BÀI THẢO LUẬN CHÍNH SÁCH KINH TẾ QUỐC TẾ đề TÀI PHÂN TÍCH VỤ ĐIỀU TRA CHỐNG TRỢ CẤP đối VỚI HÀNG HÓA XUẤT KHẨU – LỐP XE ô TÔ CỦA VIỆT NAM VÀO THỊ TRƯỜNG HOA KỲ

Tính đến nay, quốc gia này đã điều tra và áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại nhiều nhất với hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam, với tổng số 41 vụ việcbao gồm: 21 vụ điều tra chống bán ph

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ

1.3 Tổng quan các vụ kiện chống trợ cấp đối với hàng hóa Việt Nam tại tại thị

II VỤ ĐIỀU TRA CHỐNG TRỢ CẤP ĐỐI VỚI LỐP XE Ô TÔ VIỆT NAM TẠI

2.3.3 Giai đoạn 3: Ủy ban Thương mại Quốc tế (ITC) điều tra sơ bộ về thiệt hại 10

2.3.8 Giai đoạn 8: Rà soát sau quyết định áp dụng biện pháp chống trợ cấp 24

2.4 Tác động của vụ điều tra đến kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam 24

III GIẢI PHÁP CHO VIỆT NAM PHÒNG TRÁNH VÀ ĐỐI PHÓ VỚI ĐIỀU TRA

3.2 Giải pháp phòng tránh và đối phó với các vụ điều tra chống trợ cấp 28

LỜI MỞ ĐẦU

Hiên nay, Việt Nam đã ký 16 FTA, nổi bật như EVFTA và CPTPP giúp Việt Nam mở ranhiều cơ hội mới, đưa Việt Nam tham gia vào tiến trình toàn cầu Các FTA thế hệ mớichiến lược mở ra nhiều cơ hội phát triển thị trường Việt Nam, hỗ trợ các doanh nghiệpViệt Nam định hướng hoạt động thương mại và đầu tư với các đối tác thương mại nướcngoài, nhưng đồng thời sẽ tạo ra nhiều khó khăn mới cho Việt Nam Các hiệp định FTAmới sẽ gỡ bỏ các rào cản thuế quan, giúp hàng xuất khẩu của Việt Nam trở nên cạnh tranhhơn nhưng cũng đồng thời tạo nên nhiều rào cản phi thuế quan như hàng rào kỹ thuật,quy định về xuất xứ, các biện pháp bảo hộ thương mại, khiến việc xuất khẩu của nước

ta bị tác động không nhỏ

Trước giai đoạn 2005 chỉ có 52 vụ nhưng từ 2005 đến nay, tổng cộng đã có 208 vụ việcliên quan phòng vệ thương mại được các nước khởi xướng điều tra với hàng xuất khẩuViệt Nam Cùng với sự tăng trưởng nhanh chóng của kim ngạch xuất khẩu làm cho hànghóa nội địa phải đối mặt với sức cạnh tranh gay gắt Chính vì vậy, các biện pháp phi thuếquan được nhiều quốc gia áp dụng là biện pháp để bảo vệ nền sản xuất trong nước

Hoa Kỳ là đối tác chính của Việt Nam, với kim ngạch thương mại song phương năm

2021 đạt 111 tỷ USD Tính đến nay, quốc gia này đã điều tra và áp dụng biện pháp phòng

vệ thương mại nhiều nhất với hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam, với tổng số 41 vụ việcbao gồm: 21 vụ điều tra chống bán phá giá, 8 vụ điều tra chống trợ cấp, 10 vụ điều trachống lẩn tránh thuế phòng vệ thương mại và 2 vụ điều tra tự vệ Tính riêng năm 2020,Hoa Kỳ đã khởi xướng điều tra 8 vụ việc phòng vệ thương mại với hàng hoá xuất khẩucủa Việt Nam, cao nhất từ trước tới nay, tăng gần 3 lần so với năm 2019

Trong đó vụ điều tra chống trợ cấp với lốp xe ô tô xuất khẩu của Việt Nam là vụ điều tra

đầu tiên Việt Nam bị cáo buộc ‘thao túng tiền tệ’ Chính vì vậy Nhóm 3 đã lựa chọn vụ

điều tra này để làm rõ về nguyên nhân, quy trình điều tra và tác động của nó đến kim

ngạch xuất khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam Với đề tài: “Phân tích vụ điều tra

chống trợ cấp đối với hàng hóa xuất khẩu lốp xe ô tô từ của Việt Nam vào thị trường Hoa Kỳ”.

1.1.2 Các biện pháp trợ cấp:

- Hỗ trợ trực tiếp bằng tiền chuyển ngay (VD: cấp vốn, cho vay, góp cổ phần) hoặchứa chuyển (VD: bảo lãnh cho các khoản vay)

- Miễn hoặc cho qua những khoản thu lẽ ra phải đóng (VD: ưu đãi thuế, tín dụng)

- Mua hàng, cung cấp dịch vụ hoặc hàng hóa (trừ cơ sở hạ tầng chung)

- Thanh toán tiền cho một nhà tài trợ hoặc giao cho một đơn vị tư nhân tiến hànhcác hoạt động (1) (2) (3) nêu trên theo cách thức mà chính phủ vẫn làm

1.1.3 Phân loại trợ cấp

WTO có 02 hệ thống quy định riêng về trợ cấp, áp dụng cho 02 nhóm sản phẩm:

⮚ Trợ cấp trong lĩnh vực nông nghiệp

Đây là hình thức hỗ trợ của chính phủ cho lĩnh vực nông nghiệp, bao gồm trợ cấp xuấtkhẩu và các loại trợ cấp trong nước đối với nông nghiệp nhằm ổn định thu nhập và đờisống của người làm nông nghiệp

Trợ cấp xuất khẩu nông sản

- Là những hỗ trợ nhằm mục đích thúc đẩy xuất khẩu

- Đây là biện pháp bị cấm hoàn toàn đối với tất cả các nước gia nhập WTO sau1/1/1995 Tuy nhiên, đối với các nước thành viên gia nhập WTO từ năm 1995 trở

về trước, các biện pháp trợ cấp xuất khẩu cho nông nghiệp được phép sử dụng nếuthuộc nhóm 6 loại trợ cấp xác định nhưng phải cam kết cắt giảm cả về giá trị trợcấp (tính bằng tiền) và số lượng nông sản được trợ cấp

Trợ cấp trong nước

- Là những hỗ trợ chung cho nông nghiệp, sản phẩm nông nghiệp cụ thể, vùng lãnhthổ nhất định trong việc nâng cao chất lượng giống cây trồng, cải thiện đời sống,

mà không tính đến yếu tố xuất khẩu

⮚ Trợ cấp trong lĩnh vực phi công nghiệp

Theo WTO, có 3 loại trợ cấp với quy chế áp dụng khác nhau:

Trợ cấp bị cấm (Trợ cấp đèn đỏ) bao gồm:

- Trợ cấp xuất khẩu (trợ cấp căn cứ vào kết quả xuất khẩu, ví dụ thưởng xuất khẩu,trợ cấp nguyên liệu đầu vào để xuất khẩu, miễn thuế/giảm thuế cao hơn mức màsản phẩm tương tự bán trong nước được hưởng, ưu đãi bảo hiểm xuất khẩu, ưu đãitín dụng xuất khẩu…)

- Trợ cấp nhằm ưu tiên sử dụng hàng nội địa so với hàng nhập khẩu

Đây là những hình thức trợ cấp mà hiện tất cả các thành viên WTO đều bị cấm áp dụng

Trợ cấp không bị khiếu kiện (Trợ cấp đèn xanh) bao gồm:

- Trợ cấp không cá biệt: Tức là các loại trợ cấp không hướng tới một (một nhóm)doanh nghiệp/ngành/khu vực địa lý nào Tiêu chí để hưởng trợ cấp là khách quan;không cho cơ quan có thẩm quyền cấp khả năng tuỳ tiện xem xét và không tạo ra

hệ quả ưu đãi riêng đối với bất kỳ đối tượng nào

- Các trợ cấp sau (dù cá biệt hay không cá biệt): Trợ cấp cho hoạt động nghiên cứu

do các công ty, tổ chức nghiên cứu tiến hành (với một số điều kiện về loại trợ cấp

và mức trợ cấp cụ thể); Trợ cấp cho các khu vực khó khăn (với các tiêu chí xácđịnh cụ thể về mức thu nhập bình quân hoặc tỷ lệ thất nghiệp); Trợ cấp để hỗ trợđiều chỉnh các điều kiện sản xuất cho phù hợp với môi trường kinh doanh mới.Các nước thành viên có thể áp dụng các hình thức này mà không bị thành viên khác khiếukiện (tức là loại trợ cấp được phép vô điều kiện)

Trợ cấp không bị cấm nhưng có thể bị khiếu kiện (Trợ cấp đèn vàng) bao gồm: Tất cả

các loại trợ cấp có tính cá biệt (trừ các loại trợ cấp đèn xanh) Các nước thành viên có thể

áp dụng các hình thức trợ cấp này nhưng nếu gây thiệt hại cho nước thành viên khác hoặcngành sản xuất sản phẩm tương tự của nước thành viên khác thì có thể bị kiện ra WTO

1.1.4 Tác động của trợ cấp

Tác động tích cực:

- Bảo hộ sản xuất trong nước, hỗ trợ phát triển ngành non trẻ hay ngành trọng điểmcủa nền kinh tế, khuyến khích đầu tư, cải thiện thu nhập của nhà sản xuất, bù đắpchi phí đầu tư ban đầu quá lớn, v.v Chẳng những có thể ngăn cản, hạn chế hàngnhập khẩu, trợ cấp sản xuất nội địa đồng thời còn có thể khiến cho cam kết ràngbuộc thuế quan trong khuôn khổ WTO mất tác dụng, duy trì bảo hộ sản xuất nộiđịa

- Góp phần duy trì ổn định công ăn việc làm, hạn chế thất nghiệp, bảo đảm trật tự và

ổn định xã hội, đặc biệt là những khoản trợ cấp dành cho các doanh nghiệp làm ăn

thua lỗ, đứng trước nguy cơ bị đóng cửa, phá sản Sự hỗ trợ của chính phủ có thểgiúp các doanh nghiệp này khỏi bị sụp đổ nhanh chóng, thúc đẩy các doanh nghiệp

cơ cấu lại sản xuất

- Góp phần làm cho cơ sở hạ tầng phát triển mạnh mẽ hơn Các trợ cấp của chínhphủ đề cập đến việc nâng cấp cơ sở hạ tầng và trang bị thêm cho các ngành côngnghiệp để làm cho chúng bền vững, tăng hiệu quả sử dụng tài nguyên, tái sử dụng,

áp dụng nhiều hơn các công nghệ và quy trình công nghiệp sạch và thân thiện vớimôi trường

- Làm cho hàng xuất khẩu của nước đó sang nước khác nước nhập khẩu có lợi thếcạnh tranh hơn Và đồng thời trợ cấp cũng làm tăng lợi thế cạnh tranh của hàngxuất khẩu được trợ cấp so với hàng xuất khẩu không được trợ cấp của các nướckhác vào thị trường thứ ba và ngăn cản hàng xuất khẩu của các nước khác vào thịtrường này

Tác động tiêu cực:

- Nhờ trợ cấp mà sản phẩm được trợ cấp được bán với giá thấp hơn chi phí sản xuấtthậm chí thấp hơn giá thị trường mà vẫn có lại khiến doanh nghiệp chỉ quan tâmđến lợi nhuận mà không quan tâm đến lợi ích kinh tế lợi ích xã hội Đồng thời tạotâm lý ỷ lại cho doanh nghiệp vì với chỉ cần nỗ lực nhỏ trong hoạt động sản xuấtkinh doanh cùng với khoản trợ cấp của Chính phủ

- Trợ cấp có thể bóp méo thương mại dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh, làmtăng thiệt hại ở nước trợ cấp Trợ cấp có thể gây ra tổn thất hiệu quả kinh tế do giá

cả thị trường tương đối bị bóp méo và việc phân bổ nguồn lực trở nên kém hiệuquả hơn

1.2 Biện pháp chống trợ cấp

1.2.1 Khái niệm chống trợ cấp:

Trong thương mại quốc tế, “biện pháp phòng vệ thương mại” là cụm từ chung để chỉnhóm các biện pháp được sử dụng với mục tiêu bảo vệ sản xuất nội địa trước hàng hóanhập khẩu từ nước ngoài Trong đó, biện pháp chống trợ cấp là một trong những biệnpháp phòng vệ thương mại đối với hàng hóa nhập khẩu, được áp dụng trong trường hợphàng hóa được trợ cấp khi nhập khẩu vào quốc gia gây ra thiệt hại đáng kể hoặc đe dọagây ra thiệt hại đáng kể của ngành sản xuất trong nước hoặc ngăn cản sự hình thành củangành sản xuất trong nước (Theo World Trade Organization - WTO)

Các Hiệp định của WTO về chống trợ cấp (SCM) quy định các nguyên tắc thống nhất bắtbuộc đối với tất cả các nước thành viên khi xây dựng pháp luật và áp dụng trong thực tiễn

các biện pháp phòng vệ này WTO có các Hiệp định quy định các nguyên tắc cơ bản vềcác biện pháp phòng vệ thương mại, bao gồm:

- Hiệp định chung về Thuế quan và Thương mại (GATT 1994): Hiệp định về thươngmại hàng hóa này có một số điều khoản về các biện pháp phòng vệ thương mại

- Hiệp định về trợ cấp và thuế đối kháng (Subsidy and Countervailing MeasuresAgreement – SCM): Một phần quan trọng của Hiệp định này quy định về biệnpháp chống trợ cấp

Các quy định tại các Hiệp định này là bắt buộc đối với tất cả các nước thành viên WTO.Nói cách khác, mỗi quốc gia thành viên WTO có quyền ban hành và áp dụng pháp luật vềphòng vệ thương mại riêng của nước mình nhưng phải tuân thủ đầy đủ các qui định mangtính bắt buộc về nội dung cũng như thủ tục trong các Hiệp định có liên quan của WTO

1.2.2 Điều kiện áp dụng biện pháp chống trợ cấp

Theo quy định của WTO thì việc áp dụng các biện pháp chống trợ cấp chỉ có thể thựchiện nếu cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu, sau khi đã tiến hành điều tra chốngtrợ cấp, ra kết luận khẳng định sự tồn tại đồng thời của cả 03 điều kiện sau:

- Hàng hoá nhập khẩu được trợ cấp (với biên độ trợ cấp - tức là trị giá phần trợ cấptrên trị giá hàng hóa liên quan - không thấp hơn 1%)

- Ngành sản xuất sản phẩm tương tự của nước nhập khẩu bị thiệt hại đáng kể hoặc

bị đe doạ thiệt hại đáng kể hoặc ngăn cản đáng kể sự hình thành của ngành sảnxuất trong nước (gọi chung là yếu tố “thiệt hại”)

- Có mối quan hệ nhân quả giữa việc hàng nhập khẩu được trợ cấp và thiệt hại trên.Không áp dụng biện pháp chống trợ cấp đối với nhà sản xuất, xuất khẩu ở các nước pháttriển có mức trợ cấp không vượt quá 1% giá xuất khẩu hàng hóa vào Việt Nam, nhà sảnxuất hoặc xuất khẩu ở các nước đang phát triển có mức trợ cấp không vượt quá 2% giáxuất khẩu hàng hóa vào Việt Nam và nhà sản xuất hoặc xuất khẩu ở các nước kém pháttriển có mức trợ cấp không vượt quá 3% giá xuất khẩu hàng hóa vào Việt Nam

Trong trường hợp hàng hóa nhập khẩu có xuất xứ từ một nước đang phát triển có khốilượng hoặc số lượng không vượt quá 4% tổng khối lượng; hoặc số lượng hàng hóa tương

tự nhập khẩu vào Việt Nam và tổng khối lượng hoặc số lượng hàng hóa có xuất xứ từ cácnước đang phát triển đáp ứng điều kiện trên không vượt quá 9% tổng khối lượng hoặc sốlượng hàng hóa tương tự nhập khẩu vào Việt Nam thì các nước này được loại khỏi phạm

vi áp dụng biện pháp chống trợ cấp

1.2.3 Tác động của biện pháp chống trợ cấp

Tác động tích cực:

- Bảo vệ hoặc hỗ trợ ngành sản xuất trong nước trong quá trình hội nhập, tự do hóa.Giúp ngành khắc phục thiệt hại do sự gia tăng của hàng nhập khẩu gây ra, giữvững và từng bước phát triển các ngành sản xuất trong nước liên quan, góp phầnđảm bảo phát triển bền vững Do hầu hết các hàng hóa là đối tượng áp dụng củacác biện pháp đối kháng là những mặt hàng có vai trò quan trọng trong nền kinh tếcủa mỗi quốc gia

- Góp phần điều chỉnh hoạt động thương mại theo hướng cạnh tranh lành mạnh,giúp các nhà sản xuất trong nước cạnh tranh được trên thị trường

Tác động tiêu cực:

- Tạo thành rào cản thương mại đối với hàng nhập khẩu

- Các doanh nghiệp trong nước không có động lực để phát triển do được nhà nướcbảo hộ Khiến doanh nghiệp cá thể kinh doanh không hiệu quả các chủ thể vẫntiếp tục sản xuất kinh doanh những sản phẩm chưa tạo được lợi thế cạnh tranh nhờvào trợ cấp mà duy trì sản xuất kinh doanh

1.2.4 Quy trình điều tra chống trợ cấp của WTO

Một vụ kiện chống trợ cấp thực chất là tổng hợp các bước điều tra xác minh các yêu cầutrong đơn kiện để kết luận có đủ điều kiện áp dụng các biện pháp chống trợ cấp đối vớihàng hoá bị kiện hay không Theo WTO, quy trình của một điều tra chống trợ cấp baogồm 9 giai đoạn như sau:

- Bước 1 : Ngành sản xuất nội địa nước nhập khẩu nộp đơn kiện (kèm theo chứng

- Bước 6 : Kết luận cuối cùng

- Bước 7 : Quyết định áp dụng biện pháp chống trợ cấp (nếu kết luận cuối cùngkhẳng định có việc trợ cấp gây thiệt hại);

- Bước 8 : Rà soát lại biện pháp chống trợ cấp (hàng năm cơ quan điều tra có thể sẽđiều tra lại biên độ trợ cấp thực tế của từng nhà xuất khẩu và điều chỉnh mứcthuế).

- Bước 9 : Rà soát hoàng hôn (5 năm kể từ ngày có quyết định áp thuế chống trợ cấphoặc rà soát lại, cơ quan điều tra sẽ tiến hành điều tra lại để xem xét chấm dứt việc

áp thuế hay tiếp tục áp thuế thêm 5 năm nữa)

1.3 Tổng quan các vụ điều tra chống trợ cấp đối với hàng hóa Việt Nam tại thị trường nước ngoài

Có thể nói, những năm trở lại đây, tần suất các vụ điều tra phòng vệ thương mại với hànghóa xuất khẩu của Việt Nam ngày càng gia tăng Và thời gian tới, dự báo mức độ của các

vụ điều tra PVTM còn căng thẳng hơn khi Việt Nam hội nhập ngày càng sâu vào nềnkinh tế thế giới, nhất là khi hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái BìnhDương (CPTPP) và mới nhất là FTA Việt Nam-EU (EVFTA) đã chính thức có hiệu lựcđối với nước ta

Việt Nam hiện là một trong những lựa chọn của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nướcngoài khi quyết định dịch chuyển sản xuất lúc hiệu lực của các hiệp định thương mại thế

hệ mới bước vào giai đoạn thực thi Tuy nhiên, sau khi tiếp nhận năng lực sản xuất mới,xuất khẩu tăng nhanh đã khiến Việt Nam dễ bị theo dõi, bổ sung điều tra, các sản phẩm bịđiều tra ngày càng mở rộng ở nhiều ngành hàng

Tính đến 19/08/2021, theo Thống kê của Hội đồng tư vấn về Phòng vệ Thương VCCI, Việt Nam đã có 16 mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam với 23 vụ bị điều tra chốngtrợ cấp tại thị trường nước ngoài

mại-   

Bảng 1: Thống kê các vụ điều tra chống trợ cấp đối với hàng hóa Việt Nam tại thị trường

nước ngoài (23 vụ) Nguồn: Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)

- Các mặt hàng bị điều tra: thép cuộn cán nguội, khớp nối ống bằng đồng, ống thép

dẫn dầu, thép mạ kẽm, nhôm ép, lốp xe ô tô, túi nhựa PE… Sau quá trình điều trathì có một số sản phẩm bị áp dụng mức thuế chống trợ cấp như dây đồng, ống thépkhông gỉ, khớp nối ống bằng đồng, thép mạ kẽm,

- Các nước khởi kiện: Hoa Kỳ, Canada, Australia, Ấn Độ, EU Hoa Kỳ là quốc gia

khởi kiện hàng hóa của Việt Nam nhiều nhất Nguyên nhân là do các mặt hàngxuất khẩu chủ lực của Việt Nam như tôm, cá, dệt may, da dày… có quy mô sảnxuất lớn, chi phí thấp nên giá xuất khẩu cạnh tranh Khi giá bán cạnh tranh vớingành nuôi thủy sản tại Mỹ, ảnh hưởng đến quyền lợi của các nhà sản xuất thủysản nội địa nên bị kiện, điều tra áp thuế cao Cụ thể vào năm 2018, có 141 vụ việcphòng vệ thương mại được khởi xướng điều tra bởi 18 quốc gia và vùng lãnh thổđối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam Trong số đó, Hoa Kỳ hiện là nước khởixướng điều tra nhiều nhất đối với các sản phẩm của Việt Nam lên tới 27 vụ, chiếmkhoảng 20%

II VỤ ĐIỀU TRA CHỐNG TRỢ CẤP ĐỐI VỚI LỐP XE Ô TÔ

VIỆT NAM TẠI HOA KỲ

2.1 Nguyên nhân vụ điều tra

Thứ nhất, Hoa Kỳ đã chính thức đưa vào luật việc các quốc gia thao túng tiền tệ là một

hình thức trợ cấp

Trước đây, Hoa Kỳ đã nhiều lần có ý định muốn đưa vấn đề về thao túng tiền tệ vào luậtpháp để loại trừ cạnh tranh không công bằng, tuy nhiên quan ngại chủ yếu nằm ở sựtương thích giữa luật pháp Hoa Kỳ và các nghĩa vụ với WTO Dưới thời của Tổng thốngTrump, những vấn đề này nhanh chóng được dẹp bỏ bằng cách ban hành một quy địnhmới, theo đó các quốc gia có đồng tiền bị định giá thấp sẽ được coi là một khoản trợ cấp

có lợi cho các doanh nghiệp nước đó

Tuy nhiên, chính thức kể từ ngày 6-4-2020, luật mới của Hoa Kỳ cho phép các công tyHoa Kỳ được phép nộp đơn khiếu nại lên Chính phủ Hoa Kỳ nhằm đạt được một biệnpháp khắc chế thương mại không công bằng, như là một kiểu thuế đối kháng với sự trợcấp Đối với Hoa Kỳ, mác “thao túng tiền tệ” được xác định chủ yếu tập trung ở việc mộtquốc gia liên tục phá giá đồng nội tệ (giá trị danh nghĩa hoặc thực tế) nhằm làm hàng hoáxuất khẩu rẻ đi và tăng khả năng thâm nhập thị trường quốc tế, đặc biệt là thị trường củaHoa Kỳ

Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã gửi đánh giá đến Bộ Thương mại nước này, qua đó xác định ViệtNam ‘thao túng tiền tệ’ do vi phạm 3 tiêu chí của nước này:

- Thặng dư thương mại hàng hóa song phương: Do căng thẳng thương mại Mỹ Trung kéo dài từ 2018 tới nay cùng với việc Trung Quốc là nước đầu tiên chịu ảnhhưởng nặng nề của dịch Covid 19 đã khiến giá trị xuất khẩu một số mặt hàng củaTrung Quốc sang Mỹ sụt giảm nghiêm trọng Bên cạnh đó, Việt Nam đã khai thácthành công khoảng trống trong nhu cầu tiêu dùng của người dân hoa Kỳ để đẩymạnh xuất khẩu, ngày càng gia tăng khả năng đáp ứng cho thị trường tiêu thụ của

-Mỹ trong suốt năm 2020 Cụ thể trong 4 quý liên tục từ tháng 6/2019 – 6/2020,thặng dư thương mại hàng hóa Việt Nam với Hoa Kỳ đạt 58 tỷ USD

- Thặng dư cán cân vãng lai ở mức trên 2% GDP/năm

- Thu mua ngoại hối: Mỹ cho rằng Việt Nam đã cố tình định giá thấp VNĐ khoảng

4,7% so với đồng USD và làm giảm tỷ giá hối đoái thực khoảng 3,5% - 4,8%,thông qua việc thu mua ròng khoảng 22 tỷ USD ngoại hối

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)

Thứ hai, các nhà sản xuất nội địa cho rằng ngành sản xuất nội địa đang chịu thiệt hại

nặng nề hoặc bị đe dọa gây ra thiệt hại về vật chất do nhập khẩu lốp PVLT từ Việt Nam,Đài Loan, Hàn Quốc và Thái Lan

2.2 Thông tin vụ điều tra

2.2.1 Ngày khởi xướng điều tra

Ngày 23 tháng 6 năm 2020, Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã chính thức khởi xướng điều trachống trợ cấp đối với một số sản phẩm lốp xe ô-tô có xuất xứ từ Việt Nam

2.2.2 Mặt hàng bị điều tra

Lốp xe ô tô có mã HS: 4011.90.10.10, 4011.90.10.50, 4011.90.20.10, 4011.90.20.50,4011.90.80.10, 4011.90.80.50, 8708.70.45.30, 8708.70.45.46, 8708.70.45.48,8708.70.45.60, 8708.70.60.30, 8708.70.60.45, và 8708.70.60.60

Mô tả Sản phẩm: Lốp xe du lịch và xe tải nhẹ (lốp PVLT) là loại lốp cao su khí nén mới,

được thiết kế chủ yếu để sử dụng trên đường cao tốc trên các loại xe du lịch tiêu chuẩn,

xe thể thao đa dụng và xe crossover, xe tải và xe tải nhẹ Lốp chủ đề chủ yếu có thiết kếmặt kính xuyên tâm bằng thép không săm, được bán trong phạm vi đường kính vành từ

13 đến 26 inch cho các nhà sản xuất thiết bị gốc hoặc các thị trường thay thế Lốp PVLT,

có săm hoặc không có săm, có radial hoặc không radial, được sản xuất trong nước hoặcnhập khẩu phải phù hợp với các tiêu chuẩn an toàn cho phương tiện cơ giới hiện hành củaCục Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia (NHTSA), Sở Giao thông Vậntải (DOT)

2.3 Quá trình điều tra

2.3.1 Giai đoạn 1: Nộp hồ sơ yêu cầu điều tra

Vào ngày 13/5/2020, Liên minh Công nhân Quốc tế về Thép, Giấy và Lâm nghiệp, Cao

su, Sản xuất, Năng lượng, Đồng minh Công nhân Công nghiệp và Dịch vụ, AFL- CIO,CLC đã đệ đơn lên bộ Thương mại Hoa Kỳ, cáo buộc rằng một ngành công nghiệp ở Hoa

Kỳ bị tổn thương về mặt vật chất hoặc bị đe dọa gây ra thiệt hại về vật chất do:

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)

- Việt Nam được trợ cấp xuất khẩu lốp xe du lịch và xe tải nhẹ

- Việt Nam, Thái Lan, Hàn Quốc và Đài Loan bán phá giá sản phẩm lốp xe du lịch

và xe tải nhẹ tại thị trường Hoa Kỳ

Theo đó, có hiệu lực từ ngày 13 tháng 5 năm 2020, Ủy ban đã tiến hành điều tra thuếchống trợ cấp số 70 TA 647 và điều tra thuế chống bán phá giá số 731 TA 1517 1520.‐ ‐ ‐ ‐ ‐Ngày 22/5/2020, Bộ Thương Mại đã phát hành bản câu hỏi thăm dò dành cho tất cả cácnhà sản xuất được xác định trong Đơn đề nghị: Trong đó người khởi kiện và Sumitomođưa ra câu trả lời của bảng thăm dò vào ngày 9/6/2020, Hankook đưa ra câu trả lời vàongày 11/6/2020 Sau khi phân tích về dữ liệu dựa trên các câu trả lời, Bộ Thương mại xácđịnh rằng các yêu cầu hỗ trợ của ngành được đáp ứng và Đơn kiện được đệ trình thay mặtcho ngành công nghiệp trong nước

Tổng cộng, cuộc điều tra về vụ án được dự đoán sẽ kéo dài trong 12 tháng và có thể đượcgia hạn thêm sáu tháng Trong suốt quá trình điều tra, Bộ Thương mại Hoa Kỳ có thể lựachọn đưa ra kết luận sơ bộ, cũng như áp dụng các biện pháp chống bán phá giá và chốngtrợ cấp tạm thời

2.3.2 Giai đoạn 2: Bộ Thương Mại (DOC) khởi xướng điều tra

Ngày 23 tháng 6 năm 2020, Bộ Thương mại DOC đã chính thức khởi xướng điều trachống trợ cấp đối với một số sản phẩm lốp xe ô-tô có xuất xứ từ Việt Nam Người khởikiện đã nêu tên 13 công ty với tư cách là nhà sản xuất/xuất khẩu từ Việt Nam Sau đóDOC đã ban hành Bảng câu hỏi về lượng và giá trị (Q&V) xuất khẩu cho 13 nhà sảnxuất/xuất khẩu từ Việt Nam để xác định giá trị của các giao dịch bán hàng vào thị trườngHoa Kỳ

- Câu trả lời phải được gửi chậm nhất vào 5:00 chiều ngày 8/7/2020

- Sau đó, DOC sẽ trưng cầu thông tin Q&V để làm cơ sở lựa chọn các nhà xuấtkhẩu để kiểm tra cá nhân, trong đó có 6 doanh nghiệp của Việt Nam được lựachọn

Trong cuộc điều tra của CVD đối với Việt Nam, Bộ Thương mại sẽ xác định xem các nhàsản xuất lốp xe PVLT của Việt Nam có đang nhận trợ cấp không công bằng của chính phủhay không Bộ Thương mại sẽ điều tra 20 chương trình trợ cấp, bao gồm các chươngtrình thuế, chính phủ cung cấp hàng hóa với mức thù lao thấp hơn, trợ cấp thay thế nhậpkhẩu, viện trợ không hoàn lại, các khoản vay do chính phủ cung cấp và đồng tiền đượccho là định giá thấp của Việt Nam Đây là lần đầu tiên Bộ Thương mại khởi xướng mộtcuộc điều tra về các khoản trợ cấp tiền tệ bị cáo buộc liên quan đến ngoại tệ với một tỷgiá hối đoái duy nhất

2.3.3 Giai đoạn 3: Ủy ban Thương mại Quốc tế (ITC) điều tra sơ bộ về thiệt hại

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)

Ngày 17/7/2020, diễn ra Hội nghị nhân viên của ITC, đồng thời bắt đầu điều tra sơ bộ vềthiệt hại thông qua việc gửi Bảng câu hỏi điều tra đến các bên liên quan bao gồm thànhviên của ngành sản xuất nội địa, các nhà nhập khẩu lốp xe bị kiện nhằm tập trung vàoviệc tìm hiểu về tình trạng ngành sản xuất nội địa Hoa Kỳ trong giai đoạn điều tra baogồm:

- 14 công ty tại Hoa Kỳ

- Nhà nhập khẩu lốp PVLT của Hoa Kỳ: American Omni Tranding

- Nhà phân phối lốp xe của Hoa Kỳ: The Hercules Tires & Rubber Company, AtturoTyre Corp, Desstone

- Trung tâm kho hàng: Les Schwab

Hoạt động điều tra thiệt hại của ITC bao gồm 4 nhóm công việc chính:

- Định nghĩa “sản phẩm tương tự”

- Xác định thành phần ngành sản xuất nội địa Hoa Kỳ có liên quan

- Xác định tình trạng của ngành sản xuất nội địa Hoa Kỳ liên quan

- Xác định mối quan hệ nhân quả

Thủ tục điều tra sơ bộ về thiệt hại của ITC tương đối đơn giản, được diễn ra trong thờigian ngắn Các 14 công ty nội địa đã cung cấp những dữ liệu chứng minh rằng mình bịthiệt hại cho cơ quan điều tra Dựa vào báo cáo điều tra xuất bản số 5093 của USITC,dưới đây phân tích về thiệt hại và nguy cơ chịu thiệt hại của ngành sản xuất lốp xe nội địaHoa Kỳ khi nhập khẩu lốp ô tô được trợ cấp từ Chính phủ Việt Nam:

Số liệu điều tra trong giai đoạn 2017 -2019 và tháng 1 đến tháng 3 năm 2019 và tháng 1đến tháng 3 năm 2020

⮚ Nhà sản xuất Hoa Kỳ

Ủy ban đã phát hành một bảng câu hỏi dành cho nhà sản xuất Hoa Kỳ tới 14 công ty dựatrên thông tin yêu cầu khởi xướng điều tra Tất cả 14 công ty đều cung cấp dữ liệu có thể

sử dụng được về hoạt động của họ

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)

AL Ardmore, OK Ft Wayne, IN

Giá trị (tỷ USD)

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)

Bảng 3: Thông tin về số lượng, giá trị lô hàng của các nhà sản xuất nội địa Hoa Kỳ

(Nguồn: USITC – Pub5093)

Qua bảng báo cáo về số lượng, giá trị lô hàng của các nhà sản xuất nội địa giai đoạn2017-2019 cho thấy số lượng và giá trị lô hàng đang có dấu hiệu sụt giảm nhẹ Nhưnggiữa T1-T3/2020 và T1-T3/2019 đã có sự sụt giảm rõ rệt Bên cạnh đó, các nhà sản xuấtbáo cáo rằng năng lực sản xuất và hiệu quả sản xuất của 14/14 công ty khảo sát đều giảmvào năm 2019

Thực trạng các nhà sản xuất, 13 /14 công ty phản hồi đã báo cáo những thay đổi tronghoạt động của họ Trong đó có 13 công ty đã báo cáo việc đóng cửa nhà máy tạm thời,ngừng sản xuất và/ hoặc cắt giảm sản lượng trong năm 2019 Ngoài ra, Goodyear đã sathải 740 công nhân tại nhà máy Gadsden, Alabama vào tháng 11 năm 2019 và thông báo

sa thải thêm vào tháng 1 năm 2020 trước khi đóng cửa vĩnh viễn nhà máy vào năm 2020

⮚ Báo cáo kết quả kinh doanh của các nhà sản xuất nội địa Hoa Kỳ

Doanh số bán hàng (1000 lốp) 150.201 155.052 153.826 37.370 32.730

Giá trị (triệu USD)

Thu nhập từ hoạt động kinh doanh 3.114 2.962 2.824 694,4 539,2

Bảng 4: Kết quả kinh doanh của các nhà sản xuất - điều tra sơ bộ

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)

(Nguồn: USTIC – Pub5093)

Bảng trên thể hiện doanh thu của các nhà sản xuất Hoa Kỳ giai đoạn 2017 – 2019 có sựsụt giảm đáng kể, doanh thu bán hàng năm 2018, 2019 tăng, tuy nhiên mức tăng nàykhông đáng kể so với mức tăng của tổng chi phí Thu nhập ròng từ hoạt động kinh doanhtrong giai đoạn 2017-2019 lại có sự sụt giảm đều và rõ ràng từ 2.914 triệu USD xuốngcòn 2.570 triệu USD, giảm 11,8% So sánh T1-T3 2019 và 2020, doanh thu, doanh số, chiphí bán hàng và lợi nhuận ròng đều giảm

� Nhập khẩu lốp PVLT từ Việt Nam

Tỷ trọng về số lượng trong tổng lượng

1-(Nguồn: USITC – Pub 5093)

Bảng trên thể hiện xu hướng nhập khẩu và tiêu thụ lốp xe từ Việt Nam tăng lên Cụ thểtrong giai đoạn 2017 đến 2019 nhập khẩu số lượng từ Việt Nam tăng 38,7%, giá trị nhậpkhẩu tăng lên 32,1%, tỷ trọng số lượng và giá trị tiêu thụ lốp Việt Nam tăng lên lần lượt

từ 2,9% lên 3,8% và 1,8% đến 2,2% Tương tự, từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2020 tỷ trọng

số lượng nhập khẩu và tiêu thụ lốp nhập khẩu từ Việt Nam đều tăng lên

⮚ Kết luận sơ bộ của ITC

Dựa vào số liệu ở trên có thể thấy rõ ngành sản xuất nội địa Hoa Kỳ đang chịu thiệt hại nghiêm trọng về doanh thu và lợi nhuận, nguy bị đe dọa chịu thiệt hại nghiêm trọng trong tương lai vì tăng nhập khẩu lốp và sự gia tăng tiêu thụ lốp xe ô tô nhập khẩu từ Việt Nam Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ xác định rằng có một dấu hiệu hợp lý rằng một ngành công nghiệp của Hoa Kỳ bị thiệt hại nghiêm trọng do sản phẩm nhập khẩu lốp PVLT được trợ cấp bởi chính phủ Việt Nam.

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)

2.3.4 Giai đoạn 4: DOC điều tra sơ bộ về trợ cấp

Mục tiêu điều tra chống trợ cấp mà DOC tiến hành là nhằm xác định xem có đủ điều kiện

để áp dụng biện pháp chống trợ cấp hay không Giai đoạn này yêu cầu chính phủ ViệtNam cũng như các nhà xuất khẩu liên quan cung cấp thông tin nhanh chóng và đầy đủ đểDOC có thể xác định được Vì vậy, quá trình DOC điều tra sơ bộ bao gồm việc xác định

2 nội dung sau:

⮚ Trợ cấp bị cáo buộc

Chương trình thuế:

- Các ưu đãi về thuế thu nhập dành cho các công ty tại các đặc khu (Nghị định số124/2008/NĐ-CP)

- Các ưu đãi về thuế thu nhập dành cho nhà xuất khẩu

- Lợi ích về thuế cho các khoản đầu tư mới

- Miễn thuế nhập khẩu đối với hàng nhập khẩu dùng để sản xuất hàng xuất khẩu

- Miễn thuế nhập khẩu đối với hàng nhập khẩu vào khu công nghiệp

- Miễn thuế nhập khẩu cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FIE)

Các chương trình cho thuê ưu đãi:

- Miễn hoặc giảm tiền thuê cho các doanh nghiệp được khuyến khích

- Miễn hoặc giảm tiền thuê cho các nhà xuất khẩu

- Miễn hoặc giảm tiền thuê cho các FIEs

- Tiền thuê ưu đãi cho các doanh nghiệp nằm trong các đặc khu

Chương trình tài trợ: Xúc tiến xuất khẩu

Cho vay ưu đãi:

- Tín dụng xuất khẩu từ Ngân hàng Phát triển Việt Nam

- Hỗ trợ lãi suất từ Ngân hàng Phát triển Việt Nam

- Bao thanh toán xuất khẩu bởi các ngân hàng thương mại quốc doanh (SOCB)

- Bảo lãnh cho hoạt động xuất khẩu

- Ngân hàng thương mại cổ phần cho vay ưu đãi đối với nhà xuất khẩu

- Hỗ trợ đầu tư (Nghị định 51, Điều 30 )

Mức thù lao ít hơn (Less than adequate remuneration - LTAR) (hỗ trợ tài chính thông

qua việc giảm lợi nhuận từ việc Chính phủ cung cấp dịch vụ/ hàng hóa hoặc mua hàng hóa mới với mức giá cao hơn mức giá tương xứng):

- Cung cấp cao su thiên nhiên với mức giá thấp hơn

- Quyền sử dụng đất với chi phí thấp hơn cho các ngành được khuyến khích

Tiền tệ: Định giá tiền tệ thấp hơn

⮚ Mức độ trợ cấp

Downloaded by tran quang (quangsuphamhoak35@gmail.com)