốn Đảng, nếu không mọi cái sẽ mất hết

I.2.1.2 Quan điểm của Lênin

Đảng cầm quyền phải biết làm cho hàng ngũ mình trong sạch bằngcách đuổi bọn thoái hóa, biến chất, cơ hội, thù địch ra và việc làm đó sẽ làmcho lực lượng và uy tín của Đảng tăng lên rất mạnh

I.2.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh nhắc lại câu nói nổi tiếng của Lênin: Không có lý luậncách mạng thì không có phong trào cách mạng… đảng nào được trang bị bằng

lý luận tiên phong mới làm nổi vai trò chiến sĩ tiên phong

Chỉnh đốn chi bộ là quan trọng vì chi bộ là nền tảng của Đảng

Như vậy, cả Mác, Ăngghen, Lênin và Hồ Chí Minh đều cho rằng: Đảngphải thực sự là đội ngũ thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức, có nhưthế Đảng mới tương xứng với nhiệm vụ chính trị, là đội ngũ tiên phong đượcquần chúng tín nhiệm và ủng hộ

II CÔNG TÁC XÂY DỰNG, CHỈNH ĐỐN ĐẢNG THỜI KỲ 1986 - 2007

“Phải xây dựng Đảng ngang tầm nhiệm vụ chính trị của một đảng cầm quyền lãnh đạo nhân dân tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa” [9, tr.365].

Đây là một trong bốn bài học kinh nghiệm mà Đại hội VI (12/1986) rút ra sauhơn 10 năm xây dựng chủ nghĩa xã hội Làm thế nào để xây dựng Đảngngang tầm nhiệm vụ cách mạng? Đảng ta đã đưa ra câu trả lời: Đảng phảithường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, nhất là trong những bước ngoặt cáchmạng

II.1 Đổi mới, chỉnh đốn Đảng là một tất yếu khách quan

Bàn về vấn đề này, các nhà kinh điển có ý kiến như sau:

Mác, Ăngghen viết: Phong trào vô sản trải qua những bước phát triểnkhác nhau… do đó chúng ta nhất thiết phải duy trì chỉnh đốn Đảng, nếukhông mọi cái sẽ mất hết

Lênin: Không có một tổ chức vững vàng… thì không thể có phong tràocách mạng vững chắc được và để đảm bảo sự trong sạch, vững mạnh của ĐảngCộng sản Lênin nhấn mạnh: phải đuổi cổ ra khỏi Đảng những kẻ gian xảo,những đảng viên cộng sản đã quan liêu hóa, không trung thực, nhu nhược

Hồ Chí Minh kế thừa quan điểm trên của Mác, Ăngghen và Lênin HồChí Minh nêu ra lý do chỉnh đốn Đảng như sau: Phải chỉnh đốn Đảng vì sốđông đảng viên gương mẫu, tận tâm, tận lực phục vụ cách mạng, nhân dân,giai cấp, vẫn còn một số không phải là ít đảng viên không làm đúng chínhsách của Đảng, Chính phủ, không đi đúng đường lối của nhân dân, nhữngđảng viên ấy chưa thật sự đúng đắn cho nên phải chỉnh

Như vậy, yêu cầu đổi mới, chỉnh đốn lại Đảng Cộng sản trong quá trìnhlãnh đạo cách mạng vô sản là một tất yếu khách quan, là nhân tố bảo đảmĐảng luôn giữ vững vai trò lãnh đạo của mình

II.2 Nội dung đổi mới, chỉnh đốn Đảng

Đổi mới, chỉnh đốn Đảng nằm trong hệ thống xây dựng Đảng Đổi mới,chỉnh đốn Đảng nhằm xây dựng và bảo vệ Đảng, bảo đảm Đảng thực hiện có

hiệu quả nhiệm vụ cách mạng của mình: lãnh đạo toàn thể nhân dân Việt Namxây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản.

Năm 1975, Đảng lãnh đạo nhân dân bắt tay vào công cuộc xây dựng chủnghĩa xã hội trên phạm vi cả nước Tuy nhiên, do nhận thức chưa đúng về conđường đi lên chủ nghĩa xã hội, tư tưởng chủ quan, duy ý chí, giản đơn hóa, muốnthực hiện nhanh chóng mục tiêu của chủ nghĩa xã hội trong điều kiện nước tamới ở chặng đường đầu tiên; không thừa nhận quy luật của sản xuất hàng hóađang tồn tại khách quan, do vậy Đảng không vận dụng quy luật này vào việc chếđịnh các chủ trương, chính sách kinh tế Đặc biệt trong công tác xây dựng Đảng,hai khuyết điểm quan trọng mà Đảng mắc phải là: nguyên tắc tập trung dân chủ

bị vi phạm, chậm thay đổi quan điểm và chính sách cán bộ Kết quả tình hìnhkinh tế - xã hội đất nước lâm vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng, khiến niềmtin của quần chúng nhân dân vào Đảng, vào chế độ giảm sút

Đứng trước thực trạng này, cộng với sự tác động của tình hình thế giới,Đảng Cộng sản Việt Nam quyết định đổi mới và Đại hội VI (1986) là Đại hộiđánh dấu sự đổi mới quan trọng của Đảng ta

II.2.1 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (15 - 18/12/1986)

Bằng thái độ “nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật”, Đại hội VI chỉ ra những sai lầm và khuyết điểm trên là những sai lầm nghiêm trọng, sai lầm về “chỉ đạo chiến lược và tổ chức thực hiện” của

Đảng Đại hội khẳng định những sai lầm, khuyết điểm trong lãnh đạo kinh tế

-xã hội bắt nguồn từ những sai lầm trong hoạt động tư tưởng, tổ chức và côngtác cán bộ của Đảng Đây là nguyên nhân của mọi nguyên nhân, do vậy, Hộinghị lần thứ năm Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VI (14 - 20/6/1988)

xác định phương hướng chung của công tác xây dựng Đảng là: “đổi mới tư duy, đổi mới tổ chức, đổi mới đội ngũ cán bộ, đổi mới phong cách lãnh đạo

và công tác: nâng cao giác ngộ cách mạng, bồi dưỡng lý tưởng, phẩm chất, kiến thức và năng lực lãnh đạo chính trị của cán bộ, đảng viên, mở rộng dân

chủ đi đôi với tăng cường kỷ luật trong Đảng, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng với giai cấp công nhân, nhân dân lao động, bảo đảm cho Đảng vươn lên ngang tầm nhiệm vụ mới” [9, tr 459].

Đổi mới tư duy không có nghĩa là phủ nhận những thành tựu lý luận đãđạt được, phủ nhận những quy luật phổ biến của sự nghiệp xây dựng chủnghĩa xã hội, phủ nhận đường lối đúng đắn đã đạt được, mà ngược lại chính là

bổ sung và phát triển những thành tựu ấy

Trong công tác xây dựng Đảng, Đảng phải đổi mới đội ngũ cán bộ, kiệntoàn các cơ quan lãnh đạo và quản lý

Đổi mới cán bộ lãnh đạo các cấp là mắt xích quan trọng nhất mà Đảng

ta phải nắm chắc để thúc đẩy những cuộc cải cách có ý nghĩa cách mạng Cán

bộ ta được rèn luyện trong quá trình chiến đấu lâu dài, nhiều thế hệ cán bộtrưởng thành, đó là cơ sở để giải quyết vấn đề cán bộ

Đổi mới quan điểm đánh giá cán bộ tức là lấy hiệu quả chính trị làmthước đo phẩm chất và năng lực của cán bộ Lấy nhu cầu nhiệm vụ làm căn

cứ bố trí cán bộ

Đào tạo đội ngũ cán bộ kế tục; phải có cơ chế quản lý cán bộ đúng bởi

cơ chế quản lý cán bộ có đúng thì sự đánh giá cán bộ mới chính xác

Đại hội VI cũng nêu rõ: đổi mới nhưng giữ vững các nguyên tắc tổchức và sinh hoạt trong Đảng

Thứ nhất: Tập trung dân chủ là nguyên tắc quan trọng nhất chỉ đạo mọi

hoạt động tổ chức của Đảng Sức mạnh to lớn của Đảng là ở sự thực hiện đầy

đủ nguyên tắc này Nếu nguyên tắc bị vi phạm dẫn đến những quyết định sailầm, làm suy yếu đoàn kết trong Đảng Do vậy, cần giữ vững nguyên tắc tậptrung dân chủ trong Đảng

Thứ hai: Đấu tranh phê bình và tự phê bình là quy luật tồn tại và phát

triển của Đảng, là thước đo trình độ dân chủ trong Đảng Thể hiện thái độ, ýchí trách nhiệm của Đảng trước nhân dân, người cộng sản dũng cảm nhìnthẳng vào sự thật Trong Đảng không thể dung thứ thái độ che giấu khuyết

điểm, thổi phồng thành tích, lừa dối cấp trên Thái độ nể nang hoặc đàn áp, trảthù người phê bình, không được coi tự phê bình và phê bình là một dịp đảkích nhau, phải xem đó là một sinh hoạt Đảng bình thường để góp ý kiến giúp

đỡ nhau cùng tiến bộ, củng cố sự đoàn kết, nhất trí

Thứ ba: Đoàn kết nhất trí trong Đảng Đảng ta có truyền thống đoàn kết

nhất trí tốt đẹp, chẳng những lúc cách mạng phát triển bình thường thuận lợi

mà cả những lúc sóng gió, ở những bước ngoặt lịch sử, Đảng luôn là một khốithống nhất về tư tưởng và hành động Nhờ vậy mà Đảng đoàn kết được đôngđảo nhân dân, đưa sự nghiệp cách mạng đi đến thắng lợi vẻ vang

Đoàn kết trong Đảng không phải theo kiểu “bằng mặt mà không bằnglòng” mà là sự đoàn kết được xây dựng trên cơ sở đấu tranh để bảo vệ đườnglối, quan điểm của Đảng Đoàn kết không có nghĩa là không có ý kiến khácnhau mà thông qua trao đổi, thảo luận sẽ đi đến nhất trí

Đoàn kết nhất trí về chính trị, tư tưởng, tổ chức trên cơ sở hệ tư tưởngMác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh đó là vấn đề sống còn của Đảng Đảngphải quyết tâm giữ gìn và phát huy truyền thống đoàn kết, nhất trí của Đảngtheo đúng như lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: các đồng chí từ trungương đến các chi bộ cần phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữgìn con ngươi của mắt mình

Thứ tư: Lập lại kỷ cương, củng cố kỷ luật trong Đảng, mỗi cán bộ, đảng

viên phải phục tùng kỷ luật của Đảng Bất cứ người lãnh đạo nào cũng khôngđược tự mình đặt ra ngoài tổ chức, tự cho mình quyền nói và làm khác quyếtđịnh của tập thể Cấp trên không có quyền thi hành hoặc làm trái chỉ thị của cấpdưới

Bên cạnh đổi mới tư duy, phải đổi mới, chỉnh đốn Đảng trên cả ba lĩnhvực: chính trị, tư tưởng và tổ chức

thần quốc tế vô sản, khơi dậy ý chí cách mạng của quần chúng Phẩm chấtchính trị của mỗi người phải thể hiện ở lập trường vững vàng trong cuộc đấutranh, giữa hai con đường, giữa ta và địch, giữa cái lành mạnh và cái hư hỏng;

ở lòng tin vào sức mạnh nhân dân; Đảng phải quan tâm công tác văn hóa vănnghệ, cải cách toàn diện công tác của các trường Đảng, nâng cao chất lượngđào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo và quản lý các cấp

Về lĩnh vực tổ chức: Trước hết cần nâng cao sức chiến đấu của tổ chức

cơ sở Đảng vì tổ chức cơ sở Đảng là hạt nhân chính trị của Đảng mà trực tiếp

là chi bộ Do vậy, cần chăm lo tốt chi bộ Chi bộ phải làm tốt việc phân côngđảng viên, đảng viên nào cũng được giao công tác và phải làm tròn nhiệm vụ.Muốn vậy phải thường xuyên chăm lo việc giáo dục rèn luyện mỗi cán bộ,đảng viên Kiên quyết đưa ra khỏi Đảng những người không đủ tư cách và thuhút vào Đảng những người ưu tú Cần nâng cao chất lượng đảng viên, đấutranh chống các biểu hiện tiêu cực Với lương tâm của người cộng sản, mỗicán bộ, đảng viên hãy nghiêm khắc xem xét mình đã sống lành mạnh, sốngbằng lao động của mình hay chưa? Tránh tư tưởng, hoạt động chạy theo đồngtiền, tính ích kỷ, xâm phạm lợi ích của nhân dân, ăn cắp của công

Đại hội VI đánh dấu sự đổi mới toàn diện, là Đại hội “đổi mới quan trọng của Đảng trong lãnh đạo chính trị, tư tưởng, tổ chức” [7, tr 479] và Đại hội VI

“được xem là đại hội kế thừa quyết tâm đổi mới đoàn kết tiến lên của Đảng”.

II.2.2 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII (24 - 27/6/1991)

Nếu Đại hội VI được xem là “Đại hội kế thừa quyết tâm đổi mới đoàn kết tiến lên của Đảng” thì Đại hội VII là “Đại hội của trí tuệ - đổi mới, dân chủ - kỷ cương - đoàn kết” Tiếp tục tinh thần Đại hội VI, Đại hội VII thẳng thắn thừa nhận những khuyết điểm trong lãnh đạo quản lý của Đảng Và “khuyết điểm có tính chất bao trùm là Đảng chậm xác định rõ yêu cầu và nội dung đổi mới phương thức lãnh đạo trong giai đoạn mới, chưa tập trung nghiên cứu đề ra phương hướng, chủ trương rõ ràng và chỉ đạo thực hiện tích cực việc tổ chức bộ máy, còn thiếu những biện pháp có hiệu lực để nâng cao chất lượng đảng viên, nâng cao

năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức Đảng ngang tầm đòi hỏi của

sự nghiệp cách mạng; công tác cán bộ còn nhiều khuyết điểm” [8, tr 52].

Trên cơ sở những khuyết điểm này, Đại hội khẳng định: “tiếp tục tự đổi mới, tự chỉnh đốn Đảng và nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng là yêu cầu quan trọng hàng đầu trong công tác xây dựng Đảng” [9, tr 506]

Do vậy, cả phương hướng và nhiệm vụ mà Đại hội VII đưa ra đều

không nằm ngoài yêu cầu trên: “Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức ngang tầm nhiệm vụ” [9, 502]; “Tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao trình độ trí tuệ và năng lực lãnh đạo chính trị của Đảng Đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu” [9, tr 506] Để hoàn thành

nhiệm vụ và thực hiện đúng phương hướng trên, từ ngày 18 đến 29/6/1992,Hội nghị lần thứ 3 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VII đã họp Hội

nghị nhấn mạnh: “Trong hoàn cảnh hiện nay, việc đổi mới, chỉnh đốn Đảng

là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định toàn bộ sự nghiệp cách mạng” [9, tr 516].

Bên cạnh xác định mục tiêu của đổi mới, chỉnh đốn Đảng, Hội nghị cònyêu cầu đổi mới và chỉnh đốn Đảng phải bảo đảm nguyên tắc giữ vững bản chấtcách mạng khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

Xây dựng Đảng về chính trị - tư tưởng: “Nâng cao bản lĩnh chính trị, trí tuệ và năng lực lãnh đạo của Đảng Xây dựng cho cán bộ, đảng viên niềm tin và ý chí kiên định lý tưởng cách mạng, kiên định mục tiêu và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội Tăng cường mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân Nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng, chống “diễn biến hòa bình”” [9, tr 517].

Chỉnh đốn Đảng về tổ chức: “Thực hiện nghiêm ngặt các nguyên tắc

và tổ chức sinh hoạt Đảng, trước hết là nguyên tắc tập trung dân chủ, ngăn chặn và khắc phục lối vô tổ chức, vô kỷ luật, độc đoán, chuyên quyền trong Đảng; chấn chỉnh hệ thống tổ chức bộ máy của Đảng ở các cấp; lập ban cán

sự Đảng ở Chính phủ, các bộ, các ủy ban nhà nước…, chỉnh đốn tổ chức cơ

sở Đảng, xây dựng củng cố các chi bộ theo địa bàn dân cư” [9, tr.517].

“Phải tạo bước chuyển quan trọng trong công tác cán bộ Đây là khâu then chốt có ý nghĩa quyết định toàn bộ sự nghiệp cách mạng Phải xây dựng

đội ngũ cán bộ ngang tầm nhiệm vụ Sắp xếp, điều chỉnh, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ hiện có và chuẩn bị đội ngũ kế cận Thực hiện phân công, phân cấp cán bộ hợp lý Đổi mới chính sách cán bộ” [9, tr 517].

“Để Đảng trong sạch, vững mạnh cần đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng Phải xác định rõ mối quan hệ giữa Đảng với Nhà nước và các tổ chức khác trong hệ thống chính trị nhằm nâng cao vai trò, chất lượng và hiệu quả lãnh đạo của Đảng” [9, tr 517].

II.2.3 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII (26/6 - 1/7/1996)

Bối cảnh quốc tế và khu vực trong thời gian này có ảnh hưởng to lớnđến công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa Quốc tế hóa và khu vực hóa nền kinh tế thế giới đã và đang trở thành

xu hướng chủ đạo, cuốn hút nhiều quốc gia tham gia Chủ nghĩa xã hội tạmthời lâm vào thoái trào sau sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô

và Đông Âu Cộng đồng thế giới đứng trước nhiều vấn đề có tính toàn cầunhư môi trường, nguy cơ bùng nổ dân số, bệnh tật… đòi hỏi các quốc gia hợptác vì không một nước nào riêng lẻ có thể tự giải quyết được

Việt Nam bên cạnh những thành tựu sau 10 đổi mới, nước ta phải đốiđầu với những khó khăn, thử thách lớn như: nguy cơ tụt hậu xa về kinh tế,

“diễn biến hòa bình”, “bạo loạn lật đổ”, tệ quan liêu, tham nhũng, nguy cơchệch hướng xã hội chủ nghĩa, những mặt trái của toàn cầu hóa kinh tế…

Tình hình thế giới và thực tiễn đổi mới sinh động của đất nước đặt racho Đảng ta những nhiệm vụ và bước đi mới

Bộ Chính trị rút ra một số bài học chủ yếu của một năm đổi mới, trong

đó có bài học kinh nghiệm “Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, coi xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt” [9, tr 562] Đây là một trong những bài

học thành công của Đảng Cộng sản Việt Nam trong quá trình lãnh đạo sựnghiệp đổi mới

“Toàn bộ thành tựu và khuyết điểm của công cuộc đổi mới gắn liền với trách nhiệm lãnh đạo và hoạt động của Đảng ta Sự lãnh đạo và hoạt động của

Đảng là một nhân tố quyết định tạo ra những thành tựu đổi mới” [9, tr 572].

Để Đảng luôn là “nhân tố quyết định tạo ra những thành tựu đổi mới” cần

“xây dựng Đảng gắn liền với hoạt động kinh tế” Vì trong tư duy đổi mới của

Đảng ta: đổi mới kinh tế từ đó từng bước đổi mới chính trị

Do xem xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt nên từ ngày 25/1 đếnngày 2/2/1999, Hội nghị lần thứ 6 (lần 2) Ban chấp hành Trung ương Đảng

khóa VIII họp và đã thông qua Nghị quyết quan trọng “về một số vấn đề cơ bản và cấp bách trong công tác xây dựng Đảng hiện nay” Nghị quyết nêu rõ:

“Để đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Đảng phải có biện pháp phát huy ưu điểm, kiên quyết sửa chữa các khuyết điểm, tiếp tục củng cố, chỉnh đốn để ngày càng vững mạnh về mọi mặt, đặc biệt là về chính trị, tư tưởng, đạo đức lối sống, tổ chức và cán bộ” [7, tr.

606]

Nghị quyết yêu cầu các tổ chức Đảng và mọi cán bộ, đảng viên từ trungương đến cơ sở phải tập trung thực hiện có hiệu quả 10 nhiệm vụ sau đây:

Một là: Tăng cường sự thống nhất trong Đảng về nhận thức, ý chí và

hành động; kiên trì đấu tranh đẩy lùi bốn nguy cơ; đảng viên phải nói và làmtheo nghị quyết, thực hiện đúng cương lĩnh, điều lệ Đảng, pháp luật của Nhànước; kiên định những vấn đề có tính quan điểm và nguyên tắc Đó là: độc lậpdân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là mục tiêu, lý tưởng của Đảng ta; chủnghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng và kim chỉnam cho hành động của Đảng; Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnhđạo cách mạng Việt Nam; không chấp nhận “đa nguyên, đa đảng”; tập trungdân chủ là nguyên tắc cơ bản trong tổ chức, sinh hoạt và hoạt động của Đảng

Hai là: Đẩy mạnh công tác tổng kết thực tiễn và nghiên cứu lý luận

(trong nước và thế giới)

Ba là: Đổi mới công tác giáo dục trong Đảng và trong xã hội về chủ

nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng,pháp luật của Nhà nước

Bốn là: Tăng cường giáo dục, rèn luyện phẩm chất đạo đức, lối sống

của cán bộ, đảng viên Cán bộ, đảng viên phải tự giác rèn luyện đạo đức lốisống, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; gương mẫu giữ gìn phẩm chấtngười chiến sĩ cộng sản, chống chủ nghĩa cá nhân…

Năm là: Tập trung chỉ đạo cuộc đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí,

quan liêu có hiệu quả

Sáu là: Thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ, chế độ tự phê

bình và phê bình trong Đảng

Bảy là: Củng cố, tăng cường sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo của

các tổ chức cơ sở Đảng

Tám là: Sắp xếp lại tổ chức, bộ máy Đảng và các tổ chức trong hệ

thống chính trị gắn liền với cải cách hành chính theo hướng tinh gọn, hoạtđộng có hiệu lực, hiệu quả

Chín là: Toàn Đảng tiếp tục tiến hành cuộc vận động xây dựng, chỉnh

đốn Đảng, thực hiện tự phê bình và phê bình

Mười là: Cải tiến việc ra nghị quyết và tổ chức thực hiện nghị quyết của

Đảng

“Bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Hội nghị lần thứ 6 (lần 2) Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII có một

ý nghĩa rất quan trọng, tạo ra bước chuyển biến mới trong công tác xây dựng

và chỉnh đốn Đảng, giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng, làm cho Đảng ngày càng vững mạnh và trong sạch, là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam” [9, tr 609].

Với ý nghĩa đó, Đại hội VIII xứng đáng là đại hội “Tiếp tục sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội”.

II.2.4 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX (19 - 22/4/2001)